CTXH cá NHÂN với TRẺ tự kỷ CTXH cá NHÂN với TRẺ tự kỷ CTXH cá NHÂN với TRẺ tự kỷ CTXH cá NHÂN với TRẺ tự kỷ CTXH cá NHÂN với TRẺ tự kỷ CTXH cá NHÂN với TRẺ tự kỷ CTXH cá NHÂN với TRẺ tự kỷ CTXH cá NHÂN với TRẺ tự kỷ CTXH cá NHÂN với TRẺ tự kỷ CTXH cá NHÂN với TRẺ tự kỷ CTXH cá NHÂN với TRẺ tự kỷ CTXH cá NHÂN với TRẺ tự kỷ CTXH cá NHÂN với TRẺ tự kỷ CTXH cá NHÂN với TRẺ tự kỷ CTXH cá NHÂN với TRẺ tự kỷ CTXH cá NHÂN với TRẺ tự kỷ CTXH cá NHÂN với TRẺ tự kỷ
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Công tác xã hội là một chuyên ngành để giúp đỡ cá nhân, nhóm hoặc cộng đồngtăng cường hay khôi phục việc thực hiện các chức năng xã hội của họ và tạo nhữngđiều kiện thích hợp nhằm đạt được các mục tiêu đó Nghề Công tác xã hội thúc đẩy sựthay đổi xã hội, giải quyết vấn đề trong mối quan hệ của con người, tăng năng lực vàgiải phóng cho người dân nhằm giúp cho cuộc sống của họ ngày càng thoải mái, dễchịu Vận dụng các lý thuyết về hành vi con người và hệ thống xã hội, Công tác xã hộitương tác vào những điểm giữa con người với môi trường của họ Nhân quyền vàCông bằng xã hội là các nguyên tắc căn bản của nghề Công tác xã hội là một ngành,nghề mới tại Việt Nam Do vậy, nhận thức của mọi người về Công tác xã hội vẫn cònrất nhiều hạn chế Thứ nhất, nhiều người đồng nhất và nhầm lẫn công tác xã hội vớilàm từ thiện, ban ơn, ban phát hoặc nhầm lẫn công tác xã hội với các hoạt động xã hộicủa các tổ chức, đoàn thể Thứ hai, vai trò, vị thế cũng như tính chất chuyên nghiệpcủa công tác xã hội ở Việt Nam chưa được khẳng định Do vậy, để phát triển công tác
xã hội ở Việt Nam cần có sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, có sự liên kết giữa các
cơ sở đào tạo và cơ sở thực hành công tác xã hội chuyên nghiệp Bởi vì, công tác xãhội là một hệ thống liên kết các giá trị, lý thuyết và thực hành Công tác xã hội là trungtâm, tổng hợp, kết nối và trực tiếp tham gia vào đảm bảo an sinh xã hội Giá trị củacông tác xã hội dựa trên cơ sở tôn trọng quyền lợi, sự bình đẳng, giá trị của mỗi cánhân, nhóm và cộng đồng Giá trị được thể hiện trong các nguyên tắc hoạt động cũngnhư các quy điều đạo đức của công tác xã hội Thực hành công tác xã hội nhằm đếncác đối tượng yếu thế trong xã hội Nhân viên công tác xã hội sử dụng các kỹ năng, kỹthuật và hoạt động đa dạng phù hợp với từng đối tượng thân chủ cụ thể Các mô hìnhcan thiệp trong thực hành bao gồm các tiến trình trợ giúp thân chủ đến việc tham giavào chícnh sách, hoạch định và phát triển xã hội nhằm đảm bảo hệ thống an sinh xãhội toàn diện Do vậy, thực hành công tác xã hội là một vấn đề quan trọng trong quátrình đào tạo công tác xã hội Thông qua quá trình thực hành công tác xã hội, sinh viênđược rèn luyện kỹ năng, vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn Ngoài ra,giúp cho sinh viên thấy được vai trò, vị trí và trách nhiệm của công tác xã hội đối với
cá nhân, nhóm và cộng đồng Công tác xã hội cá nhân đóng vai trò rất quan trọngtrong đời sống xã hội và bảo về quyền lợi của con người, quyền lợi của trẻ em, bảo vệ
Trang 2nhân phẩm và giá trị của con người, thúc đẩy sự phát triển của xã hội xây dựng một xãhội vì hạnh phúc của con người
Trang 3THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI CÁ NHÂN PHẦN 1- CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.Đặt vấn đề:
Ngày nay, hiện tượng tự kỷ đang là một vấn đề nóng bỏng trong xã hội Đây là mộtdạng bệnh trong nhóm rối loạn phát triển xâm nhập ảnh hưởng đến nhiều mặt của sựphát triển của trẻ nhưng nhiều nhất là về kỹ năng giao tiếp và quan hệ xã hội Đây làmột tình trạng khiếm khuyết phức tạp về khả năng phát triển của não bộ tiến triểntrong ba năm đầu của trẻ, có thể xảy ra bất kỳ một đứa trẻ nào không phụ thuộc vàodân tộc, xã hội hay trình độ của cha mẹ (Theo tuyên ngôn trong hội nghị về sức khoẻtại Alma Ata 1978)
Tự kỷ ở trẻ nam cao gấp 5 lần trẻ nữ Những nghiên cứu ở châu Á, châu Âu, và Bắc
Mỹ chỉ ra người mắc rối loạn phổ tự kỷ có tỉ lệ trung bình là 1% dân số Nghiên cứu ởHàn Quốc cho thấy tỉ lệ này lên đến 2,6% dân số
Tại TP Hồ Chí Minh, năm 2000 chỉ có 2 trẻ tự kỷ điều trị thì năm 2008 là 324 trẻ,tăng hơn 160 lần Dù vậy, con số này cũng chưa nói lên hết thực trạng vì còn rất nhiềutrẻ tự kỷ không được cha mẹ đưa tới thăm khám tại các cơ sở y tế Thực tế nơi tiếnhành nghiên cứu ở Cơ sở can thiệp giáo dục hòa nhập Ước mơ tại TP Đà Nẵng đượcthành lập vào tháng 1/2014, dưới sự quản lý của Trung tâm nghiên cứu và phát triểnGDĐB hiện ở đó đang có 23 bé từ (2-9 tuổi) Tại cơ sở này trẻ được can thiệp sớm và
sử dụng nhiều phương pháp can thiệp để giúp trẻ hòa nhập với cộng đồng tuy nhiên tỷ
lệ trẻ tự kỷ được hòa nhập không cao bởi chỉ có 8 trẻ tự kỷ được hòa nhập cộng đồngtrong tổng trẻ ở trung tâm là 23 trẻ Trãi qua quá trình thực hành và tiếp xúc với TTK
em nhận ra được rất nhiều điều đó là: nhận thức của mọi người về dạng rối loạn nàychưa rõ ràng Chính vì vậy đã áp đặt suy nghĩ của mọi người lên trẻ làm hạn chế khảnăng phát triển của trẻ Tôi đã tiếp xúc nghiên cứu trường hợp cụ thể với một thân chủ
có hội chứng chuẩn đoán là tự kỷ, tuy nhiên thân chủ của tôi rất thông minh, nhanhnhẹn, hoạt bát, đáng yêu Qua quá trình này để hiểu hơn về TTK tôi muốn nghiên cứu
về vấn đề trên
2.Mục tiêu:
Tìm hiểu sâu hơn về thực trạng của trẻ tự kỷ ngày nay, nhận thức của gia đình, nhàtrường và xã hội về hội chứng trẻ tự kỷ Tim kiếm và đưa ra các giải pháp hỗ trợ can
Trang 4thiệp sớm nhất để giúp trẻ tự kỷ cải thiện được những vấn đề của mình và sớm hòanhập với cộng đồng Trong đó còn đưa ra nhiều biện pháp tuyên truyền về hội chứng
tự kỷ ở trẻ em để cộng đồng hiểu biết, phát hiện sớm khi con em mình có triệu chứng
tự kỷ kịp thời đưa con em mình đi chữa trị, đồng thời giúp cộng đồng hiểu được tự kỷ
là gì? và cách chấp nhận của gia đình, nhà trường và xã hội về trẻ tự kỷ Học cách dạy
dỗ, chăm sóc cho TTK, tạo điều kiện cho TTk có cơ hội được phát triển một cách tốtnhất
3.Phương pháp và kỹ thuật thu thập dữ liệu
Thu thập thông tin: Trên cơ sở sự giới thiệu của giáo viên kiểm huấn,tôi đã tiến hànhthu thập thông tin có liên quan đến thân chủ H Nguồn thông tin thu thập chủ yếu là từ
mẹ của H, giáo viên tại trung tâm và một số giáo viên ngoài trung tâm
3.1 Phương pháp quan sát
Phương pháp quan sát cũng là một phương pháp rất có hiệu quả trong quá trình thuthập thông tin cho đề tài nghiên cứu Trong suốt thời gian thực tế tại địa bàn nghiêncứu Tôi đã thương xuyên sử dụng những phương pháp quan sát sau:
- Quan sát tham dự: tức là tôi cùng tham gia vào các hoạt động cùng với các em nhưvui chơi hay các buổi lao động như tập thể dục buổi sáng, múa theo bài hát…nhằmquan sát để thu thập thông tin cần thiết
- Quan sát không tham dự: Sử dụng phương pháp này, tôi không tham gia vào cáchoạt động của thân chủ mà với tư cách là người ngoài cuộc để âm thầm quan sát thái
độ, cảm xúc, hành vi của các em cũng như môi trường hoàn cảnh xung quanh tácđộng đến các em trong khi các em thực hiện các hoạt dộng
- Quan sát nhiều lần: Trong suốt thời gian thực tế tại địa bàn, tôi đã thực hiện quansát nhiều lần về hoàn cảnh gia đình, môi trường sinh sống, môi trường học tập, vuichơi của các em đề phát hiện được thực trạng và bản chất của vấn đề trẻ em tự kỷ lànhư thế nào? Quan sát nhiều lần sẽ giúp cho tôi đánh giá được hiệu quả trợ giúp củaviệc trước và sau khi tiến hành CTXH cá nhân với thân chủ
3.2 Phương pháp vãn gia
Vãn gia hay còn gọi là thăm hộ gia đình, phương pháp này là một trong nhữngphương pháp, công cụ quan trọng của CTXH cá nhân Vãn gia hoàn toàn có lợi vì khivãn gia có thể quan sát môi trường tự nhiên và xã hội của gia đình thân chủ cũng như
Trang 5thấy được các mối quan hệ và thái độ, cách xử sự giữa các thành viên trong gia đìnhđối với thân chủ và có ảnh hưởng như thế nào đến thân chủ
sau khi được sự đồng ý của mẹ H và thu thập được một số thông tin về H thì bảnthân quyết định ngỏ ý vãng gia nhà H và được đồng ý một cách thuận lợi vì mẹ Hthường xuyên tiếp xúc với tôi tại trung tâm Sau khi vãng gia ở nhà thân chủ thì tôi đãhiểu rõ hơn về cách sinh hoạt của gia đình thân chủ
3.3 Phương pháp phân tích, xử lí thông tin
Tôi chủ yếu tiến hành thực hiện phương pháp thu thập, phân tích, xử lí tàiliệu.Trong suốt tiến trình nghiên cứu, tôi đã thường xuyên tiến hành tìm kiếm và thamkhảo những tài liệu chứa đựng thông tin liên quan như: Các văn bản, các bài báo cáotổng kết tình hình hoạt động của trung tâm Hòa Nhập Ước Mơ, các bảng thống kê, cáctài liệu sách báo liên quan đến trẻ tự kỷ, các tiểu luận hay các đề tài nghiên cứu, cáckhóa luận tốt nghiệp cử nhân hay các luận văn thạc sĩ nghiên cứu về vấn đề trẻ tự kỷ.Bên cạnh đó, tôi còn tiến hành tìm hiểu thu thập thông tin qua các địa chỉ truy cập tìmkiếm thông tin qua Internet như google.com.vn hay địa chỉ yahoo…Trên cơ sở cónhững thông tin đó, tôi tiến hành phân tích, so sánh, kế thừa có chọn lọc những kết quảnghiên cứu của các tài liệu đó nhằm mục đích phục vụ cho việc giải quyết vấn đề củathân chủ
4.Kỹ năng của nhân viên công tác xã hội
Trong suốt tiến trình công tác xã hội với cá nhân, tôi không chỉ vận dụng kết hợp hệthống những lý thuyết và phương pháp của chuyên ngành CTXH thì tôi còn vận dụngnhững kỹ năng sau đây để tiến hành CTXH cá nhân với thân chủ có hiệu quả Đó là:
4.1.Kỹ năng giao tiếp
Kỹ năng giao tiếp là một kỹ năng rất quan trọng trong suốt tiến trình CTXH cánhân Kỹ năng giao tiếp tức là bao gồm hàng loạt những hoạt động như cử chỉ, lời nói,hành vi nét mặt, cử chỉ điệu bộ… mà con người tiến hành trao đổi thông tin với nhau.Trong CTXH, kỹ năng giao tiếp hiệu quả hay không hiệu quả sẽ quyết định sự thànhcông hay thất bại của tiến trình trợ giúp thân chủ Yêu cầu của của kỹ năng này làNVCTXH phải tạo được mối quan hệ thân thiện, gần gũi, tự nhiên, cởi mở và tintưởng giữa thân chủ và NVCTXH cũng như giữa tôi và thân chủ
4.2.Kỹ năng tạo mối quan hệ chuyên nghiệp
Trang 6Kỹ năng tạo mối quan hệ chuyên nghiệp là kỹ năng cơ bản và cần thiết của ngườithực hành CTXH Trong thực hành CTXH, phải nhận thúc rằng mối quan hệ giữa tôi
và thân chủ là mối quan hệ giúp đỡ chuyên nghiệp, khác với mối quan hệ xã hội bìnhthường Công cụ chính thực thi trong CTXH chính là bản thân con người thực hànhCTXH phải có kiến thức và kỹ năng Vì thế, chúng ta dễ quên khi hành nghề và ứng
xử theo lối bình thường (phản ứng theo cảm xúc tự nhiên) Mối quan hệ giúp đỡ đòihỏi phải có các kỹ năng sau: Kỹ năng tham vấn, vấn đàm
4.3 Kỹ năng đánh giá
Đây là một kỹ năng cần thiết, đòi hỏi NVCTXH phải biết vận dụng nó một cáchhiệu quả Tôi đã sử dụng hai phương pháp đánh giá đó là đánh giá khách quan và đánhgiá chủ quan
- Đánh giá khách quan: Từ việc đánh giá thực trạng vấn đề cũng như cách giải
quyết vấn đề trẻ bị tự kỹ dựa trên công cụ bảng hỏi có thể là phiếu đánh giá nhanhdùng để phỏng vấn thu thập thông tin về cách suy nghĩ, cách nhìn nhận, đánh giá
- Đánh giá chủ quan: Tôi đã dựa vào số liệu, thông tin, chỉ báo thu thập được từ
trong quá trình điều tra, quan sát để rút ra những kết luận cuối cùng để xác định, đánhgiá tình hình trẻ bị bệnh tự kỹ tại Trung tâm Hòa Nhập Ước Mơ
4.4 Kỹ năng lắng nghe
Kỹ năng lắng nghe không chỉ đơn giản là người nghe thu nhận thông tin từ ngườitrả lời mà còn là sự thể hiện sự lắng nghe tích cực, lắng nghe không chỉ là bằng tai màcòn là lắng nghe bằng tâm Khi tôi làm việc với thân chủ có thể là trẻ em hay nhữngthành viên liên quan như bạn bè, gia đình người thân
của thân chủ thì đòi hỏi phải chăm chú lắng nghe những gì thân chủ tâm sự giải bày,
tỏ thái độ, lời nói thể hiện sự đồng cảm và hiểu rõ những gì mà thân chủ giải bày.Chúng ta phải khiến cho thân chủ hiểu là bản thân họ được tôn trọng được sẻ chia cónhư vậy, tiến trình CTXH cá nhân mới đem lại hiệu quả
4.5 Kỹ năng vấn đàm
Đây là một hình thức tác động qua lại giữa cá nhân thân chủ với cán sự công tác xãhội Trong đó, tôi có ý thức với mục đích và kế hoạch của mình cùng làm việc và traođổi với thân chủ (trẻ em và gia đình người thân của các em) Trong mối quan hệ này,tôi là người chủ động xác định mục đích và kế hoạch, xác định nội dung các câu hỏitrong vấn đàm Thân chủ (trẻ em và gia đình người thân của các em) tiến hành luận
Trang 7giải, phân tích vấn đề đặt ra như cùng thân chủ làm rõ thực trạng, nguyên nhân củatình trạng trẻ em bị bệnh tự kỹ là như thế nào? Hệ quả, tác động của vấn đề này đối với
cá nhân, gia đình và xã hội như thế nào? Sau đó, tôi cùng thân chủ trao đổi bàn bạc,tìm kiếm lựa chọn ra cách giải quyết vấn đề của thân chủ một cách tối ưu nhất Điểmlưu ý là trong quá trình vấn đàm này, tôi chỉ là người gợi mở ra phương án giải quyếtvấn đề còn việc lựa chọn và quyết định cách giải quyết vấn đề như thế nào là hoàntoàn thuộc về quyền quyết định của thân chủ
4.6.Kỹ năng đặt câu hỏi :
có thể nói đây là kỹ năng luôn luôn thường trực và không thể thiếu khi muốn thuthập thông tin nào đó Với kỹ năng đặt câu hỏi tôi sử dụng những câu hỏi đóng, mởkết hợp và tôi đã có những thông tin cần thiết về thân chủ và một số thông tin liênquan như tâm trạng của các thành viên trong gia đình những mong muốn, hy vọngnhững nổ lực mà gia đình đã cỗng gắng hết sức để cải thiện tình trạng cho H, kết quảđạt được và những khó khăn gặp phải
Dựa vào hồ sơ của thân chủ từ đó tìm hiểu thêm thông tin gia đình và cá nhân thânchủ Kiểm chứng lại những thông tin mà mình thu thập còn có những gì thiếu xót hay
là có những thứ mà mình có thể nhìn thấy được nhưng trong hồ sơ thân chủ vẫn chưa
bổ xung Qua hồ sơ tại trung tâm thu thập được từ gia đình thân chủ thì cũng giúp tôihiểu rõ được phần nào vấn đề của thân chủ và cũng tìm hiểu dược thông tin gia đìnhcủa thân chủ Ở đây thì tôi cũng áp dụng phương pháp phân tích và xữ lý thông tintrong quá trình thực hành thì tôi thường xuyên tiến hành tìm kiếm và tham khảonhững tài liệu chứa đựng thông tin liên quan như đến vấn đề của thân chủ
5 Lý thuyết áp dụng
+ Lý thuyết Frued
+ Thuyết về nhu cầu con người
+ Thuyết về quyền con người
+ Thuyết hệ thống
+ Thuyết hành vi
+ Thuyết nhận thức hành vi
+ Thuyết sinh thái
+ Thuyết động năng tâm lý
Trang 8PHẦN 2 – BÁO CÁO THỰC TẬP A.GIỚI THIỆU VỀ CƠ SỞ THỰC TẬP.
1.Lịch sử hình thành
Cơ sở can thiệp giáo dục hòa nhập Ước mơ được thành lập vào ngày 2/4/2014 từTrung tâm Nghiên cứu và phát triển Giáo dục đặc biệt - trực thuộc Hội Bảo trợ ngườikhuyết tật và trẻ mồ côi thành phố Đà Nẵng
Với mong ước “Chung tay cùng gia đình và cộng đồng tạo dựng môi trường, cơ hộiphát triển cho trẻ có nhu cầu đặc biệt”, Cơ sở Ước Mơ hướng tới thực hiện các chứcnăng:
- Chăm sóc - can thiệp - giáo dục theo hướng hòa nhập cho có nhu cầu đặc biệt như:trẻ tự kỷ, trẻ chậm nói, trẻ tăng động giảm chú ý, trẻ rối loạn cảm xúc - hành vi, trẻ nóingọng và trẻ có khó khăn trong học tập
- Tư vấn và hỗ trợ giáo dục hòa nhập cho trẻ có nhu cầu đặc biệt tại gia đình vàtrường mầm non, tiểu học Phụ huynh có thể cùng tham dự tất cả các hoạt động trongngày tại Cơ sở để có thể định hướng và can thiệp tốt hơn cho trẻ tại gia đình Sau khiđược can thiệp tại cơ sở, trẻ sẽ chuyển sang học hòa nhập tại các trường mẫu giáo, tiểuhọc bình thường (nơi có chuyên môn về trẻ đặc biệt) Tại đây, giáo viên của cơ sở vẫntheo dõi và hỗ trợ để các cháu có thể học hòa nhập một cách hiệu quả nhất
- Tìm và vận động các nguồn lực hỗ trợ cho trẻ có hoàn cảnh khó khăn được canthiệp sớm
Trang 9Đội ngũ giáo viên trực tiếp can thiệp, chăm sócgiáo dục là các Tiến sĩ, Thạc sĩ giảng viên Khoa Tâm lý-Giáo dục trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng và các
-cử nhân chuyên ngành: Giáo dục đặc biệt, Tâm lý học, Giáo dục mầm non, Giáo dụctiểu học Đây là đội ngũ giáo viên có chuyên môn sâu, tâm huyết và nhiều năm gắn bóvới việc chăm sóc - giáo dục trẻ có nhu cầu đặc biệt Cơ sở còn có sự trợ giúp, cố vấn
từ các chuyên gia về Giáo dục đặc biệt ở TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và các tìnhnguyện viên trong và ngoài nước
Cơ sở luôn cập nhật và ứng dụng phối hợp các phương pháp can thiệp tiên tiến trênthế giới như: phương pháp tích hợp đa giác quan, Teach, Montessori, Floortime, ABA,DIR, Pictograme, tâm vận động, điều hòa cảm giác, massage,…Các phương pháp nàytrong khi sử dụng đều được điều chỉnh cho phù hợp với từng cá nhân và từng giai đoạnphát triển của trẻ
Đội ngũ cán bộ, giáo viên của Cơ Sở Ước Mơ không ngừng phấn đấu hoàn thiện vàđồng hành cùng phụ huynh để Ước mơ hòa nhập của trẻ và gia đình dần trở thành hiệnthực
2.Chức năng- nhiệm vụ
- Tổ chức các hoạt động can thiệp sớm cho trẻ tự kỷ, khuyết tật trí tuệ, chậm nói.
- Tổ chức giáo dục chuyên biệt cho trẻ tự kỷ, khuyết tật trí tuệ
- Đánh giá phát hiện vật và đánh giá sự phát triển của trẻ tự kỷ, khuyết tật trí tuệ,chậm nói
- Tư vấn hướng dẫn phụ huynh của trẻ tự kỷ, khuyết tật trí tuệ, chậm nói
- Hỗ trợ và đào tạo chuyên môn cho các giáo viên chuyên biệt hòa nhập
- Nghiên cứu hỗ trợ cho trẻ tự kỷ, khuyết tật trí tuệ, chậm nói
- Huy động sử dụng các tổ chức, cá nhân trong các hoạt dộng hỗ trợ trẻ tự kỷ, khuyếttật trí tuệ, chậm nói
3 Phương pháp can thiệp trị liệu
Tùy theo mức độ rối loạn của từng trẻ cơ sở áp dụng những chương trình phùhợp để dạy trẻ phát triển trong các lãnh vực :
- Kỹ năng cá nhân-xã hội
Là các lãnh vực cần đạt được để trẻ hòa nhập với cộng đồng
Trang 10Cơ sở áp dụng chương trình can thiệp sớm "từng bước nhỏ một", dùng can thiệpsớm cho trẻ chậm phát triển.
3.1 Nội dung dạy:
- Dạy các kỹ năng giao tiếp thông qua các hoạt động vui chơi và những sinh hoạthàng ngày
- Dạy các kỹ năng vận động thô
- Dạy các kỹ năng vận động tinh, phối hợp mắt-tay
- Dạy các kỹ năng nhận biết và sử dụng ngôn ngữ
- Dạy các kỹ năng cá nhân và xã hội
3.2 Các phương pháp can thiệp trị liệu
- Phương pháp âm nhạc trị liệu
- Phương pháp điều hòa cảm giác
- Phương pháp tâm vận động
- Phương pháp trị liệu ngôn ngữ
- Liệu pháp tâm lý
- Phương pháp vật lý trị liệu
4 Đội ngũ giáo viên
TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU VÀ PHÁT TRIỂN GDĐB
CƠ SỞ CAN THIỆP HÒA NHẬP ƯỚC MƠ
Sơ đồ cơ cấu tổ chức
Thành phần ban quản lý
vụ
Ghi chú
Ban Giám Đốc
Giám Đốc: Nguyễn
Hoàng Long
P.Giám Đốc Th.S: Lê Thị Kim Thu
Trang 111 Nguyễn Hoàn Long Giám đốc
GDĐB
Phụ trách chuyênmôn
( Ảnh: Giáo Viên Tại Trung Tâm Nghiên Cứu Và Phát Triển Giáo Dục Đặc Biệt)
Bảng phân công nhiệm vụ năm 2014-2015
Đội ngủ giáo Viên trực tiếp làm việc với học sinh
Trang 123 Đoàn Thị Hiếu Cử Nhân Tâm Lý Cá nhân
B.TIẾN TRÌNH THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN
1 Bối cảnh chọn thân chủ
Khi học xong tất cả chương trình của ngành công tác xã hội, bản thân được trảinghiệm thật sự các kiến thức vào thực tế, với vai trò là một nhân viên công tác xã hộiqua đợt thực tập quá khóa này dưới sự hướng dẫn của cô Nguyễn Thị Hằng Phương.Tại trung tâm nghiên cứu và phát triển giáo dục đặc biệt TP Đà nẵng
Với sự hướng dẫn nhiệt tình của cô Nguyễn Thị Hằng Phương và sự giúp đởgiáo viên kiểm huấn tại trung tâm cô Lê Thị Nga, bản thân đã thuận lợi cho việc tìmkiếm và tiếp cận các đối tượng để chọn thân chủ cho mình
Sau khi được làm quen với các thầy cô của trung tâm thì tôi bắt đầu làm quenvới các trẻ tại trung tâm Hầu như bản thân đã tiếp xúc nhiều với nhiều trẻ em nên cónhiều cách tương tác vui chơi thu hút trẻ nên rất nhanh chóng trong vòng 1 tuần tôi đãkết thân hầu hết tất cả các em nhỏ tại trung tâm Bởi nhanh chóng kết thân với các emnên bản thân cũng nhìn nhận ra một số vấn đề của các em và đã chọn cho mình mộtthân chủ phù hợp tại trung tâm qua đợt khảo sát trò chuyện cùng các cô ở trung tâm
Trang 132 Hồ sơ xã hội của thân chủ
Thông tin cá nhân thân chủ
( hình ảnh Thân chủ Trần Hồng H đi chơi công viên cùng sinh viên đã xin phép gia đình và trung tâm)
Phái tính: Nam
Ngày tháng năm sinh: 20/11/2010
Chiều cao : 1,02 m, cân nặng 18kg
Nơi sinh: bệnh viện đa khoa Diễn Châu, Nghệ An
Hiện cư ngụ tại: Đoàn Nhữ Hài, Quận Thanh Khê, Đà Nẵng
Các thông tin khác về thân chủ như:
Thông tin môi trường thân chủ
Các thông tin về môi trường của thân chủ được trình bày ở đây:
Ông nội: Trần Đình Đinh Nghề nghiệp: Hưu Trí
Sinh năm: 1953
Trang 14Dân tộc: kinh
Tôn giáo: Không
Bà nội: Nguyễn Thị Loan Nghề nghiệp: Hưu Trí
Sinh năm: 1962
Dân tộc: Kinh
Tôn giáo: Không
Khi mẹ thân chủ sinh ra H là điều mong muốn của ông bà nội, lúc mang thai thì tìnhyêu thương, chăm sóc của bố mẹ chồng đối với mẹ của thân chủ là rất tốt Quan tâmchăm sóc mọi mặc đến khi sinh H ra mối quan hệ giữa mẹ chồng nàng dâu và gia đìnhphía chồng vui vẻ, hạnh phúc thuận lợi không có xích mích hay cải vã Trước đây ôngnội rất nuông chiều H tuy nhiên khi được gia đình giải thích về vấn đề mà H gặp phải
vì vậy ông bà nội cũng chấp nhận và thích ứng với vấn đề của H, khi gia đình Hchuyển ra Đà Nẵng thì ông bà nội thường xuyên liên lạc với gia đình H
Ông ngoại:Lê Hoàng Cỏ Nghề nghiệp: Hưu trí
Sinh năm: 1943
Dân tộc: Kinh
Tôn giáo: Không
Bà ngoại: Nguyễn Thị Xoan Nghề nghiệp: làm ruộng
Sinh năm: 1948
Dân tộc: Kinh
Tôn giáo: Không
Mối quan hệ của ông bà ngoại với gia đình H còn hạn chế do phong tục tập quán vàđịa hình nơi cư trú vì vậy ông bà ngoại rất thương H khi biết H mắc chứng tự kỷ
Bố của thân chủ: Trần Hồng Quân Nghề nghiệp: kỹ sư
Sinh năm: 1986
Dân tộc: Kinh
Tôn giáo: Không
Chổ làm việc hiện tại của bố thân chủ là : Tam Kỳ
Mẹ của thân chủ: Lê Thị Minh Tú Nghề nghiệp: kế toán
Sinh năm: 1986
Dân tộc: Kinh
Tôn giáo: Không
Hiện tại ở nhà để chăm sóc cho H Nghỉ phép không lương
Mẹ thân chủ rất thương yêu H, Mẹ H từng nói H là niềm hy vọng là động lực để
Mẹ H cố gắn Mẹ H chăm sóc H từ nhỏ đến giờ nên rất hiểu H vì vậy mà khi phát hiện
H mắc chứng tự kỷ thì rất lo lắng nên đã chuyển vào Đà Nắng sinh sống để tiện choviệt học của H Mẹ H là nguồn lực mạnh mẽ nhất đối với H để H phát triển toàn diệnnhất
Trang 15 Bố của thân chủ do đi làm, thường xuyên phải xa nhà Trước đây bố H khôngquan tâm đến H một tuần chỉ về nhà 1 lần, khi được trung tâm can thiệp thì bố H đãthường xuyên về nhà và thương yêu H hơn vì vậy cũng tạo cơ hội cho H phát triển tốtnhất.
Môi trường sống chung quanh thân chủ như ở tại Trung tâm can thiệp sớm vàgiáo dục hòa nhập Ước Mơ thì các cô giáo trong trung tâm rất thân thiện, yêu quý Hnhư con của mình, chăm sóc rất kỹ càng từng bài học, món ăn đến giấc ngủ và luôn tạođiều kiện để H vui chơi hòa hợp với bạn bè để cải thiện tâm lý sợ hãi, nhút nhác của Htrước kia, tạo lập các mối quan hệ bạn bè cho H Lúc nào cũng nhẹ nhàng đối với trẻcho dù lúc đó trẻ ngoan hay không ngoan Nên giữa H và các cô giáo trong trung tâm
có mối quan hệ rất tốt
Tiến trình làm việc với thân chủ
Thời gian thực tập tại trung tâm kéo dài trong 8 tuần và việc lựa chọn, lên kế hoạchtrị liệu và trị liệu cho thân chủ của tôi là kéo dài trong 6 tuần khoảng thời gian nàykhông thể nào đủ để tôi có thể tiến hành trợ giúp thân chủ, khiến thân chủ cải thiện vấn
đề của mình Đồng thời tôi cũng gặp khó khăn cho việc hỗ trợ thân chủ vì do thân chủ
có nhiều giờ cá nhân học riêng và đồng thời thân chủ còn học tại trường mầm non hòanhập nên thời gia gặp thân chủ còn hạn chế Khi tiến hành can thiệp trợ giúp với em Hthì tôi cũng thực hiện đúng các bước tiến trình công tác xã hôi cá nhân và đạt đượcmột số kết quả khả quan
Giai đoạn 1: Tiếp cận thân chủ và nhận diện vấn đề của thân chủ
Thực hành tại trung tâm nghiên cứu phát triển và giáo dục đặc biệt chọn thân chủ H,Trao đổi với mẹ của thân chủ, giáo viên tại trung tâm và trường mầm non để tìm hiểuthông tin về thân chủ Tiếp xúc tương tác thân mật với thân chủ, Qua sự trợ giúp củatrung tâm, và tìm hiểu từ những giáo viên của H để nhận diện vấn đề của H Lần đầutiên tôi gặp thân chủ là lúc tôi đi thực tập tại trung tâm thân chủ cùng mẹ và giáo viênhọc tại phòng cá nhân Trong lúc thân chủ học cá nhân thì tôi ngồi quan sát đồng thờitrò chuyện với mẹ của thân chủ để biết thêm thông tin và cách tiếp cận thân chủ dểdàng hơn
Thuận lợi: thân chủ là người dể gần có thể tiếp cận dể dàng bằng các trò chơiđơn giản Được sự hỗ trợ từ mẹ của thân chủ nên tôi cũng dể dàng tiếp cận được thânchủ
Trang 16Bản thân được học môn tâm lý học phát triển (tâm lý học lứa tuổi) nên bản thântôi cũng nắm được tâm lý trẻ ởi tuổi này
Khó khăn : vì thân chủ là trẻ tự kỷ nên khó có thể tập trung hay chú ý, ngôn ngữkhông linh hoạt nên việc tương tác xã hộ kết thân với thân chủ còn gặp nhiều khókhăn
Thân chủ thường xuyên di chuyển nên việc trò chuyện khó có thể kéo dài được.Thân chủ đi học tại trường mẫu giáo nên thời gian gặp và tương tác với thân chủkhông được nhiều
Thân chủ thích chơi một mình nên việc kết thân làm quen với thân chủ cũng gặpnhiều khó khăn
=>Trong suốt quá trình quan sát và tìm hiểu về thân chủ, đọc hồ sơ của thân chủ vàđược các giáo viên ở trung tâm cho biết thì em nhận thấy thân chủ có khá nhiều vấn đềcần phải giải quyết chẳn hạn như là : Chậm phát triển ngôn ngữ nên đôi lúc H diễn đạtngôn ngữ của mình để muốn lấy một cái gì đó hay nói cảm xúc của mình không rõkhiến người nghe không hiểu Nhận thức máy móc, tìm hiểu khái niệm mới chậm làmcho khả năng học tập của H không theo kịp với bạn cùng lớp khiến H tự ti mặc cảmvới bản thân của mình Khả năng giao tiếp và tự phục vụ kém khiến cho các bạn cùnglớp thấy H không giống mình nên chạy theo chọc ghẹo, không cho chơi cùng, khôngmuốn chơi với H
Sơ đồ thế hệ : ( ngày 14/03/2016 )
16T/C
Trang 17Chú thích:
Mối quan hệ thân thiết nhưng tương tác không thường xuyên
Mối quan hệ thân thiết có sự tương tác thường xuyên
Đối với mẹ của H thì là người xuyên suốt trong quá trình H học tập tại trung tâm đếnlúc về nhà, vì vậy mà mối quan hệ giữa H và mẹ rất thân thiết gần gũi tạo nên cảmgiác an toàn cho H Đây cũng là một thế mạnh của H cho việc phát triển toàn diện hơn
về mặt tâm lý
Sơ đồ sinh thái
TT Hòa Nhập
Trường mầm non
Chính quyền địa phương
Gia đình
Hàng T/C H
Trang 18Chú thích:
Mối quan hệ xa cách
Mối quan hệ thân thiết có sự tương tác thường xuyên
Giải thích sơ đồ: theo sơ đồ ta nhận thấy thân chủ H chỉ được hỗ trợ tương tác mậtthiết với một số trường học, trung tâm, gia đình còn lại những dịch vụ xã hội chínhquyền địa phương còn hạn chế, bởi do thân chủ ở Nghệ An chuyển vào thuê trọ sinhsống nên chưa được chính quyền địa phương quan tâm chặt chẽ, bạn bè do vượt trộinên cũng không tham gia chơi cùng H, do mới chuyển vào Đà Nẵng ở trọ nên chưa kếtthân được với những người xung quanh xóm trọ
Thược dạng tự kỷ nhẹ
Có khả năng ngôn ngữ nếu luyện tập
thường xuyên
Mất tập trung, không thích giao tiếp
Có mẹ và người thân, thầy cô luôn
luôn theo sát và có môi trường học tập
tốt
Thiếu tương tác gần gũi với bố vì bố thường đi làm xa
Có sức khỏe tốt, không bị dị tật gì Gia đình khó khăn phải ở nhà trò,
không gian bị thu hẹp
Nhìn chung chứng phổ tự kỷ của H đang dần được hoàn thiện nhờ sự giúp đởcủa các thầy cô ở trung tâm cũng như các giáo viên mầm non Hiện tại vấn đề lớn mà
H đang gặp phải là thiếu tình thương của bố do tính chất công việc vị trí địa lý nênviệc H được gặp bố gần gũi vớ bố bị hạn chế Vì vậy bản thân quyết định chọn vấn đề
hỗ trợ H trong việc vui chơi giải trí và mở rộng không gian vui chơi học tập với vai tròcủa một người chú thay mặt cho người bố lúc vắng nhà
Trang 19Cây vấn đề của thân chủ:
Chậm phát triển ngôn ngữ, tư duy kém
vui chơi bị thu hẹp
Bố đi làm xa gia đình, thời gian về tiếp xúc với con hạn chế
ở xa nhà, phải ở trọ, không gian môi trường sống
bị thu hẹp
Mắc chứng phổ
tự kỷ
Ngôn ngữ hạn chế, thiếu tập trung chú ý Khả năng chơi
các trò chơi kết hợp với các bạn còn kém
Trang 20Theo cây vấn đề ta nhận thấy thân chủ đang gặp phải vấn đề chính là Tự Kỷ tuynhiên vấn đề ở đây theo tôi nhận thấy để thân chủ có được sự phát triển tốt nhất thì cầnphải nhận được sự hỗ trợ từ tất cả mọi người chính quyền địa phương, gia đình ( đặtbiệt là người bố của H )
Giai đoạn 2: Đánh giá và lập kế hoạch giúp đỡ
Tình thương của bố là một trong những yếu tố quan trọng hình thành nên nhâncánh của con người của một đứa trẻ Bố cũng sẽ là người cho con của mình có cảmgiác an toàn nhất khi có người ở bên cạnh, tình thương của bố mẹ đối với trẻ em khôngthể thiếu một ai trong 2 người, đối với trẻ tự kỷ thì càng không thể, để giúp trẻ tự kỷdần hoàn thiện bản thân của mình thì cần có những tình thương yêu của gia nhất địnhthì bản thân trẻ mới có thể phát triển phục hồi tốt nhất
Đối với H thì việc can thiệp của trung tâm cũng như trường mẫu giáo đã dầnhoàn thiện tuy nhiên do sự thiếu hụt của người bố cũng cảng trở một phần nào đótrong việc tương tác xã hội của em, bên cạnh đó thì không gian nơi ở của H quá hạnchế vì vậy cũng ảnh hưởng đến phần nào cho hoạt động của em, thời gian mà em rangoài vui chơi cũng hạn chế do bản thân người bố thì đi vắng nhiều ngày, mẹ đangmang bầu nên khó có thể cho H đi ra ngoài vui chơi thường xuyên được
Sau những sâu chuổi tất cả các vấn đề thì bản thân nhận thấy mình có thể hỗ trợthân chủ trong việc mở rộng không gian vui chơi, có thể thay người bố của em tạo cho
em cảm giác an toàn tuy không được toàn vẹn như người bố thật sự của em nhưngphần nào cũng cải thiện được sự thiếu hụt đó của H
Phân tích vấn đề hiện tại của thân chủ: đang ở mức độ nhẹ không có nhiều nguy
cơ chỉ cần có sợ can thiệp và hỗ trợ trị liệu tâm lý sớm cho thân chủ thì tình hình vấn
đề của thân chủ cũng khá khả quan trong việc giải quyết vì thân chủ cũng là một người
có nhận thức, có suy nghĩ và tư duy tốt nên khả năng hòa nhập cộng đồng của thân chủcũng khá cao
- Xác định loại giúp đở cần thiết: Tạo điều kiện cho thân chủ giao tiếp với bên
ngoài như: đi khu vui chơi, tới ở những nơi đông người, thường xuyên trò chuyện vớithân chủ Tìm cách cho thân chủ làm quen với tất cả mọi người xung quanh, khôngnên nhốt thân chủ ở trong nhà khi người thân có việc, mẹ và người thân của thân chủ