Bài giảng về hợp đồng trong công ty

Mục tiêu tìm hiểu, nghiên cứu Tiếp cận thông tin mới về tư duy, chính sách, luật lệ liên quan đến hoạt động doanh nghiệp  Nắm vững tinh thần và lời văn của các qui phạm pháp luật và

Chuyên đề 1

Hợp đồng là công cụ pháp lý quan trọng để bảo đảm an toàn và hiệu quả kinh doanh

Luật gia Phan Văn Tân Phó Viện trưởng Viện Kinh tế & Kinh doanh Giám đốc Trung tâm Thông tin tư vấn Pháp luật ĐT:091.320.2846 - Email: ngoctanviet@gmail.com

Mục tiêu tìm hiểu, nghiên cứu

 Tiếp cận thông tin mới về tư duy, chính sách, luật lệ liên quan đến hoạt động

doanh nghiệp

 Nắm vững tinh thần và lời văn của các

qui phạm pháp luật và hướng sửa đổi,

bổ sung, hoàn thiện;

 Chủ động sử dụng hữu hiệu các công

cụ quản lý, làm chủ và kiểm soát được mọi hoạt động của doanh nghiệp:

I Doanh nghiệp và kinh doanh

DN là phương tiện kinh doanh của doanh nhân

Nhà kinh doanh cần trả lời 4 câu hỏi:

+ Đích đến là gì: tối đa hóa sự giầu có;

+ Bằng phương tiện nào: DN;

+ Phương thức nào: quản trị khoa học;

+ Là ai: doanh nhân hay nhà quản trị

DN là chủ thể của quan hệ hợp đồng

I Doanh nghiệp và kinh doanh

– Dự án tốt quyết định thành công

• Phân tích lựa chọn và thẩm định

dự án:

–Phân tích thị trường,–Phân tích kỹ thuật, –Phân tích nhân lực,–Phân tích tài chính

“Ê kíp” quản lý dự án

I Doanh nghiệp và kinh doanh

– Ba con người pháp lý trong

doanh nghiệp:

• Chủ sở hữu: hưởng lợi tức,

• Nhà quản trị: hưởng lương,

• Người lao động: hưởng lương

– Chủ sở hữu + nhà quản trị =

doanh nhân

I Doanh nghiệp và kinh doanh

• Bốn đặc trưng của doanh nhân:

– Bỏ vốn của mình để đầu tư, KD

– Có thể là chủ thể định hình văn hoá công ty

I Doanh nghiệp và kinh doanh

• Ba hoạt động chính của DN:

– Kinh doanh: SX – TM – DV;

– Tài chính:

• Vay, trả tiền,

• Mua bán cổ phần, trái phiếu,

• Tái cấu trúc tài chính,

• Chi trả

– Đầu tư:

• tài sản dài hạn, tài sản tài chính

I Doanh nghiệp và kinh doanh

• Quản trị: làm cho tăng trưởng, phát triển

– Yêu cầu cơ bản của quản trị DN:

• An toàn: về pháp lý, về tài sản;

• Hiệu quả: tối đa hóa sự giầu có

– Hai yêu cầu cơ bản có tính mâu thuẫn nhau:

• Chủ sở hữu và nhà quản trị phải biết cách điều chỉnh

I Doanh nghiệp và kinh doanh

• Quản trị các mối quan hệ - bảo đảm

an toàn về pháp lý

– Đầu vào:

• Vật tư, năng lượng,

• Tiền vốn, dịch vụ mua ngoài,

– Đầu ra:

• Bán gì.

• Cách bán, thu tiền

– Quan hệ nội bộ:

I Doanh nghiệp và kinh doanh

• Ba khâu chính của quản trị doanh nghiệp:

– Hoạch định: cần kiên định – vai trò “cầm lái”

• Chiến lược (thị trường, khách hàng, …),

• Cơ cấu (ngành nghề, tài sản, tổ chức, …),

• Thể chế

– Điều hành – vai trò “cầm chèo”

• Cần linh hoạt – kế hoạch, tiến độ

– Đánh giá, giám sát: vai trò “bao công”

• Đo đếm, phân tích hoạt động (an toàn & hiệu quả),

• Cần công minh, công bằng (giữ người tài)

II Hợp đồng là tiền đề

kế hoạch kinh doanh của DN

1 HIỆU LỰC CỦA HỢP ĐỒNG

• Hợp đồng lập một cách hợp lệ trở thành pháp luật đối với các bên đã lập ra nó

– Các bên có nghĩa vụ pháp lý thực hiện đúng;– Được bảo đảm thực hiện bằng sức mạnh của

bộ máy nhà nước

• Vụ của Vietnamairliner, vụ ông Bửu Huy,…

– Có giá trị pháp lý với các cơ quan nhà nước

• thuế, hải quan, QLTT, tòa án, trọng tài, …

II Hợp đồng là tiền đề

kế hoạch kinh doanh của DN

• 2 Kế hoạch kinh doanh phải dựa trên

quan hệ hợp đồng đã được thiết lập

– Trong kinh tế thị trường:

• Phải sản xuất cái mà người ta cần;

• Làm ra hàng hoá không khó, bán được hàng mới khó, khó nhất là thu đủ tiền về;

• Hợp đồng là cam kết có hiệu lực pháp luật;

– Tự nguyện: thoả thuận, – Có hiệu lực bắt buộc đối với các bên.

II Hợp đồng là tiền đề

kế hoạch kinh doanh của DN

– Tổng hợp các hợp đồng có thu tiền xác định được đầu ra của kế hoạch kinh doanh:

• Từng loại sản phẩm cho từng khách hàng,

• Từng hạng mục công trình nhận thi công,

• Từng loại dịch vụ nhận làm, vv …

– Tổng hợp các hợp đồng phải trả tiền xác định đầu vào của kế hoạch kinh doanh:

• Vật tư, nguyên liệu, tiền vay để kinh doanh,

• Dịch vụ thuê ngoài,

II Hợp đồng là tiền đề

kế hoạch kinh doanh của DN

– Tổng giá trị các hợp đồng đầu ra xác định kế hoạch doanh thu trong năm kế hoạch:

II Hợp đồng là tiền đề

kế hoạch kinh doanh của DN

3 Chất lượng kế hoạch lập ra tuỳ thuộc chất lượng các hợp đồng đã ký:

– Lập kế hoạch kinh doanh dựa trên các hợp

III Hiệu quả và an toàn kinh doanh

1 Quản trị công ty bao gồm ba khâu:

– Hoạch định dựa trên nghiên cứu các quan hệ hợp đồng:

III Hiệu quả và an toàn kinh doanh

2 Sự giầu có thêm tuỳ thuộc:

– Ký được hợp đồng đầu ra với giá cao;

– Ký hợp đồng đầu vào với giá thấp;

– Tổ chức thực hiện hợp đồng với chi phí hợp

lý + thu tiền bán hàng nhanh, đủ;

Công ty cổ phần Toyota

– Sản lượng 7 triệu xe hơi/năm (các loại)

• 2.000 xe xuất xưởng mỗi ngày,

• Mỗi xe lắp ráp từ 20.000 chi tiết,

• Có 105 cty vệ tinh,

– Lao động 280.000 người

– Áp dụng hệ thống Justime: không dùng một mét vuông kho chứa nào

III Hiệu quả và an toàn kinh doanh tuỳ thuộc chất lượng công tác HĐ

3 Sai sót,yếu kém trong công tác hợp đồng:

– Gây thiệt hại lớn đến công ty;

– Làm thua lỗ, phá sản công ty;

– Mỗi chữ trong hợp đồng có thể đem lại hoặc làm mất cả tỷ đồng

• Vụ của Vietnamairline,

• Vụ của TCT dầu khí, của Liên đoàn bóng đá VN

• Nhiều dự án: mía đường, đánh bắt xa bờ.

– Kiếm được hợp đồng tốt có thể là bước ngoặt

Thảo luận tình huống

Cty TNHH Bá Khoát (Bên B) ký hợp đồng thầu xây dựng 242 căn hộ cho cty Hải Long (Bên A) trong một dự án đầu tư tại Thủ Đức Hợp đồng có

điều khoản: hợp đồng có hiệu lực thực hiện khi chủ đầu tư cung cấp 3 thư bảo lãnh thanh toán trị giá 3 triệu USD Ký xong h.đ, Bên B tập kết

ngay ph.tiện thi công, xúc tiến g.phóng mặt

bằng, làm hạng mục hạ tầng kỹ thuật Đột nhiên Bên A yêu cầu ngừng thi công, chấm dứt h.đ

Bên B kiện Bên A ra TAND TP.HCM đòi bồi

thường hơn 6 tỉ đồng do A đơn phương chấm dứt h.đ

III Hiệu quả và an toàn kinh doanh tuỳ

thuộc chất lượng công tác HĐ

• 4 Làm hợp đồng bảo đảm an toàn pháp lý

– Cam kết sát hợp bảo đảm tính khả thi;

– Thỏa thuận chi tiết, tỷ mỉ, kỹ lưỡng - bảo đảm

kỷ luật thanh toán;

– Chế tài phạt vi phạm hợp đồng:

• Tăng tính ràng buộc, trách nhiệm

– Giả định các tình huống tranh chấp, vướng mắc thường gặp:

• Trách nhiệm và cách xử lý

IV Tổ chức hợp đồng - một nội

dung quản trị thường xuyên

1 Qui trình quản trị 8 bước:

– Chuẩn bị,

– Đàm phán,

– Ký,

– Tổng hợp hợp đồng đã ký để lập kế hoạch,– Điều hành thực hiện các hợp đồng,

– Giải quyết kịp thời vướng mắc,

– Thanh lý,

– Đánh giá, phân tích công tác hợp đồng

• Theo dõi, đôn đốc, lập biên bản;

– Đầu mối điều hành thực hiện hợp đồng:

• Theo sơ đồ Gallt hoặc sơ đồ PERT,

• Lao động, vật tư, thiết bị, tiền, vận chuyển, nghiệm thu khớp với tiến độ hợp đồng.

• Thông báo ngay, trực tiếp cho đối tác,

• Lập biên bản ngay khi có trục trặc;

– Xử lý kịp khi có nguy cơ tổn thất vật chất;

– Khởi kiện kịp thời vụ việc khi thương lượng không thành:

• Hồ sơ, chứng cứ

• Thời hiệu

Thảo luận tình huống

Cty Alaska 100% vốn nước ngoài ký hợp đồng thuê Cty Hoàng Long bảo vệ, với 23 nh.viên chuyên nghiệp và thời hạn 1 năm

Th hiện h.đ được 3 tháng, Alaska cho

rằng n/v b/v không chuyên nghiệp nên gửi văn bản yêu cầu Hoàng Long chấm dứt

h.đ Trước khi chấm dứt h.đ, Alaska

không khiếu nại Hoàng Long về chất

lượng dịch vu Tranh chấp được đưa ra

giải quyết tại TAND TP.HCM.

IV Tổ chức hợp đồng - một nội

dung quản trị thường xuyên

4 Công việc của đầu mối làm hợp đồng:

– Chuẩn bị giao dịch,

– Soạn thảo, tổ chức ký hợp đồng,

– Lập biểu đồ theo dõi thực hiện tất cả hợp đồng,

– Chuẩn bị hồ sơ giải quyết vướng mắc,

– Làm thủ tục đưa ra trọng tài hoặc toà án,

– Tổ chức thanh lý hợp đồng,

– Tổng kết, phân tích, đề xuất cải tiến,

– Tuyên truyền, phổ biến, bồi dưỡng nghiệp vụ

– Chăm sóc khách hàng: hội nghị, quà sinh nhật, …

IV Tổ chức hợp đồng - một nội

dung quản trị thường xuyên

• Bộ máy làm hợp đồng chuyên nghiệp:

– Đầu mối chuyên trách

• Lực lượng và điều kiện làm chuyên nghiệp,

• Qui chế công tác rõ ràng, thưởng phạt nghiêm,

• Đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ,

– Lập và quản lý hồ sơ chuyên nghiệp

• Hồ sơ nguyên tắc – chuẩn mực để ký, thực hiện

– Quốc tế, nhà nước, ngành, công ty;

• Hồ sơ nghiệp vụ - theo dõi hệ thống và từng khách

IV Tổ chức hợp đồng - một nội

dung quản trị thường xuyên

• Qui chế công tác hợp đồng của công ty;

– Điều bắt buộc làm khi đàm phán, ký, th.hiện;– Điều cấm làm;

– Thẩm quyền & phân công ký hợp đồng;

– Trình tự trách nhiệm th.hiện hợp đồng;

– Qui định về thưởng phạt;

– Qui định về phân tích, đánh giá

• Gắn với phân tích hoạt động DN, kiểm soát nội bộ

Chuyên đề 2.

Pháp luật mới về hợp đồng

Luật gia Phan Văn Tân Phó Viện trưởng Viện Kinh tế & Kinh doanh Giám đốc Trung tâm Thông tin tư vấn Pháp luật ĐT:091.320.2846 - Email: ngoctanviet@gmail.com

I Nguồn Pháp luật hợp đồng

NGHỊ QUYẾT QUỐC HỘI SỐ 45/2005/Q11

• Bộ luật dân sự (BLDS) thông qua

I Nguồn Pháp luật hợp đồng

• Luật thương mại (LTM) được

thông qua ngày 14/6/2005 :

– Có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2006;

– Thay thế Luật thương mại ngày 10/05/1997

• Điều chỉnh hoạt động TM nhằm mục đích sinh lời:

– Mua bán hàng hóa, – Cung ứng dịch vụ, – Đầu tư, xúc tiến thương mại, …

• Thương nhân là cá nhân, tổ chức HĐTM độc lập, thường xuyên, có ĐKKD

• Một bên phi lợi nhuận có thể chọn áp dụng LTM

• HĐ xây dựng: tư vấn, thi công, tổng thầu EPC

– Luật Kinh doanh bảo hiểm:

• HĐ bảo hiểm

– Bộ Luật Hàng Hải:

• HĐ trong lĩnh vực hàng hải

I Nguồn Pháp luật hợp đồng

• Các bộ, đạo luật chuyên ngành

– Luật Sở hữu trí tuệ

• Hợp đồng mua bán lixang, mua bán bản quyền, …

– Luật Nhà ở

• Hợp đồng mua bán, cho thuê nhà, thuê mua nhà…

– Luật Khoa học và công nghệ

• Hợp đồng chuyển giao công nghệ, nghiên cứu …

– Luật Chứng khóan

• Hợp đồng mua bán chứng khoán

I Nguồn Pháp luật hợp đồng

• 1 Quan hệ dân sự do Bộ luật dân sự điều chỉnh: quyền và nghĩa vụ về tài sản, nhân thân giữa các chủ thể - Đ 1 - BLDS

I Nguồn Pháp luật hợp đồng

• 2 Nghĩa vụ dân sự - 22 điều (280 – 301)

– Chủ thể có nghĩa vụ phải có hành vi vì lợi ích của chủ thể có quyền:

– Thiệt hại do lỗi gây ra

• Bồi thường thiệt hại vật chất, tinh thần,

• Bao gồm tổn thất về tài sản, chí phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế, khắc phục, thu nhập thực tế bị giảm sút

Thảo luận tình huống

• Công ty liên doanh Hohot (bên B) thuê

căn nhà 7 tầng của Công ty Bắc Á (bên A), giá 7.000 USD/tháng, thời hạn 5 năm Sau 23 tháng th.hiện, bên B chấm dứt

hợp đồng Bên A khời kiện ra TAND đòi thanh toán tiền thuê nhà 3 năm còn lại

Bên B yêu cầu Toà tuyên hợp đồng vô

hiệu, vì hợp đồng do Phó giám đốc bên B

ký, không được Giám đốc bên B ủy

II Bộ luật dân sự

• Chế định đại diện – 10 điều (139 – 148)

– Đại diện theo pháp luật – đương nhiên

• Theo điều lệ hoặc theo luật

– Đại diện theo ủy quyền - đại diện ủy quyền

• Phạm vi, thời hạn

– Hành vi của người đại diện

• Hợp lệ - pháp nhân phải chịu trách nhiệm

– Phù hợp điều lệ, đúng thẩm quyền, phạm vi ủy quyền

• Bất hợp lệ - pháp nhân không chịu trách nhiệm

• Người không đại diện – không phát sinh tr.nhiệm

II Bộ luật dân sự

• Bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự - 56 điều (318 – 373)

II Bộ luật dân sự

• Qui định về bảo đảm nghĩa vụ dân sự

– Phạm vi BĐ: một phần hoặc toàn bộ;

– Tài sản dùng BĐ: vật hoặc tiền, giấy tờ có giá

• Thuộc quyền sở hữu của bên BĐ & được phép giao dịch

– Quyền tài sản dùng BĐ

– Đăng ký giao dịch BĐ theo qui định của PL

– Xử lý TSBĐ theo thứ tự ưu tiên:

• Theo thứ tự đăng ký,

• Theo thứ tự xác lập giao dịch BĐ

II Bộ luật dân sự

• Cầm cố và thế chấp

– Dùng tài sản thuộc quyền sở hữu để bảo đảm

• Cầm cố: giao tài sản,

• Thế chấp: không giao TS hoặc giao cho bên thứ 3

• Có thể giao giấy sở hữu (bản chính) theo thỏa thuận,

• Tài sản thế chấp có thể cho thuê, sửa chữa, thay thế

– Xử lý tài sản theo Điều 336 & 338

• Theo thỏa thuận hoặc đấu giá

II Bộ luật dân sự

• Bảo lãnh (BL) – bên thứ ba cam kết dùng tài sản của mình thực hiện thay bên có

nghĩa vụ theo thỏa thuận:

– Khi đến hạn mà bên được BL không TH hoặc

TH không đúng nghĩa vụ,

– Khi bên được BL không có khả năng thực

hiện nghĩa vụ

– Xử lý tài sản:

• Bên BL đưa tài sản thuộc quyền sở hữu của mình

để thanh toán cho bên nhận bảo lãnh

II Bộ luật dân sự

• 12 loại HĐ DS – 162 Đ (428 – 589)

• HĐ Mua bán tài sản – mua bán nhà,

• HĐ Trao đổi tài sản,

II Bộ luật dân sự

II Bộ luật dân sự

– Chấm dứt

• Chấp nhận đề nghị

II Bộ luật dân sự

II Bộ luật dân sự

• Hiệu lực của hợp đồng

– Có hiệu lực từ thời điểm giao kết, trừ khi

có thỏa thuận khác hoặc PL qui định

khác;

– Điều kiện có hiệu lực:

• Không vi phạm điều cấm của PL,

• Đạt được thỏa thuận về điều khoản chủ yếu,

• Chủ thể có năng lực,

• Không rơi vào tình trạng vô hiệu qui định tại các điều, từ 127 đến 138 BLDS

II Bộ luật dân sự

• Nguyên tắc thực hiện hợp đồng:

– Đúng thỏa thuận,

– Trung thực, hợp tác và có lợi cho các bên,

– Không xâm phạm lợi ích nhà nước, cộng

đồng, quyền và lợi ích người khác.Ž

• Cầm giữ tài sản trong h.đ song vụ - Đ 416

• Không thực hiện được do lỗi bên có

quyền

• Yêu cầu bên có quyền thực hiện,

II Bộ luật dân sự

III Luật thương mại

• Hợp đồng thương mại: HĐMBHH, HĐ DV

– Hợp đồng mua bán hàng hoá – 29 Đ (34-62)– Hợp đồng dịch vụ - 10 Đ (78-87)

III Luật thương mại

• Quyền và nghĩa vụ trong hợp đồng MBHH

III Luật thương mại

– Nghĩa vụ của bên bán:

• Bảo đảm quyền sở hữu hh – Đ 45,

• Bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ - Đ 46,

• Khi hh là đối tượng BĐ NVDS – Đ 48,

• Bảo hành hàng hóa – Đ 49.

– Nghĩa vụ thanh toán của bên mua:

• Trả tiền và nhận hàng theo thỏa thuận – Đ 50,

• Có quyền ngừng thanh toán khi bị lừa dối – Đ 51,

• Tuân thủ về giá cả, thời hạn , địa điểm thanh toán

III Luật thương mại

• Chuyển giao quyền sở hữu và rủi ro

– Khi địa điểm giao hàng xác định – Đ 57;

– Không có địa điểm giao hàng xác định – Đ 58;– Khi giao qua người vận tải – Đ 59;

– Khi mua hàng trên dường vận chuyển – Đ 60

• Vi phạm hợp đồng thương mại - chế tài:

– Vi phạm: không th.h, th.h không đúng, đủ;

– Vi phạm cơ bản:gây thiệt hại đến mức bên bị

vi phạm không đạt mục đích giao kết h.đ

IV Thời hiệu khởi kiện

1 Thời hiệu khởi kiện - chủ thể có quyền kh.k (từ ngày quyền và lợi ích bị xâm phạm):

Chuyên đề 3

Kỹ thuật văn bản hợp đồng

Luật gia Phan Văn Tân Phó Viện trưởng Viện Kinh tế & Kinh doanh Giám đốc Trung tâm Thông tin tư vấn Pháp luật ĐT:091.320.2846 - Email: ngoctanviet@gmail.com

I Kỹ thuật văn bản hợp đồng

• Quan hệ hợp đồng biểu hiện quan hệ

hạch toán của công ty:

– Chất lượng văn bản hợp đồng liên quan đến hiệu quả kinh doanh:

• Mỗi chữ làm lợi hoặc thiệt hàng trăm triệu đồng,

• Chất lượng văn bản HĐ liên quan đến doanh thu và chi phí của công ty – tài chính

– Nội dung và tiến độ hợp đồng ảnh hưởng trực tiếp đến việc điều hành hoạt động của công ty

I Kỹ thuật văn bản hợp đồng

• Yêu cầu và nội dung văn bản hợp đồng

– VB HĐ mang tính qui phạm

• Xác định qui tắc xử sự giữa các bên;

• Là thoả thuận, có giá trị pháp lý ràng buộc các bên;

• Có tính bắt buộc tuân thủ đối với cá nhân, cơ quan hữu quan;

• Đủ 3 phần: giả định, qui định, chế tài;

• Được nhà nước bảo đảm thi hành.

I Kỹ thuật văn bản hợp đồng

– Chứa đựng nội dung kinh tế và pháp lý

– Nội dung kinh tế qui định lợi ích và trách

nhiệm trong kinh doanh, thể hiện đủ 3 khoản:

• Hàng hoá (H) - đối tượng các bên hướng tới;

• Tiền (T) – giá cả, chí phí, thanh toán;

• Ranh giới sở hữu, rủi ro (H-T) – giao nhận

– Nội dung pháp lý xác định tương quan quyền

và nghĩa vụ của các bên nhằm thực hiện nội dung kinh tế của hợp đồng

• Các nội dung này thống nhất - thể hiện đầy đủ ý chí