QUYEN LUC CHÍNH TRỊ

Quyền lực chính trịa Khái niệm  Quyền lực chính trị là sức mạnh ý chí chung của một tập đoàn xã hội, giai cấp, dân tộc-quốc gia, thể hiện khả năng [năng lực] thực hiện được lợi ích của

Vũ Thị Như Hoa, Khoa Chính trị học Học viện Chính trị khu vực I - 0946 614 888

hoangoclancth@gmail.com

- Theo hành vi: QL là sự tác động đối

với người khác bằng phương tiện nào đó

để đạt kết quả mong muốn

- Theo nguồn lực: QL là nguồn sức

mạnh [quân đội, kinh tế, văn hóa…]

thông qua chiến lược chuyển đổi của

chủ thể để đạt kết quả mong muốn

Từ điển Bách khoa Triết học (LX)

QL là khả năng thực hiện được ý chí của

mình, tác động làm thay đổi hành động,

hành vi, phẩm hạnh của người khác nhờ

một phương tiện nào đó (uy tín, quyền

hành, sức mạnh)

Ba “bộ mặt của QL

Quyền lực = Quyền + Lực

Chỉ huy “bộ mặt” công khai

Nghị trình “bộ mặt” kín đáo Chiêu dụ

“bộ mặt” vô hình

I QUYỀN LỰC VÀ QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ

1 Quyền lực và quyền lực xã hội

a) Quyền lực

1 Quyền lực và quyền lực xã hội

I QUYỀN LỰC VÀ QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ

Định nghĩa

QLXH là sức mạnh ý chí của toàn xã hội, tác động bao trùm, chi phối mọi thành viên xã hội, gắn kết họ trong trật

tự của xã hội, trong những hoạt động chung để đảm bảo sự tồn tại và phát triển chung của cộng đồng xã hội

QLXH

2 Quyền lực chính trị

a) Khái niệm

 Quyền lực chính trị là sức mạnh ý chí chung của một tập đoàn xã hội, (giai cấp, dân tộc-quốc gia), thể hiện khả năng [năng lực] thực hiện được lợi ích của tập đoàn xã hội đó, trong khi tác động, chi phối các tập đoàn xã hội khác theo ý

cơ bản, vừa có

sự “không thuần nhất”

QLCT được cấu trúc theo kiểu

“hình tháp” (hình chóp); trong cơ cấu QLCT gồm nhiều phân hệ tác động, ràng buộc

lẫn nhau

QLCT được thực hiện thông qua chế độ “đại diện”: hiện thân hóa ở những nhóm người, những con người cụ thể (sự “nhân cách hóa con người quyền lực”)

b) Đặc điểm QLCT

2 Quyền lực chính trị

c) Quyền lực nhà nước

- QLNN là sự giao thoa, hỗn hợp của QLXH và QLCT

+ QLNN là QLXH, thực hiện quyền lực của xã hội ủy quyền.

+ Nhà nước thực hiện quyền lực của giai cấp cầm quyền và là một QLCT

Như vậy, QLNN vừa thực hiện chức năng QLXH (bảo đảm, bảo vệ lợi ích

chung xã hội), vừa thực hiện chức năng QLCT (thực hiện quyền lực của giai

cấp cầm quyền).

1 Đa dạng hóa chủ thể chính trị dẫn tới “dân chủ hóa” QLCT

2 Sự dịch chuyển của QLCT

3 Sự biến đổi trong cơ sở [nguồn tài nguyên] QLCT (trí tuệ hóa QLCT)

4 Sự tác động của toàn cầu hóa

II NHỮNG BIẾN ĐỔI CỦA QLCT TRONG XÃ HỘI HIỆN ĐẠI

1 QLCT trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam

Quyền lực chính trị của nhân dân lao động

đạo của Đảng Cộng sản cầm quyền

III THỰC HIỆN QLCT Ở VIỆT NAM

Bản thân nhân dân lao động, những người lao động

Dân chủ hóa đời sống xã hội

2 Điều kiện đảm bảo QLCT của nhân dân lao động

a) Cơ sở kinh tế đảm bảo QLCT của nhân dân LĐ là chế độ công hữu về

TLSX chủ yếu, trên cơ sở LLSX phát triển cao của xã hội

b) Đảng cầm quyền thực sự là đội tiền phong của giai cấp công nhân, đại biểu

lợi ích của nhân dân LĐ; tập trung tinh hoa, trí tuệ, phẩm chất của giai cấp, dân tộc

- Đường lối, chính sách của Đảng

- Tổ chức đảng các cấp

- Đội ngũ đảng viên

III THỰC HIỆN QLCT Ở VIỆT NAM

• c) Nhà nước thực sự “của dân, do dân, vì dân”

- Cơ quan quyền lực nhà nước (Quốc hội, HĐND)

- Hệ thống các cơ quan nhà nước

- Quy chế, thủ tục hành chính nhà nước đơn giản hóa, minh bạch

- Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức thực sự là những “công bộc” của dân

d) Các tổ chức, đoàn thể nhân dân thực sự là tổ chức của chính quần chúng;

đại diện lợi ích cơ bản, phản ánh nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân; chăm lo bảo vệ được lợi ích của quần chúng

e) Bản thân nhân dân LĐ, những người lao động phải có nhận thức, có ý

thức và có năng lực thực hiện quyền lực của mình

- Vì vậy, phải nâng cao dân trí, nâng cao văn hóa chính trị

f) Dân chủ hóa đời sống xã hội

- Dân chủ hóa trên mọi mặt, mọi lĩnh vực đời sống xã hội, tạo môi trường xã

hội thực sự dân chủ, người dân làm chủ mọi mặt của xã hội: kinh tế, chính trị,

văn hóa, xã hội

- Các quyền và lợi ích cơ bản của nhân dân, của người LĐ được thể chế hóa,

được đảm bảo bằng pháp luật

- Quyền dân chủ (quyền làm chủ của người dân) được thực hiện ngay từ cơ

sở: Dân biết, Dân bàn, Dân làm, dân kiểm tra, dân hưởng.

- Dân chủ hóa xã hội được thực hiện từ Đảng cầm quyền

III THỰC HIỆN QLCT Ở VIỆT NAM

3 Kiểm soát QLCT

a) Tính tất yếu kiểm soát QLCT

- QLCT trong “thời kỳ quá độ” ở nước ta là quyền lực của nhân dân LĐ, bản

chất là quyền lực của giai cấp công nhân.

+ Giai cấp công nhân ủy quyền cho Đảng CSVN thực hiện lãnh đạo xã hội, lãnh

đạo Nhà nước.

+ Nhân dân (LĐ) ủy quyền cho Nhà nước thể hiện ý chí chung của toàn dân,

bảo vệ lợi ích của nhân dân (LĐ).

- Quyền lực được ủy quyền phải được kiểm soát, chủ thể đích thực của quyền

lực phải kiểm soát chủ thể được ủy quyền để quyền lực được thực hiện đúng

đắn, không bị “tha hóa”, biến dạng

Kiểm soát bên trong

của Đảng

b) Cơ chế kiểm soát QLCT

* Cơ chế kiểm soát “bên trong”

Cơ sở kiểm soát

do Đại hội bầu ra

Cấp ủy và các cơ

quan chức năng, đặc biệt là Ủy ban Kiểm tra đối với tổ chức đảng và đội ngũ

đảng viên

Cấp ủy cấp trên và Ủy ban Kiểm tra cấp trên đối với tổ chức

đảng

Tự kiểm soát của tổ chức đảng và đảng viên

III THỰC HIỆN QLCT Ở VIỆT NAM

Kiểm soát bên trong

Kiểm soát của các cơ quan chức năng: Thanh tra Nhà nước, Kiểm toán Nhà nước

Kiểm soát của chính quyền cấp trên đối với chính quyền cấp dưới

Kiểm soát của HĐND đối với UBND và Tòa án, Viện Kiểm sát ở địa phương

Tự kiểm soát của mỗi

cơ quan Nhà nước, của (đội ngũ) cán bộ, công chức, viên chức

Cơ chế kiểm soát bên

- Hệ thống thông tin truyền thông [Báo chí] (“quyền

lực thứ tư”)

- Các tầng lớp nhân dân, người dân

III THỰC HIỆN QLCT Ở VIỆT NAM

Tự kiểm soát của “con người quyền lực”