9. DE CUONG CHINH TRI HOC

Khoa giảng dạy: Khoa Chính trị học & Quan hệ quốc tế Số điện thoại: 02438 540 210 Các yêu cầu của môn Chính trị học: - Yêu cầu đối với người học: + Trước giờ lên lớp: Nghiên cứu đề cươ

Trang 1

ĐỀ CƯƠNG MÔN CHÍNH TRỊ HỌC

PHẦN I TỔNG QUAN VỀ MÔN HỌC

1 Thông tin chung về môn Chính trị học

Tổng số tiết: 40 tiết (Lý thuyết: 35 tiết, thảo luận 05 tiết).

Khoa giảng dạy: Khoa Chính trị học & Quan hệ quốc tế

Số điện thoại: 02438 540 210

Các yêu cầu của môn Chính trị học:

- Yêu cầu đối với người học:

+ Trước giờ lên lớp: Nghiên cứu đề cương môn học; tìm và đọc sách, tài liệu

đã được giới thiệu trong đề cương môn học; chuẩn bị ý kiến phát biểu; trước buổi thảo luận, chuẩn bị đề cương thảo luận nhóm.

+ Trong giờ lên lớp: Nghe giảng, ghi chép, chuẩn bị ý kiến tham gia bài

giảng, phát biểu ý kiến khi được phép, làm việc nhóm.

+ Sau giờ lên lớp: Tự học, củng cố kiến thức, kỹ năng, thái độ, chuẩn bị ôn thi

kết thúc học phần theo yêu cầu môn học.

- Yêu cầu đối với giảng viên:

+ Trước giờ lên lớp: Chuẩn bị đề cương, kế hoạch bài giảng, tài liệu học tập,

các công cụ hỗ trợ dạy - học, giao nhiệm vụ cho học viên.

+ Trong giờ lên lớp: Giảng dạy đúng đề cương, kế hoạch bài giảng; chú trọng

phát triển kỹ năng, định hướng thái độ tư tưởng của học viên; ứng dụng phương pháp giảng dạy tích cực phù hợp và hiệu quả; kiểm tra việc học viên thực hiện yêu cầu của giảng viên nhằm phục vụ tốt hoạt động dạy - học

+ Sau giờ lên lớp: Yêu cầu học viên củng cố lại kiến thức chuyên đề đã học và

chuẩn bị nội dung chuyên đề sau; gợi ý những vấn đề “then chốt” để học viên khi

“xào bài” có thể có ý kiến phản hồi; trên cơ sở đó, điều chỉnh nội dung và phương pháp giảng dạy.

Trang 2

2 Mô tả tóm tắt nội dung môn Chính trị học

2.1 Vị trí, vai trò

- Vị trí: Chính trị học là môn học trong Chương trình cao cấp lý luận chính trị

theo Quyết định số 3092/QĐ-HVCTQG ngày 24 tháng 7 năm 2017 của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; có vị trí đứng sau các môn chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh (Triết học, Kinh tế chính trị học, Chủ nghĩa xã hội khoa học và

Tư tưởng Hồ Chí Minh); từ đó, môn Chính trị học làm cơ sở cho các môn Lãnh đạo học, Nhà nước và Pháp luật, Xây dựng Đảng, Kinh tế, Quan hệ quốc tế).

- Vai trò: Cung cấp trang bị những kiến thức cơ bản về chính trị học nhằm đáp

ứng yêu cầu thực tiễn đời sống chính trị đặt ra cho học viên ở cơ quan, đơn vị hoặc địa phương, cơ sở

2.2 Mục tiêu chung

Môn Chính trị học cung cấp cho người học:

- Về kiến thức: Hiểu biết chuyên ngành chuyên sâu về những hiện tượng, biểu

hiện, bản chất, có tính quy luật của đời sống chính trị; đồng thời, đi sâu vào những vấn đề cơ bản của chính trị học, như Khái luận về Chính trị học; Quyền lực chính trị trong xã hội hiện đại; Văn hóa chính trị; Các mô hình hệ thống chính trị; Nhà chính trị tiêu biểu; Kinh nghiệm xử lý tình huống chính trị; Vấn đề an ninh chính trị trong bối cảnh thế giới biến đổi

- Về kỹ năng: Học viên có tư duy chính trị, có khả năng phân tích các vấn đề

chính trị đang diễn ra; có năng lực hoạt động chính trị, có kỹ năng xử lý, giải quyết các tình huống mà thực tiễn chính trị đặt ra, đảm bảo ổn định, phát triển trong điều kiện hội nhập quốc tế hiện nay

- Về thái độ: Trên cơ sở nền tảng tri thức Chính trị học, người học có cơ sở

khoa học để vững tin vào chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng ta về chính trị; có thái độ khách quan khoa học trước các hiện tượng chính trị, có tri thức khoa khọc, lập trường đúng đắn chống lại các luận điệu xuyên tạc chống phá của các thế lực thù địch.

Trang 3

PHẦN II CÁC BÀI GIẢNG MÔN CHÍNH TRỊ HỌC

I BÀI 01

1 Tên bài giảng: KHÁI LUẬN VỀ CHÍNH TRỊ HỌC

2 Số tiết lên lớp: 05 tiết

3 Mục tiêu: Bài giảng này cung cấp cho học viên:

- Về kiến thức: Những nội dung cơ bản về chính trị, chính trị học; Các nội dung nghiên cứu của Chính trị học trên thế giới và ở Việt Nam; Sự phát triển của các tri thức chính trị trong lịch sử, như: Nguồn gốc quyền lực nhà nước; các mô hình thể chế [hình thức cầm quyền]; pháp quyền và kiểm soát quyền lực nhà nước; vai trò của nhân dân trong chính trị.

- Về kỹ năng: Học viên có khả năng phân tích, đánh giá được những nội dung

cơ bản về chính trị, Chính trị học trên thế giới và ở Việt Nam hiện nay; từ đó ứng dụng vào thực tiễn chính trị ở Việt Nam.

- Về thái độ: Giúp cho học viên tin tưởng vào chủ trương, đường lối, chính

sách của Đảng và Nhà nước; có thái độ đúng đắn trước các vấn đề chính trị, tích cực tham gia vào đời sống chính trị

4 Chuẩn đầu ra và đánh giá người học

Chuẩn đầu ra (Sau khi kết thúc bài giảng

này, học viên có thể đạt được)

Đánh giá người học Yêu cầu đánh giá Hình thức

đánh giá

- Về kiến thức:

+ Hiểu được khái niệm về chính trị, xác định

được đối tượng nghiên cứu của Chính trị

học

+ Phân tích, luận giải để thấy được sự phát

triển các tri thức chính trị trong lịch sử về

nguồn gốc quyền lực nhà nước; mô hình thể

chế [hình thức cầm quyền]; pháp quyền và

kiểm soát quyền lực chính trị; vai trò của

nhân dân trong chính trị

- Xác định được vị trí, vaitrò của chính trị học trongthực tiễn chính trị

- Hiểu được những nộidung về nguồn gốc quyềnlực nhà nước, mô hình thểchế [hình thức cầm quyền],pháp quyền và kiểm soátquyền lực chính trị, vai tròcủa nhân dân trong chínhtrị; từ đó, vận dụng thực

- Thi viết -Thi Vấn đáp

- Về kỹ năng:

Đánh giá, rút ra giá trị về pháp quyền và

Trang 4

kiểm soát quyền lực chính trị, vai trò của

nhân dân trong chính trị; từ đó, vận dụng vào

thực tiễn chính trị ở địa phương, cơ sở hoặc

cơ quan, đơn vị công tác

tiễn chính trị ở địa phương,

cơ sở hoặc cơ quan, đơn vị

- Về thái độ:

Có thái độ khách quan, khoa học khi nhìn

nhận về các vấn đề chính trị, từ đó vững tin

vào chủ trương, đường lối đổi mới chính trị ở

Việt Nam hiện nay

5 Nội dung chi tiết và hình thức tổ chức dạy học

Nội dung chi tiết Hình thức tổ

*Câu hỏi trước giờ lên lớp:

1 Chính trị?

2 Sự ra đời Chính trị họctrên thế giới và Việt Nam?

*Câu hỏi trong giờ lên lớp:

2 Những giá trị về nhànước pháp quyền và kiểmsoát quyền lực nhà nước

3 Vai trò của nhân dântrong chính trị

II Các nội dung nghiên cứu chính của

Chính trị học trên thế giới và ở Việt Nam

hiện nay

2.1 Các nội dung nghiên cứu của Chính trị

học trên thế giới

2.2 Nội dung môn Chính trị học trong

chương trình cao cấp lý luận chính trị hiện nay

III Sự phát triển của các tri thức chính

trị trong lịch sử

3.1 Về nguồn gốc quyền lực nhà nước

3.1.1 Quan niệm quyền lực nhà nước có

nguồn gốc siêu nhiên

3.1.2 Quan niệm quyền lực nhà nước có

Trang 5

3.4.1 Trong chế độ chiếm hữu nô lệ và

Phong kiến

3.4.2 Thời Cận đại

3.4.3 Chủ nghĩa Mác - Lênin

3.4.4 Tư tưởng Hồ Chí Minh

6 Tài liệu học tập

6.1 Tài liệu phải đọc

1 Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2018), Giáo trình cao cấp lý luận chính trị: Chính trị học, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội.

2 Lê Văn Phụng (chủ biên, 2013), Tập bài giảng Chính trị học, Nxb Quân đội

nhân dân, Hà Nội.

3 Đảng Cộng sản Việt Nam (2016) Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà Nội.

6.2 Tài liệu nên đọc

1 John Locke, Khảo luận thứ hai về chính quyền – chính quyền dân sự, Nxb

Tri thức, Hà Nội, 2007

2 Jean- Jacques Rousseau, Bàn về Khế ước xã hội, Nxb Lý luận chính trị, Hà

Nội, 2006

3 Montesquieu, Bàn về tinh thần pháp luật, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2004

7 Yêu cầu với học viên

- Chuẩn bị nội dung thảo luận;

- Chuẩn bị nội dung tự học;

- Chuẩn bị nội dung câu hỏi trước, trong, sau giờ lên lớp;

- Đọc tài liệu theo hướng dẫn;

- Tập trung nghe giảng, tích cực tham gia trả lời các câu hỏi, đóng góp ý kiến , thảo luận.

- Chính trị là gì? Đối tượng nghiên cứu của Chính trị học

- Các mô hình thể chế [hình thức cầm quyền]

- Về pháp quyền và kiểm soát quyền lực nhà nước

- Về vai trò của nhân dân trong chính trị.

Trang 6

II BÀI 02

1 Tên bài giảng: QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ TRONG XÃ HỘI HIỆN ĐẠI

3 Mục tiêu: Bài giảng này cung cấp cho học viên:

- Về kiến thức: Một số kiến thức cơ bản về quyền lực, quyền lực chính trị; sự

biến đổi quyền lực chính trị trong xã hội hiện đại; một số vấn đề cơ bản trong việc thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân lao động và kiểm soát quyền lực chính trị

ở nước ta hiện nay

- Về kỹ năng: Học viên có khả năng phân tích, đánh giá những biểu hiện về

quyền lực, quyền lực chính trị và sự biến đổi quyền lực chính trị cũng như việc thực thi quyền lực chính trị của nhân dân và kiểm soát quyền lực chính trị ở Việt Nam hiện nay.

- Về thái độ: Củng cố nhận thức lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và Nhà nước về thực thi quyền lực chính trị của nhân dân và kiểm soát quyền lực chính trị ở Việt Nam hiện nay

Chuẩn đầu ra (Sau khi kết thúc bài giảng

này, học viên có thể đạt được)

Đánh giá người học Yêu cầu đánh giá Hình thức

đánh giá

- Về kiến thức

+ Hiểu được các khái niệm “quyền lực”,

“quyền lực xã hội”, “quyền lực chính trị” và

“quyền lực nhà nước”

+ Làm rõ được những biến đổi quyền lực

chính trị trong xã hội hiện đại; điều kiện đảm

bảo thực hiện quyền lực chính trị của nhân

dân và nội dung về kiểm soát quyền lực

chính trị

- Vận dụng kiến thức vềquyền lực chính trị, quyềnlực nhà nước, kiểm soátquyền lực chính trị đểđánh giá thực hiện kiểmsoát quyền lực chính trị ởđịa phương, cơ sở và đềxuất các kiến nghị, giảipháp cụ thể

- Vận dụng được cơ sở lýluận về quyền lực, quyềnlực chính trị và quyền lựcchính trị của nhân dân lao

- Thi viết

- Thi vấn đáp

+ Nhận diện được những biến đổi của quyền

lực chính trị ở địa phương, đơn vị

+ Phân tích, đánh giá được thực trạng quyền

làm chủ của nhân dân và thực hiện kiểm soát

quyền lực chính trị theo tinh thần đổi mới

Trang 7

chính trị ở Việt Nam hiện nay động, đề xuất giải pháp

phát huy quyền làm chủcủa nhân dân ở địaphương, cơ quan côngtác

+ Có thái độ tích cực, ủng hộ và đúng đắn

trong thực hiện kiểm soát quyền lực chính trị

ở Việt Nam hiện nay

+ Nhận biết đúng đắn biểu hiện các điều kiện

thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân

trong thực tiễn và đề xuất biện pháp hoàn

thiện nội dung từng điều kiện nhằm phát huy

quyền làm chủ của nhân dân ở địa phương,

cơ sở hoặc cơ quan, đơn vị công tác

*Câu hỏi trong giờ lên lớp:

1 Tại sao lại có sựbiến đổi quyền lựctrong xã hội hiện đại?

2 Tại sao phải kiểmsoát quyền lực chínhtrị?

*Câu hỏi sau giờ lên

lớp (định hướng tự học và ôn tập):

1 Khái niệm và đặcđiểm của quyền lựcchính trị?

2 Kiểm soát quyềnlực chính trị ở Việt

II Những biến đổi của quyền lực chính

trị trong xã hội hiện đại

1 Đa dạng hóa chủ thể quyền lực

2 Sự dịch chuyển của QLNN

3 Sự biến đổi trong cơ sở QLCT

4 Sự tác động của toàn cầu hóa

- Thuyết trình

-Thảo luận nhóm:

Những biến đổi của quyền lực chính trị hiện nay?

- Tự học:

2.1. Ảnh hưởng củacách mạng khoa học

- công nghệ và quátrình toàn cầu hóađến quyền lực chínhtrị

III Thực hiện quyền lực chính trị ở Việt

Nam

3.1 Quyền lực chính trị trong thời kỳ quá

độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

3.1.1 Thắng lợi của Cách mạng Tháng

Tám (1945) mở đầu thời kỳ quá độ

- Thuyết trình-Thảo luận nhóm:

+ Các điều kiện đảm bảo thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân

Trang 8

3.1.2 Quyền lực chính trị của nhân dân lao

động

3.2 Kiểm soát quyền lực chính trị

3.2.1 Tính tất yếu kiểm soát quyền lực

chính trị

3.2.2 Cơ chế kiểm soát quyền lực chính trị

* Cơ chế kiểm soát “bên trong”

* Cơ chế kiểm soát “bên ngoài”

* Tự kiểm soát của “con người quyền lực”

+ Kiểm soát quyền lực chính trị ở Việt Nam hiện nay

Nam hiện nay?

3 Điều kiện đảm bảothực hiện quyền lựcchính trị của nhândân

6.1 Tài liệu phải đọc:

1 Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2018), Giáo trình cao cấp lý luận chính trị: Chính trị học, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội.

2 Lê Văn Phụng (chủ biên, 2013), Tập bài giảng Chính trị học, Nxb Quân đội

nhân dân, Hà Nội

3 Đảng Cộng sản Việt Nam (2016) Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà Nội.

6.2 Tài liệu nên đọc

1 Viện Chính trị học, Lý luận về quyền lực chính trị (Tập bài giảng dành cho

- Đọc tài liệu theo hướng dẫn;

- Tập trung nghe giảng, tích cực tham gia trả lời các câu hỏi, đóng góp ý kiến , thảo luận.

Trang 9

8 Tài liệu hướng dẫn học

- Quyền lực, quyền lực xã hội, quyền lực chính trị và quyền lực nhà nước.

- Quyền lực chính trị của nhân dân lao động.

- Kiểm soát quyền lực chính trị.

BÀI 03:

1 Tên bài giảng: VĂN HÓA CHÍNH TRỊ

2 Số tiết lên lớp: 05 tiết

3 Mục tiêu: Bài giảng này sẽ cung cấp cho học viên:

- Về kiến thức: Hiểu rõ khái niệm văn hóa chính trị (VHCT); Các thành tố,

chức năng của VHCT; Thực trạng và giải pháp mang tính định hướng nâng cao VHCT Việt Nam hiện nay.

- Về kỹ năng: Có kỹ năng phân tích và đề xuất các giải pháp để nâng cao

VHCT của cá nhân, tổ chức ở địa phương, đơn vị.

- Về thái độ: Nhận thức được vai trò của VHCT trong đời sống chính trị, sự

ảnh hưởng của nó đối với hành vi của từng cá nhân, từng nhóm xã hội khi các chủ thể này tham gia vào đời sống chính trị; qua đó giúp họ ý thức được bổn phận và trách nhiệm của mình trong việc thúc đẩy, nâng cao VHCT ở cơ quan, địa phương

4 Chuẩn đầu ra và đánh giá người học

Chuẩn đầu ra (Sau khi

kết thúc bài giảng này,

hướng để nâng cao VHCT

ở cơ quan, địa phương

công tác

+ Vận dụng kiến thức cơ bản

về VHCT vào đánh giá thựctrạng VHCT ở Việt Nam hiệnnay

+ Từ cơ sở lí luận về VHCT,

đề xuất giải pháp nhằm nângcao VHCT ở địa phương, nơicông tác

- Thi viết

- Thi vấn đáp

Trang 10

+ Đưa ra được khuyến

Nam hiện nay

5 Nội dung chi tiết và hình thức tổ chức dạy học

Nội dung chi tiết Hình thức tổ chức dạy

Câu hỏi trước giờ lên lớp:

1 “Văn hóa”, “văn

Câu hỏi sau giờ lên lớp:

1 Phân tích khái niệm

VHCT

2 Để xây dựng VHCT

cần những thành tốnào? Phân tích nộidung của các thành tố

Trang 11

3 Phân tích giải pháp

để nâng cao VHCT ởViệt Nam hiện nay

2 Văn hóa chính trị Việt Nam

2.1 Các giá trị đặc trưng của văn

hóa chính trị Việt Nam

2.2 Thực trạng văn hóa chính trị

ở Việt Nam hiện nay

2.3 Giải pháp mang tính định

hướng nhằm nâng cao văn hóa

chính trị ở Việt Nam hiện nay

văn hóa chính trị trong Đảng,

trong các cơ quan nhà nước và

môi trường và điều kiện để

phát triển văn hóa công dân.

tạo, có chọn lọc tinh hoa văn

hóa chính trị truyền thống của

dân tộc và nhân loại.

-Thuyết trình-Thảo luận nhóm

-Nội dung thảo luận nhóm: Thực trạng văn hóa chính trị ở Việt Nam hiện nay

6.1 Tài liệu phải đọc:

1 Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Viện Chính trị học, Giáo trình Chính trị học, Nhà xuất bản Lý luận chính trị, Hà Nội, 2018.

6.2 Tài liệu nên đọc:

1 Khoa Chính trị học - Học viện chính trị khu vực I: “Chính trị học – Một

số vấn đề lý luận và thực tiễn” Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2010.

2 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII Nxb Chính trị Quốc gia H.2016 (tr 22-54; 113-145)

Trang 12

3 Đảng Cộng sản Việt Nam: Nghị quyết Trung ương IX, Khóa XI: Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước Nxb Chính trị Quốc gia H.2014.

- Đọc tài liệu theo hướng dẫn; nghiên cứu đề cương bài học;

- Tập trung nghe giảng, tích cực tham gia trả lời các câu hỏi, đóng góp ý

kiến, thảo luận.

IV BÀI 04:

1 Tên bài giảng: CÁC MÔ HÌNH HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ

3 Mục tiêu: Bài giảng này sẽ cung cấp cho học viên:

- Về kiến thức: Một số kiến thức về khái niệm hệ thống chính trị (HTCT) và

các loại mô hình HTCT chủ yếu trên thế giới; đặc điểm, cấu trúc và định hướng đổi mới HTCT ở Việt Nam hiện nay.

- Về kỹ năng: Phân tích, so sánh các mô hình HTCT điển hình cũng như phân

tích đánh giá cơ cấu, tổ chức và hoạt động của HTCT Việt Nam; xây dựng kỹ năng tham gia quá trình đổi mới, hoàn thiện HTCT ở địa phương, cơ sở.

- Về thái độ: Nắm vững quan điểm của Đảng, nâng cao ý thức trách nhiệm của

bản thân, tích cực đóng góp vào sự đổi mới HTCT ở địa phương, nơi công tác.

Chuẩn đầu ra (Sau khi kết thúc

bài giảng học viên có thể đạt được)

HTCT cơ bản trên thế giới

+ Phân tích đặc điểm, cấu trúc và

- Vận dụng những kiếnthức về 03 mô hìnhHTCT cơ bản, rút ranhững giá trị góp phầnvào quá trình đổi mới

- Thi viết

- Thi vấn đáp

Trang 13

các thành tố cơ bản của HTCT ở

nước ta

+ Nắm vững những quan điểm

mang tính nguyên tắc trong đổi mới

HTCT ở nước ta hiện nay; vận

dụng vào thực tiễn và đề xuất giải

pháp đổi mới HTCT ở địa phương,

cơ sở nơi mình công tác

HTCT ở nước ta hiện nay

- Vận dụng những kiến

thức về HTCT ở nước ta,

đề xuất những giải phápkhắc phục hạn chế vànâng cao hiệu quả hoạtđộng HTCT ở địaphương, cơ sở

+ Rút ra được ưu, nhược điểm và

giá trị của 3 mô hinh đóng góp vào

quá trình đổi mới HTCT ở nước ta

hiện nay

+ Khuyến nghị giải pháp nâng cao

hiệu quả hoạt động trong quá trình

đổi mới HTCT địa phương

+ Vững tin vào đường lối đổi mới

HTCT ở Việt Nam hiện nay

+ Tích cực chủ động, sáng tạo đóng

góp vào quá trình đổi mới và hoàn

thiện HTCT ở địa phương

Nội dung chi tiết Hình thức tổ chức

dạy học

Câu hỏi đánh giá quá trình

I Lý luận chung về hệ thống

Câu hỏi trong giờ lên lớp:

1 Ưu điểm, hạn chế của 3 môhình HTCT trên thế giới là gì?

2 HTCT VN có những đặcđiểm gì?

Câu hỏi sau giờ lên lớp.

1 Trình bày khái niệm HTCT

II Ba mô hình HTCT chủ yếu

2.1 Mô hình cơ bản tổ chức nhà

Định dạng
Số trang	26
Dung lượng	268,5 KB