giáo án 3 cột

Kiến thức: - Nêu được đặc điểm của lực tác dụng lên điện tích trong điện trường đều.. Lực điện tác dụng lên một điện tích đặt trong điện trường được xác định bằng công thức nào.. I.CÔNG

PHẦN MỘT: ĐIỆN HỌC ĐIỆN TỪ HỌC.

CHƯƠNG I: ĐIỆN TÍCH ĐIỆN TRƯỜNG Tuần 1 Tiết 1

§ 1 ĐIỆN TÍCH ĐỊNH LUẬT CULÔNG

I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

-GV: Một số thí nghiệm đơn giản về sự nhiễm điện

-HS: Oân lại kiến thức về sự nhiễm điện ở THCS

III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

-Oån định lớp

-Giới thiệu chương trình vật lí 11: điện học + quang học

-Đặt vấn đề vào bài:

Ở lớp 7 các em đã biết các vật mang điện đặt gần nhau hoặc hút nhau hoặc đẩy nhau bằnglực tương tác điện gọi tắt là lực điện Lực điện đó phụ thuộc vào những yếu tố nào? Để hiểu vấn đềnày, chúng ta sẽ đi vào bài học đầu tiên của chương I

§ 1 Điện tích Định luật Cu lông

IV.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động 1: Sự nhiễm điện của các vật Điện tích Tương tác điện.

? Có mấy cách làm cho một vật bị nhiễm điện?

Biểu hiện của vật bị nhiễm điện là gì?

HS: -Cọ xát, hưởng ứng, tiếp xúc

-Có khả năng hút được các vật nhẹ hoặc truyền

điện cho nhau

Yêu cầu Hs đọc sgk.

? Điện tích là gì ?

? Điện tích điểm là gì?

? Trong điều kiện nào thì vật được coi là điện tích

điểm, cho VD?

HS: -Điện tích điểm là điện tích được coi như tập

trung tại một điểm

-Nếu kích thước của vật nhiễm điện rất nhỏ so với

khoảng cách tới điểm mà ta xét thì vật được coi là

I.SỰ NHIỄM ĐIỆN CỦA CÁC VẬT.ĐIỆN TÍCH:

1 Sự nhiễm điện của các vật :

SGK

2.Điện tích Điện tích điểm:

+Một vật bị nhiễm điện được gọi là điện tích + Điện tích điểm là điện tích được coi như tậptrung tại một điểm

VD: Viên bi sắt, đồng xu mang điện được coi làđiện tích điểm

điện tích điểm.

-VD: Viên bi sắt, đồng xu mang điện

? Thế nào là sự tương tác điện?

Yêu cầu HS trả lời C1

?Hãy cho biết hai loại điện tích đó là gì ?

?Nêu đặc điểm về hướng của lực tương tác giữa

các điện tích?

HS: Trả lời như SGK

Yêu cầu HS đọc phần chú ý Sgk / 7

3.Tương tác điện Hai loại điện tích:

+Tương tác điện là sự hút nhau hoặc đẩy nhaugiữa các điện tích

+ Có hai loại điện tích:Điện tích dương(q+) &điện tích âm (q-)

Các điện tích cùng loại thì đẩy nhau, các điệntích khác loại thì hút nhau

Hoạt động 2: Tìm hiểu về lực tương tác giữa các điện tích:

Gọi HS đọc tiểu sử về nhà bác học Culông

Gv biểu diễn bằng h vẽ lực tương tác giữa 2 đtích

cùng dấu và trái dấu cách nhau một khoảng r

Gv trình bày TN cân xoắn của CuLông

Yêu cầu Hs nêu đặc điểm(điểm đặt,phương, chiều)

của lực tương tác điện GV nhận xét.

Yêu cầu HS trả lời C2: lực tương tác giảm đi 9 lần

? Từ biếu thức vừa tìm được hãy phát biểu nội

dung của định luật Culông?

II.ĐỊNH LUẬT CULÔNG HẰNG SỐ ĐIỆN MÔI:

? Điện môi là gì? HS xem bảng 1.1

? Hằng số điện môi của một chất cho ta biết điều gì

?

HS: Hằng số điện môi cho biết lực tương tác giữa

các điện tích giảm bao nhiêu lần so với lực tương

tác giữa các điện tích đó trong chân không

Yêu cầu HS trả lời C3: D đồng

2.Lực tương tác giữa các điện tích điểm đặt trong điện môi đồng tính:

a Điện môi là môi trường cách điện

b Khi các điện tích đặt trong điện môi:

F = 9.10 9 1 2

2

q q r

 (N)Trong đó:  là hằng số điện môi

(ck kk 1)

c Hằng số điện môi: sgk

V CỦNG CỐ –DẶN DÒ:

- Yêu cầu HS trả lời nhanh các câu hỏi 1-7 sgk

- Làm tại lớp BT 8 / Tr10

* Học thuộc nội dung bài 1 và đọc trước bài 2.Thuyết Electron ĐLBT điện tích

Kí duyệt

Tiết 2

§ 2 THUYẾT ELECTRON ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐIỆN TÍCH.

I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

- Vận dụng thuyết electron giải thích được các hiện tương nhiễm điện

- Rèn luyện kĩ năng vận dụng lí thuyết vào thực tế

II CHUẨN BỊ:

Xem lại SGK vật lí 7 để biết HS đã học gì ở THCS

Một số TN đơn giản về các hiện tượng nhiễm điện

III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

-Oån định lớp

-Dạy bài 2: Thuyết electron ĐLBT điện tích

-Đặt vấn đề vào bài mới:

Như các em đã biết, có ba cáh làm cho một vật bị nhiễm điện? Nhưng để giải thích được các hiệntương nhiễm điện đó người ta dựa trên cơ sở nào ? Hôm nay chúng ta sẽ học bài số 2 “Thuyết electron.ĐLBT điện tích.”

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động 1 : Tìm hiểu thuyết electron :

? Hãy quan sát hình 2.1 & cho biết nguyên tử có

? Vì sao các nguyên tử luôn ở trạng thái trung

hoà về điện?

HS: vì qe + qp + qn = 0

? Điện tích nguyên tố là gì ?

Gv: Để giải thích các h/t điện và tính chất điện

của các vật người ta dựa vào sự cư trú và di

chuyển của các e gọi là thuyết electron.

? e có ở đâu & có thể di chuyển ntn?

HS: - e có trong mọi chất & có thể di chuyển từ

ngtử này đến ngtử khác, từ vật này sang vật

khác & gây ra các hiện tượng điện

mn mp =1,67.10-27kgCác nguyên tử luôn ở trạng thái trung hoà vềđiện ( qe + qp + qn = 0)

+ Điện tích nguyên tố: là điện tích của e và prôtron

2.Thuyết electron:

 Nội dung thuyết electron:

a

b SGKc

? Thế nào là ion dương, ion âm?

? Nếu ngtử Fe thiếu 3e thì nó mang điện gì có

giá trị là bao nhiêu?

HS: +3.1,6.10-19C

? Nếu một ngtử đang thừa -1,6.10-19C điện lượng

mà nó nhận được thêm 2e thì nó sẽ là ion gì?

HS: Vẫn là ion âm

?Khi nào thì một vật nhiễm điện âm, khi nào thì

một vật nhiễm điện dương?

HS: trả lời như SGK

? Vậy ngnhân gây ra các h/t điện & tính chất

điện là gì?

HS: Do động thái cư trú & di chuyển của các e

Yêu cầu HS trả lời C1

? Thế nào là chất dẫn điện? thế nào là chất cách

điện? cho VD.

? Thế nào là electron tự do ?

Yêu cầu HS trả lời C 2 , C 3.

? Thế nào là sự nhiễm điện do tiếp xúc?

Yêu cầu HS trả lời C 4

? Thế nào là sự nhiễm điện do hưởng ứng ?

Yêu cầu HS trả lời C 5

II.VẬN DỤNG

1.Vật ( chất) đẫn điện & vật cách điện:

+ Chất dẫn điện là chất có chứa các điện tích tự do.

+ Chất cách điện là chất không có chứa điện tích tự do.

2.Sự nhiễm điện do tiếp xúc:Hình 2.2

Điện tích ở chỗ tiếp xúc sẽ chuyển từ vật này sang vật khác.

3.Sự nhiễm điện do hưởng ứng:Hình 2.3

Quả cầu mang điện sẽ đẩy hoặc hút các e tự do trong thanh kim loại làm hai đầu thanh kim loại tích điện trái dấu.

Hoạt động 3: Tìm hiểu nội dung ĐLBT điện tích.

Hoạt động Thầy – Trò Nội dung

GV thông báo nội dung ĐLBT điện tích như SGK.

? Hệ cô lập về điện là hệ ntn?

? Nếu một hệ cô lập về điện, ban đầu trung hoà về

điện, sau đó một vật nhiễm điện +10C thì vật 2

nhiễm điện gì, giá trị bao nhiêu? (vật 2 nhiễm điện

âm, giá trị -10C.)

III ĐLBT ĐIỆN TÍCH: Sgk

q1+q2 +… + qn = hằng số

V CỦNG CỐ – DẶN DÒ:

- Yêu cầu HS trả lời nhanh các câu hỏi 1-7 sgk/ 14

- Học thuộc nội dung bài 2 & đọc trước bài 3 Điện trường & cường độ điện trường

Tuần 2 Tiết 3

Kí duyệt

§3 ĐIỆN TRƯỜNG VÀ CƯỜNG ĐỘ ĐIỆN TRƯỜNG

ĐƯỜNG SỨC ĐIỆN ( T 1 )

I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1.Kiến thức:

-Trình bày được khái niệm điện trường, điện trường đều

-Phát biểu được định nghĩa của cường độ điện trường và nêu được đặc điểm của véctơ cường độ điệntrường

-Biết cách tổng hợp các véctơ cường độ điện trường thành phần tại mỗi điểm

2.Kĩ năng:

-Xác định phương chiều của véctơ cường độ điện trường tại mỗi điểm do điện tích điểm gây ra

-Vận dụng quy tắc hình bình hành xác định hướng của véctơ cường độ điện trường tổng hợp

-Giải các bài tập về đđiện trường

II.CHUẨN BỊ:

Giáo Viên:

1 Chuẩn bị hình vẽ 3.3 đđến 3.4

1 Chuẩn bị phiếu học tập

Học sinh: ôn lại kiến thức về định luâït Culông.

III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

-Oån định lớp

-Kiểm tra bài cũ: Phát phiếu học tập ( thời gian 5 phút)

-Đặt vấn đề vào bài mới:

Như chúng ta đã biết, khi 2 điện tích đặt gần nhau thì giữa chúng có sự tương tác điện Tuy nhiên khi nghiên cứu sự tương tác giữa 2 điện tích người ta đặt ra câu hỏi: nếu 2 điện tích đặt ở cách xa nhau thì tác dụng lực lên nhau bằng cách nào? Theo thuyết tương tác thì 2 điện tích đặt ở cách xa nhau tác dụng được lên nhau phải thông qua một môi trường nào đó, môi trường mà các điện tích tương tác được lên nhau gọi là điện trường Hôm nay chúng ta sang bài học số 3 “ Điện trường và cường độ điện trường.Đường sức điện”.

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động 1: Tìm hiểu về điện trường

Yêu cầu HS đọc sgk Gv phân tích: sở dĩ 2 đtích

tương tác được vói nhau là vì xung quanh mỗi đtích

luôn tồn tại một MT vật chất gọi là điện trường,

chính điện trường của đtích này tác dụng lên đtích

kia một lực điện

? Từ điều phân tích trên hãy cho biết điện trường là

gì?

HS: Định nghĩa như sgk

GV phân tích hình 3.2 như sgk

I.ĐIỆN TRƯỜNG:

1.Môi trường truyền tương tác điện:

Môi trường truyền tương tác điện giữa cácđiện tích gọi là điện trường

Hoạt động Thầy – Trò Nội dung

GV: Để đặc trưng cho sự mạnh , yếu của điện trường

người ta đưa ra đại lượng gọi là cường độ điện

trường

HS đọc mục II.1 sgk

HS đọc mục II.2 sgk và nêu định nghĩa

Gv vẽ hình biểu diễn véctơ E tại một điểm M

Yêu cầu Hs nêu đặc điểm ( điểm đặt,phương, chiều)

Của E .

? Theo đ/n thì E = F q , mà F = ?

? Để tìm vectơ cđ điện trường tổng hợp do ,

gây ra tại M ta dùng qui tắc nào ?

HS: Dùng qui tắc hình bình hành

? Nếu tại M ta đặt một đtích q thì q sẽ chịu tác dụng

của lực điện ntn?

HS: q sẽ chịu tác dụng lực điện đồng thời của các

II.CƯỜNG ĐỘ ĐIỆN TRƯỜNG:

1.Khái niệm cường độ điện trường:

Cường độ điện trường là đại lượng đặc trưngcho sự mạnh, yếu của điện trường tại mộtđiểm

2.Định nghĩa: sgk

E = F q ( V/m )

3.Véctơ cường độ điện trường ( ) :

 Đặc điểm của E F

-Điểm đặt: nằm tại điểm đang xét

- Phương: nằm trên đường thẳng nối liền điệntích Q với điểm đang xét

- Chiều: hướng ra xa Q nếu Q > 0 hướng vào Q nếu Q < 0

 ( V/m )

5.Nguyên lí chồng chất điện trường:

Giả sử có hai đtích Q1, Q2 gây ra điện trườngtại một điểm M :

( vẽ hình 3.4) = +

* Nội dung nguyên lí chồng chất điện trường :

điện trường ,

? Từ hình vẽ hãy phát biểu nội dung nguyên lí chồng

chất điện trường?

Hoạt động 3: Hướng dẫn HS giải bài tập 13/ 21

V CỦNG CỐ – DẶN DÒ:

-Yêu cầu HS trả lời nhanh các câu hỏi 1-6sgk/ 20

-Học bài, làm bài tập sgk và đọc trước mục III ĐƯỜNG SỨC ĐIỆN.

Tiết 4

Kí duyệt

§3 ĐIỆN TRƯỜNG VÀ CƯỜNG ĐỘ ĐIỆN TRƯỜNG

I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức:

- Nêêu đđược khái niệm đđường sức điện và các đđặc điểm của đường sức điện

- Trình bày được khái niệm điện trường đều

-Kiểm tra bài cũ:

? Hãy định nghĩa điện trường là gì? Véctơ cđ đt có những đặc điểm gì?

-Dạy tiếp bài 3 Phần III

-Đặt vấn đề:

Như chúng ta đã biết ở tiết trước, điện trường là dạng vật chất tồn tại xung quanh đtích và gắn liền vớiđtích Bằng giác quan chúng ta không thể cảm nhận được sự tồn tại của điện trường Do đó, để mô tảđiện trường một cách trực quan người ta có nhiều cách, nhưng cách thuận tiện nhất là qui ước biểu diễnđiện trường bằng các đường sức điện

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động 1: Xây dựng khái niệm đường sức điện:

? Hãy quan sát hình 3.5 và cho biết đường sức điện có

hình dạng ntn?

HS: đọc sgk & trả lời

GV vẽ hình

? Từ hình vẽ hãy định nghĩa đường sức điện là gì?

Yêu cầu HS xem các hình 3.6dến 3.9

? Hãy quan sát các hình từ 3.6 đến 3.9 & cho biết các

đường sức điện có những đặc điểm gì?

III ĐƯỜNG SỨC ĐIỆN:

1.Hình dạng các đường sức:

Tập hợp vô số các hạt bị nhiễm điện sẽ chohình ảnh là những đường mà tiếp tuyến vớinó tại mỗi điểm trùng với vectơ cđ đt tại đó

2.Định nghĩa : sgk

3.Hình dạng một số đường sức:

HS xem các hình 3.6 đến 3.9

4.Các đặc điểm của đường sức điện:

? Nếu có một điện trường mà các đường sức song

song cách đều nhau thì tại các điểm đó có đặc

điểm gì?

HS: tại các điểm bằng nhau, cùng hướng, cùng độ

lớn

? Điện trường có đặc điểm như vậy gọi là gì?

Theo nguyên lí chồng chất

Hoạt động 2: Vận dụng công thức tính cường độ điện trường do điện tích gây ra tại một điểm:

Yêu cầu HS đọc bài 12 sgk/21

q1 = +3.10-8C, q2 = -4.10-8C

r = 10cm = 10-1m, =1

x =? Để E = 0

GV hướng dẫn HS giải

Yêu cầu HS giải phương trình (*)



    3.r x 2 4.x2 (*)

Giải phương trình (*) ta được: x = 64,6cm

IV CỦNG CỐ – DẶN DÒ:

-Yêu cầu HS nắm được đ/n và đặc điểm của các đường sức điện

-Học thuộc nội dung bài 1,2,3 chuẩn bị KT 15

E

x

r

§ BÀI TẬP

I.MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

-Định nghĩa được cường độ điện trường và các đặc điểm của véctơ

-Nắm được nguyên lí chồng chất điện trường & cách biểu diễn các véctơ

-Nắm được công thức tính cđđt do một điện tích gây ra tại một điểm

2.Kĩ năng:

Giải được các bài toán đơn giản 11,12,13 SGK/21

II CHUẨN BỊ:

GV: Giải trước các bài toán 11,12,13 SGK/21

HS: Làm các BT 11,12, SGK/21

III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

-Oån định lớp

-Kiểm tra bài cũ( 10 phút)

-Chữa các BT 11,12,13 SGK/21

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Bài 11/21

Yêu cầu HS đọc đề bài toán

Tính E =? Vẽ

Q= 4.10-8c, r = 5cm = 5.10-2m,

Yêu cầu HS lên bảng giải GV nhận xét và sữa

chữa

Bài 13/21

AB = r = 5cm = 5.10-2m,

q1= 16.10-8c, q2 = -9.10-8c

Tính Ec =? Biết AC = 4cm = 4.10-2m

BC = 3cm = 3.10-2m

GV hướng dẫn HS vận dụng đặc điểm của véctơ

GV hướng dẫn HS giải Bài 11/21 E = 9.109 2 Q r  = 0,72.105 = 72.103 V/m Q °

Bài 13/21

Do E1 E2

c

Với E1 = 9.109 1 5

q

2 9.10 q 2 9.10 ( / )

BC

Ec = 12,7.105V/m

 HS đọc trước bài 4 CÔNG CỦA LỰC ĐIỆN.

Kí duyệt

Aq1 

1

E

 B

C E  2 q2

c E



M E

M r

§4 CÔNG CỦA LỰC ĐIỆN

I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức:

- Nêu được đặc điểm của lực tác dụng lên điện tích trong điện trường đều

- Lập được biểu thức tính công của lực điện trong điện trường đều

- Phát biểu được đặc điểm công lực của lực điện dịch chuyển trong điện trường bất kì

- Nêu được mối liên hệ giữa công của lực điện & thế năng của điện tích trong điện trường đều

2 Kĩ năng:

Giải được các bài toán công của lực điện trường & thế năng điện trường

II CHUẨN BỊ:

-Hình vẽ 4.1; 4.2

-Phiếu học tập

III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

-Oån định lớp

-Giới thiệu bài mới:

? Nhớ lại kiến thức lớp 10 & cho biết một lực thực hiện công khi nào?

? Công của một lực làm vật di chuyển dược một quảng đường S theo hướng hợp với hướng của lực một góc được xác định bằng công thức nào?

? Lực điện tác dụng lên một điện tích đặt trong điện trường được xác định bằng công thức nào?

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm công của lực điện.

? véctơ E có phương & chiều ntn ?

Hs : E có phương & chiều trùng với phương &

chiều của lực điện tác dụng lên một d.tích thử

(+)

? Hãy quan sát hình vẽ cho biết lực điện tác

dụng lên một điện tích đặt trong điện trường đều

có đặc điểm gì?

? khi nào thì h.chiếu MH cùng chiều với E ?

? khi nào thì h.chiếu MH ngược chiều với E ?

I.CÔNG CỦA LỰC ĐIỆN:

1.Đặc điểm của lực điện tác dụng lên một điện tích đặt trong điện trường đều:

2.Công của lực điện trong điện trường đều:

a Xét một điện tích q > 0 di chuyển theo đường thẳng từ M đến N hợp với E một góc  :

AMN = F.S.cosVới cos = d

s  ds cos. 

AMN = F.d = q.E.d ( J )

Với d MH là hình chiếu của điểm đầu M &

điểm cuối đường đi H lên đường sức E Nếu  900  cos  0 d0: MH   E

? Hãy cho biết AMPN được xác định như thế nào?

? Từ các kết quả trên, hãy cho biết công của lực

điện trường làm di chuyển một đtích trong điện

trường có đặc điểm gì ?

HS: trả lời như sgk

AMPN = AMP + APN

AMPN = F.S1.cos1 + F.S2.cos2

AMPN = F ( d1 + d2 ) = F.dHay AMPN = q.E.d

 Đặc điểm công của lực điện : không phụ thuộc

vào dạng đường đi mà chỉ phụ thuộc vào vị trícủa điểm đầu và điểm cuối

3.Công của lực điện trong sự di chuyển của đtích trong điện trường bất kì: sgk.

Hoạt động 2 : Tìm hiểu thế năng của điện trường :

Ta đã biết điện trường có khả năng thực hiện công

nghĩa là điện trường có năng lượng, dạng năng lượng

đó chính là thế năng.

HS đọc sgk.

Để tính thế năng của một điện tích trong

điện trường ta phải chọn mốc thế năng là điểm

mà lực điện hết khả năng sinh công.

II.THẾNĂNG CỦA MỘT ĐIỆN TÍCH TRONG ĐIỆN TRƯỜNG:

1.Khái niệm về thế năng của một điện tích trong điện trường: sgk

* Thế năng của điện tích đặt tại điểm M trong điện trường đều:

WM = A = q.E.d W  ( ) 0

*Thế năng của lực điện làm di chuyển điện tích q từ M đến  trong điện trường bất kì:

WM = A M = q.E.d

VM : điện thế tại M

3.Công của lực điện và độ giảm thế năng của

q+ E

? Em hãy cho biết mối liên hệ giữa công của lực điện

trường làm di chuyển q + từ M đến N & độ giảm thế

I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

-Đọc sgk vật lí 7 để biết HS đã có kiến thức gì về hiệu điện thế

-Xem lại các công thức A = q.E.d & A = WM

III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :

-Oån định lớp

-Kiểm tra bài cũ: phát phiếu học tập (5’)

-Đặt vấn đề vào bài :

Ơû bài trước ta đã biết, công của lực làm di chuyển một điện tích trong điện trường không phụ thuộcvào dạng đường đi mà chỉ phụ thuộc vào vị trí của điểm đầu và điểm cuối Để đặc trưng cho điện trườngtại một điểm về mặt dự trữ năng lượng người ta đưa ra một đại lượng vật lí mới gọi là điện thế

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

Hoạt động 1 : Tìm hiểu khái niệm điện thế, đặc điểm của điện thế

? Hãy cho biết thế năng của điện tích q đặt tại

điểm M được xác định bằng công thức nào ?

? Từ công thức hãy cho biết VM vào đại

lượng nào ?

? Từ công thức hãy định nghĩa điện thế là gì ?

? Từ công thức định nghĩa hãy cho biết điện thế có

Chú ý : Vđất = 0 & V= 0 : mốc điện thế

Hoạt động 2 : Tìm hiểu hiệu điện thế

? Hãy cho biết A M ?

AMN = ?

II.HIỆU ĐIỆN THẾ:

1.Công thức hiệu điện thế:

Xét một điện tích q > 0 di chuyển từ M qua Ntới :

Ta có : A MA MNA N

AMN = A M A N

M

q+

? Nếu chia 2 vế cho q ta được điều gì ?

Hoạt động 3: Thiết lập công thức liên hệ giữa U & E

 U & E đều là những đại lượng đặc trưng cho điện

trường về khả năng thực hiện công Vậy chúng có

mối liên hệ với nhau như thế nào ?

? Công của lực trên đoạn MN = ?

UMN = ?

3.Hệ thức giữa U & E :

Xét một điện tích q > 0 di chuyển từ M đến Ntrên đường sức của một điện trường đều :

Ta có : AMN = q.E.d

UMN = A MN

q = E.d hay E = U d ( V/m )

Hoạt động 4 : Vận dụng công thức tính điện thế.

V CỦNG CỐ – DẶN DÒ :

- Yêu cầu hs Trả lời nhanh các câu hỏi 1 sgk / 29

- Học thuộc nội dung bài $4 và làm BT 8, 9 sgk/ 29

Vận dụng được các công thức trên để giải BT/ 29 và các BT có liên quan.

II TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

-Oån định lớp

-Kiểm tra bài cũ

-Hướng dẫn HS giải các BT/ 29.

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Bài 9/29

Yêu cầu HS đọc đề bài toán

A MN = ? U MN = 50 V

? Điện tích electron có độ lớn = ?

Yêu cầu HS lên bảng giải GV nhận xét.

 GV cho HS một bài toán để HS làm tại lớp.

Một Electron cđ trong điện trường đều thu được gia

Ta có: E = = 120.102 (V/m)

UMB = E MB = 72 (V)Mà UMB = VM – VB = 72 – 0 = 72 (V)

IV DẶN DÒ:

 HS giải lại các bài tập / 29 SGK

A

B A

d

Tuần 5 Tiết 9

§6 TỤ ĐIỆN

I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức :

- Phát biểu được định nghĩa tụ điện, cấu tạo của tụ điện

- Trình bày được cách tích điện cho tụ điện, điện dung của tụ điện

- Viết được biểu thức tính năng lượng điện trường của tụ điện

2 Kĩ năng:

- Aùp dụng được công thức tính điện dung của tụ điện trong việc giải các bài toán đơn giản

II CHUẨN BỊ:

Một số loại tụ điện khác nhau : tụ sứ, tụ gốm, tụ hoá…

III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :

-Oån định lớp

- Đặt vấn đề vào bài : Gv cho học sinh xem bo mạch điện tử rồi giới thiệu tụ điện:

Khi quan sát một cái bo mạch trong các thiết bị điện tử ở gia đình như TV, máy thu thanh,…

Ta đều thấy vô số các loại linh kiện khác nhau, trong các loại linh kiện đó có một loại rất quan trọng không thể thiếu, đó là tụ điện

IV.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

Hoạt động 1 : Tìm hiểu cấu tạo của tụ điện và cách tích điện cho tụ điện:

GV cho HS xem một số loại tụ điện

? Tụ điện được cấu tạo như thế nào ? Tác dụng

của tụ điện?

? Nếu giữa hai bản kim loại là một chất dẫn điện

nào đó thì ta có một tụ điện không ?

Yêu cầu HS đọc cấu tạo của tụ điện phẳng sgk

? Để tích điện cho tụ điện người ta làm thế nào ?

Yêu cầu HS trả lời C1 ( có h/t phóng điện )

? Tổng điện tích của hai bản tụ có giá trị ntn?

? Sau khi tích điện cho tụ rồi ngắt tụ ra khỏi

nguồn, điện tích của tụ sẽ thay đổi thế nào ?

I TỤ ĐIỆN :

1.Tụ điện là gì ?

- Cấu tạo: sgk

- Tác dụng : Tích điện và phóng điện trong mạch

điện, ngăn cản dòng điện một chiều & cho dòngđiện xoay chiều đi qua

* Tụ điện được dùng phổ biến là tụ điện phẳng

* Kí hiệu tụ điện trong mạch điện :

2 Cách tích điện cho tụ điện :

Nối bản (+) của tụ với cực (+) của nguồn, bản (-)của tụ với cực (-) của nguồn Điện tích của bản(+) là điện tích của tụ

q+ + q- = 0

Chú ý : Khi ngắt tụ ra khỏi nguồn, điện tích của

tụ không thay đổi.( q’ = q )Hoạt động 2 : Tìm hiểu điện dung của tụ điện

? Nếu ta tích điện cho các tụ khác nhau ở cùng

một hđt thì độ lớn của điện tích mà chúng tích

được sẽ ntn ?

? Thương số có ý nghĩa gì ?

II ĐIỆN DUNG CỦA TỤ ĐIỆN :

1.Định nghĩa :

* Đối với một tụ điện nhất định : Q U

Q = C.U hay C = :điện dung của tụ điện.

Đối với tụ điện phẳng có hai bản tròn:

C

HS: Thương số đặc trưng cho khả năng tích điện

của tụ ở một hiệu điện thế nhất định

? Hãy cho biết C có phụ thuộc vào Q & U ?

GV tuỳ theo lớp điện môi giữa 2 bản cực mà tụ

điện có tên gọi khác nhau

HS đọc sgk

 Khi tụ điện tích điện thì điện trường trong

tụ sẽ tích luỹ một năng lượng Đó là năng

lượng điện trường

C = với s =

*Định nghĩa: sgk 2.Đơn vị của điện dung : Fara ( F ).

* Các ước của F : 1

1n 1p

3.Các loại tụ điện : Sgk

Mỗi tụ điện có một cặp giá tri định mức : Cđm &

Uđm

4.Năng lượng của điện trường trong tụ điện :

W = = Q.U ( J )

Hoạt động 3 : vận dụng

Một tụ phẳng không khí có điện dung

C0 = 0,1 được tích điện ở hđt U = 100V

a Tính diện tích Q của tụ

b Ngắt tụ ra khỏi nguồn rồi nhúng vào điện

môi lỏng có = 4 Tính Q1, C1, U1 của tụ

lúc này

c Vẫn nối tụ với nguồn rồi nhúng vào chất

điện môi lỏng như trên Tính U2, C2, Q2 của

tụ lúc này

V CỦNG CỐ – DẶN DÒ :

- Yêu cầu HS trả lời nhanh các câu hỏi 1 sgk / 33 - Làm BT 7, 8 sgk / 33

Kí duyệt

Vận dụng được các công thức trên để giải các bài toán có liên quan.

II.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

Oån định lớp

-Kiểm tra 15’:

-Hướng dẫn học HS giải BT có liên quan

III.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hướng dẫn HS giải

Bài toán : Một tụ điện phẳng không khí có

khoảng cách giữa hai bản là d = 2mm,

c= 5np Cường độ điện trường lớn nhất mà tụ

chịu được là Emax= 3.105 (V/m) Hãy tính Umax,

Qmax mà tụ có thể tích được

Yêu cầu HS làm tại lớp GV sửa chữa

IV DẶN DÒ:

Đọc trước bài 7 Dòng điện không đổi Nguồn điện

Kí duyệt

Tuần 6 CHƯƠNG II: DÒNG ĐIỆN KHÔNG ĐỔI

Tiết 11

I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

HS : Oân lại kiến thức về dòng điện không đổi

III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :

- Oån định lớp

- Đặt vấn đề : SGK

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

Hoạt động 1 : Oân tập và bổ sung các kiến thức ở THCS về dòng điện không đổi

Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi 1 5 sgk

1.HS : dòng điện là dòng chuyển dời có hướng của các

điện tích.

2.HS : các electron tự do.

3.HS : là chiều dịch chuyển của các điện tích dương.

? HS: chiều của dòng điện trong kim loại ngược với

chiều dịch chuyển của các e tự do.4

4.HS :các tác dụng của dòng điện : nhiệt, hoá học,

từ, sinh lí ( điện giật )

? Vậy dựa vào đâu ta biết có dòng điện chạy trong

vật dẫn ?

HS : dựa vào tác dụng của dòng điện

5.HS: cường độ dòng điện, được đo bằng Amper kế

I DÒNG ĐIỆN:

Hoạt động 2 : Tìm hiểu khái niệm cường độ dòng điện- dòng điện không đổi

Yêu cầu HS đọc sgk

? Từ công thức hãy định nghĩa cđ dòng điện ?

? Dòng điện không đổi là dòng điện ntn ?

II.CƯỜNG ĐỘ DÒNG ĐIỆN DÒNG ĐIỆN KHÔNG ĐỔI.

1.Cường độ dòng điện :

Yêu cầu HS trả lời C1, C2

HS : C1: Pin, bình ăcqui, mpđ 1 chiều

C2: Mắc Ampe kế nối tiếp vào vật dẫn sao

cho dòng điện đi vào cực (+) và đi ra cực (-) của

Yêu cầu HS trả lời C5, C6

C5 : Các vật cho dòng điện chạy qua gọi là các vật

dẫn Trong vật dẫn các hạt tải điện có thể dịch

chuyển tự do

C6: Giữa 2 đầu bóng đèn phải có một hiệu điện thế

Yêu cầu HS trả lời C7 C8, C9

C7: Pin, acqui, đinamô, …

C8 : Nguồn điện

C9 : Số chỉ của vôn kế bằng số ghi trên nguồn điện

Điều đó cho biết giữa 2 cực của nguồn điện luôn

tồn tại một hiệu điện thế

? Hãy cho biết nguồn điện có cấu tạo ntn ?

? Nguồn điện có tác dụng gì ?

? Bằng cách nào mà các nguồn điện duy trì được

hđt giữa 2 cực của nó ?

HS đọc sgk và trả lời

 ( A ) Với q = n ( c )

n :số electron dịch chuyển qua dây dẫn / 1s

II NGUỒN ĐIỆN :

1.Điều kiện để có dòng điện:

Giữa hai đầu vật dẫn phải có một hiệu điện thếhoặc bên trong vật dẫn phải có một điện trường

2.Nguồn điện :

* Cấu tạo : Có 2 cực ( +) & ( - ) , giữa 2 cực có

một hiệu điện thế

*Tác dụng : Nguồn điện duy trì hiệu điện thế

giữa 2 cực của nguồn điện

V CỦNG CỐ –DẶN DÒ :

- Yêu cầu HS trả lời lại các câu hỏi 1 đến 4 phần I

các câu hỏi C1 đến C9

-Yêu cầu HS nêu định nghĩa dòng điện không đổi và điều kiện để có dòng điện

* Làm bài tập 13, 14, sgk / 45



r

Tiết 12

I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức:

- Hiểu được định nghĩa suất điện động, mỗi nguồn điện có một suất điện động nhất định

- Trình bày được cấu tạo chung của các pin điện hoá, sự chuyển hoá năng lượng trong ăcqui

2 Kĩ năng :

- Vận dụng được công thức =

- Giải được các bài toán đơn giản về dòng điện một chiều

II CHUẨN BỊ :

GV : Hình vẽ 7.5 7.10

HS : Oân lại kiến thức về nguồn điện

III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

-Oån định lớp

- Kiểm tra bài cũ

- Đặt vấn đề vào bài :

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

Hoạt động 1 : Tìm hiểu suất điện động của nguồn điện

Yêu cầu HS xem hình 7.4.

? Hãy cho biết đâu là mạch ngoài & đâu là mạch trong ?

HS: Mạch ngoài là vật dẫn R & mạch trong là nguồn

điện.

? Nguồn điện trong mạch có tác dụng gì ?

HS: Nguồn điện tạo ra hđt & một điện trường ở mạch

ngoài R.

? Dưới tác dụng của lực điện trường các điện tích (+) ở

mạch ngoài dịch chuyển ntn ?

HS: Dưới tác dụng của lực điện trường các điện tích (+) ở

mạch ngoài dịch chuyển từ cực (+) tới cực (-) của nguồn

điện tạo thành dòng điện trong mạch.

? Lực lạ bên trong nguồn điện có tác dụng gì ?

HS: Lực lạ có tác dụng dịch chuyển các điện tích dương

ngược chiều điện trường ở bên trong nguồn để duy trì sự

tích điện ở hai cực nguồn điện.

? Lực nào đã thực hiện công làm di chuyển các diện tích

qua nguồn điện.

IV SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CỦA NGUỒN ĐIỆN.

1.Công của nguồn điện : sgk

A =

HS: chính lực lạ đã thực hiện công A.

Yêu cầu HS đọc thêm sgk.

 Để đặc trưng cho khả năng thực hiện công của

nguồn điện người ta đưa vào đại lượng gọi là suất

điện động của nguồn điện

Yêu cầu HS đọc sgk & trả lời câu hỏi :

? Suất điện động là gì ? công thức?đơn vị đo

? Số vôn ghi trên mỗi nguồn điện có ý nghĩa gì ?

Mỗi nguồn điện được đặc trưng bởi những đại lượng

nào ?

2.Suất điện động của nguồn điên:

a Định nghĩa : sgk

b Công thức : = ( v )

*Khi mạch ngoài hở ( R = 0):

*Mỗi nguồn điện có một suất điện động xácđịnh không đổi và một điện trở trong r

Hoạt động 2 : Tìm hiểu cấu tạo, nguyên tắc hoạt động của pin & acqui

? Pin điện hoá là pin như thế nào ?

? Hãy quan sát hình 7.5 & cho biết kim điện kế bị

lệch chứng tỏ điều gì ?

HS: chứng tỏ giữa hai thanh kim loại có 1 hđt

GV: Vôn ta là nhà vật lí học người Pháp đã phát

minh ra nguồn điện đầu tiên đó là pin & gọi là pin

GV : Lơclansê cũng là nhà vật lí học người Pháp

? Hãy quan sát hình 7.8 & cho biết cấu tạo của pin

HS đọc thêm sgk Acqui kềm

V.PIN VÀ ACQUI:

1 Pin điện hoá :

* Cấu tạo chung : sgk

a.Pin Vônta:

* Cấu tạo : sgk

* Suất điện động : v

* Nguyên tắc hoạt động : sgk

b.Pin Lơclansê :

* Cấu tạo : gồm cực (-) là kẽm, cực (+) là mộtthanh than được bao bọc xung quanh bằng mộthỗn hợp Mn02 ( mangan điô xit )

* Suất điện động : = 1,5 v

V CỦN CỐ – DẶN DÒ :

- Yêu cầu HS trả lời nhanh các câu hỏi 6 12 sgk / 45

- Làm BTVN 13 15 sgk / 45

Kí duyệt

Tuần 7

Tiết 13 + 14

§ 8 ĐIỆN NĂNG CÔNG SUẤT ĐIỆN.

I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :

1.Kiến thức :

-Hiểu được sự biến đổi năng lượng trong mạch điện, nắm được công thức tính công và công suất củadòng điện ở một đoạn mạch tiêu thụ điện năng

- Xây dựng công thức tính công & công suất của nguồn điên

- Nắm chắc kiến thức về công và công suất của dòng điện, định luật Jun – Len xơ

IV.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

Hoạt động 1: Tìm hiểu điện năng tiêu thụ & công suất điện

? Hãy cho biết công của lực điện được xác định

bằng biểu thức nào ?

HS : A = q.U

? Điều kiện để có dòng điện là gì ?

? Khi đặt vào 2 đầu đoạn mạch một hđt thì các

điện tích tự do có trong đoạn mạch sẽ cđộng ntn ?

HS: Các điện tích tự do sẽ cđ có hướng dưới tác

dụng của lực điện trường & tạo thành dòng điện

GV : Như vậy lực điện trường đã thực hiện công

I.ĐIỆN NĂNG TIÊU THỤ CÔNG SUẤT ĐIỆN.

1 Điện năng tiêu thụ của đoạn mạch:

A = q U = U.I.t ( J )

làm dịch chuyển các điện tích tự do trong mạch.

? Công của lực điện trong trường hợp này được

xác định ntn ?

HS: A = q.U = U.I.t

Yêu cầu HS trả lời C1,2,3

C3: Dụng cụ dùng để đo điện năng tiêu thụ là

công tơ điện, mỗi số đo của của công tơ điện là

1kw.h = 3600kJ

? Công suất điện là gì, được tính bằng công thức

nào ?

HS: Nêu định nghĩa & công thức sgk

Yêu cầu HS trả lời C4

2.Công suất điện :

* Định nghĩa : sgk

= = U.I = R.I2 ( W )

Hoạt động 2 : Tìm hiểu công suất toả nhiệt khi có dòng điện chạy qua vật dẫn :

Gv: Khi cho dòng điện chạy qua bếp điện thì có

hiện tượng gì xảy ra? chuyển sang mục II

? Hãy cho biết khi cho dòng điện chay qua đoạn mạch

chỉ có điện trở thuần ( R = ) thì có sự biến đổi năng

lượng ntn ? kết quả là gì ?

HS: Điện năng mà đm tiêu thụ được biến đổi hoàn

toàn thành nhiệt năng Kết quả là đm nóng lên và toả

nhiệt ra môi trường xung quanh.

? theo ĐLBT & chuyển hoá năng lượng thì Q = ?

Hs: Q = A

? Công suất toả nhiệt của vật dẫn là gì ?

HS: Nêu đ/n sgk.

Yêu cầu HS trả lời C 5

II.CÔNG SUẤT TOẢ NHIỆT CỦA VẬT DẪN KHI CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA:

1.Định luật Jun – Len xơ: sgk.

Q = R.I2.t ( J )Với R = ( )

2.Công suất toả nhiệt của vật dẫn khi có dòng điện chạy qua : sgk.

= = R.I2 = ( w )

Hoạt động 3 : Tìm hiểu công & công suất của nguồn điện :

? Hãy đọc sgk & cho biết:

? Khi mắc nguồn điện là pin vào mạch kín thì thì

trong nguồn điện có sự chuyển hoá năng lượng từ

dạng nào sang dạng nào ?

HS: từ hoá năng sang điện năng

? Công của nguồn điện được xác định bằng công

thức nào ?

? Tương tự như công suất của dòng điện Hãy cho

biết công thức tính công suất của nguồn điện ?

III.CÔNG & CÔNG SUẤT CỦA NGUỒN ĐIÊN.

1.Công của nguồn điện :

= q = ( J )

2.Công suất của nguồn điện :

= = I ( w )

V CỦNG CỐ – DẶN DÒ :

- Yêu cầu HS trả lời nhanh các câu hỏi 1 6 sgk

* Làm BTVN 7,8,9 sgk / 49

* Đọc trước bài 9 Định luật Ôm đối với toàn mạch

Kí duyệt

Tuần 8 Tiết 15

§BÀI TẬP

I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức :

- Yêu cầu HS nhắc lại điều kiện để có dòng điện

- Nhắc lại các công thức : I = & =

2 Kĩ năng :

Vận dụng được các công thức trên giải các bài toán có liên quan

II.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

Oån định lớp

Kiểm tra bài cũ

Giải các bài tập sgk / 45

III.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

Bài 1: Cường độ dòng điện không đổi chạy qua

day tóc của một bóng đèn là I = 0,273 A

a q = ? t = 1’ = 60”

b n = ? (e/s)

Yêu cầu hs lên bảng giải GV nhận xét

Bài 2 : Một bộ acqui có = 6v & sản ra một

công là A = 360 J khi dịch chuyển điện lượng ở

bên trong & giữa hai cực của nó khi phát điện

a Tính lượng điện tích dịch chuyển này

b Thời gian dịch chuyển lượng điện tích này

là 5’ Tính I chạy qua acqui

Bài 3 : Một bộ acqui có thể cung cấp một dòng

điện I =4A liên tục trong t = 1h thì phải nạp lại

a Tính I mà acqui này có thể cung cấp nếu

nó được sử dụng liên tục 20h

b.Tính này nếu trong thời gian 1h nó sản ra

một công A = 86,4 KJ= 86,4.103J

Bài 3:

a q = I.t = 4 3600 = 14400 c I’ = = = 0,2 A

= = = 6v

IV DẶN DÒ :

Đọc trước bài 8 Điện năng Công suất điện.

Tiết 16

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :

1 Kiến thức :

- Nắm được định luật & biểu thức của định luật Ôm đối với toàn mạch

- Nêu được mối quan hệ hệ giữa suất điện động của nguồn điện & độ giảm điện thế ở mạch ngoài & ởtrong nguồn điện

- Hiểu được hiện tượng đoản mạch, giải thích được ảnh hưởng của điện trở trong đối với cường độ dòngđiện khi hiện tượng đoản mạch xảy ra, biết được dụng cụ dùng để tránh hiện tượng đoản mạch xảy ratrong mạng điện gia đình

2 Kĩ năng :

- Rèn luyện kĩ năng lôgíc toán học để xây dựng các công thức vật lí

- Sử dụng được các ĐLBT năng lượng để giải thích sự biến thiên năng lượng trong mạch điện

- Vận dụng được định luật Ôm để giải các bài toán về đoạn mạch và toàn mạch

II CHUẨN BỊ :

-GV : Bộ TN khảo sát định luật ôm đối với toàn mạch ( nếu có )

-HS: Oân lại định luật ôm cho đoạn mạch chỉ có R, công của dòng điện, công của nguồn điện, ĐLBTnăng lượng

III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :

-Oån định lớp

-Kiểm tra bài cũ: phát phiếu học tập 7’

-Đặt vấn đề :

Như các em đã biết đã biết, nguồn điện được đặc trưng bởi suất điện động & điện trở trong củanó Nếu mắc nguồn điện vào mạch kín thì cđ dòng điện có quan hệ ntn với suất điện động và điện trởtrong của nguồn điện? Bài học hôm nay sẽ cho chúng ta biết điều đó

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

Kí duyệt

Hoạt động 1: Tìm mối quan hệ giữa I, , r của nguồn điện.

GV giới thiệu mạch điện kín H9.1 và xét TN

H9.2

? Hãy cho biết mục đích của TN này là gì ?

? Hãy quan sát mạch điện kín & cho biết đâu là

mạch ngoài, đâu là mạch trong ?

? dòng điện chạy trong mạch kín có chiều ntn ?

Gv trình bày như sgk

? Số chỉ của ampe kế sẽ thay đổi thế nào nếu số

chỉ của vôn kế giảm ?

HS : I tăng nếu U giảm

I.THÍ NGHIỆM :

* Xét mạch điện kín :

-Mạch ngoài : RN = R0 + R-Mạch trong : & r

-Dòng điện chạy trong mạch kín có chiều đi ra từcực (+) & đi vào từ cực (-) của nguồn điện

*Kết quả TN : I U

* Đồ thị (U, I ) : H 9.3sgk

Hoạt động 2: Xây dựng định luật ôm cho toàn mạch :

Gv trình bày như sgk N

? Từ (1) & (2) ta được điều gì ?

Yêu cầu Hs trả lời C1: Để I = 0 và tương ứng

U = U0 thì mạch ngoài phải là mạch hở ( RN =

0 ), U0 = Umax = vì độ giảm điện thế trong mạch

= 0

? Từ biểu thức hãy phát biểu nội dung định luật

ôm cho toàn mạch ?

Yêu cầu HS trả lời C2, C3 :

C2: UAB = khi I = 0 hoặc r = 0

C3 : I = = 0,3 A ; U = I.R = 1,2 v

II.ĐỊNH LUẬT ÔM ĐỐI VỚI TOÀN MẠCH:

Ta có : UN = - r.I (1 )

*Đối với mạch ngoài (đoạn mạch chỉ chứa RN) :

UN = UAB = I.RN (2 ): độ giảm điện thế mạchngoài

Từ ( 1 ) & ( 2 ) ta được :

- r.I = I.RN = I ( RN + r )

I = Với RN + r là điện trở toàn phần của mạch kín

 Định luật : sgk

R

AV



rI

R0

Hoạt động 3 : * Hướng dẫn hs làm tại lớp BT 5/54.

Gv hướng dẫn &yêu cầu HS lên bảng giải Gv

nhận xét & sửa chữa

Bài 5/54

a I = = = 0,6 A = U + I.r = 8,4 + 0.6.1 = 9 v

a = U.I = 8,4 0,6 = 5,04 w = = 9.0,6 = 5,4 w

V CỦNG CỐ – DẶN DÒ :

- Yêu cầu HS trả lời nhanh các câu hỏi 1,2 sgk / 54

* Làm BTVN 6,7 / 54

Tiết 17 § 9 ĐỊNH LUẬT ÔM ĐỐI VỚI TOÀN MẠCH.( T 2 )

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :

1 Kiến thức :

- Hiểu được hiện tượng đoản mạch, giải thích được ảnh hưởng của điện trở trong đối với cường độ dòngđiện khi hiện tượng đoản mạch xảy ra, biết được dụng cụ dùng để tránh hiện tượng đoản mạch xảy ratrong mạng điện gia đình

2 Kĩ năng :

- Rèn luyện kĩ năng lôgíc toán học để xây dựng các công thức vật lí

- Sử dụng được các ĐLBT năng lượng để giải thích sự biến thiên năng lượng trong mạch điện

- Vận dụng được định luật Ôm để giải các bài toán về đoạn mạch và toàn mạch

II CHUẨN BỊ :

-GV : Bộ TN khảo sát định luật ôm đối với toàn mạch ( nếu có )

-HS: Oân lại định luật ôm cho đoạn mạch chỉ có R, công của dòng điện, công của nguồn điện, ĐLBTnăng lượng

III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :

-Oån định lớp

-Kiểm tra bài cũ: -Đặt vấn đề :

Như các em đã biết, nguồn điện được đặc trưng bởi suất điện động & điện trở trong của nó Nếu

vì một lí do nào đó, dòng điện trong mạch có cường độ cực đại thì hiện tượng gì sẽ xảy ra đối với nguồnđiện và đ/luật ôm đối với toàn mạch có mối quan hệ gì với ĐLBT & Chuyển hoá năng lượng haykhông?

Hoạt động 1 : Xây dựng ĐL ôm cho toàn mạch & ĐLBT & chuyển hoá năng lượng :

Kí duyệt

Hoạt động Thầy - Trò Nội dung

? Hãy cho biết cường độ dòng điện trong mạch

kín có giá trị cực đại khi nào ?

HS : Imax khi RN = 0

Gv trình bày tiếp như sgk

Yêu cầu HS trả lời C4: dùng cầu chì, cầu dao tự

động

? Hãy cho biết công của nguồn điện được xác

định bằng biểu thức nào ?

? Theo định luật Jun – Len xơ thì nhiệt lượng

toả ra trong toàn mạch được xác định bằng

công thức nào ?

? Chia 2 vế cho I.t ta được điều gì ?

Gv : Như vậy ĐL ôm cho toanø mạch hoàn toàn

phù hợp với ĐLBT & chuyển hoá năng lượng

? Trong mạch kín, công có ích của dòng điện

được thực hiện ở đâu ?

HS: Công có ích của dòng điện được thực hiện

ở dụng cụ tiêu thụ điện năng ( mạch ngoài )

III.NHẬN XÉT:

1.Hiện tượng đoản mạch :

Khi RN = 0 Imax = : nguồn điện bị đoản mạch

2.Định luật ôm đối với toàn mạch & ĐLBT chuyển hoá năng lượng :

Ta có : A = Và Q = (RN +r).I2.tTheoĐLBT & chuyển hoá năng lượng :

A = Q = RN.I2.t + r.I2.t

RN.I + r.I I =

3.Hiệu suất của nguồn điện :

H= A i U I t N . . U N

A   I t   < 1Nếu mạch ngoài chỉ có RN & nguồn điện chỉ có

r :

H =

Hoạt động 2 :Hướng dẫn hs giải bài tập 6, 7 sgk/ 54.

Gv hướng dẫn &yêu cầu HS lên bảng giải Gv

nhận xét & sửa chữa

Vì I Iđ nên đèn gần như sáng bình thường

Công suất tiêu thụ thực tế của đèn :

Ptt = Rđ I2 = 28,8 (0,415)2 5w

Yêu cầu HS đọc bài toán : = 3v ; r =

R1 R2 (R1 = R2 = Rđ = )

a Tính Ptt =?

b Ptt =? Nếu tháo bỏ một đèn

Gv hướng dẫn Hs giải

Bài 7/54

a RN = = = 3

I = = = 0,6A cường độ dòng điện chạy qua mỗi đèn :

V CỦNG CỐ – DẶN DÒ :

- Yêu cầu HS trả lời nhanh các câu hỏi 3,4 sgk / 54

* Hs xem lại cách giải các bài toán về mạch điện kín

- Hiểu thế nào là điện trở mạch ngoài và điện trở toàn phần của mạch điện.

-Kiểm tra bài cũ: Phát phiếu học tập (10’)

-Cho hs một vài bài toán về mạch điện kín làm tại lớp

III.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Gv vẽ hình 10.6 lên bảng và xác định chiều của I

Yêu cầu hs đọc bài toán:

Gv hướng dẫn hs giải

? Hãy cho biết mạch điện được mắc như thế nào?

Bài 6/58

Gv vẽ hình 10.7 lên bảng Hs đọc bài toán

2 pin: 1,5 ;v r 1 ( nối tiếp)

2 đèn:3v – 0,75w ( song song )

a các đén sáng bình thường không? Vì sao?

0, 476( )

d

d

U R p

b b

UAB = 1- I.r1= 0( hoặc xét đoạn mạch A2B: UAB = -2+I.r2 = 0)

sáng yếu hơn bình thường

3

b

N b

d U

IV DẶN DÒ:

Học sinh đọc trước bài 10 Ghép các nguồn điện thành bộ.

§10 GHÉP CÁC NGUỒN ĐIỆN THÀNH BỘ.

I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức:

- Xây dựng và vận dụng được các công thức tính hiệu điện thế của đoạn mạch chứa nguồn điện

Kí duyệt

- Xây dựng và vận dụng được các công thức tính suất điện động và điện trở trong của các bộ nguồnghép nối tiếp và ghép song song.

2 Kĩ năng:

- Vận dụng được các công thức trong bài để giải các bài tập trong sgk và các bài tập tương tự

II CHUẨN BỊ:

Gv: Hình vẽ 10.1; 10.4; 10.5

Hs: Oân lại kiến thức về ĐL ôm cho toàn mạch

III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

-Oån định lớp

-Đặt vấn đề :

Khi giải các bài tập về nguồn điện, ta thường gặp các đoạn mạch chứa nguồn điện.vì vậy, trước khihọc về bộ nguồn, ta hãy tìm hiểu mối quan hệ giữa hiệu điện thế và cường độ dòng điện trong đoạnmạch chứa nguồn điệ

IV.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động 1:Tìm hiểu định luật ôm đối với đoạn mạch chứa nguồn điện

Gv vẽ hình 10.1 :

? Hãy cho biết dòng điện chạy qua đoạn mạch chứa

nguồn điện có chiều như thế nào?

Hs: I có chiều đi ra từ cực (+) & đi vào cực (-) của

nguồn điện

? Hãy cho biết mạch kín này gồm mấy đọan mạch

ghép lại với nhau ?

Hs: Gồm 2 đoạn mạch ghép lại với nhau: A

? Hãy viết biểu thức định ôm cho mạch kín này ?

? Với I.R1 = ? (I.R1= UAB )

? Hãy cho biết UAB có mối quan hệ như thế nào đối

với đoạn mạch chứa nguồn điện ?

Yêu cầu Hs tính C3: UBA = + I (R+r ) = - 3 v

I ĐOẠN MẠCH CHỨA NGUỒN ĐIỆN:

 

Ta có : I = = I.R + I.R1+ I.r = I (R+r ) + UAB

Hoạt động 2 : Tìm hiểu các cách ghép nguồn điện.

GV trình bày các cách ghép bộ nguồn như sgk

? Hãy cho biết các nguồn điện được ghép nối tiếp

với nhau như thế nào ?

?

b

 

rb = ?

II.GHÉP CÁC NGUỒN ĐIỆN THÀNH BỘ:

1.Bộ nguồn ghép nối tiếp:

* Nếu có n nguồn điện có cùng ghép nối

rI

R1

R

BA

n 2



1



r1 r2

? Hãy cho biết các nguồn điện được ghép song

song với nhau như thế nào ?

?

b

 

rb = ?

? Hãy cho biết mạng điện trong gia đình được ghép

song song hay nối tiếp ?

Hs : Mạng điện trong gia đình được ghép song

song

Gv yêu cầu hs xem hình 10.5 và trình bày như sgk

tiếp :

và rb = n r

2.Bộ nguồn ghép song song :

* Nếu có n nguồn điện giống nhau ghép songsong:

và =

3.Bộ nguồn hỗn hợp đối xứng : hình 10.5

Gồm n dãy ghép song song với nhau, mỗi dãygồm m hàng ghép nối tiếp

và =

IV CỦNG CỐ – DẶN DÒ :

Yêu cầu hs nắm vững các cách ghép nguồn điện thành bộ

I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :

1 kiến thức :

* Vận dụng được một cách linh hoạt các công thức về định luật ôm , điện năng tiêu thụ, công suất tiêuthụ điện năng, … , hiệu suất của nguồn điện, suất điện động và điện trở trong của bộ nguồn để giải cácbài toán về mạch điện

2 Kĩ năng :

* Giải được các bài toán về mạch điện dựa vào các công thức có liên quan

II.CHUẨN Bị :

Gv : các bài tập giải sẳn 1 ; 2 ;3 sgk

Hs : ôn lại các công thức về định luật ôm cho toàn mạch

III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

Oån định lớp

Dạy bài 11

IV.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

Hoạt động 1 : Tìm hiểu những lưu ý trong phương pháp giải bài toán về toàn mạch

-yêu cầu hs đọc sgk để biết những lưu ý trong

phương pháp giải

- yêu cầu hs trả lời C1,2

I.NHỮNG LƯU Ý TRONG PHƯƠNG PHÁP GIẢI:

sgk

Hoạt động 2 : Hướng dẫn hs giải bài tập 1; 2 ; 3 sgk

Bài tập 1.

-Yêu cầu hs đọc bài toán

-Gv vẽ hình 11.1 lên bảng

-yêu cầu hs trả lời C3

Bài tập 2.

-Yêu cầu hs đọc bài toán

-Gv vẽ hình 11.2 lên bảng

-Yêu cầu hs thực hiện tính toán theo C4,5,6,7

II.BÀI TẬP VÍ DỤ :

P

U = 0,75 A R2 = = = 8

V CỦNG CỐ - DẶN DÒ :

* Hs giải lại các bài tập 1, 2 ,3 của bài học và làm bài tập 1, 2, 3 sgk/ 62

Kí duyệt

Tuần 11 Tiết *

I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :

1 kiến thức :

* Vận dụng được một cách linh hoạt các công thức về định luật ôm , điện năng tiêu thụ, công suất tiêuthụ điện năng, … , hiệu suất của nguồn điện, suất điện động và điện trở trong của bộ nguồn để giải cácbài toán về mạch điện

2 Kĩ năng :

* Giải được các bài toán về mạch điện dựa vào các công thức có liên quan

II.CHUẨN Bị :

Gv : các bài tập giải sẳn 1 ; 2 ;3 sgk

Hs : ôn lại các công thức về định luật ôm cho toàn mạch

III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

Oån định lớp

Dạy bài tiếp bài11

IV.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

Bài tập 3.

Yêu cầu hs đọc bài toán

-Gv vẽ hình bài tập 3 lên bảng

Yêu cầu hs thực hiện tính toán theo yêu cầu

C8,9

Bài 1/62

-Yêu cầu hs đọc đề bài

-Gv vẽ hình 11.3 và tóm tắt đề bài

a.vẽ sơ đồ mạch kín trên (Hình bên )b.I = ? ; Pđ = ?

= 4 = 6v ; = = 2 ; Rđ = = = 6Để đèn sáng bình thường thì :

I = = = 0,75A

* Ptt = Rđ I2= 6 (0,75)2 = 3,375w

c = ? ; = ? ; = ? = I = 6 0,75 = 4,5 w = = 1,5 = 0, 563w

Ui = - Ii r = 1,5 - 1 = 1.125v

Bài 1/62

a Vì R 1 // R 2 // R 3 nên :

Yêu cầu hs lên bảng giải.

I = = = 1,2 A

U N = I.R N = 1,2 5 = 6 v

I 1 = = 0,2 A = I 2 ; I 3 = = 0,8 A

V.CỦNG CỐ - DẶN DÒ :

* Hs giải lại các bài tập 2 ,3 của bài học và làm bài tập 1, 2, 3 sgk/ 62

Tuần 11 Tiết 21

§ BÀI TẬP

I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :

1.Kiến thức :

- Nhận dạng được mạch điện và xác định được yêu cầu của bài toán

- Nắm được qui ước xác định chiều dòng điện chạy trong đoạn mạch chứa nguồn điện

-Yêu cầu hs nhắc lại các công thức có liên quan đến BT/62

-Tiến hành giải BT/62

IV.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

Bài 2/ 62

-Yêu cầu hs đọc đề bài

-Gv vẽ hình 11.4 và tóm tắt đề bài

RN = R1 + R2 = 12

PR1 = R1 I2 = 9w ; PR2 = R2 I2 = 18w = I = 18 w ; = I = 9 w

Kí duyệt