PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRINH LỊCH SỬ LỚP 7Sự hình thành và phát triển xã hội phong kiến châu Âu Sự suy vong XHPK- Hình thành tư bản châu Âu Cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến
Trang 1PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRINH LỊCH SỬ LỚP 7
Sự hình thành và phát triển xã hội phong kiến châu Âu
Sự suy vong XHPK- Hình thành tư bản châu Âu
Cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến
Trung Quốc phong kiến
Trung Quốc phong kiến (tt)
Xã hội Việt Nam buổi đầu độc lập
Nước Đại Cồ Việt -Ngô,Đinh,Tiền Lê
(tt)
Nhà Lý đẩy mạnh công cuộc xây dựng đất nước
Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống
(tt)
Đời sống kinh tế-văn hoá -I/ Đời sống kinh tế
-II/Đời sống văn hoá
Bài tập lịch sử chương I và chương II
Ôn tập
Làm bài tập kiểm tra 1 tiết
Nước Đại Việt thế kỉ thứ XIII I-Nhà Trần thành lập
II-Nhà Trần xây dựng quân đội và phát triển kinh tếI-Cuộc kháng chiến Lần thứ nhất chống quân xâm lược Mông Cổ (1258)
II-Cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân xâm lược Nguyên (1285)
III-Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên (1287-1288)IV-Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của ba lần kháng chiến chống quân XL
I-Sự phát triển kinh tế (thời Trần)
II-Sự phát triển văn hoá
Sự suy sụp của nhà Trần cuối thế kĩV.-I/ Tình hình kinh tế-xã hội
II- Nhà Hồ và cải cách của Hồ Quý Ly
Ôn tập chương II và chương III
Cuộc kháng chiến của nhà Hồ và phong trào khởi nghĩa chống quân Minh
Làm bài tập lịch sử phần chương III
III- Khởi nghĩa Lam Sơn toàn thắng(cuối năm 1426-cuối năm 1427 )
Nước Đại Việt thời Lê sơ I- Tình hình chính trị quân sự, pháp luật
II- Tình hình kinh tế - xã hội
III-Tình hình văn hoá, giáo dục
IV-Một số danh nhân văn hoá xuất sắc dân tộc
Ôn tập chương IV
Làm bài tập lịch sử (phần chương IV)
Sự suy vong của nhà nước phong kiến tập quyền(TK XVI-XVIII)
(tt)
Trang 2Khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài thế kỉ thứ XVIII.
Phong trào Tây Sơn I-Khởi nghĩa nông dân Tây Sơn
II-Tây Sơn lật đổ chính quyền họ Nguyễn và đánh tan quân xâm lược Xiêm III- Tây Sơn lật đổ chính quyền họ Trịnh
IV-Tây Sơn đánh tan quân Thanh
Quang Trung xây dựng đất nước
Làm bài tập lịch sử.
Ôn Tập
Làm bài tập kiểm tra 1 tiết.
Chế độ nhà Nguyễn I-Tình hình chính trị- kinh tế
II-Các cuộc nổi dậy của nhân dân
Sự phát triển của văn hoá dân tộc I -văn học,nghệ thuật
II-Giáo dục ,khoa học-kĩ thuật
Ôn tập chương V và chương VI
Trang 3Tuần: 1
Tiết :1
Ngay soan:………
Bài1:SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI
PHONG KIẾN CHÂU ÂU
A-Mục tiêu:
KT: Quá trình hình thành xã hội phongkiến châu Âu Hiểu khái niệm '' Lãnh địa phong kiến'' , đặc trưng của lãnh địa phong kiến
Nguyên nhân xuất hiện thành thị trung đại
TT: Thấy được sự phát triển hơp quy luật của XH loài người chuyển từ XH chiến hữu nô lệ sang
XH phong kiến
KN: Biết xát định vị trí các quốc gia phong kiến châu Âu trên bản đồ Biết vận dụng phương pháp
so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ XH chiến hữu nô lệ sang XH phong kiến
B- Thiết bị dạy học:
Bản đồ châu Âu thời phongkiến
Tranh ảnh mô tả hoạt động trong lãnh địa phong kiến
C- Tiết trình dạy học:
1 Ổn định
2 Giới thiệu bài mới: LS xã hội loài người đã phát triển liên tục qua nhiều giai đoạn Từ lịch sử lớp
6 chúng ta sẽ học nốt tiếp một thời kì mới: Thời trung đại Trong bài học đầu tiên chúng ta sẽ tìm hiểu'' Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ở châu Âu.''
3 Bài mới:
Cho HS đọc sách giáo khoa phần 1
HS quan sát bản đồ
GV giảng: Từ thiên niên kỉ thứ I TCN các quốc gia Hi
Lạp, Rô Ma cổ đại phát triển và tồn tại đến thế kỉ thứ V
Từ phương Bắc người Giắc Man tràn xuống tiêu diệt
các quốc gia này Lập nên nhiều vương quốc mới( Kể
tên )
GV(H): Sau đó người Giắc man đã làm gì?
HS: Chia ruộng đất ,phong tước vị cho nhau
GV(H): Những việc làm ấy làm cho xã hội phươngTây
biến đổi như thế nào?
HS: Bộ máy nhà nước chiếm hữu nô lệ sụp đổ,các tầng
lớp xuất hiện
GV(H):Những người như thế nào được gọi là lãnh chúa
phong kiến?
HS: Những người vừa có ruộng đất vừa có tước vị
GV(H):Nông nô do tầng lớp nào hình thành?
HS: Nô lệ và nông dân
GV(H):Em hiểu như thế nào là ''lãnh địa''?
HS: Lãnh địa là vùng đất do quý tộc phong kiến chiếm
được
Lãnh chúa là những người đứng đầu lãnh địa
Nông nô là người phụ thuộc lãnh chúa.Phải nạp tô thuế
cho lãnh chúa
GV yêu cầu HS miêu tả và nêu nhận xét về lãnh địa
phong kiến trong hình 1 SGK ?
GV(H):Trình đời sống sinh hoạt trong lãnh địa?
Sự hình thành XHPK ở châu Âu
a) Hoàn cảnh lịch sử
Cuối thế kỉ thứ V, người Giắc Man tiêu diệt các quốc gia cổ đại Lập nên nhiều vương quốc mới
b)Biến đổi trong xã hội:
Tướng lĩnh quý tộc được chia nhiều ruộng đất,phong chức tước Các lãnh chúa phong kiến
Nô lệ và nông dân hình thành tầng lớp nông nô
Nông nô phụ thuộc vào lãnh chúa XHPK hình thành
2 Lãnh địa phong kiến
Là vùng đất rộng lớn do lãnh chúa là chủ, trong đó có lâu đài và thành quách
Đời sống trong lãnh địa:
Lãnh chúa xa hoa đầy đủ Nông nô đói
Trang 4HS trả lời SGK
GV(H):Nêu đặc điểm chính của nền kinh tế lãnh địa?
HS : Tự sản xuất và tiêu dùng, không trao đổi với bên
ngoài, tự cấp tự túc
GV yêu cầu HS đọc phần 3 SGK
GV(H): Thành thị trung đại xuất hiện như thế nào?
HS : Do hàng hoá nhiều , cần trao đổi buôn bán, lập
xưởng SX, mở rộng, thành thị trung đại ra đời
GV(H): Cư dân trong thành thị gồm những ai? Họ làm
những nghề gì?
HS: Thợ thủ công và thương nhân Sản xuất và buôn
bán hàng hoá
GV (H):Thành thị ra đời có ý nghĩa gì?
HS: Thức đẩy SX và buôn bán phát triển tác động đến
sự phát triển của xã hội PH
nghèo , khổ cực
Đặc điểm kinh tế tự cập tự túc không trao đổi với bên ngoài
3 Sự xuất hiện cửa các thành thị trung đại.
a) Nguyên nhân:
Cuối thế kỉ XI SX phát triển hàng hoá thừa được đưa đi bán, thị trấn ra đời,thành thị trung đại xuất hiện
b) Tổ chức:
Bộ mặt thành thị: phố xá, nhà cửa Tầng lớp: Thị dân (Thợ thủ công và thương nhân)
c) Vai trò: Thức đẩy XHPK phát triển
4 Củng cố:
1) XHPK ở châu Âu được hình thành như thế nào?
2) Vì sao lại có sự xuất hiện của thành thị trung đại?
Kinh tế thành thị có gì mới?
Vai trò của thành thị trung đaị?
5 Dặn dò:
Học bài SGK , chuẩn bị bài sau'' Sự suy vong của XHPK và sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở châu Âu''
*Rút kinh nghiệ m ………
………
………
………
………
………
………
Trang 5Quá trình hình thành SX- Tư bản chủ nghĩa trong lòng XHPK châu Âu.
Tư tưởng: Thấy được tính tất yếu, tính quy luật của quá trình phát triển từ XHPK lên XH- TBCN ở châu Âu
- Mở rộng thị trường giao lưu buôn bán ở các nướclà thứ yếu
Kĩ năng: Bồi dưỡng kĩ năng quan sát bản đồ
Biết khai thác tranh ảnh lịch sử
GV(H):Vì sao lại có các cuộc phát kiến địa lí?
HS: Do sản xuất phát triển, các thương nhân thợ thủ công
cần thị trường và nguyên liệu
GV(H):Các cuộc phát kiến địa lí thực hiện nhờ những điều
kiện nào?
HS: Do khoa học kỉ thuật phát triển: Đóng được những tàu
lớn, có la bàn
GV yêu cầu HS kể tên các cuộc phát kiến địa lí lớn
HS : + 1487: Đia xơ Vòng qua cự Nam châu Phi
+ 1498 Vas- cô đơ Ga - ma đến Ấn Độ
+ 1492 CôLôm bô tìm ra châu Mĩ
+ 1519- 1522 Ma Gien Lan Vòng quanh Trái Đất
GV(H):Hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí?
HS: Tìm ra những con đường mới để nới liền giữa các châu
lục, đem về nguồn lợi cho giai cấp tư sản châu Âu
GV(H):Các cuộc phát kiến địa lí có ý nghía như thế nào?
HS: Là cuộc cách mạng về khoa học kĩ thuật thúc đẩy
thương nghiệp phát triển
1 Những cuộc phát kiến lớn về địa lí
Nguyên nhân:
+Sản xuất phát triển+ Cần nguyên liệu+ Cần thị trườngCác cuộc phát kiến tiêu biểu ( SGK )
Kết quả:
+Tìm ra những con đường mới + Đem lại những món lợi khổng lồ cho giai cấp tư sản châu Âu
+ Đặc cơ sở cho việc mở rộng thị trường của các nước châu Âu
Ý nghĩa:
Trang 6GV( giảng ) Các cuộc phát kiến địa lí đã giúp cho việc giao
lưu kinh tế và văn hoá được đẩy mạnh Quá trình tích luỹ tư
bản cũng dần dần hình thành Đó là quá trình tạo ra vốn ban
đầu Và những người làm thuê
GV(H):Quý tộc và thương nhân châu Âu đã tích luỹ vốn và
giải quyết nhân công bằng cách nào?
HS: +Cướp bóc tài nguyên từ thuộc địa
+ Buôn bán nô lệ da đen
+Đuổi nông dân ra khỏi lãnh địa -> không có viêc
làm=.> làm thuê
GV(H):Nguồn vốn và nhân công có được quý tộc và thương
nhân châu Âu đã làm gì?
HS: -Lập xưỡng sản xuất quy mô lớn
-Lập các công ty thương mại
-Lập các đồn điền rộng lớn
GV(H):Những việc làm đó tác động gì đối với xã hội?
HS: Hình thức kinh danh tư bản thay thế chế độ tự cấp tự
túc
+Các giai cấp được hình thành
GV(H):Giai cấp tư sản và vô sản hình thành từ những tầng
lớp nào?
HS: Tư sản bao gồm: Quý tộc ,thương nhân ,chủ đồn điền
G/c vô sản: Những người làm thuê bị bóc lột thậm tệ
GV(H):Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa được hình thành
như thế nào?
HS: Tư sản bóc lột kiệt quệ vô sản
Quan hệ sản xuất tư bản hình thành
+ Là cuộc cách mạng về giao thông
+Về XH: các giai cấp mới hình thành:
Tư sản và vô sản
+Về chính trị: g/c tư sản mâu thuẩn với quý tộc,phong kiến=>đấu tranh chống phong kiến
Tư sản bóc lột kiệt quệ vô sản Quan hệ sản xuất tư bản hình thành
4-Củng cố:Kể tên các cuộc phát kiến địa lí và tác động của các cuộc phát kiến địa lí tới xã hội châu Âu?
-Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở châu Âu được hình thành như thế nào?
5-Dặn dò: Học thuộc bài và chuẩn bị trước bài"CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN" *Rút kinh nghiệm:
Trang 7-Tuần: 2
Tiết: 3
Ngày soạn: …………
GV:Nguyễn Thanh Giang
Bài 3:CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ
SẢN CHỐNG PHONG KIẾN THỜI HẬU KÌ
TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU
A-Mục tiêu:
Kiến thức: Nguyên nhân xuất hiện và nôi dung tư tưởng của phong trào văn hoá Phục hưng
Nguyên nhân dẫn đến phong trào cải cách tôn giáo và những tác động của phong trào này đến XHPK châu Âu bấy giờ
Tư tưởng: Nhận thức được sự phát triển hợp quy luật của XH loài người: XHPK lạc hậu, lỗi thời sụp đổ thay vào đó là XHTB
- Phong trào VH phục hưng đã để lại nhiều giá trị to lớn cho nền văn hoá nhân loại
Kĩ năng: Phân tích những mâu thuẫn XH để thấy được nhuyên nhân sâu xa của cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến
Sự hình thành CNTB ở châu Âu đã diễn ra như thế nào?
3 Bài mới: Ngay trong lòng XHPK , CNTB đã được hình thành GCTS ngày càng lớn mạnh Họ lạikhông có địa vị XH thích hợp Do đó, giai cấp tư sản đã chống lại phong kiến trên nhiều lĩnh vực
GV yêu cầu HS đọc SGK mục 1
GV(H):Chế độ phong kiến châu Âu tồn tại trong bao lâu?
Đến thế kỉ XV nó bộc lộ những hạn chế nào?
HS: Từ thế kỉ V đến thế kỉ XV khoảng X thế kỉ
GV (giảng) Trong suốt 1000 năm đêm trường trung cổ, chế
độ phong kiến đã kìm hãm sự phát triển của XH Toàn XH
chỉ có Trường học để đào tạo giáo sĩ Những di sản VH cổ
đại bị phá huỷ hoàn toàn, trừ nhà thờ và tu viện Do đó giai
cấp tư sản đấu tranh chống lại tư tưởng ràng buộc của phong
kiến
GV(H): Phục hưng là gì?
HS: Khôi phục lại nền VH Hi Lạp và Rô Ma cổ đại Sáng
tạo nền VH mới của giai cấp TS
Phong trào văn hoá phục hưng:
* Nguyên nhân:
Chế độ phong kiến đã kìm hãm sự phát triển của XH
- Giai cấp tư sản có thế lực về kinh
tế nhưng không có địa vị XH => phong trào VH phục hưng
Trang 8GV(H):Tại sao giai cấp TS lại chọn VH làm cuộc mở đường
cho đầu tranh chống phong kiến?
HS: Vì những giá trị văn hoá là tinh hoa nhân loại việc khôi
phục nó sẽ tác động, tập hợp được đông đảo nhân dân để
chống lại PK
GV yêu cầu HS đọc tên những nhà VH mà em biết
HS Lê Ô na đơ Vanhxi, Ra bơ le, Đề cac tơ, Cô pet níc, Sêch
pia,
( GV giới thiệu tranh ảnh trong thời VH phục hưng)
GV(H):Thành tựu nổi bậc của phong trào VH phục hưng là
gì?
HS:Khoa học kĩ thuật tiến bộ vượt bậc Sự phong phú về
văn học.Thành công trong các lĩnh vực nghệ thuật(có giá trị
đến ngày nay)
GV(H):Qua các tác phẩm của mình,các tác giả thời phục
hưng nói lên điều gì?
HS:Phê phán XHPK và giáo hội.Đề cao giá trị con
người.Mở đường cho sự cho sự phát triểncủa văn hoá nhân
loại
GV:Yêu cầu HSđọc sách giáo khoa phần 2
GV(H):Nguyên nhân nào dẩn đến phong trào cải cách tôn
giáo?
HS:Giáo hội cản trở sự phát triển của giai cấp tư sản đang
lên
GV(H):Trình bày nội dung tư tưởng của cuộc cải cách của
Luthơ và Can vanh?
HS: +Phủ nhận vai trò của giáo hội
+Bãi bỏ lễ nghi phiền toái
+Quay về giáo lí Ki-Tô nguyên thuỷ>
GV(giảng): Giai cấp phong kiến châu Âu dựa vào giáo hội
để thống trị nhân dân về mặt tinh thần,giáo hội có thế lực
kinh tế hùng hậu,nhiều ruộng đất=>bóc lột nông dân như các
lãnh chúa phong kiến.Giáo hội còn ngăn cấm sự phát triển
của khoa học
Mọi tư tưởng tiến bộ đều bị cấm đoán
GV(H):Phong trào cải các tôn giáo đã phát triển như thế
nào?
HS: Lan rộng sang nhiều nước Tây Âu như Anh,Pháp, Thuỵ
Sĩ
GV(H):Tác động của phong trào'Cải cách tôn giáo'' đén xã
hội như thế nào?
HS:Tôn giáo phân hoá thành hai phái:
+Đạo tin lành +Ki-tô giáo
Tác động mạnh đến cuộc đấu tranh vũ trang của tư bản
chống phong kiến
- Nội dung tư tưởng:
Phê phán XHPK và giáo hộiĐề cao giá trị con người Mở đường cho sự cho sự phát triển của văn hoá nhân loại
2 Phong trào cải cách tôn giáo
Nguyên nhân:
Giáo hội bót lột nhânh dân Cản trở
sự phát triển của giai cấp tư sản.+ Nội dung:
Phủ nhận vai trò thống trị của giáo hội
Bãi bỏ lễ nghi phiền toái
Quay về giáo lí nguyên thuỷ
* Tác động đến XH :Góp phần thúc đẩy các cuộc khỡi nghĩa nông dân Đạo Ki - tô phân hoá
4 Củng cố : - Giai cấp tư sản chống phong kiến trên những lĩnh vực nào? Tại sao có những cuọc đấutranh đó?
- Ý nghĩa của phong trào VH phục hưng?
5 Dặn dò : Học thuộc bài và chuẩn bị bài sau: " Trung quốc thời phong kiến"
Trang 9Kiến thức: Sự hình thãnhHPK ở Trung Quốc
Những triều đại phong kiến lớn ở Trung Quốc
Những thành tựu về VH , khoa học - kĩ thuật của Trung Quốc
Tư tưởng: Nhận thức Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn ở phương Đông
Là nước lãng giềng với Việt Nam, ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình LS của Việt Nam
Kĩ năng: Lập niên biểu cho các triều đại phong kiến Trung Quốc
Phân tích các chính sách XH của mới triều đại
II/ Chuẩn bị:
1 Phương pháp: Phân tích,nêu vấn đề, thảo luận, trắc nghiệm,
2 Đồ dùng dạy học: Bảng phụ phiếu thảo luận, bản đồ Trung Quốc thời phong kiến, tranh ảnh một
số công trình kiến trúc của Trung Quốc thời phong kiến
III/ Lên lớp:
1 Ổn định tổ chức: BCS lớp báo cáo tình hình chuẩn bị bài ở nhà của các bạn
2 Kiểm tra bài cũ:
? Nguyên nhân xuất hiện phong trào Văn hoá Phục hưng? nội dung tư tưởng của phong trào là gì?
* Bài tập: Phong trào Cải cách tôn giáo có tác động trực tiếp như thế nào đến xã hội châu Âu thời bấy giờ Em hãy đánh dấu x vào ô trống đầu câumà em cho là đúng
□ Thúc đẩy, châm ngòi cho cắc cuộc khởi nghĩa nông dan chống phong kiến
□ Tăng cường sự thống trị nhân dân của phong kiến
□ Tô giáo bị phân hoá
Trang 103 Bài mới
a Hoạt động giới thiệu bài: Là một quốc gia ra đời sớm và phát triển nhanh, Trung Quốc đã đạt được những thành tựu đáng kể trên nhiều lĩnh vực Khác với các nước châu Âu, thời phong kiến ở Trung Quốc được bắt đầu sớm hơn và kết thúc muộn
b Các hoạt động dạy và học bài mới:
* Hoạt động 1 HS đọc SGKvà tìm hiểu mục I
GV:Dùng bản đồ giới thiệu sơ lược về quá trình hình thành
nhà nước phong kiến Trung Quốc bên lưu vực sông Hoàng
Hà, với những thành tựu văn minh rực rỡ thời cổ đại phong
kiến Trung Quốc đóng góp lớn cho sự phát triển của nhân
loại
GV(H): Đến thời Xuân Thu - Chiến Quốc kinh tế Trung
Quốc có gì tiến bộ (công cụ sắt )
GV(H): Những biến đổi của sản xuát có tác động như thế
nào đến xã hội?( giai cấp địa chủ ra đời, nông dân bị phân
hoá)
GV(H): Giai cấp địa chủ ra đời từ tầng lớp nào của xã hội?
Địa vị như thế nào?( quí tộc cũ, nông dân giàu họ là giai cấp
thống trị trong xã hội phong kiến)
GV(H):Những người như thế nào gọi là tá điền(nông dân bị
mất ruộng phải nhận ruộng của địa chủ để cày cấy và nộp tô
cho địa chủ.)
GV:Giảng thêm về sự hình thành của quan hệ sản xuất
phong kiến: Đây là sự thay thế trong quan hệ bóc lột ( trước
đây thời cổ đại là quan hệ bóc lột giữa quí tộc với nông dân
công xã, nay được thay thế bởi sự bóc lột của địa chủ với
nông dân lĩnh canh.)
* Hoạt động 2 Tìm hiểu mục II
GV(H): Những chính sách đối nội của nhà Tần?
- GV: Chuẩn xác kiến thức và ghi bảng
GV(H):Em biết gì về Tần Thuỷ Hoàng?
GV(H): Kể những công trình mà Tần Thuỷ Hoàng bắt
nhân dân xây dựng? ( Vạn Lí Tường Thành, Cung A
Phòng )
HS quan sát H8 SGK
GV(H): Em có nhận xét gì về những tượng gốm trong
hìnhđó? (cầu kì, số lượng lớn, giống người thật, hàng ngũ
chỉnh tề thể hiện uy quyền của Tần Thuỷ Hoàng.)
GV: Chính sách đối ngoại, sự tàn bạo của Tần Thuỷ Hoàng
→ nông dân nổi dậy lật đổ nhà Tần lập nên nhà Hán
GV(H): Nhà Hán đã ban hành những chính sách gì?(giảm
thuế,lao dịch )
GV(H): Tác dụng của chính sách đó? ( kinh tế phát triển, xã
hội ổn định)
* Sơ kết: GV(H): ai là người có công thống nhất Trung
Quốc? cơ cấu tổ chức bộ máy nhà nước Trung Quốc thời
Tần- Hán? Quan hệ đối ngoại? (bành trướng lãnh thổ)
GV:Việc thống nhất Trung Quốc đã chấm dứt thời loạn lạc,
I/ Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc:
1 Những biến đổi trong sản xuất:
- Công cụ bằng sắt xuất hiện → diện tích gieo trồng được mở rộng, năng suất lao động tăng
2 Biến đổi trong xã hội:
* Quan hệ sản xuất phong kiến hình thành
II/ Xã hội Trung Quốc thời Tần – Hán:
- Giảm tô thuế, sưu dịch
- Khuyến khích sản xuất → kinh tế pháttriển, xã hội ổn định
Địa chủ
Nôngdânmất
Trang 11tạo điều kiện cho chế độ phong kiến được xác lập.
* Hoạt đông 3: Tìm hiểu mục III
GV(H): Chính sách đối nội của nhà Đường có gì đáng chú
ý? (bộ máy nhà nước được củng cố, hoàn thiện)
GV(H): Tác dụng của các chính sách đó? (kinh tế phát
triển, xã hội ổn định)
GV(H):Tình hình chính sách đối ngoại của nhà Đường?
(mở rộng lãnh thổ bằng chiến tranh)
- GV:Liên hệ với lịch sử Việt Nam.
*Sơ kết: Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành
như thế nào?( bắt đầu sự thống nhất Trung quốc của Tần
Thuỷ Hoàng) GV: Nhấn mạnh nhà Tần là triều đại phong
kiến đầu tiên của Trung Quốc
GV(H):Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời Đường
được biểu hiện ở những mặt nào? Tại sao có sự thịnh
vượng đó
- Củng cố, hoàn thiện bộ máy nhà nước
- Mở khoa thi, chọn nhân tài
-Giảm thuế, chia ruộng đất cho nhân dân
2 Chính sách đối ngoại:
- Chiến tranh xâm lược → mở rộng bờ cỏi trở thành nước cường thịnh nhất châu Á
4.Củng cố:
* Bài tập: Do sản xuất phát triển, năng suất lao động tăng làm cho xã hộicó nhiều thayđổi sâu sắc em hãy điền tiếp vào sơ đồ sau để làm rõ sựbiếnđổi giai cấp và sự hình thành xã hội phong kiến ở trung quốc
Chiếm nhiều ruộng đất
Bị mất ruộng đất
Nhận ruộng cày thuê, nộp tô
H Nhà Đường củng cố bộ máy nhà nước bằng những chính sách gì?
5 Dặn dò: Học bài cũ, chuẩn bị bài “ Trung Quốc thời phong kiến ( tt)”
Quan lại, quí tộc,
Nông dân giàu
Trang 12Tuần: 3
Tiết : 5
Ngày soạn:
………
GV:Nguyễn Thanh Giang
Bài4:TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN (TT)
I/ Mục tiêu:
1 Kiến thức:HS nắm được những nội dung sau:
- Thứ tự, tên gọi các triều đại phong kiến Trung Quốc
Trang 13II/ Chuẩn bị:
1 Phương pháp: Phântích, vấn đáp, thảo luận,
2 Đồ dùng dạy học: Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến, tranh ảnh, tư liệu liên quan
III/ Lên lớp:
1 Ổn định tổ chức: bcs lớp báo cáo tình hình chuẩn bị bài ở nhà của các bạn
2 Kiểm tra bài cũ:
? Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành như thế nào?
* Bài tập: Nhà Đường cũng cố bộ máy nhà nước bằng nhiều biện pháp Em hãy đánh dấu x vào ô
trống trả lời đúng:
□ Cử người thân đi cai quản các địa phương
□ Mở khoa thi tuyển chọn nhân tài
□ Giảm tô thuế
□ Phát triển thủ công nghiệp, thương mại với các nước
3 Bài mới
a Hoạt động giới thiệu bài: ? Xã hội Trung Quốc dưới thời Đường như thế nào? Sau khi phát triển
đến cực độ tình hình Trung Quốc như thế nào?
b Các hoạt động dạy và học bài mới:
* Hoạt động 1 - GV: Giới thiệu sơ lược về tình hình Trung Quốc sau thời
Đường
GV(H): Nhà Tống thi hành những chích sách gì( xoá bỏ, miễn giảm )
N thảo luận: Những chính sách đó có tác dụng như thế nào?( ổn định đời
sống nhân dân )
GV(H): Nhà Nguyên ở Trung Quốc được thành lập như thế nào?
GV: Giảng thêm về sức mạnh quân Mông Cổ: làm chủ nhiều vùng rộng
lớn, lảnh thổ không ngừng được mở rộng
N thảo luận:GV(H):Chính sách cai trị của nhà Nguyên có gì khác
so với nhà Tống? Tại sao có sự khác nhau đó?( phân biệt đối xử, vì nhà
Nguyên là người ngoại bang đến xâm lược)
GV(H): Sự phân biệt giữa người Mông Cổ và người Hán được biểu hiện
như thế nào?
* Hoạt động 2 Tìm hiểu mục V
GV:Giảng về diển biến chính trị ở Trung Quốc từ sau thời Nguyên đến
cuối thời Thanh
GV(H): Nhà Minh được thành lập như thế nào?
GV(H): Nhà Thanh được thành lập như thế nào?
GV: Giảng thêm về nguồn gốc và các chính sách bóc lột của nhà Thanh
GV(H): Xã hội Trung Quốc cuối thời Minh – Thanh có gì thay đổi?
GV: Đó là biểu hiện của sự suy yêú cuả xã hội phong kiến Trung Quốc
GV(H): Cuối triều Minh về kinh tế Trung Quốc có gì biến đổi(xuất hiện
các cơ sở sản xuất, các công trưòng thủ công với qui mô lớn )
GV: Đó là biểu hiện của nền sản xuất TBCN
* Hoạt đông 3: tìm hiểu mục VI
GV: Thời minh - Thanh tồn tại khoảng 500 năm ở Trung Quốc → nhiều
thành tựu
GV(H): Trình bày những thành tựu nổi bậc về văn hoá Trung Quốc thời
phong kiến?
GV: giảng thêm về tư tưởng Nho giáo
GV(H): Kể tên các tác phẩm văn học mà em biết?
HS quan sát H 9 SGK
GV(H): Em có nhận xét gì về nghệ thuật hội hoạ, điêu khăc, kiến trúc?
IV/ Trung Quốc thời Tống -Nguyên :
1 Thời Tống:
- Miển giảm thuế, sưu dịch
-Mở mang thuỷ lợi, phát triển thủ công nghiệp
- Có nhiều phát minh
2 Thời Nguyên:
- Thi hành nhiều biện pháp phân biệt, đối xử giữa người Mông Cổ và ngưòi Hán
- Nhân dân nhiều lần nổi dậy khởi nghĩa
V/ Trung Quốc thời Minh -Thanh:
2 Biến đổi trong xã hội:
- Cuối thời Minh – Thanh vua quan ăn chơi sa đoạ, nông dân đói khổ
3 Biến đổi về kinh tế: mầm mống kinh
tế TBCN xuất hiện
VI/ Văn hoá, khoa học, kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến:
1 Văn hoá:
- Tư tưởng: Nho giáo
-Văn học, thơ ca phát triển đặc biệt là thơ Đường
- Nghệ thuật hội hoạ, kiến trúc điêu khắc đạt trình độ cao
2 Khoa học, kỉ thuật:
Trang 14(đạt trình độ cao)
GV(H): Về khoa học người Trung Quốc thờ phong kiến có những phát
minh nào?( tư đại phát minh)
GV(H):Mầm mống kinh tế TBCN được hình thành như thế nào ở Trung Quốc?
* Bài tập: Về khoa học người Trung Quốc thời phong kiến có những phát minh nào quan trọng sau đây?
□ Kỉ thuật làm giấy □ Chế tạo máy hơi nước □ Kỉ thuật in □ Làm thuốc súng
GV:Nguyễn Thanh Giang
Bài 5:ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN
I/ Mục tiêu:
1 Kiến thức:HS nắm được các ý sau:
- Các giai đoạn lớn của lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa TK XIX
- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự phát triển thịnh đạt của
Ấn Độ thời phong kiến
- Một số thành tựu văn hoá Ấn Độ thời cổ, trung đại
2 Tư tưởng: Lịch sủ Ấn Độ thời phong kiến gắn sự hưng thịnh, li hợp dân tộc và đấu tranh tôn giáo
Trang 15- Nhận thức được Ấn Độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại, có ảnh hưởng sâu rộng đến sự phát triển lịch sủ và văn hoá của nhiều dân tộc Đông Nam Á.
3 Kỉ năng: Bồi dưởng kỉ năng quan sát bản đồ
- Tổng hợp những kiến thức trong bài để đạt được mục tiêu bài học
II/ Chuẩn bị:
1 Phương pháp: Thuyết trình, nêu vấn đề, trực quan, trắc nghiệm,
2 Đồ dùng dạy học: Bản đồ Ấn Độ thời phong kiến, tư liệu về các triều đại phong kiến Ấn độ, một
số tranh ảnh về các công trình văn hoá
III/ Lên lớp:
1 Ổn định tổ chức: bcs lớp báo cáo tình hình chuẩn bị bài ở nhà của các bạn
2 Kiểm tra bài cũ:
? Những mầm mống kinh tế tư bản chủ nghĩa dưới thời Minh – Thanh được nảy sinh như thế nào?
? Hãy nêu những thành tựu lớn về văn hoá, khoa học - kĩ thuật của nhân dân Trung Quốc thời phong kiến?
3 Bài mới
a Hoạt động giới thiệu bài: Ấn Độ - một trong những trung tâm văn minh lớn nhất của nhân loại cũng được hình thành từ rất sớm Với một bề dày lịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ đại, Ấn Độ đã có những đóng góp lớn lao trong lịch sử nhân loại
b Các hoạt động dạy và học bài mới:
* Hoạt động 1 Tìm hiểu mục I
GV(H): Các tiểu vương quốc đầu tiên được hình thành ở đâu
trên đất Ấn Độ? Vào thời gian nào? (lưu vực sông Ấn 2500
năm TCN, sông Hằng 1500 năm TCN)
GV: Dùng bản đồ thế giới để giới thiệu vị trí của các công
sông lớn góp phần hình thành nền văn minh từ rất sớp của Ấn
Độ
GV(H): Nhà nước Ma ga đa ở Ấn Độ được hình thành như
thế nào?( những thành thị - tiểu vương quốc Ma ga đa)
GV: Đạo Phật có vai trò quan trọng trong quá trình thống
GV(H): Kinh tế, văn hoá, xã hội Ấn Độ dưới vương triều
Gup ta như thế nào?(phát triển) ? nêu những biểu hiện của sự
phát triển đó?( công cụ sắt được sử dụng rộng rãi )
GV(H): Vương triều Gup ta tồn tại đến thời gian nào? Quá
trình sụp đổ ra sao?( thời kì hưng thịnh chỉ kéo dài đến TK V
- đầu TK VI đến TK XII người Thổ Nhỉ Kì thôn tính miền
Bắc Ấn )
GV(H): Người Hồi Giáo Đê - li đã thi hành những chính
sách gì?( chiếm ruộng, cấm đạo Hinđu )
GV(H):Vương triều Đê - li tồn tại trong bao lâu? ( từ TK XII
đến TK XVI bị người Mông Cổ tấn công và lập nên vương
triều Ấn Độ Mô Gôn
GV(H): Chính sách cai trị của người Mông Cổ?
GV: giới thiệu thêm về vua A- cơ- ba.
I/ Những trang sử đầu tiên:
- Khoảng 2500 năm TCN những thành thị xuất hiện ở sông Ấn
- Khoảng 1500 năm TCN một số thành thị xuất hiện ở lưu vực sông Hằng
- TK VI TCN nhà nước Ma ga đa hình thành, trở nên hùng mạnh vào cuối TK III TCN
- TK IV Ấn Độ được thống nhất dưới vương triều Gup ta
II/ Ấn Độ thời phong kiến:
1 Vương triều Gup ta(TK IV –TK VI):
- Luyện kim rất phát triển
- Các nghề thủ công: dệt chế tạo kim hoàn
2 Vương triều Hồi giáo Đê li(TK XII –
TK XVI)
- Người Thổ Nhỉ Kì theo đạo Hồi thôn tính miền bắc Ấn → vương triều Hồi giáo Đê li
*Chính sách: chiếm ruộng đất, cấm đạoHin đu → mâu thuẩn dân tộc gay gắt
3 Vương triều Mô Gôn(TK XI TK XIX)
- Người Mông Cổ → vương triều Mô gôn
*Chính sách: xoá bỏ kì thị tôn giáo Khôi phục kinh tế, phát triển văn hoá
III/ Văn hoá Ấn Độ:
Trang 16* Hoạt đông 3: Tìm hiểu mục III
GV(H): Chữ viết đầu tiên được người Ấn Độ sáng tạo là loại
chữ gì?( chữ Phạn → sáng tác văn học, sử thi )
GV(H): Kể các tác phẩm văn học nổi tiếng ở Ấn Độ thời bấy
giờ? (2 bộ sử thi Ma ha bha ra ta và Ra ma ya na)
GV(H): Kiến trúc Ấn Độ có gì đặc sắc? (quan sát tranh về
các công trình kiến trúc để trả lời)
-Chữ viết: Chữ Phạn
- Văn học: Sử thi, kịch, thơ ca phát triển
- Kinh vê đa, kinh phật
- Kiến trúc: chịu sự ảnh hưởng sâu sắc của tôn giáo ( kiến trúc kiểu Hin
đu và kiến trúc Phật giáo)4.Củng cố:N thảo luận: GV(H): Vì sao ấn độ được coi là một trong những trung tâm văn minh của nhân loại?( được hình thành sớm; có một nền văn hoá phát triển cao, phong phú, toàn diện.Trong đó
có một số thành tựu vẩn được sử dụng đến ngày nay
* Bài tập: người Ấn Độ đạt được những thành tựu gì về văn hoá:
Chữ viết: chữ phạn ra đời sớm (khoảng 1500 năm TCN)
Các bộ kinh khổng lồ: kinh Vê đa, kinh Phật
Văn học: với nhiều thể loại như sử thi, kịch thơ.□ Nghệ thuật kiến trúc
5 Dặn dò: Học bài cũ Làm bài tập (câu hỏi 1 SGKtrang 17)- (soạn bài các quốc gia phong kiến ĐôngNam Á) Sưu tầm tranh ảnh về các công trình kiến trúc Đông Nam Á
Trang 17GV:Nguyễn Thanh Giang
I/ Mục tiêu:
1 Kiến thức:HS nắm được các ý sau:
- Tên gọi các quốc gia khu vực Đông Nam Á, những đặt điểm tương đồng về vị trí địa lí của các quốc gia đó
- Các giai đoạn lịch sử quan trọng của khu vực Đông Nam Á
2 Tư tưởng: Nhận thức được quá trình lìch sử, sự gắn bó lâu đời của các quốc gia khu vực Đông Nam Á Trong lịch sử các quốc gia Đông Nam Á cũng có nhiều thành tựu đóng góp cho nền văn minh nhân loại
3 Kỉ năng: Biết xác định vị trí các quốc gia cổ và phong kiến Đông Nam Ấ trên bản đồ
- Lập niên biểu các giai đoạn phát triển chủ yếu của lịch sử khu vực Đông Nam Á
II/ Chuẩn bị:
1 Phương pháp: Thuyết trình,vấn đáp, trựcquan, thảo luận,
2 Đồ dùng dạy học: Lược đồ khu vực Đông Nam Á, tranh ảnh, tư liệu liên quan, phiếu thảo luận, III/ Lên lớp:
1 Ổn định tổ chức: bcs lớp báo cáo tình hình chuẩn bị bài ở nhà của các bạn
2 Kiểm tra bài cũ:
* Bài tập: Điền vào ô trống để hoàn thành niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử Ấn Độ
- Khoảng 2500 năm TCN
- Khoảng Các tiểu vương quốc được hình thành ở lưu vực sông Hằng
- TKVI TCN
Vương triều Gup – ta
TK XII – TK XVI Vương triều Hồi giáo Đê – li
TK XVI - giữa TK XIX
? Ấn độ đã đạt được những thành tựu gì về văn hoá?
3 Bài mới
a Hoạt động giới thiệu bài: Đông Nam Á từ lâu dã được coi là một khu vực có bề dày văn hoá, lịch sử
b Các hoạt động dạy và học bài mới:
* Hoạt động 1 Tìm hiểu mục I
GV: Giới thiệu lược đồ khu vực Đông Nam Á
GV(H): Kể tên các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á hiện
nay xác định vị trí trên lược đồ?
GV:Cho HS biết thêm nước Đông- ti -mo vừa mới tách ra từ In-
đô- nê -xi -a từ tháng 5 – 2002
GV(H): Em hãy chỉ ra đặt điểm chung về điều kiện tự nhiên các
nước đó? (ảnh hưởng của giáo mùa)
GV(H): Điều kiện tự nhiên đó có những thuận lợi và khó khăn
gì cho sự phát triển nông nghiệp?
GV: Điều kiện tự nhiên đó → con nguời cổ đại ở đây sớm biết
trồng lúa nước, lúa trở thành cây lương thực chính xã hội phân
hoá → nhà nước ra đời
GV(H): Các quốc gia cổ ở Đông Nam Á xuất hiện từ bao giờ?
GV: Những quốc gia này được gọi là vương quốc cổ Mỗi vương
quốc đều chưa có ranh giới rõ ràng và chưa gắn với tộc người
nhất định Ở một số vương quốc, người ta chỉ biết tới tên gọi và
địa điểm trung tâm của vương quốc đó mà thôi
GV(H): Hãy xác định và kể tên các quốc gia đó? ( dùng lược
II/ Sự hình thành và phát triển
Trang 18* Hoạt động 2 Tìm hiểu mục II
GV: Vào giữa thiên niên kỉ I các quốc gia cổ Đông Nam Á suy
yếu dần và tan rã → các quốc gia phong kiến dân tộc được hình
thành, sở dĩ gọi như vậy là vì mỗi quốc gia được hình thành dựa
trên cơ sở phát triển của một tộc người nhất định chiếm đa số và
phát trển nhất ( như Đại Việt của người Việt; Cham pa của người
Chăm )
GV(H): Thời kì phát triển thịnh vượng của các quốc gia phong
kiến Đông Nam Á?
GV(H): Trình bày sự hình thành của quốc gia phong kiến In đô
nê xi a?
GV(H): Kể tên một số quốc gia phong kiến khác và thời điểm
hình thành các quốc gia đó? (Ăng co của người Khơ me, Pan gan
của người Mi an ma )
GV(H): Kể tên một số thành tựu thời phong kiến của các quốc
gia Đông Nam Á?( kiến trúc, điêu khắc với nhiều công trình nổi
tiếng: Ăng co, đền Bô rô bu ra )
GV(H): Các quốc gia phong kiến bước vào thời kì suy thoái
với với thời gian nào? ( nữa sau TK XVIII)
- GV: Giảng thêm về sự xâm lược của CNTB phương Tây: từ
giữa TK XIX hầu hết các quốc gia Đông Nam Á trừ Thái Lan
đều trở thành thuộc địa của chủ nghĩa thực dân phương Tây
các quốc gia phong kiến Đông Nam Á.
- Từ nửa sau TK X → đầu TK XVIII là thời kì phát triển thịnh vượng của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á
- Nữa sau TK XVIII các quốc gia phong kiến Đông Nam Á bước vào thời kì suy thoái
4.Củng cố:
H: Khu vực Đông Nam Á ngày nay gồm những nước nào sau đây
Trung Quốc Lào Thái Lan Ấn Độ Việt Nam In đô nê xi a Mi an ma Đông ti mo Bra xin Ma lai xi a Xin ga po Phi lip pin Bru nây Lào
* Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực Đông Nam Á đến giữa TK XIX
5 Dặn dò: Học bài cũ Hoàn thành bảng niên biểu (câu 2 SGK)
Trang 191 Kiến thức: HS nắm được các ý sau:
- Trong số các quốc gia Đông Nam Á , Lào và Cam pu chia là hai nước láng giềng gần gủi với Việt Nam Những giai đoạn lịch sử lớn của hai nước này
2 Tư tưởng: Tình cảm yêu quí, trân trọng truyền thống lịch sử của Lào và Cam pu chia, thấy đựoc mối quan hệ mật thiết của 3 nước Đông Dương
3 Kỉ năng: Lập niên biểu các giai đoạn lịch sử lớn
II/ Chuẩn bị:
1 Phương pháp: Giải thích, thảo luận, thuyết trình, trắc nghiệm
2 Đồ dùng dạy học: bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á
III/ Lên lớp:
1 Ổn định tổ chức: bcs lớp báo cáo tình hình chuẩn bị bài ở nhà của các bạn
2 Kiểm tra bài cũ:
-Kể tên các nước trong khu vực Đông -Nam -Á hiện nay và xác định vị trí của các nước trên bản đồ? -Các nước trong khu vực Đông -Nam -Á có những điểm gì chung?
* Hoạt động 1 Tìm hiẻu sơ lược về vương quốc Cam pu chia
GV: Cam pu chia là một trong những nước có lịch sử khá lâu đời
và phong phú: thời tiền sử(đồ đá) cư dân cổ Đông Nam Á ( người
môn cổ) xây dựng nên nhà nước Phù nam
GV(H): Cư dân Cam pu chia do tộc người nào tạo nên?
GV: Người khơ me là một bộ phận của cư dân cổ ĐNA, lúc ban
đầu họ sống ở phía bắc cao nguyên Cò Rạt sau mới di cư dần về
phía nam
GV(H): Người khơ me thành thạo những việc gì? Họ tiếp thu
văn hoá Ấn Độ như thế nào?
GV(H): Người Khơ me xây dựng vương quốc riêng của mình
vào thời gian nào? tên gọi là gì?
GV: Trình bày sự phát triển của Chân lạp đến khi bị Gia va xâm
chiếm năm 774 và thống trị đến năm 802
GV(H): Thời Ăng co tồn tại khoảng thời gian nào?( 802 trở đi
lịch sử Cam pu chia bước sang thời kì mới - Thời Ăng co và đây
là giai đoạn phát triển)
GV(H): Tại sao thời kì phát triển thịnh vượng của Cam pu chia
còn gọi là thời kì Ăng co?( kinh đô đóng ở Ăng co - một địa điểm
của vùng Xiêm Riệp ngày nay.)
HS Tìm hiểu kênh hình H 10 SGK GV: Giới thiệu thêm đây là
một trong nhiều công trình kiến trúc nổi tiếng của Cam pu chia
N thảo luận: ? Sự thịnh vượng của Cam pu chia thời Ăng co được
biểu hiện như thế nào?( có nhiều công trình kiến trúc độc đáo, sản
xuất phát triển )
III/ Vương quốc Cam pu chia:
- Từ TK I – TK VI nước Phù Nam
- Từ TK VI – TK IX nước Chân Lạp: tiếp xúc với văn hoá Ấn Độ
- TK IX – TK XV thời kì Ăng co: sản xuất phát triển, xây dựng được nhiều công trình kiến trúc độc đáo Lãnh thổ được mở rộng
- Từ TK XV – 1863 thời kì suy yếu
Trang 20GV(H): Chế độ phong kiến Cam pu chia bước vào suy yếu vào
thời gian nào?
* Hoạt động 2 Tìm hiểu mục IV
GV(H): Chủ nhân cổ nhất trên đất Lào ngày nay là ai? Họ đã để
lại những gì?
GV: Nguời Lào thơng trước đó gọi là người Khạ họ là chủ nhân
của nền văn minh đồ đá, đồng, sắt, họ đã để lại hàng trăm chiếc
chum đá khổng lồ to nhỏ khác nhau
GV(H): Người lào Lùm xuất hiện như thế nào?( TK XIII sự
thiên dicủa người Thái )
GV(H): Vì sao có sự thiên di của người Thái từ phía Bắc
xuống ?
GV(H): Đời sống của bộ lạc Lào như thế nào?
GV(H): Trình bày sự ra đời của nước Lạn xạng ?
GV(H): Em biết gì về pha Ngừm?( là cháu Phía khăm phòng)
theo cha là Phi pha sang Cam pu chia Ông được vua Cam pu chia
giúp đỡ, nuôi dạy và gã con gái cho.Khi trưởng thành ông về
nước và trở thành một tộc trưởng, tập hợp, liên kết giữa các bộ
lạc → nước Lạn xạng
GV(H): Vương quốc Lạn xạng phát triển thịnh vượng vào
khoảng thời gian nào?
GV(H): Trình bày những nét chính trong chính sách đối nội, đối
ngoại của vua Lạn xạng?
GV: Trong thời kì này Lạn xạng để lại nhiều công trình kiến trúc
nổi tiếng như Thạc luổng → chứng minh cho sự phát triển
GV: khai thác kênh hình Thạc luổng Lạn xạng phát triển thịnh
vượng nhất dưới thời vua Xu li nha vông xa, thời kì này quân dân
Lào đã đánh bại 3 lần xâm lược của quân Miến Điện
IV/ Vương quốc Lào :
- Trước TK III người Lào thơng
- Từ TK XIII người thái di cư → Lào lùm
- Năm 1353: nước Lạn xạn được thành lập
TK XV-TK XVII thời kì phát triển thịnh vượng của vương quốc Lạn xạng:
+ Đối nội: chia đất nước thành các mường, đặt quan cai trị, xây dựng quân đội
+ Đối ngoại: giữ quan hệ hoà hiếu với Cam pu chia và Đại Việt, chống quân xâm lược nước ngoài
- TK XVIII – XIX suy yếu Cuối
TK XIX thành thuộc địa của Pháp
4.Củng cố: ? Chứng minh Ăng co là thời kì phát triển cao của chế độ phong kiến Cam pu chia?
? Trình bày những chính sách đối nội, đối ngoại của Lạn xạng?
5 Dặn dò: học bài cũ Làm bài tập: lập niên biểu các giai đoạn lịch sử lớn của Cam pu chia và Lào đến giữa TK XIX
- Chuẩn bị bài sau( soạn bài những nét chung về xã hội phong kiến
Trang 211 Kiến thức: HS nắm được một số ý bản sau:
- Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến
- Nền tản kinh tế và các giai cấp trong xã hội phong kiến
- Thể chế chính trị của nhà nước phong kiến
2 Tư tưởng: Giáo dục niềm tin và lòng tự hào về truyền thống lịch sử, những thành tựu về kinh tế, văn hoá mà các dân tộc đã đạt được trong thời kì phong kiến
3 Kỉ năng: Làm quen với phương pháp tổng hợp, khái quát hoá các sự kiện, biến cố lịch sử, từ đó rút ra nhận xét, kết luận cần thiết
II/ Chuẩn bị:
1 Phương pháp: Thảo luận, phân tích tổng hợp, giảng giải
2 Đồ dùng dạy học: Phiếu thảo luận, bảng phụ, bảng tóm tắt những nét chung về xã hội phong kiến.III/ Lên lớp:
1 Ổn định tổ chức: bcs lớp báo cáo tình hình chuẩn bị bài ở nhà của các bạn
2 Kiểm tra bài cũ: ? Trình bày sự phát triển thịnh vượng của Cam pu chia thời phong kiến?
* Bài tập: Hoàn thành bảng niên biểu các giai đoạn lịch sử chính của Lào
GV(H): Xã hội phong kiến phương Đông được hình thành từ
bao giờ?( TK IIITCN- TK X)
GV(H): Xã hội phong kiến châu Âu được hình thành từ bao giờ
(TK V – TK X)
GV(H): Thời kì thình vượng của xã hội phong kiến phương
Đông?(X – XV) ? XHPK châu Âu(XI – XIV )
GV(H): Thời kì khủng hoảng và suy vong của của XH PK
phương Đông? Châu Âu ( phương Đông: XVI- XIX) Châu Âu (
I/ Sự hình thành và phát triển của xãhội phong kiến:
- XH PK phương Đông : hình
Trang 22XV – XVI)
N thảo luận: Em có nhận xét gì về quá trình hình thành, phát
triển và suy vong của XHPK châu Âu và phương Đông
GV:chốt ý và ghi bảng sau khi HS cho nhận xét
* Hoạt động 2 Tìm hiểu mục II
N thảo luận: Cơ sở kinh tế của XHPK châu Âu và phương Đông
có gì giống và khác nhau?( giống: đều sống nhờ vào nông
nghiệp là chủ yếu Khác: nông nghiẹp đóng kín trong công xã
nông thôn )
GV:Chuẩn xác kiến thức ghi bảng
GV(H): Nêu các giai cấp cơ bản trong xã hội phong kiến châu
Âu và phương Đông?
GV(H): Hình thức bóc lột của CHPK? Em hãy giải thích hình
thức bóc lột này?( địa tô – giao ruộng đất và thu tô thuế)
* Hoạt đông 3: tìm hiểu mụcIII
GV(H): Nhà nước phong kiến được tổ chức như thế nào? ( chế
độ quân chủ)
N thảo luận: Chế độ quân chủ ở phương Đông và châu Âu có
điểm gì khác nhau cơ bản?
GV: kết luận ghi bảng
thành sớm, phát triển chậm, quá trình khủng hoảng và suy vong kéo dài
- XH PK châu Âu: hình thành muộn
và cũng kết thúc sớm hơn, nhường chỗ cho CNTB
II/ Cơ sở kinh tế xã hội của XH PK
- Cơ sở kinh tế: nông nghiệp đóng vai trò chủ yếu
*Chế độ quân chủ ở châu Âu và phương Đông có sự khác nhau về mức độ và thời gian
4.Củng cố: Hãy so sánh những nét chính về XH PK phương Đông và châu Âu theo mẫu:(gọi 2 HS lên bảng, mỗi em 1 cột)
XH PK phương Đông XH PK châu ÂuThời kì hình thành
Thời kì phát triển
Thời kì khủng hoảng và suy
vong
Cơ sở kinh tế
Xã hội(các giai cấp cơ bản)
5 Dặn dò: Học bài cũ, lập lại bảng so sánh vào vở
- Chuẩn bị bài sau: Ôn lại các bài đã học để chuẩn bị bài tập lịch sử
Trang 23Hãy đánh dấu X vào ô vuông trong các cau sao mà em cho là đúng:
1.Cuối thế kỉ thứ V xã hội Tây Âu có những biến đổi to lớn là do:
a) Dân số tăng
b) Sự xâm nhập của người Giắc Man
c) Công cụ sản xuất đuợc cải tiến
d) Kinh tế hàng hoá phát triển
2 Phát kiến địa lí là :
a) Quá trình tìm ra những con đường mới của người châu Âu
b) Quá trình tìm ra những vùng đất mới
c) Quá trình tìm ra những dân tộc mới
d) Cả 3 câu trên đều đúng
3 Hãy gép các chữ cái đứng trước các ý ở cột A với chữ cái đứng trướt ở cột B cho đúng:
a- eb- gc-ld-iđ-k
a-nb-ic-md-l
Trang 24e)In- đô-nê-xi-a
5 Chon ý đúng trong các câu sau:( Háy khoanh tròn chữ cái đứng đầu câu)
Thực chất phong trào văn hoá phục hưng là:
A Đả phá xã hội phong kiến, con người phải được tự do và phát triển
B Đề cao khoa học tự nhiên, xây dựng thế giới khoa học tiến bộ
C Văn hoá phục hưng là cuộcCM văn hoá tiến bộ vĩ đại
D Cả 3 câu trên đều đúng
6 Hãy nêu nguyên nhân Kết quả và ý nghĩa của nhữn cuộc phát kiến địa lí?
7 Sự hình thành và phát triển của XHPK Pương Đông và châu Âu như thế nào?
Câu 5 khoanh đúng 1điểm
Câu 6,7 đúng mỗi câu 3 điểm
Nắm được quá trình thống nhất đất của Đinh Bộ Lĩnh
Tư Tưởng : Giáo dục Ý thức độc lập tựchủ và thống nhất đất nước của dân tộc
Ghi nhớ công ơn Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành quyền tự chủ, thống nhất đất nước
Kĩ năng: Bồi dững HS kĩ năng lập biểu đồ, sơ đồ sử dụng bản đồ khi học bài
b) Phương tiện dạy học:
Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước ( thời Ngô Quyền)
Lược đồ 12 sứ quân
c) Tiến trình dạy học:
1 Ổn định
2 KTBC : Trình bày những đặc điểm cơ bản của XHPK châu Âu?
XHPK Phương Đông có gì khác với XHPK Phương Tây?
3 Bài mới:
GT: Sau hơn 1000 năm kiên cường và bền bỉ chống lại ách đô hộ của phong kiến phương kiến phương Bắc Cuối cùng nhân dân ta đã giành được nền độc lập với trận Bạch Đằng LS ( năm 938) nước ta bước vào thời kì độc lập tự chủ
GV yêu cầu HS đọc SGK
GV(H): Chiến thắng Bạch Đằng Năm 938 có ý nghiã như thế
nào?
HS: Đành lại âm mưu xâm lượt của nhà Nam Hán, chấm dứt
hơn 10 thế kỉ thống trị của các triều đại phong kiếnphương
Trang 25Khúc để thiếc lập triều đại mới?
HS: Họ Khúc mới chỉ dành được quyền tự chủ, trên danh
nghĩa vắn phụ thuộc nhà Hán=>> Ngô Quyền quyết tâm xây
dựng một quốc gia độc lập
GV : hướng dấn HS vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước
GV(H): Vua có vai tró gì trong bộ máy nhà nước?
HS: Đứng đầu triều đình, quyết định mọi công việc chính trị,
ngoại giao, quân sự
GV(H): Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời Ngô?
HS: Còn đơn giản, sơ sài nhưng bước đầu đã thể hiện ý thức
độc lập tự chủ
GV yêu cầu HS đọc SGK mục 2
GV(H): Sau khi trị vì đất nước được 5 năm, Ngô quyền qua
đời, Lúc đó tình hình đất ta như thế nào?
HS: Đắt nước rối loạn, các phe phái nhân cơ hôi này nổi len
giành quyền lự Dương Tam Kha cướp ngôi?
GV (giảng) Năm 952 Ngô Xương văn giành được lại ngôi vua
song uy tín của nhà Ngô đã giảm sút =>> Đất nước không ổn
định
GV(H): Sứ quân là gì?
HS: Là các thế lực phong kiến nổi dậy chiến lĩnh một vùng
đất
GV dùng lượt đồ ( chư ghi tên các sứ quân)
Yêu cầu HS đánh dấu các sứ quân vào các khu vự trên bản đồ
GV(H): Việc chiếm đóng của các sứ quân?Điều đó ảnh
hưởng như thế nào đến đất nước?
HS: Các sứ quân chiếm đóng ở nhiều vị trí quan trọng trên
khắp đất nước, liên tiếp đánh nhau => đắt nước loạn lạc => là
điều kiện thuậnlợi cho giặc ngoại xâm tấn công
Yêu cầu HS đọc mục 3 SGK
GV(giảng) Loạn12 sứ quân gây biết bao tan tóc cho nhân dân
Trong khi đó nhà Tống đang có âm mưu xâm lượt nước ta Do
vậy việc thống nhất đất nước trở nên cấp bách hơn bao giờ
hết
GV(H): Đinh Bộ Lĩnh là người như thế nào?
HS: Con của thứ sử Đinh Công Trứ, người Ninh Bình, có tài
thống lĩnh quân đội
GV(H): Ông đã làm gì để dẹp loạn 12 sứ quân?
HS: Tổ chức lực lượng, rèn vũ khí Xây dựng căn cứ ở Hoa
Lư
GV(H): Vì sao Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn được 12 sứ quân?
HS: Được nhân dân ủng hộ,có tài đánh đâu thắng đó => các
sứ quân xin hàng hoặc lần lượt bị đánh bại
GV(H): Việc Đinh Bộ Lính dẹp loạn được 12 sứ quân có ý
nghĩa gì?
HS: Thống nhất đất nước, lập lại hoà bình trong cả nước =>
Tạo điều kiện để xây dựng đất nước vững mạnh chống lại âm
Năm 944 Ngô Quyền mất-Dương Tam Kha cướp ngôi
- Triều đình lục đục
- Năm 950 Ngô Xương Văn lật đổ Dương Tam Kha nhưng không quảng lí được đất nước
Năm 965 Ngô Xương Văn chết => Loạn 12 sứ quân
3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước
Đinh Bộ Lĩnh lập căn cứ ở Hoa Lư
- Liên kết với sứ quân Trần Lãm.Được nhân dân ủng hộ
Năm 167 Đất nước thống nhất
Trang 264 Củng Cố: Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền nhà Ngô? Trình bày những biểu hiện về ý thức tự chủ của Ngô Quyền trong việc dẹp yên 12 sứ quân?
5 Dặn dò: Học thuộc bài và chuẩn bị bài sau: " Nước Đại Cồ Việt thời Đinh - Tiền Lê"
Nhà Tống tiến hành chiến tranh xâm lượt và bị quân ta đánh bại
Tư tưởng: Lòng tự hào tự tôn dân tộc
Biết ơn các vị anh hừng có công xây dựng và bảo vệ đất nước
Kĩ năng: Bồi dưỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ, trong quá trình học bài
B Phương tiện dạy học:
Trang 27Đinh Bộ lĩnh thống nhất đất nước như thế nào?
3 Bài mới:
Giới thiệu: Sau khi dẹp yên 12 sứ quân, đất nước được thanh bình thống nhất Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua, tiếp tục công cuộc xây dựng một quốc gia vững mạnh mà Ngô Quyền đã đặt nền móng
GV Yêu cầu HS đọc SGK muc 1
GV(H) : Sau khi thống nhất đất nước Đinh Bộ Lĩnh đã làm
gì?
HS: Lên ngôi hoàng đế, đặc tên nước là Đại Cồ Việt, đóng đổ
ở Hoa Lư
GV(giải thích) " Đại " lớn "cồ" cũng có nghĩa là lớn
Nước Việt to lớn có ý nghĩa ngang hàng với Trung Hoa
GV(H) : Tại sao Đinh Tiên Hoàng đóng đô ở Hoa Lư?
HS: Là quê hương Đinh Tiên Hoàng, đất hẹp, nhiều đồi núi
thuận lợi cho việc phòng thủ
GV(H) Viẹc nhà đinh không dùng niên hiệu của phong kiến
Trung Quốc để đặt tên nước nói lên điều gì?
HS: Đinh Bộ Lĩnh muốn khẳng định nền độc lập, ngang hàng
với Trung Quốc chứ không phụ thuộc vào Trung Quốc
GV giải thích:
+ " Vương" là tướt hiệu của vua ( dùng cho nước nhỏ)
+ " đế" là tước hiệu của vua nước lớn mạnh, có nhiều nước
thần phục
GV(H): Đinh Tiên Hoàng còn áp dụng biện pháp gì để xây
dựng đất nước?
HS: Phong vương cho con ,cắt cư tướng lĩnh thân cận giữ
chức vụ chủ chốt ,dựng cung điện ,đúc tiền ,xử phạt nghiêm
những kẻ có tội
GV ( giảng) Thời Đinh nước ta chưa có luật pháp cụ thể, vua
sai đặt vạc dầu và chuồng cọp trước điện ren đe kẻ phảng
GV(H) Nhà tiền Lê được thành lập trong hoàn cảnh nào?
HS: Sau khi Đinh Bộ Lĩnh và Đinh Liễm bị ám hại, nội bộ
nhà Đinh lục đục, bên ngoài quân Tống chẩn bị xâm lượt =>
Lê Hoàn được suy tôn làm vua
GV(H) Vì sao Lê Hoàn được suy tôn làm vua?
HS: là người có tài ,có chí lớn , mưu lượt lại đang giữ chức
Thập đạo tướng quân thống lĩnh quân đội=> lòng người quy
phục
GV(H) Việc Thái Hậu Dương Vân Nga trao áo hoàng bào cho
Lê Hoàn nói lên điều gì?
HS: Thể hiện sự thông minh, quyết đoán đặt lợi ích quốc quốc
gia lên trên lợi ích dòng họ Vượtlên quan nịm phong kiến bảo
vệ lợi ích dân tộc
GV phân biệt " Tiền Lê " và " Hậu Lê"
1 Nhà Đinh xây dựng đất nước
968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua
Đặt tên nước là Đại Cồ ViệtĐóng đô ở Hoa Lư
Phong vương cho con
- Cắt cử quan lại-Dựng cung điện ,đúc tiền ,xử phạt nghiêm những kẻ có tội
2 Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê
* Sự thành lập của nhà Lê979: Đinh Tiên Hoàng bị giết => nội bộ lục đục
Nhà Tống lăm le xâm lượt
Lê Hoàn được suy tôn làm vua
VUA THÁI SƯ - ĐẠI SƯ
QUANVĂN
QUANVÕ
TĂNGQUAN
* Quân đội:
- Cấm quân
- Quân địa phương
3 Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn:
Trang 28GV: Chính quyền nhà Lê được tổ chức như thế nào?
GV hướng dẫn HS vẽ sơ đồ
GV(H) Quân đội thời tiền Lê tổ chức như thế nào?
HS: Gồm 10 đạo, chia thành 2 bộ phận
Cấm quân( Quân triều đình)
Quân địa phương
GV yêu cầu HS đọc SGK
GV(H) Quân Tống xâm lượt nước ta trong hoàn cảnh nào?
HS: Cuối năm 979 nôi bộ nhà Đinh Lục đục vì tranh quyền
lợi=> Quân Tống xâm lượt
GV Tường thuật lại cuộc kháng chiến theo lượt đồ
GV: Yêu cầu HS tường thuật lại cuộc kháng chiến
GV(H) Ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống là gì?
HS: Khẳng định quyền làm chủ đất nước đánh bại âm mưu
xâm lượt của nhà Tống=> Củng cố nền độc lập của nước nhà
Hoàn cảnh lịch sử:
Cuối năm 979 nhà Đinh rối loạn
=> Quân Tống xâm lượtb) Diễn biến ( SGK)
* Địch : Tiến theo 2 đường thuỷ và
bộ do Hầu Nhân Bảo chỉ huy
* Ta: Chặn quân thuỷ ở sông Bạch Đằng
- Diệt cánh quân bộ ở biên giới thắng lợi
Ý nghĩa:
Khẳng định quyền làm chủ đất nước
Đánh bại âm mưu xâm lượt của kẻ thù, củng cố nền độc lập
4 Củng cố: Vẽ sơ đồ bbộ máy chính quyền trung ương và địa phương thời Tiền Lê?
Việc nhân dân ta lập đền thờ vua Đinh chứng tổ điều gì?
5 Trả lời câu đố:
- Vua gì lúc nhỏ, cùng bạn chăn trau, chon lấy cờ lau, làm cờ tạap trận?
- Vua Đinh Bộ Lĩnh, đặt nước tên gì, những năm trị vì, đóng đô ở đâu?
- Nói nhanh tướng giặc tên gì
Đem quân xâm lượt thành trì Hoa Lư
Vua Lê là bật quân sư
( Hai đường chặn giặc) Đánh cho tan xát, nhục nhừ rút lui
- Bạch Đằng mổi sáng trận đầu Phá tan Nam Hán công lao vua gì?
- Bạch Đằng mỗi sáng trận Nhì Phá tan nhà Tống Vua gì Đố em?
6 Dặn dò: Học bài chuẩn bị bài sau" Sự phát triển về XH và phát triển về KT"
Bài 9 :NƯỚC ĐẠI CỔ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ (tt)
II Sự phát triển kinh tế- văn hoá
A.Mục tiêu:
Kiến thức: Các vua nhà Đinh - Tiền Lê đã bước đầu xây dựng một nền kinh tế tự chủ bằng sự phát triển nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp Cùng với sự phát triển kinh tế, văn hoá, XH cũng có nhiều thay đổi
Tư tưởng: Giáo dục HS ý thức độc lập tự chủ trong xây dựng đất nước biết quý trọng các truyền thống VH của ông cha
Trang 29Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích và rút ra ý nghĩa thành tựu kinh tế, văn hoá thời Đinh - Tiền Lê.
B.Phương tiện dạy học:
- Tranh ảnh các di tích các công trình văn hoá, kiế trúc thời Đinh - thời Tiền Lê
- Tư liệu thành văn của các triều đại Đinh- Tiền Lê
C Tiến trình dạy học:
1.Ổn định:
2 KTBC: Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Tiền Lê và giải thích?
Tường thuật lại cuộc kháng chiến chống Tống ( năm 981)
3 Bài mới:
Giới thiệu: Cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi đã đánh lại âm mưu xâm lượt của kẻ thù, khẳngđịnh quyền làm chủ đất nước của nhân dân ta và củng cố nền độc lập thống nhất đất nước Đại Cồ Việt đólà cơ sở xây dựng nền kinh tế, văn hoá buổi đầu độc lập
GV : Yêu cầu HS Đọc SGK
GV(H): Em có suy nghĩ gì về tình hình thời Đinh Tiền Lê?
HS: Nông nghiệp được coi trọng vì đây là nền tảng kinh tế của
đất nước Nhà nước chú ý đến việc khai khẩn đất hoang, đào
vét kênh ngoài, nhân dân được chia ruộng tạo điều kiện
cho SX nông nghiệp ổn định
GV(H): Vua Lê Đại Hành tổ chức lễ cày tịch điền để làm gì?
HS: Vua quan tân đến SX => khuyến kích nông dân làm nông
GV(giảng)Vì đất nước đã được độc lập Các nghề đã được tự
do phát triển không bị kìm hãm như trước đây Mặt khác các
thợ khéo cũng không bị cống nộp cho Trung Quốc
GV(H): Thương nghiệp có gì đáng chú ý?
HS: Nhiều khu chợ được hình thành buôn bán với nước ngoài
phát triển,
GV(H): Việc thiết lập bàn giao với nhà Tống có ý nghĩa gì?
HS: Củng cố nền độc lập=> tạo điều kiện cho nghoại thương
- Vua,quan văn , quan võ và các nhà sư
- Nông dân, thợ thủ công người buôn bán và địa chủ, nô tì
GV(H) Vì sao trong thời kì này nhà sư được trọng dụng
HS: Do đạo phật được truyền bá rộng rãi Các nhà sư có học,
giởi chữ Hán=> nhà sư trực tiếp dạy học, làm cố vấn trong
ngoại giao => rất được trọng dụng
GVkể thêm chuyện đón tiếp sứ thần nước Tống của nhà sư Đỗ
1 Bước đầu xây dựng nền KT
Buôn bán với nước ngoài
2 Đời sống XH và văn hoá
a Xã hội:
VUA
QUAN VĂN
QUAN VÕ
NHÀ SƯ
NÔNG DÂN THỢTHỦ
CÔNG
THƯƠNG NHÂN ĐỊACHỦ
NÔ TÌ
b Văn hoá:
Giáo dục chư phát triển
Trang 30Thuận (SGK).
GV(H) Đời sống sinh hoạt của người dândiễn ra như thế nào?
HS: Rất bình dị, nhiều loại hình văn hoá dân gian như ca hát,
nhảy múa, đua thuyền, đánh đu, đấu võ, đấu vật, diễn ra trong
các lễ hội
Đạo phật được truyền bá rộng rãiChùa chiền được xây dựng nhiều, nhà sư được coi trọng
Các loại hình VH dân gian khá phát triển
4 Củng cố:- Nguyên nhân làm cho nền kinh tế thời Đinh Tiền Lê phát triển?
Đời sống VH- XH của nước Đại Cồ Việt có những chuyển biến gì?
- Thời nhà Lê các nhà sư được trọng dụng là vì:
a/ Đạo Phật được truyền bá rộng rãi hơn trước .
b/Phần lớn người có học là các nhà sư Họ được nhân dân và nhà nước quý trọng
c/ Giáo dục chưa phát triển
d/ Các câu trên đều đúng
5 Dặn dò: Về nhà học bài và chuẩn bị bài sau:" Nhà Lý đẩy mạnh công cuộc xây dựng đất nước? *Rút kinh nghiệm:
Trang 31A Mục tiêu:
Kiến thức: Các chính sách của nhà Lý để xây dựng đất nước: Dời đô về Thăng Long, đặt tên nước
là Đại Việt, chia lại đất nước về mặt hành chính Tổ cức lại bộ máy chính quyền trung ương và địa phương, xây dựng pháp luật chặc chẽ,quân đội vững mạnh
Tư tưởng: GD cho các em lòng tự hào và yêu nước, yêu nhân dân GD học sinh bước đầu hiểu rằng:Pháp luật nhà nước là cơ sở cho việc xây dựng và bảo vệ đất nước
Kĩ năng: Phân tích và nêu ý nghĩa các chính sách xây dựng và bảo vệ đấtnước của nhà Lý
Rèn kĩ năng đánh giá công lao của nhân vật lịch sử tiêu biểu( thời Lý)
B Phương tiện dạy học;
Bản đồ Việt Nam
Khung sơ đồ tổ chức hành chính nhà nước
C Tiến trình dạy học:
1.Ổn định:
2.KTBC: -Nêu những nét phát triển của nền kinh tế tự chủ dưới thời Đinh ,thời Tiền Lê?
- Tại sao thời Đinh ,tiền Lê các nhà sư được trong dụng?
3.Bài mới:
GT: Vào đầu thế kỉ XI nội bộ nhà Tiền Lê lục đục Vua Lê không cai quản được đất nước.Nhà Lý thay thế ,đất nước ta thay đổi như thế nào? (giáo viên ghi đề lên bảng )
GV:(giảng) Vua Lê Long Đĩnh mắc bệnh trĩ không thể ngồi
được phải nằm để coi chầu gọi là Lê Ngoạ Triều.Long Đĩnh là
ông vua rất tàn bạo,nhân dân ai cũng căm ghét việc làm của
ông,ông cho người vào củi thả sông,róc mía trên đầu nhà
sư,dùng dao cùn xẻo thịt người
GV(H):Tại sao Lý Công Uẩn được tôn lên làm vua?
HS: Sau khi Lê Long Đĩnh chết ,Lý Công Uẩn được tôn lên làm
vua vì ông là người vừa có đức vừa có uy tín nên được triều
thần nhà Lê quý trọng
GV(giảng): Năm 1009 Lý Công Uẩn lên làm vua,năm 1010 Lý
Công Uẩn quyết định dời kinh đô từ Hoa Lư về Đại La và đổi
tên là Thăng Long
GV:Treo bản đồ Việt Nam và chỉ hai vùng đất Hoa Lư và
Thăng Long cho HS nắm
GV(H):Tại sao Lý Công Uẩn quyết định dời đô về Đại La và
đổi tên là Thăng Long?
HS: Địa thế thuận lợi ,là nơi hội tụ của bốn phương
GV(H):Việc dời đô về Thăng Long của vua Lý nói lên điều
ước nguyện gì của cha ông ta ?
HS: Muốn xây dựng đất nước giàu mạnh và khẳng định ý chí tự
cường của dân tộc
GV(giảng ): Năm 1054 nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt, xây
dựng củng cố chính quyền từ Trung ương đến địa phương
GV treo khung sơ đồ tổ chức hành chính của nhà Lý
Hướng dẫn HS điền vào sơ đồ bằng các câu hỏi sau:
- Ai là người đứng đầu nhà nước?
- Quyền hành của vua như thế nào?
- Có ai giúp vua lo việc nước?
- Bộ máy chính quyền địa phương được tổ chức như thế nào?
GV đọc một số điều luật trong bộ hình thư
1 Sự thành lập nhà Lý:
Năm 1009 Lê Long Đĩnh mất Triều Lê chấm dứt
Lý Công Uẩn lên ngôi
Năm 1010 Lý Công Uẩn dời đô
về Đại La đổi tên là Thăng Long
Năm 1054 nhà Lý đổi tên nước
là Đại Việt
2 Pháp luật và quân đội:
Năm 1042 nhà Lý ban hành bộ
Trang 32GV(H): Bộ hình thư bảo vệ ai ? Cái gì?
HS: Bảo vệ vua, triều đình, bảo vệ trật tự XH và sản xuất nông
nghiệp
GV(H): Quân đội nhà Lý gồm mấy bộ phận?
HS: Gồm có cấm quân và quân địa phương(Yêu cầu HS đọc
SGK về bảng phân chia giữ cấm quân và quân địa phương)
GV(H): Em có nhân xét gì về tổ chức quân đội của nhà Lý?
HS: Tổ chức chặt chẽ, quy cũ
GV(H): Nhà Lý đã thi hành chủ trương gì để bảo vệ khối đoàn
kết dân tộc?
HS: Gả công chúa, ban quan tước cho tù trưởng dân tộc
Trấn áp những người có ý định tách khỏi Đại Việt
GV(H): Trình báy các chính sách đối ngoại của nhà Lý đối
với các nước láng giềng?
HS:Giữ quan hệ với Trung Quốc và Chămpa kiên quyết bảo vệ
Quan hệ bình thường với các nước láng giềng
4 Củng cố: Yêu cầu HS điền vào những ô trống trong sơ đồ tổ chức bộ máy hành chính của nhà Lý?
Nhà Lý đã làm gì để củng cố quốc gi thống nhất?
Nêu công lao của Lý Công Uẩn?
5 Dặn dò : Học thuộc bài và chuẩn bị bài sau : " Cuộc kháng chiến chống quân xâm lượt Tống (1075 - 1077)"
Trang 33-Cuộc tập kích tấn công sang đất Tống của Lý Thường Kiệt là hành động chính đáng.
Tư tưởng: GD cho HS lòng tự hào dân tộc và biết ơnngười anh hùng dân tộc Lý Thường Kiệt có công lớn với đất nước
Bồi dưỡng lòng dũng cảm, nhân ái và tình đoàn kết dân tộc( thể hiện trong cuộc tến vào đất Tống)
Kĩ năng:Sử dụng lượt đồ để tường thuật cuộc tiến vào đất Tống do Lý Thường Kiệt chỉ huy
Phân tích, nhận xét, đánh giá các sự kiện, nhân vật lịch sử
B Phương tiện dạy học: - Bản đồ thời Lý Trần
C Tiến trình dạy học: Năm 981 mối quan hệ giữa 2 nước được củng cố, nhưng từ giữa TK XI quan
hệ ngoại giao giữa 2 nứoc đã bị cắt đướt bởi nhà Tống có những hành động khiêu khích xâm lượt Đại Việt
I GIAI ĐOẠN 1:
GV : Gọi HS đọc mục 1 SGK
GV(H): Tình hình nhà Tống trứơc khi xâm lượt
nước Đại Việt như thế nào?
HS: - Vì nhà Tống gặp nhiều khó khăn:
+ Ngân khố tài chính nguy cập
+ Nội bộ mâu thuẫn
+ Nhân dân khắp nơi đấu tranh
+ Bộ tộc người Liêu, Hạ quấy nhiễu phía Bắc
GV(H): Nhà Tống xâm lược nước Đại Việt nhằm
mục đích gì?
HS: Giải quyết tình hình khó khăn trong nước
GV(H): Để chiếm được Đại Việt nhà Tống làm gì?
HS: Xúi dục vua Chămpa đánh lên từ phía Nam, phía
Bắc nhà Tống ngăn cản việc trao đổi buôn bán giữa 2
nước
GV(H): Chúng xúi dục Chămpa đánh lên từ phía
Nam nhằm mục đích gì?
HS: Làm suy yếu lực lượng của nhà Lý
GV(H): Đứng trước âm mưu xâm lược đó, nhà Lý
đối phó bàng cách nào?
HS: Cử thái uý Lý Thường Kiệt làm tổng chỉ huy tổ
chức kháng chiến
GV(H): Cho biết vài nét về Lý Thường Kiệt?
HS: Lý Thường Kiệt sinh năm 1019 tại phường Thái
Hoà, Thăng Long, là người có chí hướng ham học
binh thư, luyện võ nghệ, có côt cách tài năng phi
thường
- 23 tuổi được làm quan
- Vua Lý Nhân Tông phong làm thái uý và nhận làm
con nuôi
1 Nhà Tống âm mưu xâm lượt nước ta:
Nhà Tống âm mưu xâm lượt nước ta để giải quyết tình hình khó khăn trong nước
Nhà Lý chủ động đối phó với nhà Tống:
Cử Lý Thường Kiệt làm tổng chỉ huy, tổ chức kháng chiến
Trang 34GV(giảng): Lý Thường Kiệt cùng quân sĩ ngày đêm
luyện tập , mộ thêm binh lính quyết làm thất bại âm
mưu xâm lượt của nhà Tống Lý Thường Kiệt đưa Lý
Đạo Thành một đại thần có uy tín cùng tham gia việc
nước
+ Vua Lý Thánh Tông và Thái uý Lý Thường Kiệt chỉ
huy đạo quân khoảng 5 vạn quyân đánh Chămpa Vua
Chămpa bị bắt làm tù binh, buộc Chămpa phải cắt 3
châu
( Thuộc vùng đất Quảng Bình và Quảng Trị ngày nay)
để chuộc vua về
GV(H): Trước tình h ình quân Tống như vậy Lý
Thường Kiệt chủ trương đánh giặc như thế nào?
HS: Tiến công trước để tự vệ
GV (giảng): Câu nói của Lý Thường Kiệt: " Ngồi yên
đợi giặc không bằng đem quân đánh trước để chặn thế
mạnh của giặc" Thể hiện điều gì?
HS: Thể hiện chủ trương táo bạo nhằm dành thế chủ
động làm tiêu hao sinh lực đich ngay từ lúc chư tiến
hành xâm lược
GV nhấn mạnh: Đây là cuộc tấn công để tự vệ chứ
không phải xâm lược
GV(giảng): Tháng 10/ 1075 , 10 vạn quân ta chia làm
2 đạo tấn công vào đất Tống:
+ Quân bộ do các tù trưởng Tông Đản và Thôn Cảnh
Phúc chỉ huy vượt biên giới đánh vào Châu Ung
+ Quân Thuỷ do Lý Thường Kiệt chỉ huy theo đường
ven biển vùng Quảng Ninh đổ bộ vào Châu Khâm và
Châu Liêm
Lý Thường Kiệt sau khi phá huỷ các kho tàng của
giặc, tiến về bao vây thành Ung Châu Để cô lập và
tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân Trng Quốc Lý
Thường Kiệt cho yết bảng nói rõ mục đích cuộc tiến
quân tự vệ của mình
GV(H): Mục đích việc làm đó là gì?
HS: Để tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân Trng Quốc
GV(giảng): Cuộc tập kích diễn ra nhanh chóng làm
cho các căn cứ quân sự của nhà Tống bị giáng nhiều
đòn nặng nề
GV(H): Tại sao nói đây là cuộc chiến tranh để tự vệ
mà không phải là cuộc tấn công xâm lược?
HS: Vì ta chỉ tấn công các căn cứ quân sự, kho lương
thảo đó là nơi quân Tống tập trung lực lượng, lương
thực, vũ khí để xâm lược Đại Việt
Khi hoàn thành mục đích, quân ta rút về nước
GV(H): Việc chủ động tấn công có ý nghĩa như thế
nào?
HS: Làm thay đổi kế hoạch và làm chậm lại cuộc tấn
công xâm lược của nhà Tống
Lý Thường Kiệt cho yết bảng nói rõ mục đích của cuộc tiến công tự vệ
c) Kết quả: Sau 42 ngày đêm quân ta đã làm chủ thành Ung Châu Tướng giặc phải
tự tử
d) Ý Nghĩa: Làm thay đổi kế hoạch và làmchậm lại cuộc tấn công xâm lược của nhà Tống vào nước ta
4 Củng Cố: - Trình bày âm mưu xâm lược của nhà Tống?
- Nhà Lý đã dùng cách nào để đối phó trước âm mưu xâm lược của nhà Tống?
Trang 35- Kết quả và ý nghĩa của việc chủ động tiến công của nhà Lý?
5 Dặn dò: Học thuộc bài và chuẩn bị bài sau phần mụcII giai đoạn thứ 2 ( 1076- 1077) của bài này *Rút kinh nghiệm:
II GIAI ĐOẠN THỨ HAI (1076- 1077)
A Mục tiêu:
Kiến thức: Diễn biến sơ lược cuộc kháng chiến chống Tống ở giai đoạn thứ hai và thắng lợi to lớn của quân dân Đại Việt
Tư tưởng: Giáo dục nền tự hào về tinh thần bất khuất chống ngoại xâm của dân tộc thời Lý
Kĩ năng: Sử dụng lượt đồ để thuật lại cuộc chiến trên sông Như Nguyệt
B Phương tiện dạy học: Lược đồ trận tuyến Như Nguyệt
Tư Liệu về Lý Thường Kiệt
c Tiến trình dạy học:
1.Ổn định:
2 KTBC: Trình bày âm mưu xâm lược của nhà Tống?
Tước âm mưu xâm lược của quân Tống Tiều Lý đã làm gì?
HS: Hạ lệnh cho các địa phương chuẩn bị bố phòng
GV(giảng): Dự kiến địch kéo vào nước ta theo hai hướng, Lý
Thường Kiệt đã bố trí( sở dụng lượt đồ)
+ Một đạo quân chặn giặc ở vùng Quảng Ninh, không cho
thuỷ quân địch vượt qua
+ Đường bộ bố trí dọc tuyến sông Cầu qua đoạn sông Như
Nguyệt và xây dựng chuyến tuyến sông như Nguyệt không
cho giặc vào sâu
+ Ngoài ra các tù trưởng ít người ở gần biên giới đã cho quân
mai phục ở những vị trí chiến lượt quan trọng
GV(H): Tại sao Lý Thương Kiệt chọn sông Cầu làm phòng
tuyến chống quân Tống?
HS: Vì : + Đây là vị trí chặn ngang các hướng tấn công của
đich từ Quảng Tâu( TQ) đến Thăng Long
+ Được ví như tuyến cầu tự nhiên khó vượt qua
GV(H): Phòng tuyến sông Cầu được xây dựng như thế
nào?
HS: Được đắp bằng cát cao, vững chắc nhiều dậu tre dày đặc
GV(H): Sau khi thất bại ở vùng Ung Châu thì nhà Tống đã
Trang 36GV(giảng): ( dùng lượt đồ phòng tuyến sông Như Nguyệt để
giảng theo SGK)
GVgiảng theo nội dung diễn biến của SGK
GV nhấn mạnh: Lý Thường Kiệt không cho mở các cuộc
phản công ngay mà đến tận cuối mùa xuân 1077 đang đêm
Lý Thường Kiệt cho quân lặng lẽ vượt sông Như Nguyệt
đánh vào danh trại của giặc Quân Tống thua to lâm vào tình
thế khó khăn tuyệt vọng
Lý Thường Kiệt kết thúc chiến tranh bằng phương pháp
thương lượng giảng hoà Quách quỳ chấp nhận ngay, rút quân
- Nền độc lập tự chủ của Đại Việt được giữ vững
- Buộc nhà Tống phải từ bỏ mộng xâm lượt Đaị Việt
Kết quả: Quân Tống đóng quân ở
dờ Bắc sông Cầu không thể vào sâuđược
2 Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến sông Như Nguyệt
Quách Quỳ cho quân vượt sông đánh vào phòng tuyến của ta
Bị quân ta phảng công quyết liệt.Một đêm cuối xuân 1077 nhà Lý cho quân vượt sông đánh bất ngờ vào đồn giặc
Kết quả: QuânTống thua to Quách Quỳ chấp nhận rút quân về nước
Ý nghĩa: Là trận đánh tuyệt vời củaLịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc
- Nền độc lập tự chủ của Đại Việt được giữ vững
-Nhà Tống từ bỏ mộng XL Đại Việt
4 Củng cố: Tại sao Lý Thường Kiệt chọn sông Như Nguyệt để lập phòng tuyến?
Nêu ý nghĩa của chiến thắng chống quân xâm lượt Tống ( 1076- 1077) ?
5 Dặn dò: Về nhà học thuộc bài và xem trước bài "Đời sống kinh tế - văn hoá"
Trang 37Việc buôn bán với bên ngoài phát triển
TT: Khâm phục ý thức vươn lên trong công cuộc xây dựng đất nước độc lập của dân tộc ta vào thời Lý
KN: Quan sát và phân tích các nét đặc sắc của một công trình nghệ thuật
B-Phương tiện dạy học :
.Các tranh ảnh mô tả các hoạt động kinh tế thời Lý
.Tư liệu về thành tựu kinh tế,văn hoá thời Lý
C- Tiến trình dạy học:
1.Ổn định:
2.KTBC:
-Trình bày diển biến trên phòng tuyến sông Như Nguyệt bằng lược đồ?
- Vì sao nhân dân ta chống Tống thắng lợi?
- Ý nghĩa lịch sử của chiến thắng này?
3 Bài mới:
Khẳng định: Nôngnghiệp là ngành kinh tế chủ yếu,
quan trọng nhất dưới thời Lý
GV(H): Ruộng đất trong cả nước thuộc quyền sỡ hữu
của ai?
HS: Của nhà vua
GV(giảng) Thực tế ruộng đất đều do nông dân canh tác
Hằng năm nhân dân các địa phương theo tục lệ chia
ruộng để cày cấy và nộp thuế cho nhà vua Tuy nhiên
trong xã hội thời Lý sự phân hoá ruộng đất diển ra khá
mạnh Vua Lý lấy một số đất công làm nơi thờ phụng lễ
tế Vua Lý rất quan tâm đến sản xuất nông nghiệp
GV gọi HS đọc phần nghiêng SGK
GV(H): Trong lễ tịch điền nhà vua tự cày mấy đường
1 Sự chuyển biến của nền nông nghiệp:
Ruộng đất đều thuộc quyền sở hữu của vua do nông dân canh tác
Trang 38thể hiện điều gì?
HS: Để khuyến khích nhân dân sản xuất
GV(H): Nêu những biện pháp nhà Lý khuyến khích
phát triển nông nghiệp?
HS: Khai hoang, đào kênh mương, đắp đê phòng lụt
- Ban hành luật cấm giết hại trâu bò bảo vệ sức kéo cho
HS: Nhà nước quan tâm đến sản xuất nông nghiệp
- Nhân dân chăm lo sản xuất
GV(giảng): Nông nghiệp phát triển tạo điều kiện cho
các ngành thủ công phát triển
( gọi HS đọc phần in nghiêng SGK)
GV(H): Nội dung trong phần in nghiêng cho thấy
nghề thủ công nào phát triển?
GV(giảng) Ngoài nghề dệt, có nhiều nghề thủ công
khác: Chăm tằm, ươm tơ, nghề gốm, xây dựng đền đài
cung điện Đó là các nhgề dân gian Ngoài các nghề:
Làm đồ trang sức, làm giấy, đúc đồng, rèn sắt đều
phát triển
Cho HS xem các đồ gốm tráng men
( Yêu cầu HS nhận xét về chúng)
GV (giảng): Bên cạnh đó bàn tay người thủ công Đại
Việt đã tạo dựng nhiều công trình nổi tiếng như: Vạc
Phổ Minh, Chuông Quy Điền ( Sưu tầm tranh ảnh các
công trình)
GV(H): Bước phát triển của thủ công nghiệp thời Lý
là gì?
HS: Tạo ra nhiều sản phẩm mới, kĩ thuật ngày càng cao
GV(giảng): Thương nghiệp: Việc buôn bán trong và
ngoài nước cũng được mở mang phát triển
Vùng biên giới hải đảo giữa hai nước đã được chính
quyền 2 bên cho lập nhiều chợ để trao đổi buôn bán
GVgọi HS đọc phần chữ nhỏ in nghiêng
GV(giảng): Vân đồn thuộc Quảng Ninh là một hải đảo,
nơi thương nhân nước ngoài thường đến buôn bán
GV(H): Tại sao nhà Lý chỉ cho người nước ngoài đến
buôn bán ở hải đảo, vùng biên giới mà không cho tự
do đi lại ở nội địa?
HS: Thể hiệný thức cảnh giác tự vệ đối với nhà Tống
GV(H): Sự phát triển của thủ công nghiệp và thương
nghiệp thời Lý chứng tỏ điều gì?
HS: Nhân dân Đại Việt đã đủ khả năng xây dựng nền
Nhà Lý rất quan tâm đến nông nghiệp và
đề ra nhiều biện pháp khuyến khích nôngnghiệp phát triển
2 Thủ công nghiệp và thương nghiệp:
Thủ công nghiệp có rất nhiều ngành nghềtạo ra các sản phẩm có chất lượng cao
Hoạt động trao đổi buôn bán ở trong và ngoài nước diễn ra rất mạnh
Vân Đồn được coi là nơi buôn bán rất thuận tiện với thương nhân nước ngoài
Trang 39kinh tế tự chủ phát triển
4 Củng cố:
- Nhà Lý làm gì để đấy mạnh sản xuất nông ghiệp?
- Trình bày những nét chính của sự phát triển thủ công nghiệp và thương nghiệp?
5 Dặn dò: Học thuộc bai và chuẩn bị bày sau:" đời sống kinh tế văn hoá TT"
II Sinh hoạt xã hội và văn hoá
B Phương tiên dạy học:
Tranh ảnh các thành tựu văn hoá thời Lý
C Tiến trình dạy học:
1 Ổn định:
2 KTBC:
- Nhà Lý đã làm gì để đẩy manmhj SX nông nghiệp?
- Nêu tình hình thủ công nghiệp và thương nghiệp thời Lý?
Mối quan hệ giữa nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp thời Lý?
3 Bài mới:
Giới thiệu: Bên cạnh việc phát triển đời sống kinh tế thì văn hoá xã hội thời Lý cũng đạt được nhiềuthành tựu rực rỡ Bài học hôm nay cho chúng ta thấy điều đó
GV(giảng): Thời Lý, xã hội chia nhiều tầng lớp:
( treo bảng phụ)
Quan lại hoàng tử
Công chúa Được cấp ruộng ĐỊA CHỦ
1.Những thay đổi về mặt xã hội: