Kế hoạch giảng dạy 10

Nội dung dạy học Nội dung các chuyên đề được xây dựng với các điều kiện về giáo viên, cơ sở vật chất được đảm bảo và khả năng tiếp thu củahọc sinh là khá tốt dựa trên quan niệm: - Lớp 10

NỘI DUNG DẠY HỌC LỚP 10 CHUYÊN MÔN TIN HỌC TRƯỜNG THPT CHUYÊN NGUYỄN BỈNH KHIÊM PHẦN A : HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG CHƯƠNG TRÌNH KHUNG CỦA BỘ

1 Kế hoạch dạy học

Tổng số tiết cho lớp 10 chuyên là 259 tiết Trong đó, có 91 tiết học theo chương trình, sách giáo khoa THPT, 168 tiết còn lạiđược dành để dạy học các modul kiến thức của phần mở rộng và nâng cao Việc phân chia cụ thể số tiết học cho phần mở rộng vànâng cao phụ thuộc vào điều kiện thực tế

2 Nội dung dạy học

Nội dung các chuyên đề được xây dựng với các điều kiện về giáo viên, cơ sở vật chất được đảm bảo và khả năng tiếp thu củahọc sinh là khá tốt dựa trên quan niệm:

- Lớp 10 cần học, làm các bài tập để tiếp thu các kiến thức cơ bản và rèn luyện một số kỹ năng phổ thông Bước đầu trang bịmột số kiến thức mở rộng về giải thuật, vận dụng để giải một số bài toán và cài đặt trên máy tính

- Lớp 11 là lớp bản lề của cả khóa, cần đưa vào các vấn đề nâng cao, chuyên sâu, các bài tập khó hơn

- Lớp 12 là lớp cuối cấp, học sinh chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp và Đại học-cao đẳng, chương trình giảm nhẹ, nhất là phần bàitập Chủ yếu đưa vào các vấn đề mở rộng tầm hiểu biết và tăng cường ứng dụng công nghệ

Không nhất thiết phải dạy hết các chủ đề, trong mỗi chủ đề không nhất thiết phải dạy hết tất cả các nội dung, việc chọn chủ đề

và nội dung trong từng chủ đề cần cân nhắc dựa trên điều kiện về giáo viên, cơ sở vật chất, khả năng tiếp thu của học sinh

Tài liệu này thống nhất nội dung dạy học và định hướng việc xây dựng một chương trình cụ thể cho các lớp chuyên Tin họctrong trường THPT chuyên, các lớp chuyên tin học của khối phổ thông chuyên thuộc trường đại học Các trường THPT không chuyêncăn cứ vào nội dung quy định trong bản hướng dẫn này để bồi dưỡng học sinh giỏi tin học với thời lượng thích hợp

Ngoài ra, bản hướng dẫn nội dung dạy học này còn định hướng kế hoạch xây dựng đội ngũ, đào tạo, bồi dưỡng giáo viên chocác lớp chuyên tin học Định hướng việc thu thập tài tiệu tốt, phù hợp

Số tiết đưa ra cho mỗi chủ đề chỉ mang tính gợi ý và tương đối Tùy điều kiện cụ thể, giáo viên tự xác định số tiết của từng bàygiảng

3 Phương pháp và phương tiện dạy học

1 Về cơ bản, việc dạy các chủ đề theo cách học sinh tự nghiên cứu dưới sự hướng dẫn, định hướng của giáo viên Khuyếnkhích học sinh trao đổi, thảo luật (kể cả qua mạng Internet) về các nội dung học tập.

2 Hai chủ đề nên dạy song song một cách hợp lý sao cho luôn có các bài tập hay để lập trình

3 Khi dạy modul 1, không nhất thiết dạy xong các kiểu dữ liệu mới dạy lệnh Ví dụ, sau kiểu logic, có thể dạy luôn các tổ chức

rẽ nhánh, tổ chức lặp

4 Học sinh chuyên cần cài đặt các thuật toán trên máy tính và trao đổi, tham khảo học tập qua Internet, vì vậy các trường cầntrang bị máy tính, Internet cho các lớp chuyên tin

4 Đánh giá kết quả học tập của học sinh

1 Hiện tại ngôn ngữ lập trình Pascal là ngôn ngữ lập trình được dùng trong kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia môn tin học(chương trình dịch có thể là Turbo Pascal hoặc Free Pascal) Tuy nhiên, để phù hợp với xu thế phất triển của ngôn ngữ lập trình,khuyến khích sử dụng các ngôn ngữ dùng cho lập trình chuyên nghiệp như C++, Java…để dạy học

2 Nội dung dạy học tin học chuyên còn định hướng cho các kỳ thi tuyển chọn học sinh giỏi tin học ở địa phương và quốc gia

3 Việc đánh giá kết quả học tập của học sinh chuyên phải căn cứ vào mục tiêu dạy học (kiến thức, kĩ năng, yêu cầu về thái độ);việc biên soạn đề kiểm tra phải căn cứ vào nội dung được quy định trong chương trình môn Tin học THPT và chương trình mở rộng,chuyên sâu, chú trọng đánh giá kỹ năng thực hành, năng lực giải quyết vấn đề và năng lực sáng tạo của học sinh

4 Cần sử dụng kết hợp các phương pháp đánh giá như đánh giá theo kết quả đầu ra, đánh giá theo quá trình Đa dạng hóa cácloại hình kiểm tra: Viết, vấn đáp, thực hành trên máy tính, tự kiểm tra,học sinh kiểm tra nhau, đánh giá của các chuyên gia, đánh giánhờ các website trên mạng./

PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH TIN HỌC CHUYÊN KHỐI 10

NĂM HỌC 2010-2011

I MỤC ĐÍCH

1 Về kiến thức

- Mở rộng và nâng cao hệ thống kiến thức chuẩn, cơ bản của tin học lớp 10 THPT.

- Trang bị kiến thức cơ bản về một số thuật toán, giải thuật

- Trang bị một số kiến thức cơ bản về ngôn ngữ lập trình

2 Về kĩ năng

- Thực hiện được một số thuật toán cơ bản

- Vận dụng được một số thuật toán cơ bản để giải một số bài toán

- Bước đầu sử dụng ngôn ngữ lập trình để cài đặt được một số thuật toán, biễu diển dữ liệu

Cả năm : 37 tuần 259 tiết III NỘI DUNG GIẢNG DẠY

Bên cạnh nội dung dạy học môn Tin học cho các trường THPT, nội dung dạy học môn Tin học chuyên ở lớp 10 có các chủ đề

mở rộng và chuyên sâu:

+ Ngôn ngữ lập trình;

+ Phân tích, thiết kế và cài đặt giải thuật

+ Các thuật toán sắp xếp, tìm kiếm

+ Một số thuật toán duyệt: tổ hợp, hoán vị, chỉnh hợp, dãy nhị phân, phân chia số

+ Một số chiến lược thiết kế thuật toán: chia để trị, thuật oán tham lam, thuật toán tô màu

+ Thuật toán đệ qui: đệ qui, đệ qui quay lui nhánh cận, Stack, queue và ứng dụng tính giá trị của biểu thức hậu tố

+ Đồ thị: khái niệm cơ bản, biểu diễn đồ thị trên MT, các thuật toán trên đồ thị, các thuật toán tìm kiếm trên đồ thị

PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH CHI TIẾT

Chuyên đề: NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH

Số tiết: 93 tiết

1 1 Khái niệm chương trình và ngôn ngữ lập trình

Kiến thức :

- Biết được khái niệm chương trình và ngônngữ lập trình

Kiến thức này đã cótrong sách giáo khoa,cần nhắc lại để đảmbảo tính hệ thống

1 2 Các thành phần cơ sở của ngôn ngữ lập trình TP

Kiến thức

 Biết các khái niệm cơ bản: Bảng chữ cái,

Tên, Tên chuẩn, Tên riêng (từ khóa), Hằng vàBiến

- Biết viết hằng và tên đúng trong 1 NNLT cụ thể, giải

1 số bài tập đơn giản trong sách.

1 4 Cấu trúc tổng quát của một chương trình TP

Kiến thức

 Biết các thành phần của một chương trình

TP

Kĩ năng

 Nhận biết được các thành phần của một

chương trình không có chương trình con

Dùng một chươngtrình TP đơn giản đểminh họa

Kiến thức

- Với mỗi kiểu dữ liệu, biết được phạm vi giátrị, cách khai báo, các hàm chuẩn và các thủtục chuẩn có thể dùng

- Với mỗi biến có kiểu dữ liệu trên, biết cách

nhận giá trị (từ bàn phím và dùng lệnh gán) và

Với mỗi kiểu dữ liệu,cho học sinh làm quendần từ các ví dụ đơngiản đến phức tạp

1 5

Một số kiểu dữ liệu chuẩn: số nguyên,

số thực, logic, ký tự, xâu và cách khai báo biến trong CT

dữ liệu trên

 Khai báo đúng

 Nhận biết được khai báo sai

1 6, 7 Các phép toán, biểu thức, câu lệnh gán

Kiến thức

- Biết các khái niệm: phép tốn, biểu thức số học, hàm

số học chuẩn và biểu thức quan hệ, biểu thức logic.

2 8 Các thủ tục chuẩn vào/ ra đơn giản

 Biết một số công cụ của môi trường TP

Giới thiệu trên máyquá trình viết mộtchương trình hoànchỉnh để học sinh biết

các thao tác cơ bản.

2 10,11 Bài tập và thực hành 1

Kiến thức

- Vận dụng các kiến thức đã học để thực hiện viết 1 số CT đơn giản

- Biết viết 1 chtr Pascal hồn chỉnh đơn giản

- Biết sử dụng 1 số dịch vụ chủ yếu của Pascal trong soạn thảo, lưu, dịch và thực hiện chtr

Kĩ năng

- Sử dụng các thủ tục chuẩn vào ra đơn giản vào CT.

- Soạn CT lưu trữ tên đĩa, dịch lỗi cú pháp, thực hiện

và tìm lỗi thuật tốn, hiệu chỉnh.

-Bước đầu phân tích và hồn thành 1 CT đơn giản

Kiến thức

- Củng cố nội dung đã đạt được ở tiết thực hành 1

Kĩ năng

- Biết sử dụng các thủ tục chuẩn vào ra.

- Biết xác định Input và Output

2-3 13,14 Bài tập thực hành nâng cao1

 Hiểu được các câu lệnh này dùng để thể hiệncác tình huống phải biện luận khi giải các bàitoán

 Biết cách viết đúng các lệnh về mặt cú pháp

Kĩ năng

- Nên bắt đầu bằngviệc sử dụng các thuậttoán đã có trong sáchgiáo khoa lớp 10

- Cần xây dựng cácbài thực hành và tổ

 Sử dụng được các lệnh để viết các đoạn

chương trình có biện luận cấu trúc rẽ nhánhtrong mô tả thuật toán của một số bài toán đơngiản

 Viết được các lệnh rẽ nhánh khuyết, rẽnhánh đầy đủ và áp dụng để thể hiện đượcthuật toán của một số bài toán đơn giản

chức thực hiện tạiphòng máy để họcsinh đạt được những

kĩ năng theo yêu cầu

- Nhấn mạnh rằngkhác với kiểu mảng,trong kiểu bảng ghi,các trường có thểthuộc các kiểu dữ liệukhác nhau

Cho ví dụ minh hoạ

cụ thể cho từng cấutrúc lặp

 Hiểu cấu trúc lặp kiểm tra điều kiện trước

Biết cách vận dụng đúng đắn vào trường hợp

 Hiểu cấu trúc lặp kiểm tra điều kiện sau

 Biết cách vận dụng đúng đắn vào trường hợp

Kỹ năng :

Vận dụng những kiến thức của cấu trúc lặp vàcấu trúc rẽ nhánh vào lập trình

 Cài đặt được thuật toán của một số bài toánvới kiểu dữ liệu mảng hai chiều.

6 37,38,39 Bài tập thực hành : mảng một chiều Kiến thức :

-Vận dụng các kiến thức đã học vào giải bàitập

Kỹ năng:

-Viết được các lệnh tổ chức mảng một chiều,

áp dụng để thể hiện được thuật toán của một

số bài toán đơn giản

- Rèn luyện kỹ năng làm bài tập trên máy

-Viết được các lệnh tổ chức mảng hai chiều,

áp dụng để thể hiện được thuật toán của một

số bài toán đơn giản

- Rèn luyện kỹ năng làm bài tập trên máy

- Biết được 1 kiểu dữ liệu mới, biết được khái niệm kiểu xâu

- Phân biệt sự giống và khác giữa kiểu mảng ký tự với xâu ký tự.

- Biết được cách khai báo biến, nhập xuất dữ liệu, tham chiếu đến từng ký tự của xâu.

- Biết các phép tốn liên quan đến xâu

- Biết được lợi ích của các hàm và thủ tục liên quan đến xâu trong NNLT

- Nắm được cấu trúc chung và chức năng của một số hàm và thủ tục liên quan đến xâu của NNLT

Kỹ năng:

- Khai báo được biến kiểu xâu trong NNLT Pascal Sử dụng biến xâu và các phép tốn trên xâu để giải quyết 1 bài tốn dơn giản.

- Nhận biết và bước đầu sử dụng được một số hàm và thủ tục đ6e3 giải quyết bài toán đơn giản liên quan

7-8 49,50,51 Bài tập thực hành : kiểu xâu

56,57 Bài tập thực hành nâng cao về xâu

Rèn luyện thêm kỹ năng làm bài tập thực hànhvới 1 số bài toán phức tạp xử lý trên xâu

 Biết kiểu Bản ghi dùng để thể hiện một loạtđối tượng cùng có chung một số thuộc tính

 Biết cách khai báo biến kiểu Bản ghi

 Biết truy cập trực tiếp các trường và truy cậpbằng lệnh With…Do…

Kĩ năng

Sửng dụng được loại biển Bản ghi một cáchlinh hoạt.

Sử dụng được kiểu bản ghi một cách linh hoạt

KN: Sử dụng kiểu tập hợp để thể hiện 1 số đối

tượng trong 1 số bài tốn

10 66,67 Kiểu dữ liệu tệp và xử lý tệp

Kiến thức

 Biết khái niện tệp định kiểu và tệp văn bản

và mục đích của các kiểu dữ liệu này để lưugiữ lâu dài các thông tin tạo lập được

 Biết các lệnh khai báo tệp định kiểu và tệpvăn bản

 Biết các lệnh và một số hàm, thủ tục chuẩnkhi làm việc với tệp: gán tên cho biến tệp, mởtệp, đọc thông tin từ tệp, ghi thông tin vào tệp,

-Biết được vai trị của kiểu dữ liệu tệp.

-Biết được cĩ hai cách phân loại tệp

-Biết được khai báo biến têp và các thao tác cơ bản đối với tệp văn bản

Kỹ năng :: Dần dần hình thành kỹ năng về các thao tác với tệp văn bản

Sử dụng được dữ liệu kiểu file trong lập trình

11 72,73 Thực hành đối với kiểu DL tệp và xử lý tệp

Kỹ năng :

Rèn luyện kỹ năng làm bài tập trên máy

11 74,75 Chương trình con và phân loại

Kiến thức

 Biết cách tổ chức chương trình thành cácchương trình con ( thủ tục, hàm )

 Biết phân loại chương trình con: thủ tục vàhàm

 Hiểu các khái niệm CTC, thủ tục, hàm, thamtrị, tham biến, tham sô thực sự, tham số hìnhthức

Kỹ năng:

 Biết phân biệt cấu trúc một chương trình con( thủ tục, hàm )

 Biết phân biệt được lời gọi thủ tục, một hàm

 lập trình giải quyết 1 số bài toán đơn gỉan

Rèn luyện kỹ năng làm bài tập trên máy

12 83,84 Thư viện về chương trình con chuẩn Kiến thức

- Hiểu khniệm màn hình đồ hoạ và đk làm việctrong chế độ đồ hoạ

- Biết 1 số hàm và thủ tục vẽ hình đơn giản: điểm,đường, h trịn, elip, h chữ nhật

- Biết 1 số hàm và thủ tục chuẩn của ngơn ngữ

hiện dùng để mơ phỏng âm thanh & khả năng thể hiện bản nhạc đơn giản

13 85,86,87 Bài tập thực hành

13-14 90,91,92 Ôn tập chuyên đề NNLT Pascal Ôn lại các kiến thức cơ bản đã học

Chuyên đề: PHÂN TÍCH-THIẾT KẾ VÀ CÀI ĐẶT THUẬT TỐN

Số tiết: 168 tiết

14 94,95,96 Khái niệm bài tốn và thuật tốn

hệ thống lại

99,100 Phân tích, thiết kế, cài đặt thuật tốn Kiến thức Biết được cùng một bài tốn cĩ thể cĩ Việc phân tích,đánh giá độ phức

nhiều thuật toán khác nhau, việc phân tíchthuật toán giúp ta lựa chọn thuật toán thíchhợp

 Biết các yếu tố để đánh giá một thuật toán

tốt

Kĩ năng

 Đánh giá được độ phức tạp của một số

thuật toán cơ bản

tạp của từng thuậttoán được thực hiệnkhi học các thuậttoán cụ thể

Việc đánh giá độphức tạp của thuậttoán sẽ còn đượccũng cố khi giớithiệu đến các thuậttoán cụ thể ở phầntiếp theo

15 101,102,103 Một số thuật toán sắp xếp: sắp xếp đơn giản, QuickSort, MergeSort

Rèn luyện kỹ năng làm bài tập trên máy

16 111,112 Một số thuật toán duyệt (tt)

dãy nhị phân, phân chia số

17 113,114 Bài tập thực hành về thuật toán duyệt Kỹ năng : Rèn luyện kỹ năng làm bài tập trên máy

17 115,116,117 Chiến lược thiết kế thuật toán: Chia để trị

Kiến thức

 Biết được ý tưởng cơ bản của phương phápgiải bài toán bằng cách chia để trị và chuyểnviệc giải bài toán kích thước lớn về việc giảicác bài toán có kích thước nhỏ hơn

 Biết được một số thuật toán tiêu biểu: tìmkiếm nhị phân, lũy thừa nhanh

Kĩ năng

Vận dụng được để giải một số bài toán khác

và cài đặt được trên máy tính

Vận dụng được ý tưởng cơ bản của phương

pháp giải bài toán bằng cách chia để trị vàchuyển việc giải bài toán kích thước lớn vềviệc giải các bài toán có kích thước nhỏ hơn

Kỹ năng :

Vận dụng được để giải một số bài toán khác

và cài đặt được trên máy tính

Rèn luyệt kỹ năng áp dụng thuật tốn sắp xếp

và tìm kiếm vào 1 số bài tập và cài đặt vàomáy tính

18-19

126,127,

128,129 Giải bài tập về thuật tốn duyệt

Kỹ năng:

Rèn luyệt kỹ năng áp dụng thuật duyệt với 1

số bài tập và cài đặt vào máy tính

20 134,135,136 Khái niệm thuật toán đệ qui

Thuật toán đệ qui quay lui

Kiến thức:

- Biết được KN đệ qui là 1 bộ phận bao gồmchính nó

- Biết thuật toán đệ qui quay lui (còn gọi là

đệ qui tuyến tính) nó được gọi lại theo đkgiảm dần

Kỹ năng :

Vận dụng được để giải một số bài toán khác

và cài đặt được trên máy tính

Thuật toán tháp HàNội

20 137,138 139,140 Bài tập thực hành đệ qui quay qui

Kỹ năng: Một số thuật toán tiêu biểu “Thuật

toán giai thừa”

Rèn luyện kỹ năng làm bài tập trên máy

21 141,142, 143,144 Danh sách liên kết: Hàng (Queue)

Kiến thức:

- Định nghĩa được Queue(FIFO)-Biết khai báo /khởi tạo Queue

-Biết các phép toán trên queue: thêm 1 phần

tử vào queue, loại bỏ phần tử ra khỏi queue

Kỹ năng: Ứng dụng của Queue (ma trận câp

n)

21-22 145,146,

-Biết khai báo/khởi tạo Stack.

-Biết các phép toán trên Stack: thêm 1 phần

tử vào Stack, loại bỏ phần tử ra khỏi Stack

Kỹ năng: ứng dụng của Stack giải 1 số bài

tốn

22 149,150,151 Thực hành DSLK Queue Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng sử dụng queueđể giải bài tập

22 152,153,154 Thực hành DSLK Stack Kỹ năng Rèn luyện kỹ năng sử dụngStack để giải bài tập

23 155,156 157,158 Các khái niệm cơ bản của đồ thị

Biểu diễn đồ thị trên máy tính:

Cách biểu diễn đồ thị vô hướng(Undirected graphs)

Kiến thức

 Biết cách biểu diễn đồ thị vô hướng

(Undirected graphs)

Kĩ năng

Cài đặt được cách biểu diễn đồ thị vô hướng

23-24 163,164 165,166 Bài tập thực hành (đồ thị vô hướng) Kỹ năng : Rèn luyện kỹ năng làm bài tập trên máy

24-25 167,168

169,170

Biểu diễn đồ thị trên máy tính(tt)

Cách biểu diễn đồ thị đầy (densegraphs)