Nghệ thuật xòe Thái

A LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:Nói đến Nghĩa Lộ là nói đến xứ sở của hoa Ban trắng, của những lễ hội tưng bừng đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc, nơi lưu giữ và trao truyền được nhiều giá trị văn hóa đặc thù của quê hương Mường Lò. Một trong những nét văn hóa đặc thù ấy, chính là văn hóa xòe của đồng bào Thái hình thức sinh hoạt cộng đồng đậm đà bản sắc, tạo dấu ấn riêng biệt cho một miền quê của vùng Tây Bắc. “Xoè” được bắt nguồn từ hình thức múa sơ khai trong dân vũ Thái với những động tác múa đơn giản và một bước chân vững chắc. Hoạt động ấy được lặp đi lặp lại nhiều lần, dần dần được nâng lên cả về động tác lẫn ý thức, hình thành lên các điệu xoè.Xòe là món ăn tinh thần không thể thiếu của người Thái. Từ xưa người Thái vẫn quan niệm “Không xòe không tốt lúa. Không xòe thóc cạn bồ. Không xòe trai gái không thành đôi. Không xòe hoa sẽ héo tàn”. Qua mỗi bước xòe con người gần gũi chan hòa với nhau hơn, thêm tự tin để bước vào cuộc sống với một niềm tin yêu trong sáng. Xòe không chỉ là những tiết mục văn nghệ dân gian mà còn là kết tinh từ thực tế cuộc sống, phản ánh mọi mặt sinh hoạt đời sống, chuyên chở quan niệm về vũ trụ, âm dương ngũ hành cùng khát vọng sống ngày một tốt đẹp hơn. Ngày 862015 Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch ra Quyết định số 1877QĐBVHTTDL công bố danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia trong đó có Nghệ thuật Xòe Thái ở Mường Lò, Nghĩa Lộ.Thực hiện Nghị quyết TW 5 – Khoá VIII về Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, sáu điệu xòe của đồng bào Thái đã được thị xã Nghĩa Lộ đã khai thác, lưu giữ và phổ biến đến toàn thể đồng bào các dân tộc trên địa bàn. Xòe đã được đưa vào các trường học và đối với trường THTHCS Hoàng Văn Thụ thì điệu xòe đã trở thành hoạt động thường xuyên giữa giờ và các chủ đề xòe có từ 3 đến 4 màn thì không bao giờ thiếu trong các hoạt động ngoại khóa hay sinh hoạt tập thể của nhà trường.Trường THTHCS Hoàng Văn Thụ có trên 90% HS là người dân tộc Thái, chính vì vậy mà việc lưu giữ và trao truyền bản sắc văn hóa xòe Thái đã được nhà trường đặc biệt quan tâm. Trường đã thực hiện xòe vào giữa giờ thứ hai hàng tuần, rồi tổ chức nhiều hoạt động xòe theo chủ đề đã được các cấp ghi nhận. 100% học sinh nhà trường được tìm hiểu về các điệu xòe, về cơ bản các bạn học sinh đã nắm được nhưng để hiểu rõ, hiểu sâu kỹ hơn và xòe được cả 6 điệu thì còn hạn chế. Từ những lí do đó chúng em chọn đề tài “Phát huy giá trị của nghệ thuật xòe Thái trong các trường THTHCS trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái” để góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc mình, từ đó thêm yêu trường, yêu lớp, yêu quê hương góp phần hoàn thiện nhân cách của mình. Đặc biệt là góp phần nâng tầm di sản văn hóa xòe lên tầm cao mới là di sản văn hóa phi vật thể nhân loại.

Trang 1

5 C THIẾT KẾ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 5

7 I Phân tích thực trạng của vấn đề nghiên cứu 10

8 II Các giải pháp thực hiện mục tiêu của dự án 10

9 1 Tổ chức kiểm tra, thi giữa các lớp rồi hợp luyện

toàn trường trong các hoạt động tập thể 10

10 2 Tổ chức các hoạt động xòe theo chủ đề 11

11 3 Làm tốt công tác tuyên truyền, quảng bá nghệ thuật

12 III Số liệu và kết quả nghiên cứu 21

13 IV Phân tích số liệu và thảo luận 22

Trang 2

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành được đề án “Phát huy giá trị của nghệ thuật xòe Thái trong các trường TH&THCS trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái”

chúng em xin trân trọng cảm ơn cô Lò Thị Huân – Bí thư Thị ủy thị xã Nghĩa

Lộ - Chủ nhiệm đề tài “ Nghiên cứu, bảo tồn 6 điệu xòe cổ của đồng bào dân tộc Thái vùng Mường Lò - Nghĩa Lộ”, cô Hoàng Thị Hồng Hạnh – Phó chủ tịch

Ủy ban nhân dân thị xã Nghĩa Lộ - Trưởng ban tổ chức những ngày lễ lớn của Thị xã Nghĩa Lộ, cô giáo Lò Thị Tuyết Dung – Trưởng phòng GD&ĐT thị xã Nghĩa Lộ, Nghệ nhân Lò Văn Biến, Nghệ nhân Điêu Thị Xiêng, Ban lãnh đạo các nhà trường trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ, Ban lãnh đạo trường TH&THCS Hoàng Văn Thụ và các thầy cô giáo trong nhà trường, chị Tổng phụ trách đội Bùi Thị Huyền, một số người dân xã Nghĩa Lợi và phường Tân An cùng toàn thể các bạn học sinh trong Trường TH&THCS Hoàng Văn Thụ đã động viên, tạo điều kiện giúp đỡ chúng em trong suốt quá trình nghiên cứu, học tập và thực

hiện đề tài

Đặc biệt, chúng em xin cảm ơn cô giáo Chu Thị Tú Liên – Phó hiệu trưởng nhà trường đã hướng dẫn, chỉ bảo và giúp đỡ chúng em hoàn thành đề tài, cô Hoàng Minh Thùy phóng viên Đài tiếng nói Việt Nam VOV đã đưa tin cho dự án của chúng em qua VOV1, VOV2 và lưu lại mãi mãi trên VOV4

( c1207-227204.aspx ) cùng các cô chú Đài PT&TH thị xã Nghĩa Lộ đã giúp đỡ

http://vov4.vov.vn/TV/dan-toc-va-phat-trien/nghia-lo-dua-xoe-vao-truong-hoc-chúng em quảng bá và đưa tin cho dự án

Trong quá trình thực hiện đề tài, chúng em khó tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các bác, các cô, các thầy giáo

cô giáo và các bạn

Chúng em hy vọng đề tài sẽ giúp các bạn ở lứa tuổi TH&THCS hiểu rõ hơn về Nghệ thuật Xòe Thái, biết xòe cả 6 điệu, đồng thời lưu giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc của dân tộc mình để nâng cao giá trị, hiệu quả của di sản, từ đó thêm yêu trường, yêu lớp, yêu quê hương góp phần hoàn thiện nhân cách của mình Hy vọng với sự nỗ lực cố gắng của ban dự án trong chặng đường tiếp nối thì mọi người dân trên địa bàn xã Nghĩa Lợi có thể xòe được cả 6 điệu, yêu thích các điệu múa này

Nhóm tác giả:

1 Lường Thị Hoài Hương - Nhóm trưởng 2) Lường Quang Duy – Thành viên

Trang 3

A/ LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Nói đến Nghĩa Lộ là nói đến xứ sở của hoa Ban trắng, của những lễ hội tưng bừng đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc, nơi lưu giữ và trao truyền được nhiều giá trị văn hóa đặc thù của quê hương Mường Lò Một trong những nét văn hóa đặc thù ấy, chính là văn hóa xòe của đồng bào Thái - hình thức sinh hoạt cộng đồng đậm đà bản sắc, tạo dấu ấn riêng biệt cho một miền quê của vùng Tây Bắc “Xoè” được bắt nguồn từ hình thức múa sơ khai trong dân vũ Thái với những động tác múa đơn giản và một bước chân vững chắc Hoạt động

ấy được lặp đi lặp lại nhiều lần, dần dần được nâng lên cả về động tác lẫn ý thức, hình thành lên các điệu xoè

Xòe là món ăn tinh thần không thể thiếu của người Thái Từ xưa người Thái vẫn quan niệm “Không xòe không tốt lúa Không xòe thóc cạn bồ Không xòe trai gái không thành đôi Không xòe hoa sẽ héo tàn” Qua mỗi bước xòe con người gần gũi chan hòa với nhau hơn, thêm tự tin để bước vào cuộc sống với một niềm tin yêu trong sáng Xòe không chỉ là những tiết mục văn nghệ dân gian mà còn là kết tinh từ thực tế cuộc sống, phản ánh mọi mặt sinh hoạt đời sống, chuyên chở quan niệm về vũ trụ, âm dương ngũ hành cùng khát vọng sống ngày một tốt đẹp hơn

Ngày 8/6/2015 Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch ra Quyết định số 1877/QĐ-BVHTTDL công bố danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia trong đó có Nghệ thuật Xòe Thái ở Mường Lò, Nghĩa Lộ

Thực hiện Nghị quyết TW 5 – Khoá VIII về "Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc", sáu điệu xòe của đồng bào Thái đã được thị xã Nghĩa Lộ đã khai thác, lưu giữ và phổ biến đến toàn thể đồng bào các dân tộc trên địa bàn Xòe đã được đưa vào các trường học và đối với trường TH&THCS Hoàng Văn Thụ thì điệu xòe đã trở thành hoạt động thường xuyên giữa giờ và các chủ đề xòe có từ 3 đến 4 màn thì không bao giờ thiếu trong các hoạt động ngoại khóa hay sinh hoạt tập thể của nhà trường

Trường TH&THCS Hoàng Văn Thụ có trên 90% HS là người dân tộc Thái, chính vì vậy mà việc lưu giữ và trao truyền bản sắc văn hóa xòe Thái đã được nhà trường đặc biệt quan tâm Trường đã thực hiện xòe vào giữa giờ thứ hai hàng tuần, rồi tổ chức nhiều hoạt động xòe theo chủ đề đã được các cấp ghi nhận 100% học sinh nhà trường được tìm hiểu về các điệu xòe, về cơ bản các bạn học sinh đã nắm được nhưng để hiểu rõ, hiểu sâu - kỹ hơn và xòe được cả 6

điệu thì còn hạn chế Từ những lí do đó chúng em chọn đề tài “Phát huy giá trị của nghệ thuật xòe Thái trong các trường TH&THCS trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái” để góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của

dân tộc mình, từ đó thêm yêu trường, yêu lớp, yêu quê hương góp phần hoàn thiện nhân cách của mình Đặc biệt là góp phần nâng tầm di sản văn hóa xòe lên tầm cao mới là di sản văn hóa phi vật thể nhân loại

Trang 4

B/ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, việc bảo tồn và phát huy di sản không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là sự nghiệp của quần chúng và cộng đồng; cần sử dụng có hiệu quả các nguồn lực xã hội cho bảo vệ

và phát huy giá trị của di sản - Bảo điện tử Đảng CSVN Thủ tướng còn cho

rằng, cần phải luôn “sáng tạo và năng động” để di sản có giá trị trong cuộc sống cho thế hệ hiện tại hoặc phải giáo dục về di sản để tạo nguồn cảm hứng nuôi

dưỡng lòng tự hào tự tôn dân tộc” - Báo Lao Động

Thị xã Nghĩa Lộ tỉnh Yên Bái là thị xã văn hóa - du lịch, vai trò của việc phát huy giá trị các di sản văn hóa trong phát triển du lịch là nhiệm vụ chính trị của của toàn Đảng toàn dân

Nói đến Nghĩa Lộ là nói đến những điệu xòe mà nghệ thuật Xòe Thái đang trong quá trình hoàn thiện hồ sơ để UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Với mục tiêu bảo tồn, phát huy nghệ thuật Xòe Thái, việc truyền dạy và thực hành trong các trường học đối với các em học sinh là một trong những biện pháp quan trọng

Thực hiện Chỉ thị số 40/2008/CT-BGDĐT ngày ngày 22 tháng 7 năm

2008 về việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong các trường phổ thông giai đoạn 2008-2013, việc đưa nghệ thuật Xòe Thái thành các hoạt động thường xuyên và luôn làm mới các hoạt động đó sẽ thu hút được các bạn học sinh đến trường, giúp chúng em và các bạn yêu trường yêu lớp và gắn bó với nhà trường, giảm áp lực học tập, giúp học sinh rèn khả năng ứng xử văn hóa, tạo mối quan hệ thân thiện giữa thầy và trò, giữa trò với trò, giúp các bạn không sa vào những trò chơi game trực tuyến bạo lực vô bổ đang tràn lan cùng với các tệ nạn xã hội

Trong nghệ thuật Xòe, có 6 điệu căn bản, 2 điệu khó là“phá xí” và “đổn hôn” Có thể nói, xòe thái được ghi nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

từ năm 2015 nhưng đến nay không phải ai cũng múa được 2 điệu xòe này Trong tất các các hoạt động 2 điệu xòe này chỉ dành cho đội nòng cốt Vậy làm thế nào để các điệu múa này được 100% các bạn học sinh biết đến, hiểu rõ về

nó và biết xòe 2 điệu này?

Hơn nữa các bạn học sinh từ bậc học mầm non đến bậc trung học phổ thông đang có xu hướng thích các điệu múa, điệu nhảy nước ngoài hơn các điệu múa dân gian cũng như xòe Vậy, làm thế nào để các bạn yêu thích môn nghệ thuật này, muốn múa hơn các điệu múa khác?

Làm thế nào để có thể phát huy được giá trị lịch sử, nhân văn, xã hội của xòe Thái Mường Lò tại trường TH&THCS Hoàng Văn Thụ nói riêng và các trường học trên địa bàn nói chung? Làm thế nào để có thể lan tỏa khắp cộng đồng để “người người muốn xòe, nhà nhà muốn xòe”; Làm thế nào thay đổi suy nghĩ trên facebook của những bạn như Hoài nam “Xòe có gì mà tự hào chứ, chả

có gì đặc sắc”, Bạn Trần Nữ “Hào nhoáng chỉ cần giáo dục đạo đức là đủ”; Làm thế nào để du khách bốn phương muốn lưu lại Nghĩa Lộ lâu hơn, muốn quay lại

Trang 5

nơi này để được hòa mình vào những vòng xòe?

Với hàng loạt những câu hỏi như vậy Chúng em thiết nghĩ để giữ gìn được cái riêng có của nghệ thuật xòe Thái và giải quyết được một loạt các câu hỏi nêu trên thì cần phải biết kết hợp hài hòa, biết làm cho các màn xòe luôn mới song vẫn giữ được bản chất của xòe Đồng thời phải biết khai thác được cái trí tuệ, cái thâm thúy, tế nhị và độc đáo trong nghệ thuật xòe Đưa xòe Thái vào những chủ đề mới mang tính giáo dục cao, mới thu hút niềm đam mê, yêu thích và mới cảm hóa được các bạn học sinh

C/ THIẾT KẾ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

I Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp quan sát, nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra, khảo sát

- Phương pháp thống kê

- Phương pháp nghiên cứu lý luận

- Phương pháp thực nghiệm, thực tiễn

II Khảo sát thực trạng, phân tích, tổng hợp thống kê số liệu, thông tin qua khảo sát tại các trường học, phỏng vấn hiểu biết của học sinh, phụ huynh về 6 điệu xòe Thái

Với mục đích thực hành truyền dạy, nâng cao nhận thức và quảng bá di sản mang đậm đà bản sắc dân tộc, để bảo tồn và phát huy nghệ thuật Xòe Thái trong các trường học Ban dự án chúng em đã tiến hành, khảo sát, điều tra hiểu biết của học sinh, của người dân địa phương về xòe Thái Mường Lò - Nghĩa Lộ Tìm hiểu việc thực hành và triển khai xòe của các nhà trường để làm căn cứ xây

Trang 6

dựng các giải pháp phát huy giá trị của nghệ thuật xòe Thái trong các trường

TH&THCS trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái

Nhóm nghiên cứu đề tài đã tiến hành khảo sát tại các trường TH&THCS Nguyễn Quang Bích, trường TH&THCS Lý Tự Trọng và trường TH&THCS Hoàng Văn Thụ và phụ huynh học sinh tại xã Nghĩa Lợi, phường Tân An

Kết quả điều tra khảo sát như sau:

III Lập kế hoạch nghiên cứu:

Thứ nhất, tìm gặp các nghệ nhân, các nhà nghiên cứu để tìm hiểu sâu hơn về xòe Thái Mường Lò và nghệ thuật của nó:

Ngoài những hiểu biết cơ bản về xòe Thái, chúng em đến gặp cô Lò Thị Huân – Bí thư Thị ủy thị xã Nghĩa Lộ - Chủ nhiệm đề tài “ Nghiên cứu, bảo tồn

6 điệu xòe cổ của đồng bào dân tộc Thái vùng Mường Lò - Nghĩa Lộ”, cô Hoàng Thị Hồng Hạnh – Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân thị xã Nghĩa Lộ - Trưởng ban tổ chức những ngày lễ lớn của Thị xã Nghĩa Lộ, Nghệ nhân Lò Văn Biến, Nghệ nhân Điêu Thị Xiêng để tìm hiểu thêm về các điệu xòe, các loại

nhạc cụ của xòe và các cách tổ chức các hoat động lớn Gặp gỡ Bí thư Thị ủy Lò Thị Huân ; Đoạn trích gặp gỡ nghệ nhân Điêu Thị Xiêng ; Đoạn trích 1 gặp gỡ nghệ nhân Lò Văn Biến về nhạc cụ ; Đoạn trích 2 gặp nghệ nhân Lò Văn Biến

về nhạc cụ pí ló, pí pẩu

Thứ hai, báo cáo Ban lãnh đạo nhà trường phê duyệt và cho phép thực

hiện dự án Đề xuất và xin ý kiến Ban chỉ huy liên đội, Ban hoạt động ngoài giờ lên lớp ủng hộ, hướng dẫn thực hiện Xây dựng kế hoạch của nhóm dự án Đề xuất các phần việc sẽ thực hiện nhờ sự trợ giúp, tạo điều kiện từ nhà trường, các

Trang 7

thầy cô và các anh chị phụ trách (Có nhật kí lịch trình làm việc viết tay chúng

em có mang theo trưng bày)

Thứ ba, ý kiến, đề xuất, báo cáo được chấp nhận tiến hành lên kế hoạch

cụ thể:

- Một là, thực hiện dự án tại trường TH&THCS Hoàng Văn Thụ:

+ Họp Ban chỉ huy liên đội triển khai dự án

+ Lập đội nòng cốt luyện tập nâng cao chất lượng 4 điệu xòe đơn giản đã được triển khai trong các năm học trước và tập trung cho 2 điệu xòe cổ khó nhất

đó là ‘Phá xí” và “đổn hôn” Vi deo luyện tập cho đội nòng cốt

+ Họp Ban chỉ huy liên đội lần 2 và đội nòng cốt triển khai dự án, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên dưới sự giám sát của chị Tổng phụ trách trong việc xây dựng kế hoạch, kịch bản chi tiết, lên lịch tập luyện Vi deo hop BCHLĐ phân công nhiệm vụ

+ Mời các nghệ nhân, chị Tổng PT cùng hướng dẫn cho đội nòng cốt + Tiến hành tập luyện cho từng lớp trong các buổi sinh hoạt sao, trong tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp và trong câu lạc bộ văn nghệ; có lịch luyện tập cụ thể

Trang 8

Các anh chị phụ trách và đội nòng cốt hướng dẫn các điệu xòe cho các lớp

Chị TPT hướng dẫn đánh trống, chiêng, tằng bẳng, mắc hính và xếp đội hình

Xòe trong tiết sinh hoạt lớp Buổi sinh hoạt câu lạc bộ

Xòe trong buổi sinh hoạt sao Các lớp tập xòe

Video hướng dẫn 2 điệu phá xí và đổn hôn trong câu lạc bộ ; hướng dẫn trong buổi sinh hoạt sao ; các lớp tập xòe 1 ; các lớp tập xòe 2

+ Tiến hành hợp luyện toàn trường trong hoạt động giữa giờ có sự giúp

đỡ và chỉ đạo của cô Liên, chị Tổng phụ trách và các thầy cô giáo chủ nhiệm

Video đoạn trích Hợp luyện toàn trường 1; hơp luyện 2

+ Tham mưu tổ chức hội thi 6 điệu xòe cổ để nâng cao chất lượng động tác và ý thức tập thể, tinh thần đoàn kết trong tập thể lớp

Trang 9

+ Xây dựng chủ đề, vẽ sơ đồ, vị trí và tuyến di chuyển của các lớp, các vòng khi chuyển màn dưới sự giúp đỡ của cô Chu Thị Tú Liên và chị Tổng phụ trách

+ Thực hiện hợp luyện chủ đề và trình diễn

- Hai là, lan tỏa dự án đến các trường học trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ:

+ Đề xuất ý kiến với cô Chu Thị Tú Liên và chị Tổng phụ trách

+ Cùng cô giáo Chu Thị Tú Liên đến gặp Ban lãnh đạo Phòng GD&ĐT thị xã xin ý kiến để được giao lưu với các trường bạn Ở đây Ban dự án đã nhận được sự ủng hộ và động viên khích lệ

+ Tiếp theo đến gặp Ban lãnh đạo các nhà trường trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ xin được giao lưu, học hỏi và giúp đỡ các trường bạn 2 điệu xòe “Phá xí”và “đổn hôn” Ở đây Ban dự án cũng nhận được sự ủng hộ, tạo điều kiện để ban dự án hoàn thành nhiệm vụ

- Ba là, lan tỏa dự án đến cộng đồng dân cư trên địa bàn xã Nghĩa Lợi:

+ Tiến hành tập luyện cho các em nhỏ mẫu giáo và các bạn kể cả người lớn muốn học của bản mình sinh sống Tổ chức các hoạt động vui chơi và xòe 6 điệu vào các buổi tối thứ 7 hàng tuần (Từ tháng 10 – tháng 11 năm 2018)

+ Cùng ban dự án đến các thôn bản khác, tổ chức các hoạt động thu hút các tầng lớp nhân dân ở mọi lứa tuổi cùng xòe (Tháng 12 năm 2018) Xin phép trưởng bản vận động ủng hộ HĐ tại bản ; Tuyên truyền vận động người dân tham gia xòe

+ Đề xuất với các anh chị đoàn viên trong nhà trường liên hệ phối hợp với Đoàn xã Nghĩa Lợi, Đoàn trường THPT Nghĩa Lộ tổ chức hoạt động đón chào năm mới 2019 tại bản Sà Rèn ngày 29/12/2019 nhằm tuyên truyền, quảng bá và thu hút các tầng lớp tham gia vào màn xòe để phát huy giá trị của nó, đồng thời lan tỏa ghi dấu ấn về nghệ thuật này trong mỗi người

- Bốn là, lan tỏa dự án đến cộng đồng dân cư trên các địa bàn xã khác:

+ Ban dự án đã nhận được sự ủng hộ của Cô Lò Thị Huân – Bí thư thị ủy,

cô Hoàng Thị Hồng Hạnh – Phó chủ tịch UBND thị xã Nghĩa Lộ, cùng Ban lãnh đạo các xã phường

+ Ban dự án được thị xã đầu tư cho trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động như loa di động, USB, khăn xòe

+ Ban dự án sẽ thực hiện trong ngày nghỉ chiều hoặc tối thứ 7 tuần lẻ (từ tháng 1/2019) để không ảnh hưởng đến học tập đồng thời tạo không khí vui vẻ thoải mái cho các bạn và người dân sau một tuần học tập và lao động mệt mỏi

+ Tham mưu với cô Liên tranh thủ những ngày thi đi giao lưu, tham quan, học tập, trải nghiệm và giới thiệu 6 điệu xòe với một số trường trên địa bàn thành phố Yên Bái và thành phố Hà Nội

D TIẾN HÀNH NGHIÊN CỨU:

Trang 10

I Phân tích thực trạng của vấn đề nghiên cứu:

Như trên đã nói, các bạn học sinh từ bậc học mầm non đến bậc trung học phổ thông đang có xu hướng hướng ngoại thích các điệu múa, điệu nhảy nước ngoài hơn các điệu múa dân gian cũng như xòe

Trước khi thực hiện dự án các bạn học sinh TH&THCS Hoàng Văn Thụ nói chung và các trường trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ nói riêng mới chỉ thực hiện được 4 điệu xòe cơ bản là “khắm khen”, “nhôm khăn”, “ỏm lọm tốp mư” và

“khắm khăn mơi lảu”, còn 2 điệu xòe “phá xí” và “đổn hôn” mới chỉ tập trung ở đội nòng cốt mà nhiều nhất là trên 100 bạn có thể xòe được

Với mục đích để các bạn học sinh có thể hiểu rõ, hiểu sâu và kỹ hơn, đồng

thời xòe được cả 6 điệu nhằm phát huy giá trị của nghệ thuật xòe Thái trong các

trường TH&THCS trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái nói chung và tại nhà trường TH&THCS hoàng Văn Thụ nói riêng, từ đó thêm yêu thích môn nghệ thuật độc đáo này, yêu trường, yêu lớp, yêu quê hương góp phần hoàn thiện nhân cách của mình Đồng thời cùng nhà trường, gia đình, xã hội thực hiện tốt Nghị quyết, góp phần xây dựng thị xã Nghĩa Lộ trở thành thị xã văn hóa Đặc biệt có thể góp công trong dự án đề nghị UNESCO công nhận xòe Thái là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Với mục đích đó chúng em đã nghiên

cứu đề tài “Phát huy giá trị của nghệ thuật xòe Thái trong các trường TH&THCS trên địa bàn thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái”

III Các giải pháp thực hiện mục tiêu của dự án:

Để giải quyết những thực trạng trên và trả lời hàng loạt câu hỏi của vấn đề nghiên cứu thì nhóm nghiên cứu chúng em đã thực hiện những giải pháp sau:

Giải pháp 1 Tổ chức kiểm tra, thi giữa các lớp rồi hợp luyện toàn trường

trong các hoạt động tập thể (Để cả trường có thể xòe được 2 điệu khó “phá xí”

và “đổn hôn” đều và đẹp thì cần phải thực hiện giải pháp này)

Sau thời gian triển khai tập luyện đến toàn trường, Ban chỉ huy liên đội báo cáo chị Tổng phụ trách và Ban hoạt động ngoài giờ lên lớp tổ chức hội thi giữa các lớp sau đó khớp toàn trường Nghiên cứu sắp xếp vị trí của các lớp hợp

lý cho đội hình di chuyển từ đội hình chào cờ sang đội hình xòe tại sân trường tiến tới thực hiện xòe giữa giờ theo lịch của Ban HĐNGLL và tham gia xòe toàn trường trong các hoạt động ngoại khóa, hoạt động ngoài giờ lên lớp, tích cực tham gia biểu diễn xòe kỷ niệm các ngày lễ lớn của nhà trường, của Thị xã

Nghĩa Lộ Có vi deo minh họa kèm theo

L ớp 8A của Lường Quang Duy giải nhì, Lớp 8B của Lường Thị Hoài Hương giải ba

Trang 11

L ớp 1A Lớp 2B

Vi deo công bố kết qủa hội thi 6 điệu xòe cổ ; Đội thi đạt giải nhất khối THCS Đội thi lớp 1A - nhất khối 1,2

Giải pháp 2 Tổ chức xòe theo chủ đề (đây là giải pháp trọng tâm):

Thay đổi hình thức xòe để gây hứng thú cho học sinh, giúp các bạn học sinh luôn cảm thấy yêu thích nghệ thuật xòe của dân tộc mình, đồng thời thông qua hoạt động xòe lồng ghép công tác tuyên truyền giáo dục đạo đức, lối sống, giáo dục truyền thống lịch sử, Các hoạt động xòe theo chủ đề thường thường

có 3 đến 4 màn trong đó có từ 2 đến 3 màn vẫn giữ bản sắc của xòe đó là nghệ thuật di chuyển và xòe vòng, tuy nhiên mỗi 1 hoạt động liên đội đều lồng ghép thêm 1 hoặc 2 đội hình xòe với điểm nhấn mới lạ mang tính giáo dục cao Ví dụ:

Xòe với chủ đề “Bác Hồ- Người cho em tất cả” nhân ngày sinh nhật Bác với sự tham gia của 658 bạn học sinh Màn 1 và màn 3 là giữa nguyên bản sắc của xòe Màn 2 thay đổi đội hình xếp hình khối Bàn tay nâng bông sen có ảnh Bác kèm theo bài hát có lời về Bác về lời hứa của HS đối với Bác Từ đó giúp các anh chị phụ trách, các bạn đội viên, thiếu niên và nhi đồng nhận thức ngày càng sâu sắc những giá trị to lớn của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; góp phần làm cho tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của đời sống xã hội, xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam; thấy rõ hơn nhiệm vụ và trách nhiệm của mình cần phải học tập và làm theo tấm gương của Bác đồng thời phát huy và bảo tồn di sản

văn hóa Mường Lò về 6 điệu xòe (Cùng với nội dung của buổi ngoại khóa chủ

đề “Bác Hồ kính yêu” màn xòe chốt lại của buổi ngoại khóa, đây là cách tuyên truyền về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đến các em nhỏ tiểu học hữu hiệu nhất)

Trang 12

658 học sinh cùng 42 thầy cô giáo và đại biểu tham gia màn xòe

Vi deo tại địa chỉ Video khai giảng 2017-2018 – đón danh hiệu trường chuẩn ;

Chủ đề Bác Hồ người cho em tất cả trong buổi ngoại khóa “Bác Hồ Kính Yêu” ;

Lời dẫn xòe Bác Hồ - Người cho em tất cả ; Lời dẫn xòe khai giảng - đón chuẩn

Xòe chủ đề “Ngày Tết Độc lập” biểu diễn trong ngày 2/9 tại sân vận động thị xã Nghĩa Lộ cũng vậy Ở đây, liên đội lồng ghép ôn lại lịch sử ngày Tuyên ngôn độc lập và ngày Quốc khánh 2/9, mục đích 1 lần nữa cùng du khách và người dân ôn lại ý nghĩa ngày lễ 2/9 Chủ đề này có 3 màn: Màn 1 và màn 3 cũng giữ nguyên bản sắc của xòe, màn 2 kết hình khối bông hoa ban chụp nghiêng tượng trưng cho quê hương Mường Lò – Nghĩa Lộ, ôm trọng dòng chữ

“2-8-2018”;

Định dạng
Số trang	24
Dung lượng	3,83 MB