tiết 118 câu trần thuật đơn

Tiết 118: Câu trần thuật đơnGHI NHỚ SGK/101 Câu trần thuật đơn là loại câu do một cụm C-V tạo thành, dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc sự vật hay để nêu một ý kiến... Tìm c

KI M TRA B I C Ể À Ũ

- Thế nào là thành phần chính của câu?

- Xác định thành phần chính của câu sau:

Trả lời:

Thành phần chính của câu là những thành phần bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo

hoàn chỉnh và diễn đạt được một ý trọn vẹn

Thành phần chính gồm có chủ ngữ và vị ngữ.

Ngày mai, trên đất nước này, sắt thép có

thể nhiều hơn tre nứa.

CN VN

-Høc! Th«ng ng¸ch sang nhµ ta? DÔ nghe nhØ! Chó mµy h«i nh­ có mÌo thÕ nµy, ta nµo chÞu ®­îc Th«i, im c¸i ®iÖu h¸t m­a dÇm sïi sôt Êy ®i §µo tæ n«ng th× cho chÕt! T«i vÒ, kh«ng mét chót bËn t©m

(7)

(5) (3)

Đọc đoạn trích sau:

§o¹n trÝch trªn gåm mÊy c©u ?

C¸c c©u trong ®o¹n trÝch

®­îc dïng làm g× ?

Các câu trong đoạn văn

Câu 1: Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một

Câu 7: Thôi, im cái điệu hát mưa dầm s ùi sụt ấy đi.

Câu 8: Đào tổ nông thì cho chết!

Câu 9: Tôi về, không một chút bận tâm.

Bộc lộ cảm xúc

Kể và nêu ý kiến

Dựa vào kiến thức đã học ở tiểu học, em hãy phân loại

câu theo mục đích nói?

Mục đích nói

-> Câu trần thuật(câu kể:1;2;6;9), câu nghi vấn (câu hỏi:4), câu cảm thán:câu 3;5;8), câu cầu khiến (câu 7).

răng lên, x× mét h¬i râ dµi

(2) Råi, víi ®iÖu bé khinh khØnh, t«i m¾ng.

CN VN

CN VN

CN VN

VN CN

Đoạn trích có 9 9 câu câu.

- Câu do 2 hoặc nhiều cụm C-

Tiết 118: Câu trần thuật đơn

GHI NHỚ ( SGK/101 ) Câu trần thuật đơn là loại câu do một cụm C-V tạo thành, dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc sự vật hay để nêu một ý kiến.

Tìm câu trần thuật đơn trong đoạn trích sau:

“Xưa, mẹ Âu Cơ sinh được trăm con Năm mươi xuống biển, năm mươi lên non.“

Trong các câu sau, câu nào không phải là

câu trần thuật đơn ? Vì sao ?

1 Tre vẫn mang khúc nhạc tâm tình.

2 Trăng đẹp quá !

3 Gió đưa tiếng sáo, gió nâng cánh diều.

Tiết 118: Câu trần thuật đơn

“Xưa, mẹ Âu Cơ sinh được trăm con

2 Trăng đẹp quá !

3 Gió đưa tiếng sáo, gió nâng cánh diều.

Xác định chủ ngữ và vị ngữ trong hai câu sau:

a Mèo chạy làm đổ lọ hoa.

Chú mày/ hôi như cú mèo thế này, ta / nào chịu được.

C V C V

Lưu ý 2

Xỏc định chủ ngữ-vị ngữ trong cỏc cõu sau:

Cõu trần thuật đơn cú thể cú một hay nhiều chủ ngữ hoặc một hay nhiều vị ngữ

/ /

Tiết 118: Câu trần thuật đơn

1.BT 1/ 101: Tìm câu trần thuật đơn trong đoạn trích dưới

đây? Cho biết những câu trần thuật đơn ấy được dùng làm gì?

Ngày thứ 5 trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa (1) Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của sự sống con người thì, sau mỗi lần giông bão, bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng như vậy.(2) Cây trên núi

đảo lại thêm xanh mượt, nước biển lại lam biếc đậm đà hơn hết

cả mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn nữa.(3) Và nếu cá có vắng tăm biệt tích trong một ngày động bão, thì nay lưới càng thêm nặng mẽ cá giã đôi (4)

(Nguyễn Tuân)

II Luyện tập:

1.BT 1/ 101: Tìm câu trần thuật đơn trong đoạn trích dưới

đây? Cho biết những câu trần thuật đơn ấy được dùng làm gì?

Ngày thứ 5 trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa

Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của sự sống con người thì, sau mỗi lần giông bão, bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng như vậy Cây trên núi đảo lại thêm xanh mượt, nước biển lại lam biếc đậm đà hơn hết cả mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn nữa Và nếu cá có vắng tăm biệt tích trong một ngày động bão, thì nay lưới càng thêm nặng mẽ

cá giã đôi.

(Nguyễn Tuân)

Trả lời: Các câu trần thuật đơn

(1) Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo sáng sủa.

(2)Từ khi có vịnh bắc bộ và từ khi có quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của sự sống con người thì sau mỗi lần dông

bão, bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng như vậy

(dùng để tả hoặc giới thiệu)

(dùng để nêu ý kiến nhận xét)

2.Bài tập 2/ 102: Dưới đây là một số câu mở đầu các truyện em

đã học Chúng thuộc loại câu nào và có tác dụng gì?

a) Ngày xưa, ở miền đất Lạc Việt, cứ như bây giờ là Bắc

Bộ nước ta, có một vị thần thuộc nòi rồng, con trai thần Long nữ, tên là Lạc Long Quân.

(Con Rồng, cháu Tiên)

b) Có một con ếch sống lâu ngày trong một giếng nọ.

( Ếch ngồi đáy giếng)

c) Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.

3.Bài tập 3 (SGK/102)

C ách giới thiệu nhân vật chính trong những truyện sau có gì

khác so với cách giới thiệu nêu trong bài tập 2 ?

a Tục truyền đời Hựng Vương thứ sỏu, ở làng Giúng cú hai vợ

chồng ụng lóo chăm chỉ làm ăn và cú tiếng là phỳc đức Hai

ụng bà ao ước cú một đứa con Một hụm bà ra đồng trụng thấy một vết chõn rất to, liền đặt bàn chõn mỡnh lờn ướm thử để

xem thua kộm bao nhiờu.Khụng ngờ về nhà bà thụ thai và

mười hai thỏng sau sinh một cậu bộ mặt mũi rất khụi ngụ.

(Thỏnh Giúng)

b Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên là Mị Nư

ơng , người đẹp như hoa, tính nết hiền dịu Vua cha yêu thương

nàng hết mực, muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng Một hôm có hai chàng trai đến cầu hôn.

( Sơn Tinh, Thuỷ Tinh )

c Ngày xưa có ông vua nọ sai một viên quan đi dò la khắp

nước tìm người tài giỏi Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra những câu đố oái oăm để hỏi mọi người

Đã mất nhiều công tìm kiếm nhưng viên quan vẫn chưa thấy

có người nào thật lỗi lạc.

Một hôm, viên quan đi qua cánh đồng làng kia, chợt thấy bên vệ đường có hai cha con nhà nọ đang làm ruộng […].

(Em bé thông minh)

Trả lời:

*Giống nhau: Cả hai bài tập đều giới thiệu nhân vật.

Giới thiệu ngay nhân vật chính

: Lạc Long Quân, Con ếch , Bà

đỡ Trần

Giới thiệu nhân vật phụ trước.

Từ những việc làm, quan hệ của nhân vật phụ mới giới thiệu nhân vật chính.

*Khác nhau:

( Đẽo cày giữa đường)

b) Người kiếm củi tên mỗ ở huyện Lạng Giang, đang bổ củi ở sườn núi,

thấy dưới thung lũng phía xa, cây cỏ lay động không ngớt mới vác búa đến xem, thấy con hổ trán trắng, cúi đầu cào bới đất, nhảy lên, vật xuống, thỉnh thoảng lấy tay móc họng, mở miệng nhe cỏi răng, máu me, nhớt dãi trào ra

Bài tập 3 (SGK/102): Giới thiệu nhõn vật phụ.

I Câu trần thuật đơn là gì?

II Luyện tập.

Bài tập 2( SGK/ 102) : Giới thiệu nhõn vật chớnh.

Bài tập 1( SGK/ 101): Cõu (1), (2) là cõu đơn trần thuật đơn.

Bài tập 4 ( SGK/ 103): miêu tả hoạt động của các nhân vật

Bài tập 5 viết chớnh tả.

Tiết 118: Câu trần thuật đơn

Câu trần thuật đơn được dùng với mục đích hỏi, bộc

lộ cảm xúc Đúng hay sai ? sai

Tiết 118: câu trần thuật đơn

Câu trần thuật đơn là câu

có ít nhất 2 cụm (C-V)

Tiết 118: câu trần thuật đơn

DÆn dß

-Häc thuéc ghi nhí trong SGK

-Hoµn thiÖn bµi tËp.

-Chuẩn bị bài : Câu trần thuật đơn có từ là ( SGK/ 114)