Trợ lý giám đốc Lưu xá quản lý toàn bộ các phòng ban của Lưu xá, Hiệu trưởng mẫu giáo là người quản lý hoạt động của toàn trường, Trợ lý giám đốc Làng là người được Giám đốc Làng phân cô
Trang 1PHẦN I GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ SOS LÀNG TRẺ EM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
1 Lịch sử hình thành và phát triển
Tên đơn vị: SOS LÀNG TRẺ EM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Địa chỉ: 697 Quang Trung, Phường 12, Quận Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh
Điện thoại: 028 38 958 504 – Fax: 028 38 958 504
Email: Soscv.govap@sosvietnam.org
Website: Sosvietnam.org.vn
SOS Làng trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh được thành lập theo quyết định số 271/QĐ-UB của Ủy Ban Nhân Dân Thành phố Hồ Chí Minh ngày 21 tháng 12 năm
1988 và chính thức đi vào hoạt động ngày 28 tháng 01 năm 1990, cùng với Làng trẻ
em SOS Mai Dịch - Hà Nội là 2 Làng trẻ em SOS đầu tiên tại Việt Nam được thành lập ngay sau khi Bộ lao động - Thương binh - Xã hội ký hiệp định với Làng trẻ em SOS Quốc tế năm 1987 SOS Làng trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay được xây dựng trên nền đất cũ của Làng trẻ em SOS Gò Vấp (Gia Định) trước đây do ngài Helmut Kutin làm Giám đốc từ năm 1967 đến năm 1976
SOS Làng Trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh được xây dựng trên điện tích khoảng 40.000 m2, là ngôi làng có quy mô lớn nhất trong các Làng trẻ em SOS tại Việt Nam với quy mô 20 gia đình với khả năng nuôi dưỡng từ 150 đến 160 trẻ Làng có ba bộ phận trực thuộc là hai Lưu xá thanh niên và một Trường mẫu giáo Lưu xá thanh niên được xây dựng với diện tích khoảng 600m2
có khả năng nuôi dưỡng 50 thanh niên Đây là nơi tiếp nhận các thanh niên nam 14 tuổi trở lên từ Làng chuyển tới Trường Mẫu giáo SOS Gò Vấp hoạt động từ năm 1993 với sáu lớp học có khả năng nuôi dạy và chăm sóc cho 180 đến 200 cháu từ 3 đến 5 tuổi Trường được trang bị cơ sở vật chất đầy đủ, hiện đại; đội ngũ giáo viện đạt chuẩn
và trên chuẩn đã tạo uy tín cao đối với ngành giáo dục của quận Gò Vấp cũng như đối với các bậc phụ huynh
SOS Làng trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh hoạt động theo mô hình gia đình thay thế, dựa trên 04 nguyên tắc chung của tổ chức Làng trẻ em SOS quốc tế trên
Trang 2toàn thế giới, đó là: Cha mẹ, trẻ em, ngôi nhà gia đình và cộng đồng xã hội Trong
đó, nhân tố chính là các “Bà mẹ” - là những phụ nữ từ 25 đến 40 tuổi, không có ý định lấy chồng, không có con riêng, cũng không nặng gánh gia đình, tình nguyện tuyên thệ đảm nhận thiên chức làm mẹ, nuôi dưỡng những trẻ mồ côi (có hoàn cảnh đặc biệt) như những đứa con riêng của mình theo đúng nghĩa xã hội học
( Lối vào SOS Làng trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh )
Trong suốt chặng đường hoạt động hơn 30 năm của mình, SOS Làng trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh đã nuôi dưỡng gần 600 trẻ mồ côi, không nơi nương tựa Trong đó có hơn 330 cháu đã trưởng thành và hòa nhập cuộc sống Trong số này có
126 cháu đã lập gia đình riêng và có cuộc sống ổn định Với những thành tích trên SOS Làng trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh nhiều năm liền đạt thành tích tập thể lao động xuất sắc và nhận được nhiều bằng khen cao quý cho công tác chăm sóc, nuôi dạy trẻ như :
+ Bằng khen số 581/QĐ-UB ngày 10/2/2011 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh
Trang 3+ Bằng khen số 78/QĐ- LĐTB&XH ngày 17/1/2014 của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội
+ Bằng khen số 6490/QĐ-UB ngày 31/12/2014 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh
+ Bằng khen số 261/QĐ - LĐTB&XH ngày 29/2/2016 của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội
+ Bằng khen số … Ngày 5 tháng 02 năm 2018 của Thủ tướng chính phủ
2 Chức năng nhiệm vụ :
2.1 Chức năng
SOS Làng trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh, cũng như các Làng trẻ em SOS khác thuộc hệ thống Làng trẻ em SOS Việt Nam đều thực hiện quản lý chuyên môn, tiếp nhận, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục, hướng nghiệp cho các trẻ mồ côi, trẻ bị
bỏ rơi và trẻ có hoàn cảnh đặt biệt,trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh thành lân cận Trẻ em được tiếp nhận theo quy định của Văn phòng SOS Việt Nam
+ Tiếp theo là nhiệm vụ tìm kiếm và giới thiệu việc làm cho các trẻ Nhiệm vụ này dựa nhiều vào các mối quan hệ, sự quan tâm của các tổ chức giới thiệu việc làm, các tổ chức Đoàn
+ Một nhiệm vụ nữa là giúp trẻ hòa nhập cộng động sau khi trưởng thành và tích lũy cho mình được những kiến thức, kỹ năng cần thiết cho cuộc sống và công việc + Ngoài ra SOS Làng trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh còn có nhiệm vụ tổ chức thực hiên quản lý Trường mẫu giáo SOS hoạt động theo đúng qui định của Phòng giáo
Trang 4dục đào tạo, đây là ngôi trường không những dành riêng cho con Làng mà còn dành cho các trẻ có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn
Lưu xá Thanh niên : Gồm 4 người
- 01 Trợ lý giám đốc , 02 Nhân viên giáo dục, 01 Cấp dưỡng
Trang 5 Trường Mẫu giáo SOS : Gồm 18 người
- 01 Hiệu trưởng, 13 Giáo viên, 03 Cấp dưỡng, 01 Tạp vụ
Qua sơ đồ tổ chức thì Giám đốc Làng là người giám sát trực tiếp 02 Trợ lý và Hiệu trưởng Mẫu giáo, Ngoài ra Giám đốc Làng cũng quản lý trực tiếp Bộ phận Hành chính và Bộ phận Phục vụ Trợ lý giám đốc Lưu xá quản lý toàn bộ các phòng ban của Lưu xá, Hiệu trưởng mẫu giáo là người quản lý hoạt động của toàn trường, Trợ lý giám đốc Làng là người được Giám đốc Làng phân công quản lý Bộ phận giáo dục, bộ phận mẹ dì
3.2 Chức năng nhiệm vụ của các Bộ phận
Từ Sơ đồ tổ chức trên mỗi người có chức năng nhiệm vụ như sau :
Tuyển dụng và cho thôi việc đối với bà mẹ, bà dì, ký hợp đồng lao động, điều chuyển công tác, chấm dứt hợp đồng lao động đối với nhân viên (theo Quy chế của Làng trẻ em SOS Việt Nam); tiếp nhận trẻ vào làng sau khi đã được Văn phòng SOSVN duyệt danh sách
Thực hiện quyền chủ tài khoản của Làng; quản lý và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính, tài sản của Làng theo đúng các quy định của pháp luật Việt Nam và quy định của tổ chức SOS quốc tế
Hướng dẫn, tạo điều kiện để các bà mẹ, bà dì và CBNV trong Làng thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ của từng người Duy trì đều đặn chế độ làm việc, sinh hoạt, hội họp của Làng, đưa mọi hoạt động của Làng vào nề nếp
Thực hiện tốt việc nuôi dạy trẻ và các chính sách, chế độ đối với các bà mẹ, bà
dì và CBNV, giáo viên
Trang 6Hàng năm, đề nghị xếp lương và nâng bậc lương cho CBNV, giáo viên, bà me,
bà dì của Làng
Đề nghị các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền khen thưởng đối với các bà mẹ,
bà dì, CBNV, giáo viên của Làng có thành tích trong công tác; có quyền xử lý hoặc kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xử lý những trường hợp vi phạm kỷ luật
Trợ lý giám đốc Làng
Chịu trách nhiệm trước Giám đốc Làng về chương trình chăm sóc theo mô hình nhà gia đình (chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục, sức khỏe cho trẻ thuộc nhóm mục tiêu) đối với trẻ sinh sống tại các nhà gia đình;
Phổ biến, hướng dẫn và tạo điều kiên thực hiện các quy định của pháp luật; các chính sách, quy chế, quy định và hướng dẫn của SOSQT, SOSVN và của Làng đối với bà mẹ, bà dì, NVGD và các con ở các nhà gia đình;
Quản lý, kiểm tra, giám sát, đánh giá quá trình làm việc của bà mẹ, bà dì, nhân viên giáo dục phụ trách các nhà gia đình;
Tham mưu, đề xuất, xây dựng kế hoạch và tổ chức các hoạt động nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục văn hóa, đạo đức, sức khỏe, tâm lý, kỹ năng sống, hướng nghiệp, kỹ năng tìm việc và hôn nhân gia đình cho trẻ, thanh niên ở các nhà gia đình
Đưa trẻ đi tham quan thực tế tại các nhà máy, xí nghiệp nhằm giúp trẻ định hướng được nghề nghiệp và các yêu cầu của công việc
Phụ trách quản lý và chi trả tiền bán tự lập cho trẻ
Phụ trách công tác thi đua – khen thưởng của Làng
Tiếp nhận và Quản lý sinh viên đến thực tập tại Làng
Phối hợp tốt với chính quyền địa phương, các tổ chức, đơn vị, cá nhân đem lại lợi ích về vật chất, tinh thần cho trẻ
Quản lý hồ sơ trẻ và Cơ sở dữ liệu FBC
Trang 7Làm giấy tờ tùy thân cho trẻ ( Giấy khai sinh, Hộ khẩu, CMND …)
Trợ lý Giám đốc – Quản lý Lưu xá
Chịu trách nhiệm trước Giám đốc Làng về chương trình chăm sóc thanh niên (chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục, sức khỏe cho thanh niên sinh sống tại Lưu xá Thanh niên
Phổ biến, hướng dẫn, tạo điều kiện thực hiện các quy định của pháp luật; các chính sách, quy chế, quy định và hướng dẫn của SOSQT, SOSVN và của Làng đến NVGD, bà dì và NV cấp dưỡng và các con ở tại Nhà thanh niên
Quản lý, giám sát, đánh giá quá trình làm việc của nhân viên giáo dục phụ trách trẻ tại Nhà thanh niên, NV cấp dưỡng Nhà thanh niên
Tham mưu, đề xuất, xây dựng kế hoạch và tổ chức các hoạt động nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục văn hóa, đạo đức, sức khỏe, tâm lý, kỹ năng sống, hướng nghiệp, kỹ năng tìm việc và hôn nhân gia đình cho trẻ và thanh niên tại Nhà thanh niên
Đưa trẻ đi tham quan thực tế tại các nhà máy, xí nghiệp nhằm giúp trẻ định hướng được nghề nghiệp và các yêu cầu của công việc
Tiếp nhận và Quản lý sinh viên đến thực tập tại Làng
Hiệu trưởng Trường mẫu giáo
Trang 8Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; lập kế hoạch và tổ chức thực hiện
kế hoạch giáo dục từng năm học; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền;
Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong nhà trường, nhà trẻ; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó Đề xuất các thành viên của Hội đồng trường trình cấp có thẩm quyền quyết định;
Phân công, quản lý, đánh giá, xếp loại; tham gia quá trình tuyển dụng, thuyên
chuyển; khen thưởng, thi hành kỷ luật đối với giáo viên, nhân viên theo quy định;
Quản lý và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính, tài sản của nhà trường, nhà trẻ;
Tiếp nhận trẻ em, quản lý trẻ em và các hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em của nhà trường, nhà trẻ; quyết định khen thưởng, phê duyệt kết quả đánh giá trẻ theo các nội dung nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định;
Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lý; tham gia các hoạt động giáo dục 2 giờ trong một tuần;
Thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở và tạo điều kiện cho các tổ chức chính trị -
xã hội trong nhà trường, nhà trẻ hoạt động nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ;
Thực hiện xã hội hóa giáo dục, phát huy vai trò của nhà trường đối với cộng đồng
Bà mẹ SOS:
Chịu trách nhiệm trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ như chính con ruột của mình và đáp ứng các yêu cầu, tiêu chuẩn, quy định của tổ chức Làng trẻ em SOS; mang lại cho trẻ tình mẫu tử và mái ấm gia đình lâu dài
Tuân thủ theo các quy định ghi trong Quy chế Bà mẹ SOS của Làng trẻ em SOS Việt Nam
Quản lý cơ sở vật chất, tài sản, tài chính của nhà gia đình được phân công theo quy định của tổ chức SOS
Phối hợp chặt chẽ với các bà dì, nhân viên giáo dục trong công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ/thanh niên
Trang 9Báo cáo kịp thời những vấn đề nảy sinh trong nhà gia đình được phân công đến Ban giám đốc để có phương án giải quyết
Bà dì SOS:
Có trách nhiệm giúp đỡ và thay thế bà mẹ trong các gia đình khi cần thiết Tuân thủ theo các quy định ghi trong Quy chế Bà mẹ SOS của Làng trẻ em SOS Việt Nam
Nhân Viên giáo dục Làng
Thực hiện công tác tư vấn, hỗ trợ bà mẹ trong công tác chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ Theo dõi nắm bắt tình hình học tập, rèn luyện, thái độ, hành vi, sinh hoạt của trẻ và theo dõi sự phát triển tâm sinh lý của trẻ để tư vấn hỗ trợ Trợ giúp gia đình giải quyết vấn đề nảy sinh liên quan đến trẻ
Lưu trữ hồ sơ, tài liệu liên quan đến trẻ, phối hợp với giáo viên, bà mẹ phân loại học lực, đạo đức của trẻ để có phướng án hỗ trợ trẻ phù hợp với độ tuổi, khả năng, trình độ, sức khỏe của trẻ
Lập kế hoạch hoạt động hàng năm, xây dựng kế hoạch phát triển cá nhân của trẻ Tham mưu, xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục tại Làng
Tổ chức các hoạt động lao động, vệ sinh, học năng khiếu, kỹ năng sống và các hoạt động vui chơi, giải trí cho trẻ để giúp trẻ phát triển toàn diện
Tổ chức các hoạt động văn nghệ, giao lưu, sinh hoạt chuyên đề, v.v nhằm cung cấp các thông tin, kiến thức cho trẻ, giúp trẻ có thêm kỹ năng sống, kiến thức hiểu biết về cuộc sống và xã hội
Kết nối với các tình nguyện viên, tổ chức những lớp ôn tập, bồi dưỡng kiến thức các môn học
Kết nối các dịch vụ xã hội nhằm giúp trẻ có cuộc sống khoẻ mạnh và lành mạnh phù hợp với các giá trị và chuẩn mực xã hội
Tổng hợp thi đua hàng tuần, hàng tháng và định kỳ kịp thời chính xác đảm bảo tác dụng giáo dục cao đối với trẻ
Cung cấp thông tin, tài liệu cho công tác đỡ đầu, cung cấp số liệu khi tổ chức cần
Nhân viên Kế toán :
Trang 10Nghiên cứu và tham mưu cho Giám đốc Làng những vấn đề liên quan đến công tác quản lý, sử dụng tài chính của Làng
Hướng dẫn, theo dõi, giám sát và quản lý toàn bộ chi tiêu, tài sản của các gia đình, bộ phận thuộc Làng SOS Gò Vấp
Thực hiện hạch toán kế toán theo đúng quy định của Pháp luật và của Làng Trẻ em SOS Việt Nam, Sở LĐTBXH
Thực hiện đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cũng như thực hiện các thủ tục liên quan để đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động và của trẻ về các chế độ, trợ cấp, chính sách bảo hiểm
Lập báo cáo quyết toán kinh phí hoạt động hàng tháng, quý, năm cho Văn phòng Làng Trẻ em SOS Việt Nam và các cơ quan chức năng khi có yêu cầu
Thực hiện việc khai báo và quyết toán các khoản thuế như thuế GTGT, thuế TNCN cho chi cục thuế chủ quản
Giao dịch và làm các thủ tục về tài chính với Sở Tài Chính, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội về các khoản trợ cấp từ ngân sách địa phương
Lập dự trù ngân sách hàng năm của Làng, đảm bảo tính kịp thời và chính xác
Thư ký đỡ đầu :
Duy trì thông tin đỡ đầu liên tục, là cầu nối giữa người đỡ đầu trong nước và quốc tế với làng/trẻ, BP đỡ đầu quốc tế - SOSVN, BP Truyền thông và phát triển quỹ
Xây dựng mối quan hệ lâu dài để đảm bảo người đỡ đầu tin tưởng đóng góp tài chính và đảm bảo việc đóng góp của họ được sử dụng một cách hiệu quả vì lợi ích tốt nhất của trẻ
Đảm bảo sự bảo mật thông tin về hoàn cảnh của trẻ và thông tin về người đỡ đầu trong nước và quốc tế
Chuyển dịch và đăng ký đỡ đầu trẻ mới; thay đổi thông tin về trẻ (họ tên, ngày sinh, nhà, bà mẹ SOS); trẻ chuyển sang Nhà thanh niên thanh niên, rời chương trình, v.v
Quản lý việc trao đổi thư từ giữa người đỡ đầu và trẻ
Trang 11Chuẩn bị báo cáo phát triển trẻ theo quy định, đáp ứng các tiêu chuẩn của SOS quốc tế, của SOS Việt Nam và của BP Đỡ đầu quốc tế, BP Truyền thông & phát triển quỹ và gửi báo cáo đúng hạn
Nhân viên Lái xe
Đưa – đón lãnh đạo, CBNV của SOS quốc tế, SOS Việt Nam đến thăm và làm việc tại Làng theo các lộ trình đã được thống nhất với thái độ nhiệt tình, hiếu khách Đưa CBNV của Làng đi khảo sát, tuyển đón trẻ
Đưa CBNV của Làng đi khảo sát, tuyển dụng bà mẹ, bà dì
Đưa CBNV, GV, bà mẹ, bà dì và các con tham gia các hoạt động do SOS VN hoặc Làng tổ chức hoặc tham gia với tư cách khách mời của đối tác
Tuân thủ các nguyên tắc lái xe, luật an toàn giao thông đường bộ
Đảm bảo an toàn và đúng giờ cho những chuyến đi
Đảm bảo xe ô tô luôn sạch sẽ và ở trong tình trạng sử dụng tốt và được giữ an toàn
Đảm bảo xe ô tô luôn được kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ như thay dầu, nước làm mát, pin, lốp xe,…đúng quy trình
Đảm bảo nhiên liệu luôn được đổ đầy đáp ứng cho các chuyến đi
Đảm bảo việc sửa chữa/thay thế phụ tùng xe được thực hiện một cách có trách nhiệm như là tài sản thuộc sở hữu của bản thân
Đảm bảo xe được kiểm định và cấp chứng nhận còn hạn, mua bảo hiểm trách nhiệm xe cơ giới
Xử lý các tình huống khẩn cấp như tai nạn, sự cố đối với phương tiện
Ghi sổ nhật ký hành trình với số km tương ứng với mỗi chuyến đi, lượng
nhiên liệu tiêu thụ, v.v
Nắm vững và tuân thủ các chính sách, thủ tục của tổ chức Làng trẻ em SOS về phương tiện đi lại
Nhân viên bảo dưỡng
Lập danh mục kiểm tra và sổ theo dõi tình trạng của cơ sở vật chất, tài sản đối với từng nhà gia đình, Nhà thanh niên nam, trường mẫu giáo SOS và các cơ sở vật chất chung của Làng theo quy định của SOS quốc tế, SOS Việt Nam và của Làng
Trang 12Lập kế hoạch và thực hiện kiểm tra theo định kỳ ngày/tháng/quý/6 tháng/năm
về tình trạng của cơ sở vật chất, tài sản nhằm phát hiện các vấn đề/sự cố/hỏng hóc/nguy cơ mất an toàn và ghi chép vào sổ theo dõi
Đề xuất với Ban giám đốc các phương án và thực hiện sửa chữa/cải tạo nhỏ, thay thế phụ tùng, linh kiện, v.v nhằm đảm bảo cơ sở vật chất, tài sản của Làng luôn
ở trong tình trạng sử dụng tốt Ghi chép vào sổ theo dõi và lưu hồ sơ
Giám sát các đơn vị/nhà thầu thi công, sửa chữa lớn, thay thế phụ tùng, linh kiện, v.v và ghi chép sổ nhật ký công trình
Báo cáo định kỳ về công tác sửa chữa, bảo dưỡng theo quy định của SOS quốc
tế, SOSVN và của Làng
Nhân viên bảo vệ:
Khi khách đến liên hệ công tác phải hỏi rõ lai lịch của khách sau đó liên hệ văn phòng hoặc người cần gặp Nếu bộ phận văn phòng đồng ý tiếp thì đề nghị khách đăng ký và xuất trình giấy tờ tùy thân trước khi vào Làng; nhắc nhở khách tuân thủ nội quy của Làng
Hướng dẫn cho khách đến làm việc với Làng về nơi đỗ, để xe cho khách, trông giữ xe cho khách của Làng và chỉ dẫn cho khách bộ phận liên hệ công tác;
Tuần tra xung quanh Làng, đặc biệt vào ban đêm phải thường tuần tra thường xuyên để kịp thời phát hiện và phòng tránh các hành vi phá hoại hoặc đe dọa phá hoại cơ sở vật chất, kỹ thuật của Làng, các sự cố, nguy cơ cháy nổ, v.v có thể dẫn tới mất mát, thất thoát tài sản của cán bộ, nhân viên, các nhà gia đình và của cộng đồng Làng;
Thông báo ngay Giám Đốc Làng biết về các trường hợp phạm pháp qủa tang theo luật pháp Việt Nam đối với bất kỳ ai có hành vi phá hoại, trộm cắp, lừa đảo, gian lận… để chiếm đoạt tài sản hoặc gây rối làm mất an toàn trật tự trong Làng để giải quyết kịp thời
Có hành động can thiệp kịp thời nhằm ngăn chặn hành vi đe dọa tính mạng của bà mẹ, bà dì, cán bộ, nhân viên làm việc tại Làng, các con của Làng trong phạm
vi hoạt động của Làng, phòng ngừa và ngăn chặn kẻ trộm lấy tài sản;
Quản lý chìa khoá các bộ phận, chìa khoá chính, ghi rõ số khoá đã bàn giao trong sổ trực ban khi được phân công;
Trang 13Ghi chép đầy đủ các hoạt động trong ngày và bàn giao cho ca sau vào sổ Bàn giao ca Trường hợp bảo vệ được phân công làm ca, hoặc đổi cho người khác thì phải chuyển giao đầy đủ các sổ ghi chép trên đây, chìa khoá, phương tiện làm việc v.v;
Vận hành thành thạo thiết bị phòng cháy chữa cháy, thao tác nhanh, xử lý kịp thời khi có sự cố cháy nổ; đồng thời thông báo cho Giám đốc Làng và các cơ quan chức năng phối hợp giải quyết kịp thời
Nhân viên Y tế:
Sơ cấp cứu ban đầu và chăm sóc cho trẻ, bà mẹ, bà dì, CBNV, giáo viên tại Làng
Chuyển trẻ, bà mẹ, bà dì, CBNV, GV đến bệnh viện khi cần thiết
Thực hiện việc khám bệnh, tư vấn, chăm sóc sức khỏe cho cho trẻ, bà mẹ, bà
dì, CBNV, giáo viên của Làng
Hỗ trợ công tác an toàn, sử dụng và bảo dưỡng các trang thiết bị y tế
Quản lý thuốc, hồ sơ sức khỏe của trẻ, bà mẹ, bà dì, CBNV, GV
Kiểm tra và đảm bảo danh mục thuốc men, trang thiết bị y tế đầy đủ và báo cáo thống kê số liệu
Tổ chức các khóa huấn luyện sơ cấp cứu cho bà mẹ, bà dì, CBNV, GV
Giám sát an toàn vệ sinh thực phẩm
Làm các báo cáo công việc theo quy định của Làng
Nhân viên giáo dục Lưu xá
Nắm bắt thông tin, tình hình của trẻ/thanh niên, phổ biến, hướng dẫn cho thanh thiếu niên và bà mẹ những thông tin và chuẩn bị tư trang cần thiết cho thanh
thiếu niên khi chuyển sang Nhà thanh niên
Tổ chức cho bà mẹ và những thanh thiếu niên chuẩn bị chuyển ra Nhà thanh
niên đến thăm vào các ngày lễ tết, ngày kỷ niệm, ngày phát phần thưởng
Giới thiệu, phổ biến, hướng dẫn cho thanh thiếu niên biết các quy định của tổ chức, nội quy tại Nhà thanh niên, các công việc hàng ngày, kế hoạch hoạt động của
Nhà thanh niên, cách sử dụng các trang thiết bị, đồ dùng
Nắm bắt thông tin, tình hình, tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng, giải đáp thắc mắc
và tư vấn cho thanh thiếu niên;
Trang 14Chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục thanh thiếu niên về sức khỏe, y tế, vệ sinh, tư cách đạo đức, học tập văn hóa, kỹ năng sống, tuân thủ kỷ luật, ý thức tự giác, nề nếp sinh hoạt và khả năng tự phục vụ bản thân.,…để trẻ phát triển toàn diện về thể chất, tinh thần và đạo đức, học tập
Lưu trữ hồ sơ, tài liệu liên quan đến trẻ, phối hợp với giáo viên, phân loại học lực, đạo đức của trẻ để có phướng án hỗ trợ trẻ phù hợp với độ tuổi, khả năng, trình
độ, sức khỏe của trẻ
Lập kế hoạch hoạt động hàng năm;
Xây dựng kế hoạch phát triển cá nhân của trẻ;
Tham mưu, xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục thanh thiếu niên tại Lưu xá Tham gia các buổi họp phụ Huynh cho trẻ tại trường
Tổ chức và duy trì tốt việc tự học có giám sát theo thời gian biểu quy định, đạt hiệu quả học tập cao
Kết nối với các tình nguyện viên, tổ chức những lớp ôn tập, bồi dưỡng kiến thức các môn học (tổ chức độc lập hoặc kết hợp với trẻ ở Làng)
Tổ chức các hoạt động lao động, vệ sinh, học năng khiếu, kỹ năng sống và các hoạt động vui chơi, giải trí, văn nghệ, giao lưu, sinh hoạt chuyên đề, v.v nhằm cung cấp các thông tin, kiến thức cho trẻ, giúp trẻ có thêm kỹ năng sống, kiến thức hiểu biết về cuộc sống và xã hội và giúp trẻ phát triển toàn diện
Kết nối với các dịch vụ xã hội, các chuyên gia, tình nguyện viên nhằm phổ biến, tuyên truyền, giáo dục cho thanh niên về pháp luật, giới tính, kế hoạch hóa gia đình, phòng chống các tệ nạn xã hội, v.v cung cấp những hiểu biết cần thiết để chuẩn bị cho thanh niên bước vào cuộc sống tự lập, cuộc sống gia đình và hòa nhập cộng đồng xã hội
Tổ chức các hoạt động tư vấn, định hướng nghề nghiệp cho thanh niên phù hợp với năng lực và nguyện vọng của thanh niên
Nhân viên cấp dưỡng Lưu xá :
Bảo đảm an toàn cho thanh thiếu niên trong ăn uống và sinh hoạt tại nhà thanh niên
Lên thực đơn theo số suất ăn và định mức/suất hàng ngày đảm bảo đủ dinh dưỡng cho thanh thiếu niên theo từng lứa tuổi
Trang 15Mua và chế biến thực phẩm, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm;
Tuân thủ các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm trong chế biến ăn uống, đảm bảo không để xảy ra ngộ độc đối với trẻ/thanh thiếu niên
Lưu thức ăn chế biến trong ngày mỗi thứ một chút trong vòng 24h phòng trường hợp xảy ra ngộ độc thực phẩm còn có mẫu để xét nghiệm, phân tích;
Rửa bát đĩa, dụng cụ nấu ăn, quét dọn vệ sinh nhà bếp, phòng ăn sạch sẽ; đổ rác đúng nơi quy định
Quản lý tốt tài chính bếp ăn, thực hiện việc ghi chép sổ chợ, sổ kho, báo cáo tài chính công khai, báo cáo thanh quyết toán hàng tháng theo đúng quy định
Quản lý tốt tài sản, cơ sở vật chất trang bị cho bếp ăn tập thể
Hướng dẫn trẻ thực hiện tốt việc đi chợ, nấu ăn, dọn dẹp vệ sinh vào các ngày
lễ, ngày nghỉ hàng tuần
Giáo viên mẫu giáo
Bảo vệ an toàn sức khỏe, tính mạng của trẻ em trong thời gian trẻ em ở nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập
Thực hiện công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em theo chương trình giáo dục mầm non: lập kế hoạch chăm sóc, giáo dục; Xây dựng môi trường giáo dục, tổ chức các hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em; Đánh giá và quản lý trẻ em; Chịu trách nhiệm về chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em; Tham gia các hoạt động của tổ chuyên môn, của nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập
Trau dồi đạo đức, giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo; Gương mẫu, thương yêu trẻ em, đối xử công bằng và tôn trọng nhân cách của trẻ em; Bảo
vệ các quyền và lợi ích chính đáng của trẻ em; Đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp Tuyên truyền phổ biến kiến thức khoa học nuôi dạy trẻ em cho cha mẹ trẻ Chủ động phối hợp với gia đình trẻ để thực hiện mục tiêu giáo dục trẻ em
Rèn luyện sức khỏe; Học tập văn hóa; Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ để nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em
Thực hiện các nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật và của ngành, các quy định của nhà trường, quyết định của Hiệu trưởng
Nhân viên cấp dưỡng Mẫu giáo :
Trang 16Bảo đảm an toàn cho trẻ trong ăn uống và sinh hoạt tại nhà trường
Lên thực đơn theo số suất ăn và định mức/suất hàng ngày đảm bảo đủ dinh dưỡng cho trẻ theo từng lứa tuổi
Mua và chế biến thực phẩm, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm;
Tuân thủ các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm trong chế biến ăn uống cho trẻ, đảm bảo không để xảy ra ngộ độc đối với trẻ
Lưu thức ăn chế biến trong ngày mỗi thứ một chút trong vòng 24h phòng trường hợp xảy ra ngộ độc thực phẩm còn có mẫu để xét nghiệm, phân tích;
Rửa bát đĩa, dụng cụ nấu ăn, quét dọn vệ sinh nhà bếp, phòng ăn sạch sẽ; đổ rác đúng nơi quy định
Trau dồi đạo đức, giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của bản thân và nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập; đoàn kết, tương trợ giúp đỡ đồng nghiệp
Rèn luyện sức khỏe, học tập văn hóa, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ để nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em
Nhân viên làm vườn :
Xây dựng kế hoạch chăm sóc định kỳ hàng tháng, đề xuất kịp thời và thực hiện các biện pháp để chăm sóc, bảo vệ cây cảnh,chịu trách nhiệm hoàn toàn về nghiệp vụ chăm sóc cây
Cắt cỏ, làm cỏ các khu vực được phân công
Báo cáo tình hình sử dụng, tăng giảm dụng cụ hàng tháng,đề xuất mua mới các loại dụng cụ cần cho công việc
Kiểm tra bao quát toàn khu vực được phân công để nắm tình hình vệ sinh, an toàn
Trang 17Kiểm tra bao quát toàn khu vực được phân công để nắm tình hình vệ sinh, an toàn
và cảnh quan chung
PHẦN II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XÃ HỘI TẠI SOS LÀNG TRẺ EM THÀNH
PHỐ HỒ CHÍ MINH II.1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ DỊCH VỤ CÔNG TÁC XÃ HỘI
1 Khái niệm về các vấn đề liên quan đến Game, và đối tượng nghiên cứu 1.1 Game online là gì ?
Game online hay còn được biết đến với tên gọi là trò chơi trực tuyến Để chơi được trò game online thì bắt buộc phải có kết nối với mạng internet Các game thủ
sẽ có sự tương tác với nhau Hay người chơi có thể tương tác với hệ thống máy chủ của trò chơi ngay trong thời gian thực
Hệ thống mạng phục vụ trò chơi thường là mạng internet hoặc các công hỗ trợ tương đương với internet Khi hệ thống internet chưa phát triển thì người ta sử dụng các modern Trước nữa là các thiết bị đầu cuối
Trang 18Có thể nói mạng internet và game online luôn có sự phát triển song hành cùng nhau Ban đầu chỉ là hệ thống mạng nội bộ cho đến thời đại internet phổ cập toàn cầu như hiện nay
Trong game online lại được chia thành nhiều thể loại game khác nhau Chẳng hạn như game hoạt động dựa trên quá trình mã hóa, game có phần đầu tư đồ họa ấn tượng mà nhiều game thủ có thể chơi cùng nhau Thế giới game online còn được coi như một dạng xã hội thu nhỏ mà ở đó các người có sự tương tác với nhau Thậm chí còn có sự phân cấp vai vế rõ ràng giữa các người chơi vơi nhau Nó vượt qua khỏi những quy tắc của một xã hội theo định nghĩa thông thường
1.2 Nghiện game online là gì ?
“Nghiện” là ham thích đến mức thành một thói quen khó bỏ
Nghiện game online được định nghĩa là tình trạng không thể kiểm soát cảm
giác thèm chơi game, chơi liên tục và ưu tiên việc chơi game hàng đầu trong cuộc
sống của người chơi đến mức lệ thuộc vào game và ngày càng cô lập bản thân với gia đình, bạn bè và xã hội
1.3 Trẻ mồ côi, trẻ bị bỏ rơi và trẻ có hoàn cảnh đặt biệt là gì ?
Hiện tại SOS Làng trẻ em Thành phố
Hồ Chí Minh là nơi nuôi dưỡng, chăm sóc
và giáo dục trẻ mồ côi, trẻ bị bỏ rơi và trẻ
có hoàn cảnh đặt biệt theo mô hình gia đình, như vậy chúng ta sẽ tìm hiểu về định nghĩa sau :
Trẻ em là gì ? theo Luật trẻ em năm 2016 thì trẻ em là người dưới 16 tuổi
Trẻ mồ côi Trẻ em mồ côi là “những trẻ em mất cả cha lẫn mẹ hoặc chỉ mất mẹ
nhưng (cha/mẹ) mất tích, không đủ năng lực pháp lý để nuôi dưỡng (bị tâm thần, đang trong thời kỳ chấp hành án) theo quy định của pháp luật, những trẻ em bị bỏ rơi từ khi mới sinh ra được coi là Trẻ em mồ côi
Trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt
Trang 19Khái niệm trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt Những đối tượng thuộc nhóm trẻ em
có hoàn cảnh đặc biệt sẽ dựa vào tình hình kinh tế xã hội từng quốc gia và những giai đoạn phát triển kinh tế của đất nước, vào đặc điểm văn hóa của mỗi dân tộc Chính vì vậy, ở các nước khác nhau, hoặc trong một đất nước nhưng ở từng giai đoạn khác nhau cũng có quan niệm khác nhau về vấn đề trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt Khái niệm về trẻ em có hoàn cảnh đặt biệt như sau: “ là trẻ em có hoàn cảnh không bình thường về thể chất hoặc tinh thần, không đủ điều kiện thực hiện quyền được sống, quyền được bảo vệ, quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng, quyền học tập, cần có sự hỗ trợ, can thiệp đặc biệt của Nhà nước, gia đình và xã hội để được an toàn, hòa nhập gia đình, cộng đồng (Điều 3, Luật BVCSGDTE năm 2004)
Năm 2016, quan niệm về nhóm trẻ em có hoàn cảnh đặt biệt có sự thay đổi Theo khoản 1, điều 10, Luật trẻ em năm 2016: Trẻ em có hoàn cảnh đặt biệt bao gồm 14 đối tượng: trẻ em mồ côi cả cha và mẹ; trẻ em bị bỏ rơi; trẻ em không nơi nương tựa; trẻ em khuyết tật; trẻ em nhiễm HIV/AIDS; trẻ em vi phạm pháp luật; trẻ em nghiện ma túy; trẻ em phải bỏ học kiếm sống chưa hoàn thành phổ cập giáo dục trung học cơ sở; trẻ em di cư, tị nạn chưa xác định được cha mẹ hoặc không có người thân chăm sóc.v.v
Trong luận văn này nhóm trẻ em có hoàn cảnh đặt biệt được nghiên cứu theo quy định của Luật trẻ em năm 2016 Thông qua nhận diện nhóm trẻ em có hoàn cảnh đặt biệt theo quy định của pháp luật hiện hành(Nghị định số 56/2017/NĐ-CP) cho thấy phần đông trẻ em rời vào hoàn cảnh đặc biệt đều do các yếu tố xã hội tạo
ra, chính vì vậy, trong quá trình triển khai các hoạt động quản lý công tác xã hội và cung cấp dịch vụ công tác xã hội can thiệp, hỗ trợ cho trẻ em có hoàn cảnh đặt biệt cần phải lưu ý đến đặc điểm này để có những tác động cho phù hợp, để đem lại hiệu quả hỗ trợ tốt nhất cho trẻ em có hoàn cảnh đặt biệt
Chăm sóc thay thế là gì ? Hiện tại các em đang được chăm sóc thay thế tại
Làng, Chăm sóc thay thế là việc tổ chức, gia đình, cá nhân nhận trẻ em về chăm
sóc, nuôi dưỡng khi trẻ em không còn cha mẹ; trẻ em không được hoặc không thể sống cùng cha đẻ, mẹ đẻ; trẻ em bị ảnh hưởng bởi thiên tai, thảm họa, xung đột vũ trang nhằm bảo đảm sự an toàn và lợi ích tốt nhất của trẻ em
Trang 201.4 Khái niệm về công tác xã hội, công tác xã hội cá nhân
Theo định nghĩa toàn cầu về Công tác xã hội chuyên nghiệp, đã được thông qua và phê chuẩn bởi Liên đoàn Quốc tế Nhân viên xã hội (IFSW) và Hiệp hội Quốc tế các Trường Công Tác Xã Hội (IASSW) vào tháng 07 năm 2014: “ Công tác xã hội là một nghiệp vụ thực hành và một ngành học thúc đẩy sự thay đổi và phát triển xã hội, sự gắn kết xã hội và việc trao quyền và giải phóng người dân Trọng tâm của nghiệp vụ công tác xã hội là các nguyên tắc về công bằng xã hội, nhân quyền, trách nhiệm tập thể và trân trọng tính đa dạng Từ nền tảng nghiệp vụ
là lý thuyết công tác xã hội, khoa học xã hội, nhân văn và kiến thức bản địa, công tác xã hội vận động gắn kết người dân và các cơ cấu đáp ứng các thách thức trong cuộc sống và nâng cao phúc lợi/ chất lượng cuộc sống Định nghĩa trên có thể mở rộng ở các cấp quốc gia hoặc cấp vùng “
Công tác xã hội là một nghề, một hoạt động chuyên nghiệp nhằm trợ giúp các
cá nhân, gia đình và cộng đồng nâng cao năng lực đáp ứng nhu cầu và tăng cường chức năng xã hội, đồng thời thúc đẩy môi trường xã hội về chính sách, nguồn lực và dịch vụ nhằm giúp cá nhân, gia đình và cộng đồng giải quyết và phòng ngừa các vấn đề xã hội góp phần đảm bảo an sinh xã hội
Từ những khái niệm trên về công tác xã hội, có thể khẳng định công tác xã hội
là một nghề, một ngành khoa học độc lập, có đối tượng nghiên cứu riêng, có hệ thống lý luận và phương pháp nghiên cứu riêng
1.4.2 Khái niệm về công tác xã hội cá nhân
Công tác xã hội cá nhân là một phương pháp giúp đỡ cá nhân con người thông qua mối quan hệ một - một Nó được nhân viên xã hội ở các cơ sở xã hội sử dụng
Trang 21để giúp những người có vấn đề về chức năng xã hội và thực hiện chức năng xã hội (Grace Mathew, 1992)
1.4.3 Khái niệm về công tác xã hội cá nhân với trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt
Theo luật trẻ em 2016, trong đó có bảo vệ trẻ em 3 cấp độ, cấp độ 1 là phòng ngừa giảm thiểu rủi ro cho trẻ em, cấp độ 2 là can thiệp giảm thiểu rủi ro, cấp độ 3
là hỗ trợ, phục hồi, hòa nhập Bảo vệ trẻ em 3 cấp độ theo quy định của Luật trẻ em năm 2016 đã thể hiện rõ tư tưởng phải coi trọng việc phòng ngừa, ngăn chặn trẻ em rơi vào hoàn cảnh đặc biệt, kịp thời giải quyết, giảm nhẹ hoàn cảnh đặc biệt của trẻ em; trợ giúp trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt phục hồi sức khỏe, tinh thần và hòa nhập cộng đồng
Từ khái niệm về công tác xã hội cá nhân và tư tưởng bảo vệ trẻ em 3 cấp độ nói trên, có thể hiểu khái niệm về công tác xã hội cá nhân với trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt là hoạt động nhằm trợ giúp cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt và gia đình, các cá nhân, cộng đồng có liên quan nâng cao năng lực đáp ứng nhu cầu của trẻ em
có hoàn cảnh đặc biệt và tăng cường chức năng xã hội, đồng thời thúc đẩy môi trường xã hội về chính sách, nguồn lực và dịch vụ nhằm giúp trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, gia đình của trẻ và cộng đồng nơi trẻ sinh sống giải quyết các vấn đề xã hội
có liên quan đến trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, phòng ngừa, ngăn chặn trẻ em rơi vào hoàn cảnh đặc biệt, kịp thời giải quyết, giảm nhẹ hoàn cảnh đặc biệt của trẻ em; trợ giúp trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt phục hồi sức khỏe, tinh thần và giáo dục đạo đức; phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời các hành vi để trẻ em rơi vào hoàn cảnh đặc biệt góp phần đảm bảo việc thực hiện quyền trẻ em, nâng cao chất lượng cuộc sống cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt
2 Công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ tại SOS Làng trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh
SOS làng trẻ em thành phố Hồ Chí Minh hiện đang nuôi dưỡng 252 trẻ trong
18 nhà gia đình và 02 lưu xá thanh niên Nam, Trong suốt chặng đường hoạt động hơn 30 năm của mình, SOS Làng trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh đã nuôi dưỡng gần 600 trẻ mồ côi, không nơi nương tựa Trong đó có hơn 330 cháu đã trưởng thành và hòa nhập cuộc sống Trong số này có 126 cháu đã lập gia đình riêng và có cuộc sống ổn định
Trang 22Làng đang nuôi dưỡng trẻ theo mô hình gia đình, trong mỗi nhà gia đình sẽ có một người mẹ, nuôi dưỡng chăm sóc tối đa là 8 trẻ/ nhà Các mẹ là những người độc thân, không có con riêng và tự nguyện vào Làng để nuôi dạy, chăm sóc trẻ mồ côi, và các mẹ là trung tâm của gia đình, Các trẻ được nuôi dưỡng theo 4 nguyên tắc
sư phạm của Làng trẻ em SOS Quốc tế (Trẻ em, Cha mẹ, Gia đình, cộng đồng xã hội) Làng tạo mọi điều kiện để các trẻ học tốt văn hóa, được học một nghề mà các
em yêu thích để hòa nhập xã hội Chương trình chăm sóc, nuôi dạy trẻ được duy trì
từ lúc mới nhận vào đến lúc các em hòa nhập xã hội Các trẻ được nhận vào Làng
độ từ từ 0 đến 10 tuổi, các em sẽ được sống ở nhà gia đình cho đến khi trẻ Nam 14 tuổi thì các em Nam sẽ chuyển ra Lưu xá Thanh niên, các em Nữ thì sống ở nhà gia đình đến năm 18 tuổi ( học xong cấp 3 ) Sau khi hoàn thành xong chương trình phổ thông thì trẻ Nam sẽ rời Lưu xá, trẻ Nữ sẽ rời Làng để đi học nghề, Làng sẽ chuyển các em sang chương trình học nghề Trong thời gian học nghề Làng sẽ lo toàn bộ chi phí cho các em từ tiền phòng trọ, ăn uống, sách vỡ… Sau khi hoàn thành xong chương trình học nghề, các em sẽ có 3 tháng tìm việc ( đây là gia đoạn chờ việc ), sau 03 tháng tìm việc thì các em sẽ được chuyển qua 03 năm bán tự lập, ở các giai đoàn này Làng vẫn chu cấp kinh phí cho các em, để các em có thể từng bước hòa nhập xã hội, Sau khi hết 03 năm bán tự lập thì xem như các em đã trưởng thành và hòa nhập xã hội
2.1 Công tác chăm lo học tập của trẻ
Các trẻ ở tại Làng 100% được đến trường, Tổ chức SOS có hệ thống trường dành cho trẻ Làng, đó là ngôi trường mang tên người sáng lập ra tổ chức SOS, ngôi trường mang tên hermann gmeiner, đây là ngôi trường dành cho trẻ từ lớp 1 đến lớp
12, ngôi trường không chỉ dành riêng cho con Làng mà còn có các con ở ngoài xã hội, các trẻ ngoài chương trình học chính khóa ở Trường thì còn được Làng bố trí học thêm tại Làng do các giáo viên, tình nguyện viên đến dạy vào mỗi buổi tối, riêng các em có thành tích học tập không tốt được các mẹ và các nhân viên giáo dục kèm riêng Ngoài ra Làng cũng mở các câu lạc bộ Anh Văn, Câu lạc bộ các bộ môn tại Làng
Trang 23Đối với các trẻ học Nghề, các em chủ yếu theo học tại địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, tuy các em phải ra ở Trọ nhưng các nhân viên giáo dục vẫn luôn theo sát theo dỏi sự phát triển của từng em
Hàng tháng các trẻ tại Làng luôn được tham gia các lớp kỷ năng ví dụ như kỷ năng thuyết trình, kỷ năng phỏng vấn, kỷ năng tự vệ, kỷ năng giao tiếp….nhằm giúp cho trẻ trang bị thêm kiến thức làm hành trang cho vấn đề hòa nhập sau này Nhìn chung Làng nhìn nhận đây là vấn đề quan trọng đó nên Làng đã tạo điều kiện hết sức cho các em được học tập, rèn luyện
2.2 Công tác Giáo dục đạo đức, nhân cách, thể chất, lao động…, các hoạt động văn hoá, thể dục thể thao, giải trí …
Các hoạt động của trẻ được gắn với kế hoạch của SOS Việt Nam, của Sở LĐTB&XH Làng thường xuyên Tuyên truyền về các truyền thống của Làng, của đất nước vào các ngày thành lập Đảng cộng sản Việt Nam 03/02, ngày giỗ tổ hùng vương 10/03 AL, kỷ niệm ngày sinh nhật Bác 19/5, ngày quốc khánh 02/09, ngày tổ chức SOS 26/04, ngày thành lập Làng 28/12…
Thường xuyên tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí, thể dục thể thao vào các ngày cuối tuần Hiện tại Làng có các câu lạc bộ bóng đá, bóng bàn, câu lạc bộ văn nghệ, câu lạc bộ trẻ gái, câu lạc bộ trẻ trai…các câu lạc bộ một cách thường xuyên
Làng luôn tạo mọi điều kiện để trẻ tham gia các hoạt động ngoại khóa, chuyên
đề mỗi tháng là một đề tài khác nhau
Nhìn chung các hoạt động của Làng là vô cùng phong phú và đa dạng
2.3 Công tác chăm sóc y tế
Công tác chăm sóc sức khỏe của trẻ luôn là mối quan tâm hàng đầu và đảm bảo tuân thủ theo đúng các quy định, chế độ mà trẻ được hưởng Tất cả các trẻ đều
có BHYT với mức hỗ trợ 100% tại bệnh viện Quân y 175
Trẻ được thăm khám và cấp phát thuốc tại Dự án Y tế Làng mỗi khi có vấn đề
về sức khỏe Tủ thuốc gia đình tại tại các nhà được cấp phát đủ dụng cụ và thuốc đáp ứng yêu cầu xử lý, sơ cứu ban đầu những tình huống cơ bản nhất Những trường hợp bệnh nặng đều được đưa đi khám và điều trị tại bệnh viện 175 Trẻ được khám răng hàm mặt và khám mắt, được tặng kính cận theo các chương trình do Làng phối hợp với các đơn vị Y tế trong nước cũng như nước ngoài tổ chức Hàng
Trang 24tháng Làng đều được phun thuốc diệt muỗi định kỳ, đảm bảo trẻ không bị mắc các bệnh như dịch sốt xuất huyết,…
Bếp ăn các gia đình, Lưu xá luôn đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, ăn chín uống sôi Mỗi ngày trẻ được ăn 03 bữa ăn chính và 01 bữa ăn phụ Thực đơn luôn thay đổi theo ngày, trong bữa ăn đảm bảo đủ các thành phần dinh dưỡng cho trẻ theo từng độ tuổi
2.4 Công tác hướng nghiệp
Về học nghề - công tác hướng nghiệp cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt tại Làng SOS Gò Vấp là một khâu quan trọng trong suốt quá trình chăm sóc và nuôi dưỡng các em Nếu công việc này được quan tâm thường xuyên, trẻ sẽ sớm định hướng được nghề nghiệp riêng cho bản thân, tạo tiền đề cho quá trình trưởng thành và lập nghiệp sau này Thường xuyên nắm bắt tình hình, thông tin thị trường lao động việc làm, phối hợp với nhiều trung tâm đào tạo nghề, các nhà trường và các cơ sở dạy nghề giới thiệu việc làm từ thiện như: trung tâm dạy nghề nhân đạo KoTo, Trường cấp nghề nghiệp vụ nhà hàng thành phố Hồ Chí Minh và các công ty, xí nghiệp khác Tính đến nay hầu hết các em học đến lớp 10 đều được tham gia buổi tư vấn hướng nghiệp dạy nghề do đoàn trường tổ chức Nhiều em đã áp dụng thành công trong cuộc sống, có những cửa hàng hay những cơ sở sản xuất cho riêng mình, còn lại các em gái thì được học những bộ môn phù hợp với phái nữ
2.5 Công tác thực hiện chính sách bảo vệ trẻ em
Công tác bảo vệ trẻ em là một trong những ưu tiên hàng đầu của Làng, các trẻ
có quyền nói lên tiếng nói của mình, đều được tham gia tất cả các hoạt động, từ năm
2017, Làng đã thành lập Ban bảo vệ trẻ em gồm 7 thành viên, trong đó có sự tham gia của 02 trẻ trong ban này
Nhiệm vụ của Ban bảo vệ trẻ em :
Xây dựng chương trình, kế hoạch bảo vệ trẻ em
Hướng dẫn, kiểm tra, giám soát việc thực hiện công ước quốc tế về quyền trẻ
em, luật trẻ em Việt Nam và chính sách bảo vệ trẻ em của Làng trẻ em SOS Việt Nam
Tổ chức phổ biến rộng rãi đến toàn thể cán bộ, nhân viên, bà mẹ , bà dì về Luật trẻ em và chính sách bảo vệ trẻ em của Làng trẻ em SOS Việt Nam
Trang 25Trợ giúp cho trẻ em ở ba cấp độ: phòng ngừa, can thiệp sớm và can thiệp khẩn cấp trong công tác bảo vệ trẻ em
Phát hiện, ngăn ngừa và can thiệp xử lý các hành vi gây tổn hại đến trẻ hoặc
để trẻ rơi vào hoàn cảnh đặt biệt
Lập hòm thư tố cáo vi phạm quyền trẻ em và đặt ở vị trí thích hợp để trẻ có thể
dễ dàng bỏ vào
Thực hiện đầy đủ quy trình xử lý vi phạm và báo cáo đầy đủ
Thường xuyên học tập nâng cao năng lực, học hỏi kinh nghiệm trong công tác bảo vệ trẻ em
Chấp hành báo cáo định kỳ đầy đủ theo quy định
2.6 Công tác vận động nguồn lực xã hội
Để góp phần chia sẻ với nguồn kinh phí hoạt động từ Làng trẻ em SOS Việt Nam, công tác vận động tài trợ từ các nguồn lực xã hội cũng được Ban Giám đốc Làng rất chú trọng Làng đã nhận được sự hỗ trợ từ các cấp, ngành và các cơ quan như Ủy ban Nhân dân Thành phố, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố, Thành Đoàn Thành phố, Sở LĐ-TB xã hội, cùng các công ty như :Bảo hiểm Quốc tế AIA, P&G, METRO Cash & Carry, Lock& Lock, Viettravel, Isuzu, Tập đoàn DHL, Vietjet Air, HD Bank, Sacombank, Công Ty Điền Quân…
Song song đó là công tác quảng bá thương hiệu SOS đã có những thành quả nhất định khi có nhiều các cơ quan thông tấn, báo chí, truyền hình như phẩm báo Tuổi Trẻ, báo Thanh Niên, tạp chí Kiến Thức Ngày nay; báo Sài Gòn Giải Phóng; Báo ảnh Việt Nam (Cơ quan của TTXVN); Đài truyền hình HTV, BPTV,… đến để viết bài, phỏng vấn, thực hiện các bộ phim phóng sự, tài liệu giới thiệu về SOS Làng trẻ em TP HCM nói riêng và Làng trẻ em SOS Việt Nam nói chung
Có thể nói Làng luôn quan tâm sát sao đến công tác chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ có hoàn cảnh đặc biệt Các con của Làng luôn được đảm bảo đầy đủ các quyền lợi theo quy định của Pháp luật Việt Nam và của tổ chức Làng trẻ em SOS quốc tế
Từ đó đã có nhiều trẻ trưởng thành, có công ăn việc làm ổn định, có vị trí và đóng góp tích cực cho xã hội Có thể nêu ra một vài trường hợp điển hình, tiêu biểu như các cháu Hồ Sỹ Linh (Thạc sỹ Kinh tế luật, Luật sư hiện đang định cư tại Australia),
Trang 26Lê Bảo Trân (Đại úy Quân nhân chuyên nghiệp, công tác tại Trung Đoàn Gia Định, Quân khu 7); Trần Ngọc Tuyền (Hiện đang là Hiệu trưởng Trường Tiểu học)… và còn nhiều cháu khác cũng có thành tích học tập tốt và có vị trí quan trọng ở ngoài
Chi phí hoạt động hàng năm của Làng do tổ chức SOS Quốc tế cấp khoảng 70%, Còn lại 30% của Ủy Ban Nhân Dân Thành phố Hồ Chí Minh Cấp Tiền ăn của trẻ đang được hưởng theo nghị định số 136/2013/NĐ-CP của Chính Phủ
4 Một số yếu tố ảnh hưởng đến dịch vụ công tác xã hội trong hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt
4.1 Những mặt thuận lợi
SOS Làng trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh trực thuộc tổ chức Làng trẻ em SOS quốc tế và dưới sự quản lý trực tiếp của Làng trẻ em SOS Việt Nam cùng Sở Lao động, Thương binh và Xã hội TP HCM, do đó luôn nhận được sự hướng dẫn, chỉ đạo kịp thời và cần thiết về mọi mặt
Sự quan tâm, giúp đỡ và tạo điều kiện của các cấp, chính quyền địa phương cũng là một điều kiện thuận lợi cho việc trợ giúp trẻ em Việc thực hiện các thủ tục pháp lý trong quá trình tiếp nhận và nuôi dưỡng trẻ em mồ côi luôn nhận được sự tạo điều kiện của các cấp, chính quyền địa phương
Ngoài khoản kinh phí hoạt động chủ yếu từ tổ chức Làng trẻ em SOS quốc tế thì Làng cũng nhận được sự hỗ trợ rất cần thiết và kịp thời từ Ủy ban Nhân dân TP HCM cũng như những tấm lòng hảo tâm từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước
Trang 27Một thuận lợi không thể không kể đến đó là đội ngũ cán bộ, nhân viên tại Làng rất nhiệt tình trong công việc lại có trình độ tương đối cao Các Bà mẹ, bà dì rất yêu thương con, luôn hết mình vì các con Bên cạnh đó Ban Lãnh đạo sáng suốt, thấu hiểu được tâm tư tình cảm của người lao động làm cho mọi công việc được giải quyết nhanh chóng và hiệu quả
Về cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ công tác quản lý, giáo dục và nuôi dưỡng trẻ là tương đối đầy đủ, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt hàng ngày của trẻ, đảm bảo cho trẻ có một cuộc sống như trong gia đình bình thường
4.2 Khó khăn
Với số lượng đối tượng chủ yếu là trẻ em lại ở nhiều độ tuổi khác nhau, mức
sống cũng như điều kiện chăm sóc khác nhau nên công tác chăm sóc còn gặp nhiều khó khăn và phức tạp Mặt khác ngoài trẻ được chăm sóc ngay tại Làng còn có các trẻ ở chế độ bán tự lập, chế độ học nghề nên việc chăm sóc cũng là một khó khăn không nhỏ
Tài chính cũng là một trong những khó khăn rất lớn trong công tác nuôi dưỡng
và giáo dục trẻ, hiện tại tổ chức SOS Quốc tế đang cung cấp cho Làng khoảng 70% kinh phí hoạt động, nguồn kinh phí đến từ tổ chức SOS là từ các nhà tài trợ đóng góp trên toàn thế giới, nhưng hiện nay tình trạng dịch bệnh đang diễn biến phức tạp nên ảnh hưởng rất lớn đến nguồn tài trợ, điều đó ảnh hưởng đến kinh phí vận động gây quỷ hiện nay Chính vì thế nguồn tài chính của Làng sẽ bị cắt giảm rất nhiều trong thời gian tới, ảnh hưởng lớn đến công tác nuôi dưỡng và giáo dục trẻ
Một yếu tố nữa là về vấn đề con người, hiện tại các người mẹ ở Làng mới chỉ
có một số mẹ đang tham gia lớp Trung cấp công tác xã hội ( lớp tôi đang theo học ), nên cũng như cá nhân tôi và một số mẹ trước đây chưa từng được đào tạo cơ bản về công tác xã hội nên gặp rất nhiều khó khăn trong công việc nói chung và công tác nuôi dạy trẻ nói riêng
Làng có lịch sử hoạt động lâu năm nên nhiều bà mẹ, bà dì đã lớn tuổi; công tác tuyển dụng bà mẹ, bà Dì kế cận làm nguồn thay thế còn gặp rất nhiều khó khăn Với 30 năm hoạt động, cơ sở vật chất phần nào đó đã xuống cấp cũng ảnh
hưởng phần nào đến hoạt động nuôi dưỡng trẻ
Trang 28Với bản thân tôi, một người Mẹ, qua thời gian hơn 14 năm công tác tại Làng,
tôi nhận thấy Nuôi dưỡng và giáo dục trẻ từ trước đến nay chưa bao giờ là điều dễ dàng với các bậc làm cha làm mẹ nhất là trong xã hội phát triển ngày nay thì việc nuôi dưỡng và giáo dục con cái càng khó khăn hơn bao giờ hết, ngày nay rất nhiều cám dỗ, cặm bẫy luôn trình ở xã hội hiện nay đang chờ đợi những đứa trẻ Một trong những vấn đề tôi lo lắng hiện nay, đó là vấn đề tác động của game online đến các con trẻ của Làng
II.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XÃ HỘI TẠI SOS LÀNG TRẺ EM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
1 Địa điểm địa bàn và tượng nuôi dưỡng
1.1 Đặc điểm địa bàn
SOS Làng Trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh tọa lạc tại số 697 đường Quang Trung phường 12 quận Gò Vấp Đây là ngôi làng có quy mô lớn nhất trong các làng trẻ em SOS tại Việt Nam Nơi đây hiện có 18 ngôi nhà khang trang, kiến trúc theo kiểu nhà ở biệt lập, có khả năng nuôi dưỡng khoảng 180 - 200 trẻ mồ côi, không nơi nương tựa Có thể nói ngôi Làng nằm trong một khu vực hết sức phát triển từ đó có rất nhiều thuận lợi cho nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ, tuy nhiên bên cạnh đó cũng có nhiều khó khăn thách thức với Làng trong công tác giáo dục trẻ
1.2.Đối tượng nuôi dưỡng
1.2.1 Đối tượng được nuôi dưỡng tại Làng
Hiện tại SOS Làng trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh tiếp nhận trẻ theo hướng
dẫn của Làng trẻ em SOS Việt Nam, trong đó những đối tượng được nhận vào Làng bao gồm :
- Mồ côi cả cha và mẹ
- Trẻ bị bỏ rơi, không tìm thấy cha mẹ, chưa có người nhận nuôidưỡng
- Mồ côi một bề, người còn lại mất tích không liên lạc được
- Mồ côi một bề, người còn lại bị tàn tật, bệnh tâm thần, bệnh nặng không có khả năng nuôi con
- Mồ côi một bề, người còn lại đang chấp hành án phạt cải tạo giam giữ
Trang 29- Con ngoài giá thú, bà mẹ đơn thân bị tàn tật, bệnh tâm thần, bệnh nặng không
có khả năng nuôi con
- Cha hoặc mẹ mất tích theo quy định của pháp luật và người còn lại đang hưởng chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng tại cơ sở bảo trợ xã hội, nhà xã hội
- Còn cả cha và mẹ nhưng cả cha và mẹ đều mắc các bệnh nan y, bệnh tâm thần
và không có khả năng nuôi con
- Còn cả cha và mẹ, nhưng cả cha và mẹ đang chấp hành án phạt cải tạo giam giữ
- Còn cả cha và mẹ, nhưng cha hoặc mẹ đang chấp hành án phạt cải tạo giam giữ, người còn lại bị mất tích hoặc đi kết hôn với người khác, không nuôi con
- Cả cha và mẹ mất tích theo quy định của pháp luật
- Cha hoặc mẹ đang hưởng chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng tại cơ sở bảo trợ xã hội, nhà xã hội và người còn lại đang trong thời gian chấp hành án phạt tù tại trại giam hoặc đang chấp hành quyết định xử lý vi phạm hành chính tại trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc
- Trẻ thuộc diện cần bảo vệ khẩn cấp theo quy định của pháp luật (bị lạm dụng tình dục, bạo hành, v.v)
- Mồ côi một bề, người còn lại tái hôn và không thực hiện nghĩa vụ nuôi con
- Còn cả cha và mẹ, nhưng cha mẹ ly hôn không ai nuôi trẻ
Ngoài ra qui định độ tuổi tiếp nhận vào Làng từ 0 – 10 tuổi, phạm vi tiếp nhận
không giới hạn vùng miền
Tổng số trẻ hiện nay Làng đang nuôi dưỡng là 252 em (nam:164 em, nữ: 88 em) trong đó:
- Trẻ học Mẫu giáo: 6 em; học Văn hóa: 169 em
- Đại học – CĐ: 35 em; Nghề: 11 em; chờ việc: 6 em; bán tự lập: 25 em;
- Trẻ ở trong 20 nhà gia đình: 136 em; ở Lưu xá thanh niên: 39 em; ở ký túc xá
và nhà trọ: 77 em
1.2.2 Game online
Hiện nay, tình trạng chơi và nghiện game online trong giới trẻ chiếm tỉ lệ khá cao Không thể phủ nhận những lợi ích giải trí mà Game online đem lại, song việc chơi game liên tục, không kiểm soát sẽ dẫn tới những hậu quả khôn lường, ảnh
Trang 30hưởng đến kết quả học tập, sức khoẻ, nhân cách, lối sống… Trong bối cảnh toàn cầu hóa với sự phát triển vượt bậc của khoa học kĩ thuật ngày nay, có nhiều dịch vụ công nghệ truyền thông ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của con người Một trong những dịch vụ hàng đầu hiện nay là các phương tiện truyền thông đại chúng, đặc biệt là sự phát triển của Internet Internet được sử dụng như một công cụ đắc lực phục vụ việc học hành, nghiên cứu, làm việc và giải trí… Trong đó, game online là một trong những hình thức giải trí đươc giới trẻ yêu thích Bên cạnh những tác động tích cực, tình trạng nghiện game online đang trở thành vấn đề bức xúc của gia đình, nhà trường và xã hội Với ưu thế là một loại hình giải trí hiện đại, dễ chơi, nhất là đối với lứa tuổi thanh thiếu niên, rõ ràng hiện nay ngoài tác dụng giải trí, game online cũng tiềm ẩn nhiều tác hại Môi trường game online rất sống động, thậm chí trong nhiều trường hợp còn li kì hơn cuộc sống bên ngoài Càng dành nhiều thời gian chơi, niềm đam mê đầu tư cho nhân vật càng lớn Săn lùng, nhặt đồ, bán đồ,… sôi động chẳng khác nào thế giới thật Và rồi họ trở thành dân “nghiện” lúc nào không biết Bệnh nghiện game sẽ ảnh hưởng đến việc học tập của trẻ, trẻ học hành sa sút, bị đuổi học, làm cho sức khỏe giảm sút, thậm chí trầm cảm, loạn thần… nhiều trường hợp trộm cắp, cướp giật, thậm chí giết người vì nghiệm game online cũng đã xảy ra và được báo chí đăng tải rất nhiều trong thời gian vừa qua, có những nhóm thanh niên vì mâu thuẫn trong game đã tìm đến nhau thanh toán theo kiểu xã hội đen Tình trạng nghiện game online ở giới trẻ đã trở nên ngày càng nghiêm trọng để lại nhiều hậu quả khôn lường và như một vấn nạn trong xã hội và cần được sự quan tâm của toàn xã hội hiện nay
1.2.3 Các dấu hiệu của chứng nghiện game online : có 4 dấu hiệu mà các nhà
nghiên cứu đưa ra gồm :
- Ngồi chơi game online hơn năm giờ/ngày, hoặc không có cảm giác về thời gian và không gian khi đang chơi game online
- Giấu gia đình người thân đi chơi game online
- Quên mất các sự kiện quan trọng hoặc không thực hiện đầy đủ công việc, giảm năng suất làm việc hoặc thờ ơ với các hoạt động xung quanh như học tập và công việc