Tiết 118 . Câu trần thuật đơn không có từ là

Chọn các từ và cụm từ phủ định : không, không phải, ch a, ch a phải, điền vào tr ớc các vị ngữ các câu trần thuật đơn không có từ là sau cho thích hợp.. Qua tìm hiểu và phân tích các VD

Kiểm tra bài cũ

a Hải là học sinh lớp 6A.

b Hoa hồng nở đỏ trong v ờn.

c ếch là động vật l ỡng c

=> Kiểu câu giới thiệu

=> Kiểu câu` định nghĩa

? Trong các câu sau đây câu nào là câu trần thuật ? Thế nào là câu trần thuật đơn có từ là?

đơn có từ là và chúng thuộc kiểu câu nào ?

a

C

1.Ví dụ

I Đặc điểm của câu trần

tiết 118 : Câu trần thuật đơn không có từ là

* Nhận xét

a) Phỳ ụng mừng lắm.

Hãy xác định chủ ngữ, vị ngữ trong các câu sau?

b) Chỳng tụi tụ hội ở gúc sõn.

d ) Giú thổi.

CN VN

CN VN

CN VN

CN VN

Vị ngữ các câu trên do những từ hoặc cụm từ

loại nào tạo thành ?

=> CTT

=> CđT

=> Tính từ

=> đ ộng từ

? Qua phân tích VD em hãy cho biết vị ngữ của

các câu trên có cấu tạo nh thế nào?

- VN th ờng do đt ( Cđt), TT

( CTT) tạo thành.

Câu trần thuật đơn không

có từ là:

1.Ví dụ

I Đặc điểm của câu trần

tiết 118 : Câu trần thuật đơn không có từ là

* Nhận xét

Câu trần thuật đơn không có

từ là:

- VN th ờng do đt ( Cđt), TT

( CTT) tạo thành.

Chọn các từ và cụm từ phủ định : không, không phải, ch

a, ch a phải, điền vào tr ớc các vị ngữ các câu trần thuật

đơn không có từ là sau cho thích hợp?

a Phú ông /mừng lắm.

-> Phú ông không ( ch a) mừng lắm.

b Chúng tôi /tụ hội ở góc sân.

->Chúng tôi không ( ch a) tụ hội ở góc sân.

c Cả làng /thơm.

-> Cả làng không (ch a) thơm.

d Gió /thổi.

-> Gió không (ch a) thổi.

? Qua VD trên em hãy cho biết khi vị ngữ biểu thị ý phủ định, nó có thể kết hợp với từ ngữ

phủ định nào?

- Khi VN biểu thị ý phủ

định, nó kết hợp với các từ

không, ch a.

? Qua tìm hiểu và phân tích các VD

em nhận xét về đặc điểm của câu trần

thuật đơn không có từ là?

2 Ghi nhớ ( SGK )

1.Ví dụ

I Đặc điểm của câu trần

thuật đơn không có từ là

tiết 118 : Câu trần thuật đơn không có từ là

* Nhận xét

Trong câu trần thuật đơn

không có từ là:

- VN th ờng do đt ( Cđt), TT

( CTT) tạo thành.

- Khi VN biểu thị ý phủ

định, nó kết hợp với các từ

không, ch a.

2 Ghi nhớ ( SGK ) Câu trần thuật đơn có từ là

+ Cấu trúc: CN + là + VN + Khi vị ngữ chỉ ý phủ

định, nó kết hợp với cụm từ: không phải, ch a phải

Câu trần thuật đơn không

có từ là

+ Cấu trúc: CN + VN + Khi vị ngữ chỉ ý phủ định,

nó kết hợp với từ: không, ch a

Câu hỏi thảo luận: Trong 2 câu sau câu nào là câu trần thuật đơn có từ là, câu nào câu trần thuật đơn không

có từ là?

a, Tôi là học sinh

b, Tôi đi học Sau đó hãy so sánh sự giống nhau và khác nhau gi ữa câu trần thuật đơn có từ là và câu trần thuật đơn không có từ là?

* Giống nhau: đều là câu trần thuật đơn

* Khác nhau :

BÀI TẬP nhanh

Trong các cõu sau, những cõu nào là cõu trần thuật đơn khụng

cú từ là?

a -Hà Nội là thủ đụ của nước Việt Nam.

b -Một đêm nọ, Thận thả l ới ở một bến vắng nh th ờng lệ.

c -Lớp 6A học toỏn, lớp 6B học văn.

d -Trờn đồng ruộng, trắng phau những cỏnh cũ.

tiết 128 câu trần thuật đơn không có từ là.

II.Câu miêu tả và câu tồn tại.

1.Ví dụ:

I Đặc điểm câu trần thuật

đơn không có từ là.

Ví dụ1 :

a) Đằng cuối bói, hai cậu bộ con tiến lại

b) Phỳ ụng mừng lắm

c) Đằng cuối bói, tiến lại hai cậu bộ con

d) Trờn bầu trời, vụt tắt một vỡ sao

? Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong các câu

trên?

TN CN VN

CN VN

TN VN CN

TN VN CN

=> VN : Miêu tả hành động của hai em bé

=> VN : chỉ trạng thái của phú ông

=> VN : Thông báo sự xuất hiện của hai em bé

=> VN : Chỉ sự biến mất của sự vật

? Vị ngữ các câu a, b, c, d dùng để làm gì?

* Nhận xét:

? Vị ngữ các câu a, b mục đích dùng để làm gì ? Chủ ngữ , vị ngữ có vị trí nh thế nào?

Câu a, b: - Dùng để miêu tả hành

động, trạng thái, đặc điểm … của sự vật

nêu ở chủ ngữ

- Chủ ngữ đứng tr ớc vị ngữ.

? Vị ngữ các câu c, d mục đích dùng để làm gì ? Chủ ngữ , vị ngữ có vị trí nh thế

nào?

Câu c, d: - Thông báo về sự xuất hiện,

tồn tại hoặc tiêu biến của sự vật.

- Chủ ngữ đứng sau vị ngữ.

=> Câu miêu tả

=> Câu tồn tại

tiết 128 câu trần thuật đơn không có từ là.

II.Câu miêu tả và câu tồn tại.

1.Ví dụ:

I.Đặc điểm câu trần thuật đơn

không có từ là

* Nhận xét:

Câu a, b: - Dùng để miêu tả hành

động, trạng thái, đặc điểm … của sự vật

nêu ở chủ ngữ

- Chủ ngữ đứng tr ớc vị ngữ.

Câu c, d: - Thông báo về sự xuất hiện,

tồn tại hoặc tiêu biến của sự vật.

- Chủ ngữ đứng sau vị ngữ.

=> Câu miêu tả

=> Câu tồn tại

VD 2 : Trong hai câu sau, em chọn câu nào để

điền vào chỗ trống ở đoạn văn sau ?

a, Đằng cuối bãi, hai cậu bé con tiến lại.

b, Đằng cuối bãi, tiến lại hai cậu bé con.

ấy là vào đầu mùa hè một năm kia Buổi sáng, tôi

đang đứng ngoài cửa gặm mấy nhánh cỏ non ăn điểm tâm Bỗng… … … tay cầm que, tay xách cái ống bơ n

ớc Thấy bóng ng ời, tôi vội lẩn xuống cỏ, chui nhanh

về hang.

đằng cuối bói, tiến lại hai cậu bộ con

? Vì sao em chọn câu này mà không chọn câu khác?

→ Chọn câu b vì: Hai cậu bé con lần đầu tiên xuất hiện trong đoạn trích Nếu điền (câu a) thì có nghĩa

là những nhân vật đó đã có từ tr ớc, không tạo sự bất ngờ.

? Thế nào là câu miêu tả ? Câu tồn tại ?

tiết 128 câu trần thuật đơn không có từ là.

II.Câu miêu tả và câu tồn tại.

1.Ví dụ:

2 Ghi nhớ

I Đặc điểm câu trần thuật

đơn không có từ là.

- Những cõu dựng để miờu tả hành động, trạng thỏi, đặc điểm… của sự vật nờu ở chủ ngữ được gọi là cõu miờu tả Trong cõu miờu tả, chủ ngữ đứng trước vị

ngữ.

Những cõu dựng để thụng bỏo về sự xuất hiện, tồn tại hoặc tiờu biến của sự vật được gọi là cõu tồn tại

Một trong những cỏch tạo cõu tồn tại là đảo chủ ngữ xuống sau vị ngữ.

Bµi tËp nhanh : H·y t×m c©u miªu t¶ vµ c©u tån t¹i trong c¸c c©u th¬ sau

- Ngoµi thÒm r¬i chiÕc l¸ ®a

TiÕng r¬i rÊt máng nh lµ r¬i nghiªng.

 C©u tån t¹i

 C©u miªu t¶

tiết 128 câu trần thuật đơn không có từ là.

II.Câu miêu tả và câu tồn tại.

I.Đặc điểm câu trần thuật đơn không có từ là

III Luyện tập

Bài tập 1.

a) Bóng tre trùm lên âu yếm làng, bản, xóm thôn

D ới bóng tre của ngàn x a, thấp thoáng mái đình, mái chùa cổ kính

D ới bóng tre xanh, ta gìn giữ một nền văn hóa lâu đời

? Hóy xỏc định chủ ngữ, vị ngữ trong cỏc cõu sau ?

CN VN

TN VN CN

TN CN VN

? Cho biết những câu nào là câu miêu tả

và câu nào là câu tồn tại?

=> Câu miêu tả.

=> Câu tồn tại

=> Câu miêu tả.

tiết 128 câu trần thuật đơn không có từ là.

II.Câu miêu tả và câu tồn tại.

I.Đặc điểm câu trần thuật đơn

không có từ là Bài tập 2

Hãy biến những câu miêu tả sau thành câu tồn tại

Ngoài v ờn những hàng cây xanh mát

Cuối v ờn, những chiếc lá khô rơi lác đác

III Luyện tập

-> Ngoài v ờn xanh mát những hàng cây

-> Cuối v ờn, rơi lác đác những chiếc lá khô

=> Một trong những cỏch tạo thành cõu tồn tại là đảo chủ ngữ xuống sau VN

tiết 128 câu trần thuật đơn không có từ là.

II.Câu miêu tả và câu tồn tại.

I.Đặc điểm câu trần thuật đơn không có từ là

III Luyện tập

Bài tập 3

Viết một đoạn văn từ 5 đến 7 câu tả cảnh tr ờng em, trong đó sử dụng ít

nhất một câu tồn tại.

Tr ờng em nằm ở trung tâm xã Ngôi tr ờng 3 tầng rất khang trang đẹp đẽ Các

phòng học đ ợc quét vôi vàng trông nổi bật hơn so với uỷ ban nhân xã và tr ờng tiểu học Trong các lớp học vang lên tiếng giảng bài của các thầycô giáo Sân tr ờng đã

đ ợc đổ bê tông sạch sẽ để chúng em vui chơi Cây cối trồng rất nhiều, bên cạnh đó

là những bồn hoa nhiều màu sắc Tr ờng em đẹp thế đấy! em rất yêu ngôi tr ờng này

VN CN

Câu trần thuật đơn

Câu trần thuật

Câu

định

nghĩa

Câu giới thiệu

Câu miêu tả

Câu đánh giá

Câu tồn tại

Câu miêu tả

VÒ nhµ  Lµm c¸c bµi tËp trong

S¸ch gi¸o khoa.

Ghi nhí.

v¨n miªu t¶.