Mục tiêu bài học: - Thông qua bài học , học sinh nhận ra vẻ đẹp của các hoạ tiết dân tộc Việt Nam ở cả miền xuôi và miền ngợc - HS vẽ đợc một số hoạ tiết gần đúng mẫu và vẽ màu theo ý th
Trang 1Tuần1- Tiết 1
Ngày soạn : 1/9/2007
Ngày dạy: 8/9/2007
Bài 1 Vẽ trang trí
Chép hoạ tiết trang trí dân tộc
I Mục tiêu bài học:
- Thông qua bài học , học sinh nhận ra vẻ đẹp của các hoạ tiết dân tộc Việt Nam (ở cả miền xuôi và miền ngợc)
- HS vẽ đợc một số hoạ tiết gần đúng mẫu và vẽ màu theo ý thích
- Trân trọng giữ gìn bản sắc văn hoá của dân tộc
II Chuẩn bị:
1 Tài liệu tham khảo
- SGVMT6
- Những mẫu trang trí đẹp
- Hình minh hoạ hớng dẫn cách chép hoạ tiết dân tộc
+ HS : Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng học tập( chì , tẩy , màu , giấy hoặc vở vẽ)
2 Phơng pháp dạy học
- Phơng pháp quan sát ,vấn đáp, trực quan , thực hành
III Tiến trình dạy học
1.ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ :
- Kiểm tra đồ dùng dụng cụ học tập của học sinh , nhắc nhở HS cần chuẩn bị
đầy đủ và mang tới lớp đúng lúc, đúng giờ học
3 Bài mới
Trang trí làm đẹp hơn cho cuộc sống của con ngời , những đồ vật tởng chừng nh rất đơn giản thô sơ nhng đợc trang trí bởi những hoạ tiết sáng tạo của con ngời lại trở lên phong phú, đẹp lạ kì Bài học này sẽ giúp các em nhận dạng đợc những hoạtiết trang trí dân tộc và biết cách áp dụng vào các bài trang trí của mình
Hoạt động của thày
Hoạt động của trò
Thiết
bị tài liệu
a Hoạt động 1
b Hớng dẫn quan sát, nhận xét
- Hãy quan sát vào các hình ảnh
trong SGK , từ đó rút ra kết luận
thế nào là hoạ tiết ?
- Hãy liên tởng tới những hình
-Hoạ tiết trang trí dựa trên những hình ảnh ở thiên nhiên,
có thể đã đợc đơn giản đi nhiềulần hoặc làm cho cầu kì hơn so với mẫu ngoài thực tế
- Hoạ tiết tr trí dùng để tr trí
Nhữnghình
-ảnh hoạ tiết trang trí trong sgk, những
Trang 2- Theo em thế nào là hoạ tiết tr
hoạ tiết cho giống với mẫu ?
- Phải quan sát cho kĩ để tìm ra
đặc điểm , hình dáng của mẫu
- Không nên vẽ tuỳ tiện mà phải
qui hoạ tiết về những hình cơ
bản nh : tam giác , tròn, vuông,
bán nguyệt
- Phác khung hình , kẻ đờng trục
- Phác hình bằng các nét thẳng ,
không nên vẽ giống ngay
- Nhìn mẫu và điều chỉnh cho
giống , sả hình cho giống và vẽ
màu theo ý thích
cho đồ vật , cho một bộ phận nào đó của đồ vật đó với những mẫu tr trí thờng
đa dạng , hiện đại
- Hoạ tiết tr trí dân tộc thờng
là những h/ảnh : mây, sóng ,hoa cúc , hoa sen, chim hạc,rồng , phợng, ngọn lửa đó
là những mẫu hoạ tiết cổ và thờng không đựơc sử dụng rộng rãi
- Đợc tr trí nhiều ở mái chùa ,cột đình , chùa ,miếu, lăng
mộ , bia đá , cung đình
2 Cách vẽ
+ B1: Qui hoạ tiết về hình cơ bản
+ B2: Phác khung hình và kẻ trục đối xứng để vẽ hoạ tiết chocân đối
+B3: Vẽ hình bằng những đờngcơ bản (phác hình)
mẫu tr
tr khác
Hình minh hoạ các b-
ớc ,
GV thao tác cácbớc mẫu trên bảng
ở một hoạ tiết cụ thể
- Một
Trang 3c Hoạt động 3 Hớng dẫn hs TH
- GV yêu cầu : hãy chọn những
mẫu hoạ tiết trong sgk mà em
thích và vẽ vào vở vẽ, tô màu
theo ý thích
- Kích thớc lớn hơn mẫu trong
sgk 3 lần, sắp xếp hình ảnh sao
cho cân đối với giấy(không lệch
trên , dới , phải, trái so với mép
3 Thực hành
- Chọn hình và vẽ vào vở vẽ / giấy,
- Vẽ theo đúng các bớc và vẽ màu tuỳ ý
số bài
vẽ hoạ tiết tr trí của học sinh lớp tr-
ớc
4 Củng cố
-GV nhận xét một số bài vẽ của hs , treo bài vẽ , gợi ý để học sinh khác nhận xét
về bài vẽ của bạn trên cơ sở tìm những u điểm và những gì cha đợc để hs khác tự rút ra kết luận cho bài của mình
- Nhắc nhở về ý thức làm bài trong lớp của hs, yêu cầu su tầm thêm những mẫu hoạ tiết tr trí dân tộc và vẽ vào vở / giấy nếu muốn
5 Hớng dẫn về nhà
- Làm tiếp bài nếu trên lớp cha xong
- Đọc và nghiên cứu bài 2
Tuần 2.- Tiết 2
Ngày soạn :1/9/2007
Trang 4Ngày dạy: 9/2007
Bài 2 Thờng thức mĩ thuật
Sơ lợc về mĩ thuật việt nam thời cổ đại
I.Mục tiêu bài học
- HS củng cố thêm kiến thức về lịch sử việt nam vào thời kì cổ đại
- Hiểu thêm giá trị thẩm mĩ của ngời việt cổ thông qua các sản phẩm mĩthuật
- Trân trọng nghệ thuật đặc sắc của cha ông để lại
II.Chuẩn bị.
1 GV: SGV, tranh bài 2 (ĐDDH), mĩ thuật - lợc sử mĩ thuật( giáo trình đt gvTHCS.) Các hình ảnh su tầm về MT ViệtNam thời cổ đại
2 Kiểm tra bài cũ
- Hãy cho biết hoạ tiết trang trí là gì, hoạ tiết tr trí dân tộc khác nh thế nào?
- Nhận xét một số bài vẽ của bạn, đánh giá của em về bài của bạn
- Nhận xét , đánh giá chung của gv
3 Bài mới.
Việt Nam đợc biết đến là một trong những cái nôi của sự phát triển loài ngời,lịch sử dân tộc gắn liền với sự phát triển của lịch sử mĩ thuật dân tộc đó Hãy cùngtìm hiểu về mĩ thuật Việt Nam thời kì cổ đại có những nét gì đặc sắc
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Thiết bị
-Cuộc sống của ngời nguyên
thuỷ đợc cải tiến dần bằng
những công cụ hết sức thô
sơ.Đó chính là sản phẩm đầu
1.Tìm hiểu một vài nét về lịch
sử Việt Nam thời kì cổ đại
- Đây là thời kỳ khởi đầu chocác thời kỳ tiếp theo
- Tk cổ đại cách ngày nay hàngtriệu năm, chia thành 2 giai
đoạn:
+T k đồ đá
+Tk đồ đồng
Trang 5tiên của nền ngệ thuật.
?Hãy quan sát h/a trong sgk,và
cho biết: hiện vật ở thời kỳ đồ
đá gồm những gì, ở đâu?
-Giai đoạn đồ đá chia thành 2 thời
kì: Đồ đá cũ, đồ đá mới, hãy cho
biết sự khác biệt giữa 2 tk này?
• Tìm hiểu thời kì đồ đồng
-Trong quá trình phát triển và tiến
hoá của loài ngời, con ngời
nguyên thuỷ từng bớc chinh phục
đồng bằng, lập làng trù phú, xd
xhội văn minh chính là khi họ biết
đến đồ đồng
- Nghiên cứu sgk cho biết
thời kì này chia làm mấy
- Đồ đá cũ: vẫn là quá trìnhnguyên thuỷ , thô sơ
Đồ đá mới : với kĩ nghệ màicông cụ đá ngày càng hoànthiệnvà đã chế tác ra đồ gốm
Đông Sơn, đã đạt tới đỉnhcao ở nghệ thuật trang trí
2.Tìm hiểu những hình vẽ mặt ngời trên vách hang Đồng Nội(thời kì đồ đá)
- Mục đích của những hình
ảnh đó là : thông quanhững hình vẽ con ngờigiao tiếp với nhau, truyền
đạt thông tin với nhau, gửigắm tâm t , tình cảm vui ,buồn , cáu giận
3.Tìm hiểu một vài nét về nghệ
Trang 6hoà, hợp lí cho ngời xem.
c.hoạt động 3 tìm hiểu một vài
- Hãy cho biết các hiện vật còn lu
giữ đợc ở thời kì này?
-Đặc điểm chung của đồ vật ở thời
- hoạt động chủ đạo trong các
hoạ tiết là hình ảnh con ngời với
nhiều hoạt động khác nhau
thuật thời kì đồ đồng.
- Làm thay đổi cơ bản Xh ViệtNam , đó là sự chuyển dịch từhình thái XH nguyên thuỷ sanghình thái Xh văn minh
- Các công cụ sản xuất:Rìu, thạp,dao găm, trống đồng
- Đợc tr trí bằng những hoa văntinh tế: chim lạc, hoa dây, sóngnớc, hoa cúc, các hoạt động củacon ngời cũng đợc chọn lọc làmhoạ tiết ttrí
+ Sự độc đáo ở cách thể hiệnmột công cụ truyền âm thanhvới bố cục chia làm 2 phần:
- Mặt trống : Hình tròn vớinhững hình đồng tâm đợc trtríngôi sao nhiều cánh ở chính giữa, hoa văn tr trí là : chim hạc,những hoạt động cuả con ngờitrong quá trình lđ, sản xuất(giãgạo, chèo thuyền, bắn cung tên,múa )
- Thân trống : Hình trụ, tangtrống cũng đợc tt với những hình
ảnh là các hoạt động của con ời
4.Củng cố
Trang 7- Thời kì cổ đại chia làm mấy giai đoạn ? mỗi giai đoạn lấy dẫn chứng bằngnhững hiện vật cụ thể?
- Tại sao nói trống đồng Đông Sơn không chỉ là nhạc cụ tiêu biểu mà còn làtác phẩm nghệ thuật độc đáo của MTVN
5.Hớngdẫnvềnhà
- Học và trả lời các câu hỏi trong sgk
- Chuẩn bị cho bài sau vẽ theo mẫu
Tuần 3- Tiết 3
Ngày soạn :12/9/2007
Trang 8Ngày dạy:21/9/2007
Bài 3 Vẽ theo mẫu
Sơ lợc về luật xa gần
I Mục tiêu bài học
- Học sinh hiểu đợc những điểm cơ bản của luật xa gần
- Biết vận dụng luật xa gần để quan sát, nhận xét hình ảnh trong các bài vẽtranh, theo mẫu
II.Chuẩn bị
1.Tài liệu tham khảo
- Luật xa gần và giải phẫu tạo hình ( giáo trình đào tạo gv THCS)
- quan sát, trực quan, vấn đáp , thực hành
III Tiến trình dạy học
1.Ôn định tổ chức
2.Kiểm tra bài cũ
? Tại sao nói mĩ thuật ra đời và phát triển cùng lịch sử loài ngời?
? Hãy nêu giá trị nghệ thuật của hiện vật trống đồng Đông Sơn?
3 Bài mới
- Mọi vật luôn thay đổi khi nhìn theo xa gần , chúng ta sẽ tìm hiểu về lxg để thấy
đợc sự thay đổi của mọi vật trong không gian để vẽ đúng và đẹp hơn
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Thiết bị
tài liệu a.Hoạt động 1 Hớng dẫn hs
quan sát, nhận xét
- GV giới thiệu, hớng dẫn hs quan
sát các hình trong sgk
? Em có nhận xét gì về những hàng
cột , đờng ray , những pho tợng?
- gv tiếp tục cho hs quan sát
-Thực tế không phải nh vậy ,
Trang 9? Hãy cho biết ngoài thực tế những
hả đó có phải theo qui luật +gần:
to, cao, rõ
+xa: nhỏ,thấp , bé, mờ?
Trong không gian có nhiều
hình ảnh , mắt chúng ta không bao
quát hết đợcmà sẽ có điểm giới
hạn hết tầm mắt, khoảng cách
trong tranh khác k/c ngoài thực tế
b.Hoạt động 2.Giới thiệu đờng
tầm mắt và điểm tụ
+ Đờng tầm mắt(Đờng chân trời)
-Xác định ranh giới giữa trời - đất,
trời- biển trong những hình ảnh ở
- ĐTM ở dới thấp: Khi vật ở
dới mắt của ngời nhìn
- ĐTM vị trí nằm ngang : khi
vật nằm ngang tầm với mắt
+ Điểm tụ
Quan sát hình 4, 5
? Đối với những vật ở dới đtm thì
những đờng thẳng // với mặt đất có
*Khi vẽ tranh cần chú ý nguyêntắc sau:
+ Gần : To Xa: nhỏ+ Gần : Rõ Xa : mờ + Gần : cao, Xa thấp+ vật ở gần che khuất vật ởxa
+ hình dáng các vật cũngthay đổi khi nhìn ở các góc
độ , vị trí khác nhau.trừ hìnhcầu
2 Đờng tầm mắt và điểm tụ
- Xđịnh những đờng thẳng phânchia ranh giới giữa trời,đất, trời,biển
- Đều có thế // với mặt đất,bầu trời , biển
- Vị trí của ĐTM có thểcao, thấp , ngang so với mẫutuỳ theo vị trí quan sát củangơi nhìn
-những đờng // với mặt đất lúc
đó sẽ có hớng đi lên gặp nhautại đtm
- có hớng chạy xuống đtm
- Hớng ngang với đtm
3 thực hành.
- quan sát mẫu ở các vị tríkhác nhau
- Tìm đặc điểm của hìnhhộp khi ở các vị trí đó
- Vẽ hình hộp ở 3 vị trí
- GV vẽhình minhhoạ về
ĐTM ởcác vị tríkhácnhau(vật
là cáicốc )
Trang 10- Làm bài tập quan sát và vẽ hình vật ở các vị trí khác nhau so với tầm mắt.
- Vẽ hình cái ca, cốc và quả ở các vị trí đã học
I.Mục tiêu bài học
- Học sinh hiểu đợc thế nào là vẽ theo mẫu và cách tiến hành một bài vẽ theomẫu
- HS vận dụng những hiểu biết chung về phơng pháp vẽ theo mẫu vào bài vẽcủa mình
- Hình thành cho hs cách nhìn , cách làm việc khoa học
II.Chuẩn bị
1 Tài liệu tham khảo
-Phơng pháp giảng dạy MT(chơng vẽ theo mẫu)-Nguyễn quốc Toản
- SGK, sgv
2 Phơng tiện dạy học
- Mẫu : ca, bát, hộp vuông
- Một số bài vẽ của học sinh lớp trớc
- HS chuẩn bị đầy đủ dụng cụ học tập
3.Phơng pháp dạy học
- Trực quan , vấn đáp, thực hành theo nhóm
Trang 11III.Tiến trình dạy học
1.Ôn định tổ chức
2 kiểm tra bài cũ
- Kiểm tra dụng cụ học tập và chấm một số bài vẽ về nhà của hs
- Nhận xét về sự chuẩn bị dụng cụ, học làm bài ở nhà
3.Bài mới
liệua.hoạt động 1:Tìm hiểu khái
niệm vẽ theo mẫu
- GV vẽ một vài hả lên bảng
sau khi đã đặt mẫu: 1 quả
hồng, 1cái ca.(vẽ một quả
- Thân ca khi thấp, cao
? Thế nào là vẽ theo mẫu:
Hoạt động 2:Tìm hiểu cách vẽ
theo mẫu
+ Quan sát,nhận xét mẫu
?trong hình 1 hãy tìm hvẽ đúng
với mẫu (GV đặt mẫu), các hình
còn lại sai ở điểm nào?
1Khái niệm : Vẽ theo mẫu
-vẽ nh vậy cha đúng vì có thể bài vẽ sẽ sai về tỉ lệ, không đúnghình
-Hình không giống nhau vì ngời
vẽ nhìn ở các vị trí khác nhau
ở các vị trí cao, thấp khác nhau, hình vẽ có thể thay đổi về hình dáng, kích thớc của vật
-Là mô phỏng lại vật mẫu có ngay trớc mắt, bằng hình vẽ để diễn tả lại hình dáng, đặc điểm, cấu tạo,màu sắc của vật mẫu
-Hình 1b : Cao, hẹp ngang-Hình 1c: Miệng rộng, sai lxg
-Hình1d: miệng rộng , thân thấp, hợp lí , đúng góc độ nhìn
từ trên cao-Hình e: tỉ lệ , kích thớc đúng , hvẽ thuận mắt, đẹp so với các hình còn lại
Trang 12+ Để diễn tả chất liệu của mẫu
bằng chì đen ta phải làm thế nào?
-Độ đậm nhất không có nghĩa là
đen nhất của chì, phải luôn so
sánh độ đậm của các mẫu với
nhau, độ nhạt giữa chúng để diễn
tả đúng chất liệu( gỗ khác thuỷ
-Hình c-Tỉ lệ giữa các bộ phận sai, hình
vẽ sẽ không đúng đặc điêm của mẫu
+ B3: So sánh tỉ lệ , phác hình,
vẽ hình chi tiết
- ớc lợng tỉ lệ của khung hình(khung hình là hình bao quát toàn bộ vật mẫu)
-Dựa vào khung hình chung vẽ phác khung hình riêng từng vật mẫu , tuỳ hình dáng của mẫu màkhung hình riêng có hình
vuông , tròn, chữ nhật, tam giác,
đa giác
-so sánh tỉ lệ giữa các bộ phận của mẫu tìm ra tỉ lệ hợp lí rồi phác nhanh lên giấy dựa vào khung hình đã phác
-Dựa vào mẫu điều chỉnh hình
vẽ sao cho giống mẫu
+ B4 : Vẽ đậm nhạt bằng chì-Quan sát ánh sáng chiếu lên vậtmẫu rồi phác các mảng đậm nhat khác nhau
-Dùng chì diễn tả ánh sáng bằngcách đi nét mềm, cứng, thẳng , cong tuỳ theo hình dáng của vật mẫu,và tuỳ thuộc vào chất liệu của vật mẫu
-Vẽ từ mảng đậm trớc rồi so sánh để tìm ra mảng nhạt cho hợp lí nếu không bài sẽ có các
độ quá đậm, nhạt
Trang 134.Cñng cè.
- HiÓu thÕ nµo lµ vÏ theo mÉu?
- VÏ theo mÉu cÇn chó ý ®iÒu g×?qua nh÷ng bíc nµo?
- C¸ch diÔn t¶ chÊt cña vËt nhtn?
- NhËn xÐt c©u tr¶ lêi cña hs vµ rót kinh nghiÖm cho hs
Trang 14Cách vẽ tranh đề tài
I Mục tiêu bài học
- Học sinh cảm thụ và nhận biết đợc các hoạt động trong đời sống
- Học sinh nắm đợc những kiến thức cơ bản đê tìm bố cục tranh
- Học sinh hiểu và thực hiện đợc cách vẽ tranh đề tài
+ Giáo viên: Chuẩn bị một số tranh của hoạ sĩ vẽ tranh về đề tài
- Tranh vẽ của học sinh lớp trớc đã vẽ về các đề tài trong cuộc sống và thiênnhiên
- Hình minh hoạ về các bớc tiến hành
+ Học sinh: Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ học tập
2 Kiểm tra bài cũ
- Kiểm tra đồ dùng học tập của học sinh
- Nhận xét một số bài vẽ của học sinh về vẽ theo mẫu
- Giáo viên treo một số bài
vẽ về những đề tài khác
nhau của hs , hoạ sĩ
? Em có nhận xét gì về phạm vi
nội dung đề tài?
1 Tìm và chọn nội dung đề tài
- trong cuộc sống có nhiều đềtài, mỗi đề tài lại có nhiều chủ
đồng, các bạn nhỏ đang lao
động trên sân trờng, trồng cây,
Một số bài vẽ
về đề tài khácnhau của hs,các hoạ sĩnh: đề tàisinh hoạt,phong cảnh,
lễ hội, chândung
Trang 15- GV giới thiệu cho hs một
số tranh của hoạ sĩ trong
thấy đợc các thể loại của
tranh: Sinh hoạt, phong
thể hiện đợc cái động, cái tĩnh
của ngời và cảnh vật nh thế nào,
vẽ ở đâu( trong nhà, ngoài cánh
đồng, làng bản, thành phố, nhà
trờng ) đâu là hình ảnh chính
của chủ đề, hả phụ hỗ trợ để làm
cho nd phong phú
- Hả chính, phụ thờng đợc qui
vào các mảng to, nhỏ để làm rõ
trọng tâm của tranh cụ thể là:
Sắp xếp hình mảng không lặp
lại, không đều nhau, cần có
mảng trống(nền trời , đất, ) sao
cho bố cục không chật chội hoặc
quá trống, dàn trải, có gần,xa
- ở mỗi chủ đề trong đề tàithì mỗi ngời lại có cáchthể hiện hình ảnh khácnhau
2 Cách vẽ tranh đề tài+Bớc 1: Sắp xếp hình ảnh(gọicách khác là sắp xếp bố cục)
- Định hớng trong tranhcần thể hiện những hả gì,
- Hình ảnh chính cần thểhiện to, rõ ràng ,hả phụnên vẽ mờ hơn, nhỏ, thấp
bé hơn và tuân theo lxg
- Hình vẽ không nên rờirạc, không lặp lại quá
GV pháchình lên bảngsau mỗi bớcgợi ý
Trang 16+ Bớc 3: Vẽ màu.
- Màu sắc trong tranh có thể rực
rỡ, êm dịu tuỳ theo đề tài và cảm
?Em có nhận xét gì về cách sx bố cục trong tranh?
- GV nhận xét các câu trả lời của hs, củng cố bài học
5 Hớng dẫnvề nhà
- Vẽ một bức tranh theo đề tài tự chọn
- Chuẩn bị cho bài sau
Tiết 6
Ngày soạn :
Ngày dạy:
Bài 6: Cách sắp xếp (bố cục ) trong trang trí
I.Mục tiêu bài học
- HS thấy đợc vẻ đẹp của trang trí cơ bản và trang trí ứng dụng
- HS phân biệt đợc sự khác nhau giữa trang trí cơ bản và trang trí ứng dụng
- Biết cách làm bài vẽ trang trí
II Chuẩn bị
+ Đồ dùng dạy học:
Một số đồ dùng là vật thật: ấm, chén , khăn vuông, nền gạch hoa có hoạ tiếttrang trí, một số bài trang trí của học sinh các năm trớc, hình trong sgk
- HS chuẩn bị đầy đủ dụng cụ học tập
III Tiến trình dạy học
1 ổn định tổ chức
2 kiểm tra bài cũ
- GV chọn một số bài vẽ tranh đề tài của hs đã làm ở nhà , gợi ý để hs khácnhận xét bài của bạn:
- Bạn vẽ về nội dung gì? những hình ảnh sắp xếp trong tranh đã hợp lí cha?
em có nhận xét gì về hả chính , phụ trong bài? Bạn đã áp dụng luật xa gầnvào bài vẽ cha?
Trang 17- GV nhận xét và có thể củng cố kiến thức về luật xa gần áp dụng vào bài vẽ,không nên dàn trải hình ảnh trong tranh mà tập trung vào hình ảnh chính,diễn tả nội dung cụ thể của đề tài.
3 Bài mới
a Hoạt động 1: Hớng dẫn học sinh quan
sát, nhận xét
- GV giới thiệu một số hình ảnh về
cách sắp xếp trong trang trí hội
trờng , lớp học, nhà cửa và
trong trang trí các vật dụng hàng
ngày, những đồ vật quen thuộc:
ấm , chén, bát đĩa , lọ hoa,sách
vở để hs thấy đợc sự đa dạng
trong bố cục trang trí
- ? Theo em thế nào đợc gọi là
phẩm , đồ dùng hàng ngày của con ngời
nh trang trí nhà của , lớp học, hội trờng,
góc họctập, bát đĩa , ẩm chén, nhãn vở
+ GV giới thiệu một số cách sx trong
trang trí , yêu cầu hs quan sát vào hình
2- sgk
- Có nhiều cách làm cho bài vẽ sinh
động hơn nhờ vào sự sx hoạ tiết trong
?Em hiểu nguyên tắc nhắc lại hoạ tiết
nh thế nào.có tác dụng gì trong bài
trang trí?
? Hãy quan sát hình 2b và từ đó cho biết
thế nào là xen kẽ hoạ tiết?
động, màu sắc nổi bật
+TT ứng dụng là sự vận dụng việc trangtrí các hình cơ bản vào tr trí cho nhữngsản phẩm, những vật dụng, đồ dùngtrong cuộc sống thêm phong phú đẹpmắt, gọn gàng có trật tự nh tt lớp họcbằng cách sắp xếp bàn học gọn gàngngăn nắp, những biển treo tờng sx cân
đối hai bên, bàn ghế ngay ngắn hay tt
lọ hoa, bát đĩa, ấm chén, các hoạ tiết
đ-ợc sx cân đối hài hoà trên thân , cổ,
đáy làm cho vật thêm đẹp mắt
- quan sát hình 2- sgk
+ Nhắc lại hoạ tiết: là việc sử dụng 1hay một số hoạ tiết trong bài vẽ và lặplại chúng nhiều lần trong bài , nếu chỉ
có 1 hoạ tiết và lặp lại thì bài sẽ đơn
điệu nhng bài sử dụng nhiều hoạ tiếtcạnh nhau và lặp lại theo mảng hình thìbài tt sẽ rất sinh động và đẹp mắt +Xen kẽ hoạ tiết là sự sắp xếp các hoạtiết khác nhau về hình,về màu sắc cạnhnhau trong cùng một hình
Trang 18? Hình 2c minh hoạ cho nguyên tắc đối
xứng hoạ tiết , từ đó cho biết thế nào là
sx hoạ tiết đối xứng ?
điểm của các cạnh , hình tròn thì trục đxqua tâm )
+ Hình mảng không đều là cách sx hoạtiết một cách tự do trong bài nh việctrang trí hình bằng một bài vẽ tranhphong cảnh
- Nên kết hợp một số nguyên tắccùng nhau để bài sinh động
Trang 19bài vẽ hài hoà , có trọng tâm.
mảng , chọn hoạ tiết và vẽ màu
sao cho nổi bật hình ảnh trọng
- Học bài và làm bài tập trên lớp nếu cha xong, làm thêm bài khác nếu muốn
- Chuẩn bị dụng cụ học tập đầy đủ cho bài vẽ theo mẫu tuần sau
Tiết 7
Ngày soạn :
Ngày dạy:
Bài 7: Vẽ theo mẫu: Mẫu có dạng hình hộp và hình cầu(vẽ hình)
I Mục tiêu bài hocj
- HS biết đựơc cấu trúc của hình hộp , hình cầu, và sự thay đổi hình dáng , kíchthớc của chúng khi nhìn ở các vị trí khác nhau
- HS biết cách vẽ hình hộp , hình cầu, và vận dụng vào vẽ đồ vật có dạng tơng
Trang 20II Tiến trình dạy học
1 Ôn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
- Nhận xét đánh giá một số bài vẽ của học sinh
- Có những nguyên tắc trang trí nào? hãy nêu các bớc tiến hành một bài trangtrí cơ bản
- GV bày mẫu ở một số vị trí bất hợp lí
nh : mẫu gần nhau qúa, xa nhau quá,
mẫu nọ che khuất mẫu kia, các vật mẫu
đặt thẳng hàng ngang, dọc sau đó gọi
hơn, hoặc di chuyển mẫu(trong
bài) về vị trí theo yêu cầu
+ GV cho hs nhận xét mẫu về tỉ lệ của
khung hình , tỉ lệ của các mẫu với nhau:
?Nếu qui các vật mẫu về một hình cơ
bản thì ở vị trí của em khung hình
chung có dạng hình gì?
+ Hãy so sánh tỉ lệ của mẫu với nhau:
chiều ngang, chiều dọc
b Hoạt động 2: Hớng dẫn hs cách vẽ
+ GV nhắc hs cách vẽ bài này cũng tiến
hành theo trình tự đã hớng dẫn ở bài 4
cụthể là :
+ Vẽ phác khung hình chung vào tờ
giấy cho cân đối
ở phía trớc , có sau, có khoảngcách giữa các vật để tạo khônggian
+ Khung hình chung có dạng hình chữnhật đứng, hình vuông là tuỳ vào vị trícủa mỗi ngời
2 Cách vẽ+ Ước lợng tỉ lệ để phác khung hìnhchung vào giấy cho phù hợp, đối chiếutheo chiều ngang , dọc để có tỉ lệ phùhợp
+ Tìm tỉ lệ các bộ phận rồi vẽ nét
Trang 21- GV theo dõi , giúp hs ớc lợng tỉ
lệ , vẽ phác khung hình vào giấy
độ chếch của 2 bên cạnh hộp+ Vẽ nét chi tiết.Luôn phải quan sátmẫu để điều chỉnh tỉ lệ
+ Tạo đậm nhạt gợi khối
3 Thực hành
- Quan sát , đo tỉ lệ và vẽ vàogiấy/vở bài tập
4 Củng cố
- đánh giá kết quả học tập của hs:
- gv gợi ý cho hs quan sát nhận xét bài vẽ của một số bạn trong lớp về bốcục , nét vẽ , hình vẽ
- Gv nhận xét, đánh giá , chốt lại những ý đúng và cho điểm
5 Hớng dẫn về nhà
- Không tự điều chỉnh mẫu hoặc sửa hình , đánh bóng nếu không có mẫu
- Chuẩn bị cho bài sau
I.Mục tiêu bài học:
- HS hiểu và nắm bắt đợc một số kiến thức chung về mĩ thuật thời Lý
- HS nhận thức đúng đắn về truyền thống nghệ thuật dân tộc, trân trọng, yêuquý những di sản văn hoá của cha ông để lại và tự hào về bản sắc độc đáocủa nghệ thuật dân tộc
- Thảo luận nhóm, vấn đáp, thuyết trình
III Tiến trình dạy học
1 Ôn định tổ chức
Trang 222 Kiểm tra bài cũ
- Nhận xét xếp loại một số bài vẽ tiết 7 của hs
3 Bài mới
a Hoạt động 1: Hớng dẫn hs tìm hiểu
khái quát về hoàn cảnh xã hội thời Lý
? Thông qua các bài học lịch sử , hãy
trình bày đôi nét về triều đại Lý
b Hoạt động 2.Hớng dẫn hs tìm hiểu
khái quát về mĩ thuật Lý
? Thông qua các hình ảnh minh họa
trong sgk hãy cho biết thời Lý có các
loại hình nghệ thuật nào phát triển?
? Tại sao khi nhắc tới mĩ thuật Lý,
chúng ta lại đề cập nhiều về nghệ thuật
kiến trúc
* Kiến trúc kinh thành:
+ GV yêu cầu các tổ ( hoặc các bàn )
thảo luận câu hỏi sau:
? Em đợc biết gì vê kiến trúc kinh thành
nghệ thuật điêu khắc, trang trí, gốm
? Qua hình ảnh trong sgk hãy cho biết
nghệ thuật trang trí trên đồ gốm có đặc
1 Tìm hiểu khái quát về hoàn cảnh xãhội thời Lý
- Lý công Uẩn dời đô từ Hoa L vê thành
Đại La và đổi tên thành là Thăng Longvào năm 1010
- Đạo phật đi vào cuộc sống đã khơinguồn cho nghệ thuật phát triển, thời kìnày đã có nhiều công trình nghệ thuậtkiến trúc, điêu khắc, hội hoạ đặc sắc ra
đời
- Mở rộng giao lu với các nớc lánggiềng , kinh tế, xã hội , vhnt pháttriển
2 Tìm hiểu khái quát về mĩ thuật Lý
+ Nghệ thuật kiến trúc+ Nghệ thuật điêu khắc trang trí+ Gốm, một số tác phẩm hội hoạ
- Thời kì này Phật giáo là quốcgiáo, do vậy kiến trúc phật giáo
và kiến trúc cung đình phát triểnrực rỡ
+Vua Lý Thái Tổ cho xd kinh đô TL vớiqui mô to lớn và tráng lệ Là một quầnthể kiến trúc gồm 2 lớp :lớp bên trong làhoàng thành, là nơi ở và sinh hoạt củavua và hoàng tộc, lớp ngoài là kinhthành , xung quanh kinh thành còn cónhiều công trình kiến trúc khác nhTháp Báo Thiên, Văn miếu Quốc TửGiám
+ Các công trình đều có quy mô to lớn,
đợc đặt ở nơi có cảnh quan đẹp
+ Điển hình: Chùa Một Cột,, Chùa PhậtTích, Chùa Dạm, Chùa Hơng Lãng,Chùa Long Đọi
3 Nghệ thuật điêu khắc trang trí, gốm
- Đồ gốm gia dụng phát triển: bát
đĩa , ấm chén, bình , thạp, đồ thờcúng
Trang 23điểm gì?
? Đạo Phật thịnh hành kéo theo nghệ
thuật nào phát triển ?
? Em biết gì về đặc điểm của Rồng thời
Lý
- chế tác đợc nhiều loại men quý
nh men ngọc, da lơn, trắng ngà
- Xơng gốm mỏng ,nhẹ, nét khắcchìm , men phủ đều hình dángthanh thoát chau chuốt
- đợc trang trí bằng hoa văn tinhxảo
+ Nghệ thuật điêu khắc, trang trí, tạctợng phát triển
+ Các bức tợng nh tợng Kim Cơng, A di
đà, đầu ngời mình chim, các con thúbên cạnh đó còn có hoạ tiết nh hoa, lá,mây, sóng nớc, rồng
+ Rồng thời Lý mềm mại hiền lành, uốnkhúc nhịp nhàng theo hình thắt túi, làhình ảnh tiêu biểu cho nghệ thuật tt củadân tộc Việt Nam
4 Củng cố
- Hãy nêu đặc điểm chung của mĩ thuật thời Lý?
GV nhận xét về câu trả lời của hs và củng cố nội dung bài học
+ Các công trình kiến trúc đều có qui mô to lớn đợc đặt ở những nơi có địa thế
đẹp , thoáng đãng
+ Điêu khắc, trang trí và đồ gốm đã phát huy đợc nghệ thuật truyền thống kết hợpvới tinh hoa nghệ thuật cuả các nớc láng giềng nhng vẫn giữ đợc bản sắc dân tộc
5 Hớng dẫn về nhà
- Học và trả lời các câu hỏi trong sgk
- Chuẩn bị cho bài học sau
Tiết 9
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Bài 9: Vẽ tranh: Đề tài Học tập
I Mục tiêu bài học
- HS thể hiện đợc tình cảm yêu mến thầy cô giáo, bạn bè trờng lớp qua tranh
Trang 24+ Gv chuẩn bị một số tranh về đề tài học tập của hs các khoá trớc đã vẽ đạt kết quảcao.
- Bộ tranh trong đồ dùng dạy học về đề tài học tập của hoạ sĩ và hs
+ Hs chuẩn bị đầy đủ dụng cụ học tập
2 Kiểm tra bài cũ
? Các công trình kiến trúc thời Lý có đặc điểm gì ? vì sao kiến trúc Phật giáo thời
Lý phát triển ?
? Em có nhận xét gì về nghệ thuật điêu khắc thời Lý?
? Hãy nhắc lại các bớc tiến hành một bài vẽ tranh đề tài?
3 Bài mới
a Hoạt động 1: Hớng dẫn hs
tìm và chọn nội dung đềtài
hs, đặt câu hỏi để hs thấy sự khác
nhau giữa ảnh và tranh, tranh của
1 Tìm và chọn nội dung đề tài
- ảnh chụp phản ảnh con ngời,cảnh vật với các chi tiết về hình
và màu giống thực tế
- tranh cũng phản ánh cái thực
nh-ng thônh-ng qua suy nh-nghĩ chắt lọc vàcảm nhận của ngời vẽ mà cáithực ko còn nguyên mẫu nữa
- tranh của hsĩ thờng chuẩn mực về
bố cục,hình vẽ, màu sắc và ý tởng
- tranh của hs thờng cha hoànchỉnh về bố cục, hình vẽ , màusắc nhng thờng ngộ nghĩnh , tơisáng
- Học ở trờng, trong lớp , trên sântrờng, gốc cây
- Học ở nhà, ở góc học tập
- Trên đờng tới trờng truy bài cùngvới bạn
- Học nhóm, học tập thể , cá nhân,
Trang 25? Hãy miêu tả bằng lời bức tranh em
- Là bài vẽ áp dụng các bớc tiến
hành của cách vẽ tranh đề tài nên
giáo viên kết hợp vừa trình bày lý
thuyết với các bớc vẽ lên trên
bảng để hs vừa nhìn , vừa nghĩ
+ GV phác nhanh từng bớc lên bảng
c Hoạt động 3: Hớng dẫn hs thực hành
- Nêu yêu cầu của tiết học: Vẽ một
bức tranh về đề tài học tập theo ý
thích và vẽ màu
+ Các bạn đang học nhóm ở nhà dới gốccây râm mát, có các hình ảnh nh đangchụm đầu bàn bạc, ngời ngồi, đứng, cónhững quyển sách, vở đang mở, xungquanh có cây cối, vờn, gà
+ Hình ảnh các bạn đang truy bài dớigốc cây, trên ghế đá ở sân trờng, xungquannh có nhiều bạn khác đang chơi ,cây cỏ hoa ở bồn hoa
+ Trong lớp học có cô giáo, các bạn
đang say sa học có bạn giơ tay phátbiểu, có bạn đang hỏi bạn bên cạnh
- hình ảnh các bạn học bài làchính, các hình ảnh nh cảnh vậtxung quanh là phụ nhằm hỗ trợcho hả chính trong tranh
2 Cách vẽ tranh
- Chọn nội dung thể hiện : Vẽ gì ,
ở đâu, vẽ nh thế nào
- Sắp xếp bố cục : Hình ảnh chính,phụ sao cho cân đối khổ giấy, cókhoảng trống hợp lí tránh chia
đôi theo chiều dọc, ngang tranh,chéo góc không có xa, gần
- Vẽ hình ảnh : Có các nhân vật vớicác hoạt động khác nhau nh đứngngồi, đi , chạy ,nhảy các hìn
ảnh xung quanh nh cây cối, nhàcửa, đờng làng , trờng ,lớp
- Vẽ màu: tập trung vào nhữngmàu tơi vui , trong sáng songcũng nên chú ý đậm nhạt trongtranh, chú ý diễn tả nền tranh đểbài có không gian
3 Thực hanhf
- Chọn nội dung đề tài và thể hiện ý ởng trên giấy / vở vẽ và vẽ màu theo ýthích
Trang 26t-+ GV quan sát , theo dõi , gợi ý cho
những hs cha chọn đợc nội dung đề tài
động viên những hs khác mạnh dạn thể
hiện ý tởng của mình
4 Củng cố
Đánh gía kết quả học tập của hs
- Nhận xét một số bài vẽ tạm thời hoàn thành và cha hòan thiện hình , màu vàgợi ý để hs khác nhận ra u điểm và những gì cần khắc phục đặc biệt là bốcục, hình ảnh( để hình ảnh rời rạc , không rõ trọng tâm chính , nội dungtranh cha thể hiện đợc )
? ở bớc tìm bố cục các em cần chú ý điều gì?
5 hớng dẫn về nhà
- Hoàn thiện bài nếu cha xong
- Chuẩn bị trớc nội dung và dụng cụ học tập cho bài 110
Tiết 10
Ngày soạn :
Ngày dạy:
Bài 10 Màu sắc
I Mục tiêu bài học
- HS hiểu đợc sự phong phú của màu sắc trong thiên nhiên và tác dụng củamàu sắc đối với cuộc sống con ngời
- HS biết đợc một số màu thờng dùng và cách pha màu để áp dụng vào bài trtrí, vẽ tranh
- Sử dụng tốt màu sắc và định hớng đợc màu trong bài vẽ của mình
2 Kiểm tra bài cũ
- Yêu cầu các bàn tự kiểm tra dụng cụ học tập của các thành viên trong bàn,báo cáo kết quả
- Nhắc nhở việc chấm bài vẽ ở nhà để dành cuối tiết học
3 Bài mới
Trang 27a Hoạt động 1: Hớng dẫn hs quan sát
nhận xét
- Gv giới thiệu tranh về phong
cảnh thiên nhiên và màu sắc tự
nhiên
- Hãy gọi tên các màu có trong
tranh 1,2,3
Trong thiên nhiên rất phong phú về màu
sắc, vậy do đâu mà có màu sắc?
- tuỳ thuộc vào từng loài, từng
giống cây,hoặc điều kiện tự nhiên
- Gv giới thiệu một số màu thờng
dùng: Màu sáp , màu dạ, màu
bột, màu nớc, sơn dầu
- Tuy nhiên đối với một số loại
màu nh dạ, sáp của hs là loại
màu mà các nhà sản xuất đã pha
chế sẵn tiện cho việc sử dụng của
hs nên ko cần pha chế
- Việc pha chế chỉ diễn ra khi đó là
màu nớc, màu bột, sơn dầu
- Gv tiến hành pha màu ở loại màu
- Gv nhỏ một giọt màu đỏ vào cốc
nớc nguyên chất và sau đó thêm
một giọt màu vàng , yêu cầu hs
gọi tên màu mới hình thành?
- Từ màu đỏ + lam , haỹ gọi tên
- Do ánh sáng tạo nên màu sắcluôn thay đổi theo sự chiếu sáng ,không có ánh sáng thì khôg cómàu sắc
6 Cách pha màu
- Muốn có một màu khác hoặcmuốn có sắc độ khác thì cần thiếtphải pha chế màu với nhau,vìthực tế có nhiều màu và sắc độkhác nhau
- Từ 3 màu cơ bản: Đỏ- vàng - lam
- Màu da cam đợc hình thành từmàu đỏ- vàng
- Màu tím
- Màu chàm
Trang 28nếu thêm hoặc bớt lợng màu gốc
thì có sự thay đổi nh thế nào?
c Hớng dẫn hs thực hành
- Gv yêu cầu các bàn tập pha màu
và gọi tên các màu mới
d Hoạt động 4: Giới thiệu
tên một số màu và cáchdùng
3 màu nóng : là màu gây cho ngời
xem cảm giác ấm áp, nóng, cảm
giác mạnh mẽ với thị giác cụ thể
- Vậy có nghĩa là từ những màugốc sẽ cho nhiều màu khác nhautheo cách pha chế
xanh-c màu nóng: những màu thiên về màu
đỏ: Vàng, cam, đỏ , tía, hồng
d màu lạnh : Tạo cho thị giác sự dịunhẹ , mát mẻ cụthể là thiên về màuxanh
4 Củng cố
- Thế nào là màu bổ túc, tơng phản, màu nóng, lạnh
- Pha một số màu gốc theo sự chỉ dẫn của gv và yêu câù gọi tên
6 hớng dẫn về nhà
- Tập pha màu và gọi tên các màu
- Chuẩn bị cho bài 11
Tiết 11
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Bài 11: Vẽ trang trí Màu sắc trong trang trí
Trang 29I Mục tiêu bài học
- HS hiểu đợc tác dụng của màu sắc đối với cuộc sống con ngời và trong lĩnhvực trang trí
- Hs phân biệt đợc cách sử dụng màu sắc khác nhau trong một số ngành tr tríứng dụng
- Hs làm đợc bài trt bằng màu
II Chuẩn bị
1.Tài liệu tham khảo
- Tự học vẽ : Phạm Viết Song- Phần màu sắc
- Sgk, sgv
2 Đồ dùng dạy học
+ GV: Chuẩn bị một số ảnh về phong cảnh màu hoặc tranh của một số hoạ sĩ vẽ vềphong cảnh thiên nhiên
- Chuẩn bị một số đồ vật đợc trang trí đẹp : Lọ hoa, khăn, mũ
- Một số loại màu : Sáp, dạ, màu nớc, bột màu, phấn màu
+ HS: Chuẩn bị màu , dụng cụ vẽ chu đáo
3.Phơng pháp dạy học:
- Phơng pháp trực quan, quan sát, vấn đáp, thực hành theo nhóm
III Tiến trình dạy học
1.Ôn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
? Màu sắc trong thiên nhiên do đâu mà có? Dựa vào yếu tố nào để mắt con ngờinhận biết đợc màu sắc?
Màu nhị hợp là màu nh thế nào? màu bổ túc? Màu tơng phản?
trong tranh, nhìn màu sắc trong
thiên nhiên: Cỏ cây hoa, lá để
hs thấy đợc sự phong phú của
màu sắc
- Từ màu của thiên nhiên, của tự
nhiên cây cỏ con ngời đã chọn
lọc để trang trí cho các đồ vật sử
dụng hàng ngày
? Có kết luận gì về tác dụng của màu
sắc?
+ Trong trang trí có thể chia thành
nhiều dạng: Trang trí ấn phẩm, trang trí
kiến trúc, trang trí đồ may mặc, gốm
1 Quan sát nhận xét
- HS quan sát
- Nhận xét về sự phong phú củamàu sắc trong tự nhiên
- Màu sắc làm cho thiên nhiên luônsinh động, làm cho các sản phẩm
do con ngời làm ra thêm hấp dẫn
- Tuỳ từng sản phẩm , tuỳ loại hình sửdụng mà có cách dùng màu khác nhau+ Trong kiến trúc : Thờng sử dụng gam
Trang 30sứ Em có nhận xét gì về cách sử dụng
màu ở mỗi dạng ?
- Tóm lại : màu sắc sử dụng phù
hợp với từng loại hình trang trí
b Hoạt động 2 Hớng dẫn hs thực
hành
- Gv nêu yêu cầu của bài học:
- Đối với bài trang trí sau khi đã vẽ
hình ảnh bằng chì chúng ta vẽ
màu
? Yêu cầu của màu sắc đối với bài trang
trí?
+ Từ những yêu cầu trong cách vẽ màu
ở bài trang trí nh vậy hãy trang trí một
bài hình vuông , tìm hoạ tiết và vẽ màu
cho phù hợp
+ lu ý tìm màu nền và màu hoạ tiết cho
màu nhẹ, sáng có thể ấm áp hoặc mát
mẻ : Xanh, trắng, hồng ,nâu, vàng, cósắc độ từ nhạt - đậm dần theo từng ýthích
+ Trang trí đồ may mặc( quần áo, mũ ,khăn, túi, ) thờng sử dụng màu sắcphong phú vì ý thích mỗi ngời mỗi khácnên thờng có sự đa dạng cho phù hợpvới sự lựa chọn của mỗi ngời
+ Đồ gốm sứ :Theo gam màu, loại men:trắng, xám, nâu, đen, xanh, da lơn + Trang trí ấn phẩm( sách , báo, tạp chí,hộp bút, sổ tay ) màu sắc thờng sửdụng những màu tơng phản, rực rỡ đểthu hút sự chú ý
3.Thực hành
- Màu sắc đối vơi bài trang trí phảinổi bật hình mảng chính, nền vàhình mảng phụ sẽ hỗ trợ cho hìnhmảng chính
- Nếu hoạ tiết sử dụng màu đậm thìmàu nền không nên dùng màu
đậm , có thể sử dụng màu dịunhẹ, và ngợc lại nếu nền sử dụngmàu đậm thì hoạ tiết nên dùngmàu nhẹ nhàng
- Vẽ màu phải cẩn thận ,màu phảiphẳng, không nhem nhuốc, bẩn
Màu phải có sắc độ: từ nhạt
-đậm dần - -đậm( Nhạt không cónghĩa là màu trắng có thể là màuxanh, vàng- những màu sáng, cònmàu đậm không có nghĩa là màu
đen: có thể là màu đỏ đặt cạnhmàu xanh thì màu đỏ = màu đậm,màu nâu đặt cạnh màu đỏ thì màunâu = màu đậm )
- Làm bài trang trí hình vuông cókích thớc 10x10cm
Trang 31phù hợp
4 Củng cố
+ Đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Gv gợi ý để hs tự nhận xét về bài làm của mình
- Nhận xét về hình, mảng hình, màu hoạ tiết/màu nền
- Nhận xét về bố cục
- Với những bài cha hoàn thiện sẽ làm tiếp khi về nhà
5 Hớng dẫn về nhà
- Làm bài trang trí tuỳ ý
- Chuẩn bị cho bài sau
của mĩ thuật thời lí
I Mục tiêu bài học:
- HS hiểu biết thêm về nghệ thuật đặc biệt là mĩ thuật thời Lý
- HS sẽ nhận thức đầy đủ hơn vẻ đẹp của một số công trình , sản phẩm mĩthuật thời Lý
- Hs biết trân trọng và yêu quý nghệ thuật thời Lý nói riêng , mt dân tộc nóichung
II.Chuẩn bị
1 Tài liệu tham khảo
- Mĩ thuật và mĩ thuật học( chơng mĩ thuật thời Lý)
- Những bài viết về chùa Một Cột, tợng Phật A-di- đà, Rồng, gốm thời Lý
Trang 32III Tiến trình dạy học
1.Ôn định tổ chức
2.Kiểm tra bài cũ
- Nhận xét đánh gía , xếp loại bài 11 cho hs
3 Bài mới
a hoạt động 1:Tìm hiểu công trình
Chùa Một Cột
- GV yêu cầu nhắc lại một số nét
khái quát về hoàn cảnh xh thời
Lý , hoàn cảnh xh đó có ảnh
h-ởng nh thế nào với nền mĩ thuật
nớc nhà?
- Yêu cầu hs quan sát vào hình ảnh
Chùa Một Cột trong sgk, gv treo
đồ dùng về hả Chùa Một Cột
? Em biết gì về Chùa Một Cột? Chùa
đ-ợc xd vào năm nào, tại sao lại có tên là
một cột?
? Hãy nêu một vài đặc điểm nôỉ bật của
kiến trúc chùa ?
1 Tìm hiểu công trình Chùa Một Cột
- Trong hơn hai thế kỉ dới vơng chiềunhà Lý , nhà nớc Đại Việt bớc vào thờikì hùng mạnh , đạoPhật đợc đề cao vàgiữ địa vị quốc giáo, nghệ thuật kiếntrúc cung đình phát triển nhất là ngtkiến trúc phật giáo, nhiều ngôi chùa lớn
đợc xd, đặc biệt là vùng Kinh Bắc quêhơng của các vị vua nhà Lý
- Kiến trúc cung đình, Phật giáo pháttriển tạo điều kiện cho ngt điều khắc,trang trí cũng phát triển theo
- Chùa Một Cột còn có tên là Diên Hựu
đợc xd vào năm 1049, là một trongnhững công trình kiến trúc tiêu biểu củakinh thành Thăng Long vào thời kì nhà
Lý
- Xuất phát từ giấc mơ mong muốn cóhoàng tử nối nghiệp và giấc mơ gặpPhật bà Quan âm ngồi trên toà sen củavua Lý Thái Tông(1028-1054) do đóchùa có kiến trúc độc đáo là hình bônghoa sen nở giữa hồ, trong có tợng Quan
Âm tợng trng cho Phật ngự trên toàsen
- Có kết cấu hình vuông, mỗi chiềurộng 3m đặt trên một cột đá lớn
có đờng kính 1, 25m
- Chùa giống nh một đóa sen đang
nở giữa hồ ( cột đá là cuống hoa,chùa với các đờng cong của mái,
Trang 33+ KL: Chùa đã cho thấy trí tởng tợng
bay bổng của các nghệ nhân thời Lí,
đây là công trình kiến trúc độc đáo đầy
- Xung quanh hồ là lan can vàhành lang tờng có vẽ tranh, baobọc khu chùa trớc kia là hồ senrộng lớn
- Bố cục chung đợc qui tụ về điểmtrung tâm làm nổi bật trọng tâmcủa chùa với các nét cong, nétthẳng, nét gấp tạo nên sự hài hoànhững khoảng sáng tối ẩn hiệnlung linh trong không gian yên ả
2 Tìm hiểu tác phẩm điêu khắc : Tợng A-di-đà.
- tợng đợc tạc từ khối đá nguyênxanh xám, là tác phẩm điêu khắcxuất sắc của nghệ nhân thời Lí
- Tợng có bố cục 2 phần: Tợng - bệtợng( bệ đá toà sen)
+ Phần tợng:Phật a-di-đà ngồi xếp bằngtròn, hai bàn tay ngửa, đặt chồng lênnhau để trớc bụng, tì nhẹ lên đùi theoqui định của nhà Phật nhng dáng ngồivẫn thoải mái, không gò bó, các nếp áochoàng bó sát ngời đợc buông từ vaixuống làm nên những đờng cong mềmmại tha thớt
- Dáng tợng thanh mảnh, ngồi hơidớn về phía trớc, trông uyểnchuyển nhng lại vững vàng
- Khuôn mặt tợng phúc hậu , dịuhiền mang vẻ đẹp á đông : lôngmày lá liễu , mũi dọc dừa , cổkiêu ba ngấn, nụ cời kín đáo.+ Phần bệ tợng: Toà sen đợc trang tríbằng các hoa văn tinh xảo và hoàn mĩ,
bệ đá gồm 2 tầng:
- Tầng trên là toà sen hình tròn nhmột đoá sen nở với 2 tầng cánh,các cánh sen đợc chạm đôi rồng
Trang 34+ GV kết luận:
- Cách sx chung của pho tợng hài
hoà cân đối , tạo đợc tỉ lệ cân
xứng giữa tợng và bệ
- Tợng tuy phải tuân theo qui ớc
của phật nhng ko gò bó bởi cách
diễn tả mềm mại, nuột nà, sự
phối hợp các hoạ tiết tr trí tỉ mỉ
sống động , trang nghiêm ,ko khô
cứng
- Pho tợng là hình mẫu của các cô
gái với vẻ đẹp trong sáng , lặng lẽ
đầy nữ tính nhng không mất đi vẻ
trầm mặc của Phật
c Hoạt động 3: Tìm hiểu nghệ thuật
trang trí : con Rồng thời Lí
- Hãy cho biết hả con rồng tợng
tr-ng cho quyền lực của thế lực nào
trong xh? Mỗi thời kì phong kiến
thì hả con Rồng có thay đổi
3 Tìm hiểu nghệ thuật trang trí: con Rồng thời Lí
- Rồng là hả biểu trng cho quyềnlực tối cao của vua
- ở mỗi thời kì thì hả rồng lại thay
đổi, rồng thời lý là sản phẩm củasáng tạo trong ngt dân tộc Vn+ Những nét độc đáo của Rồng thời Lí:
- Luôn đợc thể hiện trong dáng dấphiền hoà , mềm mại ,không cócặp sừng trên đầu , luôn có hìnhchữ S ( một biểu tợng cầu ma của
c dân nông nghiệp)
- Thân rồng dài , tròn lẳn , uốnkhúc mềm mại thon nhỏ dần từ
đầu đến đuôi, khúc uốn khúcnhịp nhàng theo kiểu thắt túimang đậm dáng của một con rắn
- Mọi chi tiết nh mào, lông, câncũng đều phụ hoạ theo kịểu thắttúi
- Rồng thuờng có mặt cạnh nhữngbiểu tợng Phật giáo nh lá đề , hoasen
4 Tìm hiểu nghệ thuật làm gốm thời Lí
- Có những trung tâm gốm to lớnnổi tiếng : gốm bát tràng , gốm
Trang 35d hoạt động 4: Tìm hiểu nghệ thuật
- Chế tác nhiều loại men quí hiếm
nh gốm men ngọc, men da
l-ơn,trắng ngà
- Xơng gốm nhẹ, chịu đợc nhiệt độcao, nét khắc chìm phủ men đều ,bóng,mịn
- Dáng nhẹ nhõm thanh thoát,trauchuốt mang vẻ đẹp trang trọngquí phái
4 Củng cố
- Đánh giá kết quả học tập của hs
- Hãy kể một vài nét về chùa Một Cột?
- Em còn biết thêm công trình nào của mĩ thuật thời Lí?
- GV củng cố câu trả lời của hs , tổng kết bài học
5 Hớng dẫn về nhà
- Học và trả lời câu hỏi trong sgk
- Chuẩn bị cho bài học lần sau
I Mục tiêu bài học
- HS thể hiện tình cảm yêu quí anh bộ đội qua tranh vẽ
- Hs hiểu đợc nội dung đề tài Bộ đội
- Hs vẽ đợc một bức tranh về đề tài bộ đội
II Chuẩn bị
1 Đồ dùng :
- Bộ tranh về đề tài
Trang 36- Một số tranh của hoạ sĩ , học sinh đã vẽ về đề tài này
- Hs chuẩn bị đầy đủ dụng cụ học tập
2 Phơng pháp dạy học
- Phơng pháp trực quan , quan sát, gợi mở, thực hành
III Tiến trình dạy học
1.Ôn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
- Hãy cho biết vài nét về kiến trúc chùa một cột, em có nhận xét gì về nghệthuật kiến trúc thời lí?
- Ngoài công trình chùa một cột , thời lí còn có những công trình nào tiêubiểu cho nghệ thuật điêu khắc, trang trí?
?Trong công việc bảo vệ đất nớc của
các anh em thấy loại công cụ lao động
nào gắn với các anh?
- Nh vậy đối với đề tài này, sau khi
đã chọn đựoc nội dung thể hiện ,
khi vẽ tranh phải chú ý tới các
dấu hiệu , công cụ để thể hiện rõ
nội dung đề tài và gắn với hoạt
động nào
- ở đề tài này có thể vẽ về anh bộ
đội thời chiến tranh hoặc ở thời
bình
- Đối với thời chiến tranh hình ảnh
những ngời lính thờng gắn với
mặt trận , giáp mặt với lửa đạn,
quân thù, hình ảnh những ngời
lính hành quân ra mặt trận,
những đơn vị bộ đội ở trong rừng,
những lán cứu thơng, những cô y
1 Tìm và chọn nội dung đề tài
- Trong rèn luyện, chiến đấu, trong sinh hoạt hàng ngày: trồng rau, giúp dân, dạy học, chơi thể thao, văn nghệ
- Thờng là trang phục màu xanh lá cây, mũ cối, quân hàm trên vai,
ba lô, dép quai hậu, giầy
- Riêng bộ đội hải quân thì áo có 2 màu:Xanh và trắng
- Súng, xe tăng
- Có thể vẽ về những ngời lính trong các hoạt động dù ở thời chiến tranh hay thời kì hoà bình của đất nớc
Trang 37tá, những chị dân quân
- Ơ thời bình hình ảnh các anh bộ
đội thờng gắn với các hoạt động
nh giúp dân làm kinh tế, bảo vệ
biên giới hải đảo, rèn luyện trên
thao trờng, thể thao, văn nghệ
b Hoạt động 2: Hớng dẫn hs cách vẽ
tranh
? Hãy nhắc lại cách tiến hành một bài
vẽ tranh?
- ở bài này hình ảnh cần thể hiện là
hình ảnh anh bộ đội với các hoạt
- chọn nội dung và vẽ một tranh đề
tài về ngời lính trong thời gian
+ Vẽ hình ảnh + Vẽ màu
3 Thực hành
- Vẽ một tranh đề tài về anh bộ đội trên một mặt giấy , vẽ màu tuỳ chọn
4 Củng cố
- Nhận xét đánh gía kết quả học tập của hs
- Gv chọn một số bài vẽ tốt , gợi ý để hs phát biểu , nhận xét về bố cục, cách
- Tiếp tục hoàn thành bài nếu trên lớp cha xong
- Có thể vẽ tiếp bài khác cũng đề tài anh bộ đội
- Chuẩn bị cho bài sau
Trang 38Tiết 14
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Bài 14: Vẽ trang trí Trang trí đờng diềm
I.Mục tiêu bài học
- HS hiểu cái đẹp của trang trí đờng diềm và ứng dụng của đờng diềm vào đờisống
- Hs biết cách trang trí đờng diềm theo trình tự và bớc đầu tập tô màu theohoà sắc nóng lạnh
- Hs vẽ và tô màu đợc một đờng diềm theo ý thích
II Chuẩn bị
1 Đồ dùng dạy học
+ Gv : chuẩn bị một số đờng diềm trên một số sản phẩm nh: giấy khen, diềm báotờng, bát, đĩa
- Một số bài trang trí đờng diềm của hs các năm học trớc đã vẽ
- Một số bài còn cha đạt yêu cầu về màu, hoạ tiết trang trí
+ Hs : chuẩn bị đầy đủ dụng cụ học tập
2 Phơng pháp dạy học:
- Phơng pháp trực quan , vấn đáp, thực hành
III Tiến trình dạy học
1.Ôn định tổ chức
2.Kiểm tra bài cũ
- Kiểm tra dụng cụ học tập
- Nhận xét đánh giá một số bài vẽ đề tài bộ đội ở tiết trớc
3 Bài mới.
a Hoạt động 1: Hớng dẫn hs quan
sát, nhận xét
- GV cho hs xem một số đờng
diềm đã chuẩn bị để hs thấy tác
dụng của đờng diềm
? Hãy nhận xét ở đờng diềm cách sắp
xếp hoạ tiết có đặc điểm gì?
? Thế nào là tt đờng diềm?
1 Quan sát nhận xét
- Trên đờng diềm hoạ tiết đợc sắpxếp theo các nguyên tắc: xen kẽ,nhắc lại hoạ tiết, hoạ tiết nhắc lạihoặc xen kẽ đảo ngợc
- Đờng diềm đợc giới hạn bởi hai
Trang 39b Hoạt động 2: Hớng dẫn hs cách
trang trí đờng diềm
- Gv vừa trình bày lí thuyết kết hợp
+ Bớc 3: Vẽ hoạ tiết vào những ô đã
chia sao cho cân đối, khi vẽ hoạ tiết vào
các ô có nhiều cách:
- Dùng nguyên tắc nhắc lại hoạ tiết
- Xen kẽ hoạ tiết
- Hoạ tiết xen kẽ đảo ngợc
c Hoạt động 3: Hớng dẫn hs thực
hành
- Sử dụng thớc để kẻ đờng diềm
- Chia các ô cho đều theo chiều dài
đờng thẳng hoặc cong // với nhau,
đựơc sx hoạ tiết theo các nguyêntắc nh xen kẽ, nhắc lại , đảo ngợchoạ tiết
2.Cách trang trí đờng diềm
+ Bớc 1: Tạo đờng diềm bằng cách kẻhoặc vẽ hai đờng //
+ Buớc 2: Chia khoảng cách cho đềunhau
+ Bớc 3: Tìm và vẽ hoạ tiết vào các ô đãchia
- Có thể vẽ hoạ tiết vào các ô theo nhiềucách: nhắc lại, xen kẽ đảo ngợc hoạtiết
+ Bớc 4: Vẽ màu hoạ tiết và màu nềntheo hoà sắc nóng lạnh
Trang 40hoặc cong
- Tìm chọn hoạ tiết phù hợp và đẹp
để vẽ vào đờng diềm
- Vẽ màu
- Gv theo dõi và động viên hs làm
bài, gợi ý để hs tìm hoạ tiết dựa
vào cách chia khoảng, mảng trên
- Đánh giá kết quả học tập của hs:
- chọn một số bài vẽ của hs tại lớp , gợíy để hs khác cùng nhận xét bài củabạn, của mình về: hoạ tiết, cách sắp xếp / vẽ màu/
5 Hớng dẫn về nhà.
- Làm tiếp bài nếu cha xong trên lớp
- Chuẩn bị cho bài sau
I Mục tiêu bài học
- HS biết đựơc cấu tạo của mẫu, biết bố cục bài vẽ thế nào là hợp lí, đẹp
- Hs biết cách vẽ hình và vẽ đợc hình gần giống mẫu
II Chuẩn bị
1.Đồ dùng dạy học
+ GV: chuẩn bị mẫu gồm: bình nớc hình trụ, một quả táo hình cầu
- Một số bài vẽ của hs các năm trớc về vẽ theo mẫu
+ HS chuẩn bị đầy đủ dụng cụ học tập
2 Phơng pháp dạy học
- Phơng pháp trực quan, quan sát, thực hành