Câu trần thuật đơn có từ là

Tiết 120: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”I-Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”: Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong các câu sau: a/ Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.. Tiết 120: CÂU

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ

ĐẾN DỰ GIỜ THĂM LỚP

KIỂM TRA BÀI CŨ:

-Câu trần thuật đơn là gì?

-Em hãy cho biết câu văn sau có phải là câu trần thuật đơn không ? Vì sao?

Mặt trời nhú lên dần dần, rồi lên cho kì hết.

Tuần 30 Tiết 120

CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN

Tiết 120: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”

I-Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”:

Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong các câu sau:

a/ Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều

(Vũ Trinh)

b/ Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự

kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng

tượng kì ảo

(Theo Ngữ văn 6, tập một)

c/ Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa

(Nguyễn Tuân)

d/ Dế Mèn trêu chị Cốc là dại

/

/

C

V

/

/

Tiết 120: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”

I- Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”:

?Vị ngữ của các câu trên có

cấu tạo như thế nào?

là + cụm danh từ:

a/ … là người huyện Đông Triều

b/ … làloại truyện dân gian kể về…

c/ … là một ngày trong trẻo, sáng

sủa

là + tính từ:

d/ … là dại

-Vị ngữ thường do từ là kết hợp với danh từ (cụm danh từ) tạo thành Ngoài ra, tổ hợp giữa từ

là với động từ (cụm động từ) hoặc tính từ (cụm tính từ),…

cũng có thể làm vị ngữ

?Để phủ định nội dung ở vị ngữ,

em sẽ chọn từ hay cụm từ phủ

định nào sau đây : không, không

phải, chưa, chưa phải?

-Khi vị ngữ biểu thị ý phủ định, nó kết hợp với các cụm từ: không phải, chưa phải

Tiết 120: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”

I- Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”:

II- Các kiểu câu trần thuật đơn có từ “là”:

Em hãy đọc lại các câu vừa phân

tích ở trên và cho biết:

-Vị ngữ của câu nào trình bày

cách hiểu về sự vật, hiện tượng,

khái niệm nói ở chủ ngữ?

Truyền thuyết / là loại truyện

dân gian kể về các nhân vật và

sự kiện có liên quan đến lịch sử

thời quá khứ, thường có yếu tố

tưởng tượng kì ảo.

- Câu định nghĩa;

-Vị ngữ của câu nào có tác dụng

giới thiệu sự vật, hiện tượng, khái

niệm nói ở chủ ngữ?

Bà đỡ Trần / là người huyện Đông

Triều.

-Vị ngữ của câu nào miêu tả đặc

điểm, trạng thái của sự vật, hiện

tượng, khái niệm nói ở chủ ngữ?

Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô /

là một ngày trong trẻo, sáng sủa.

-Vị ngữ của câu nào thể hiện sự

đánh giá đối với sự vật, hiện

tượng, khái niệm nói ở chủ ngữ?

Dế Mèn trêu chị Cốc / là dại. - Câu giới thiệu;

- Câu miêu tả;

- Câu đánh giá

III- Luyện tập:

1/ Tìm câu trần thuật đơn có từ “là”ø trong những câu dưới đây:

a/ Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện

tượng, khái niệm bằng tên của một sự

vật, hiện tượng, khái niệm khác có

quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức

gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

(Ngữ văn 6, tập hai)

b/ Người ta gọi chàng là Sơn Tinh.

(Sơn Tinh, Thủy Tinh)

c/ Tre là cánh tay của người nông dân

[…].

Tre còn là nguồn vui duy nhất của tuổi

thơ.

[…] Nhạc của trúc, nhạc của tre là khúc

nhạc của đồng quê.

(Thép Mới)

d/ Bồ các là bác chim ri Chim ri là dì sáo sậu Sáo sậu là cậu sáo đen Sáo đen là em tu hú

Tu hú là chú bồ các.

(Đồng dao)

đ/ Vua nhớ công ơn phong là Phù Đổng Thiên Vương và lập đền thờ ngay ở quê nhà.

(Thánh Gióng)

e/ Khóc là nhục Rên, hèn Van, yếu đuối Và dại khờ là những lũ người câm

Trên đường đi như những bóng âm thầm

Nhận đau khổ mà gởi vào im lặng.

(Tố Hữu)

1/ Các câu trần thuật đơn có từ “là”:

a/ Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

c/ Tre là cánh tay của người nông dân

Tre còn là nguồn vui duy nhất của tuổi thơ

Nhạc của trúc, nhạc của tre là khúc nhạc của đồng quê

d/ Bồ các là bác chim ri

Chim ri là dì sáo sậu

Sáo sậu là cậu sáo đen

Sáo đen là em tu hú

Tu hú là chú bồ các

e/ Khóc là nhục

Rên, hèn

Van, yếu đuối

Và dại khờ là những lũ người câm…

2/ Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong những câu trần thuật đơn có từ “là” vừa tìm được ở bài tập 1 Cho biết các câu ấy thuộc những kiểu câu nào?

2/a/ Hoán dụ / là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái

niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm

khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi

hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

C

V

c/ Tre / là cánh tay của người nông dân

Tre / còn là nguồn vui duy nhất của tuổi thơ

Nhạc của trúc, nhạc của tre / là khúc nhạc của đồng quê

=> Cả ba câu trên đều là câu miêu tả.

=>Câu định nghĩa

d/ Bồ các / là bác chim ri

Chim ri / là dì sáo sậu

Sáo sậu / là cậu sáo đen

Sáo đen / là em tu hú

Tu hú / là chú bồ các

C

=> Câu giới thiệu

2/e/ Khóc / là nhục.

Rên,/ hèn

Van,/ yếu đuối

Và dại khờ / là những lũ người câm…

=> Câu đánh giá

3/ Viết một đoạn văn từ năm đến bảy câu tả một người bạn của em, trong đoạn văn có ít nhất một câu trần thuật đơn có từ “là” Nêu tác dụng của câu trần thuật đơn có từ “là” trong đoạn văn.

CỦNG CỐ:

1/ Câu trần thuật đơn có từ “là” có những đặc điểm gì?

2/ Có những kiểu câu trần thuật đơn có từ

“là” nào?

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ:

-Học bài

-Chuẩn bị “Lao xao”

CHÀO TẠM BIỆT!