Tin 10 3 cot

Trêng THPT Nµ Ch× - Gi¸o ¸n Tin häc 10 - n¨m häc 2010-2011CHƯƠNG 1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA TIN HỌC  Biết khái niệm về thông tin và dữ liệu, biểu diễn các dạng thông tin trong máy tí

Trang 1

Trêng THPT Nµ Ch× - Gi¸o ¸n Tin häc 10 - n¨m häc 2010-2011

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA TIN HỌC

 Biết khái niệm về thông tin và dữ liệu, biểu diễn các dạng thông tin trong máy tính;

 Biết các thành phần chính của hệ thống tin học, sơ đồ cấu trúc của máy tính, một số thiết bịcủa máy tính;

 Biết nội dung nguyên lí J.Von Neumann

 Biết khái niệm bài toán và thuật toán

 Biết khái niệm ngôn ngữ lập trình, phần mềm, các bước giải bài toán trên máy tính,…

 Biết các ứng dụng của tin học trong mọi mặt hoạt động của xã hội

2 Kĩ năng:

 Mã hoá được một số thông tinh đơn giản thành dãy bit

 Nhận biết được các thiết bị chính của máy tính

 Xây dựng được thuật toán đơn giản của một số bài toán đơn giản

3 Thái độ:

 Nhận thức được tầm quan trọng của tin học, vị trí của môn học trong hệ thống kiến thức phổthông và những yêu cầu về mặt đạo đức trong xã hội tin học hoá

II NỘI DUNG

Chương I gồm 9 bài học và được dạy trong 20 tiết (15 tiết lý thuyết, 3 tiết thực hành, 2 tiếtbài tập)

Trang 2

TIN HỌC LÀ MỘT NGÀNH KHOA HỌC

I MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU

• Biết khái niệm tin học và các đặc tính của máy tính điện tử

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

• Sử dụng bảng

III NỘI DUNG

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của HS Ghi bảng

Dẫn vấn đề vào bài mới: Khi

nói đến tin học là nói đến máy

tính cùng các dữ liệu trong máy

được lưu trữ và xử lý phục vụ

cho nhiều mục đích khác nhau

trong mỗi lĩnh vực trong đời

sống xã hội Vậy tin học là gì ?

chúng ta cùng nhau tìm hiểu

GV: Tin học là một ngành mới

hình thành nhưng có tốc phát

triển mạnh mẽ và động lực cho

sự phát triển đó là du cầu khai

thác tài nguyên thông tin của

con người

GV: Hãy kể tên một số ngành

trong thực tế có dùng đến sự hổ

trợ của tin học ?

GV: với sự phát triển như vũ

bão của tin học đã đem lại cho

loài người một kỉ nguyên mới

“kỉ nguyên của công nghệ

thông tin” Vì sao nó lại phát

triển nhanh và mang lại nhiều

lợi ích cho con người ?

GV: Ban đầu máy tính ra đời

chỉ với mục đích tính toán

thuần tuý Song do thông tin

ngày càng đa dạng và ngày

càng nhiều đã thúc đẩy con

người cải tiến máy tính để phục

vụ cho nhu cầu của con người

Ngày nay máy tính đã có mặt

khắp nơi, chúng hỗ trợ hoặc

thay thế hoàn toàn con người do

những đặc tính ưu việt của

HS: nghe giảng bài

HS: Bưu điện; Y tế; Giaothông;…

HS: nghe giảng bài

HS: nghe giảng bài và ghibài

§ 1 TIN HỌC LÀ MỘT NGÀNH

KHOA HỌC

1 Sự hình thành và phát triển củatin học

Tin học là một ngành mới hìnhthành nhưng có tốc phát triểnmạnh mẽ và động lực cho sự pháttriển đó là du cầu khai thác tàinguyên thông tin của con người

2 Đặc tính và vai trò của máy tínhđiện tử

- Máy tính có thể làm việc trongmột thời gian dài mà không mệtmỏi

- Tốc độ xử lý thông tin nhanh Cóthể tính hàng triệu phép tính trongvài giây

- Độ chính xác cao (do các thuậttoán được đưa vào)

- Máy tính có thể lưu trữ một khốilượng lớn thông tin trong mộtkhông gian hạn chế

- Các máy tính có thể liên kết vớinhau thành một mạng và chia sẻthông tin dữ liệu với nhau (mạnginternet)

Ngày soạn: 20/8/2010

Ngày giảng: 24/8/2010

Tiết 1

Trang 3

- Giá thành của máy tính ngàycàng rẽ

- Máy tính ngày càng gọn nhẹ, tiệndụng và phổ biến

Khái niệm: Tin học là một ngành

khoa học có mục tiêu là phát triển

và sử dụng máy tính điện tử để nghiên cứu cấu trúc, tính chất của thông tin, lưu trữ, tìm kiếm, biến đổi, truyền thông tin và ứng dụng vào các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội.

IV CỦNG CỐ

• Nêu lại các đặc tính và vai trò của máy tính điện tử

• Nêu lại khái niệm tin học

Trang 4

Bài 2: THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU

Qua bài học hoc sinh cần phải biết được:

• Khái niệm thông tin, dữ liệu, các đơn vị đo lượng thông tin, các dạng thông tin;

• Cách mã hoá, biểu diễn thông tin trong máy tính

• Sử dụng bảng hoặc máy chiếu

III NỘI DUNG

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

GV: Hãy trình bày các đặc tính

và vai trò của máy tính điện tử ?

Hoạt động 2: Giảng bài mới

Hân ngoan, chăm chỉ, học giỏi

và nhiệt tình trong các phong

trào của lớp” Khi đọc những

thể mà con người có được là do

nghe được hoặc quan sát Vậy

thì thông tin mà máy tính có

chúng ta phải cung cấp cho máy

đủ lượng thông tin về thực thể

này Có những thông tin luôn ở

một trong hai trạng thái do đó

con người đã đưa ra đơn vị đo

thông tin trong máy tính là bit

(Binary digit)

Bit là lượng thông tin vừa đủ để

xác định chắc chắc một sự kiện

có hai trạng thái và khả năng

xuất hiện của hai trạng thái đó

HS: Lên bảng trả lời câu hỏi

HS: Nghe giảng và ghi đềmục bài mới

HS: lấy ví dụHS: trả lời, ghi bài vào vở

HS: Do con người đưa vào

HS: nghe giảng và ghi bài

§ 2 THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU

1 Khái niệm thông tin và dữ liệu

a/ Thông tin:

Thông tin của một thực thể là những hiểu biết có thể có được về thực thể đó.

b/ Dữ liệu: Là thông tin được đưa

vào máy tính.

2 Đơn vị đo thông tin

Bit (Binary digit) là đơn vị đo thông tin nhỏ nhất trong máy tính.

Quy ước: Người ta dùng hai số 0

và 1 trong hệ nhị phân để biểu diễnthông tin trong máy tính

Ví dụ: Trạng thái của một bóngđèn chỉ có thể có hai trạng thái:sáng (1), không sáng (0)

Giới tính của con người chỉ có thể

Ngày soạn: 27/8/2010

Ngày giảng: 28/8/2010

Tiết 2

Trang 5

là như nhau

GV: Chúng ta tiếp nhận thông

tin hàng ngày dưới nhiều dạng

khác nhau Thông tin được chia

thành nhiều loại Các em hãy

HS: thông tin dạng văn bản(Báo chí, sách vở, ), thôngtin dạng hình ảnh và thôngtin dạng âm thanh

là Nam (1) hoặc Nữ (0)

…

Một số đơn vị đo thông tin khác:

Byte, Kilô Byte, Mêga Byte, GigaByte, Têra Byte, Pêta Byte

1B = 8 Bit1KB = 1024 B1MB = 1024 KB

…1PB = 1024 TB

Bài2: THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU(tt)

GV: Thông tin là một khái niệm

trìu tượng mà máy không thể xử

lý trực tiếp được, nó phải được

chuyển đổi thành các kí hiệu mà

máy có thể hiểu và xử lý Việc

chuyển đổi như vậy gọi là mã

hoá thông tin

GV: Với các văn bản bao gồm

GV: Biểu diễn thông tin trong

máy tính được qui về loại

chính là thông tin số và thông

tin phi số

HS: sử dụng các bit 0 và 1 đểbiểu diễn

HS: Nghe giảng và ghi bài

4 Mã hoá thông tin trong máy tính

Thông tin muốn máy tính xử lý đươci cần chuyển hoá biến đổi thông tin thành một dãy bit Cách làm như vậy gọi là mã thông tin.

Ví dụ: Lấy ví dụ về 8 bóng đèn tacó:

“KS,S,KS,S,KS,S,KS,KS” sẽtương ứng “01010100”

Để mã hoá văn bản người ta dùng

mã ASCII gồm 256 kí tự đượcđánh số từ 0 đến 255 để mã hoá

Số hiệu này được gọi là mã thậpphân của kí tự Nếu dùng dãy 8bit

để biểu diễn thì được gọi là mãASCII nhị phân của kí tự

Trang 6

nguyên người ta thường lấy 1B,

2B hoặc 4B để biểu diễn Trong

bài này ta chỉ xét số nguyên 1B

HS: Nghe giảng quan sát vàghi bài

Hệ đếm là tập hợp các kí hiệu và quy tắt sử dụng tập kí hiệu đó để biểu diễn và xác định giá trị các số.

Hệ đếm có 2 loại: Hệ đếm khôngphụ thuộc vào vị trí và hệ đếm phụthuộc vào vị trí

+ Hệ đếm La Mã không phụ thuộcvào vị trí

Ví dụ: XL (40) và LX (60) thì Xđều mang giá trị là 10

+ Hệ đếm cơ số thập phân, nhịphân, hexa là các hệ đếm phụthuộc vào vị trí

Ví dụ: Ta có biểu diễn số của một

số (12,5)10 thì giá trị của nó là:

1.101 + 2.100+5.10-1 = 10 + 2 + 0,5

= 12,5

- Hệ đếm dùng trong tin học+ Hệ nhị phân (hệ cơ số 2): là hệchỉ dùng hai số 0 và 1 để biểudiễn

+ Hệ thập phân (hệ cơ số 10):dùng các số 0,1,2,….,9 để biểudiễn

+ Hệ Hexa (Cơ số 16): dùng các số0,1,2,…,9 và các chữ cáiA,B,C,D,E,F để biểu diễn

- Biểu diễn số nguyên

Số nguyên 1B được biểu diễn nhưsau:

(phần này GV vẽ hình như trongSGK và giải thích.)

Chú ý:

+ Đối với số nguyên có dấu thì dấuđược thể hiện ở bit7 với 1 làdương, 0 là âm (-127 đến 127)+ Đối với số nguyên không âm thìtoàn bộ 8bit sẽ được biểu diễn chogiá trị của số (0 đến 255)

- Biểu diễn số thực: HS đọc SGKb/ Thông tin phi số: Bao gồm văn

Trang 7

HS: Nghe giảng quan sát vàghi bài

bản và các dạng thông tin khác.Phần này HS đọc SGK

Nguyên lí mã hoá nhị phân:

Khi đưa thông tin vào máy chúng được biến đổi thành dạng chung

đó là một dãy bit Dãy bit đó là mã nhị phân của thông tin mà nó biểu diễn.

IV CỦNG CỐ

• Nêu lại khái niệm thông tin và đơn vị đo thông tin;

• Nêu lại các cách biểu diễn thông tin trong máy tính:

+ Loại số: hệ nhị phân, thập phân và hệ thập lục phân (hệ hexa);

+ Loại phi số: văn bản, hình ảnh, âm thanh (Phần này HS về nhà đọc để biết thêm)

Qua bài thực hành này hoc sinh sẽ ôn lại các khái niệm thông tin, dữ liệu, các đơn vị đolượng thông tin, các dạng thông tin; Cách mã hoá, biểu diễn thông tin trong máy tính

Học sinh biết sử dụng bộ mã ASCII để mã hoá xâu kí tự, số nguyên

• Sử dụng bảng hoặc máy chiếu nếu có điều kiện

III NỘI DUNG

1 Tin học và máy tính

a) Hãy chọn những khẳng định đúng trong các khẳng định sau đây:

A Máy tính có thể thay thế hoàn toàn cho con người trong lĩnh vực tính toán;

B Học tin học là học sử dụng máy tính;

C Máy tính là sản phẩm trí tuệ của con người;

D Một người phát triển toàn diện trong xã hội ngày nay không thể thiếu hiểu biết về tin học.b) Những đẳng thức nào là đúng trong các đẳng thức sau:

2 Sử dụng bảng mã ASCII (xem phụ lục) để mã hoá và giải mã

a) Hãy chuyển tên của các em thành mã nhị phân

b) Dãy bit sau tương ứng với mã ASCII của dãy kí tự nào ?

Ngày soạn: 2/9/2010

Ngày giảng: 4/9/2010

Tiết 4

Trang 8

3 Biểu diễn số nguyên

a) Để biểu diễn số nguyên -28 cần dùng ít nhất bao nhiêu byte

b) Biểu diễn số nguyên 125 dưới dạng dãy 8 bit nhị phân

IV RÚT KINH NGHIỆM

………

Trang 9

§ 3 GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH

• Biết được cấu trúc chung của máy vi tính, biết sơ lược về hoạt động của máy vi tính;

• Biết một số thiết bị của máy vi tính: các thiết bị input, uotput, bộ vi xử lý, RAM, ROM,…

• Sử dụng bảng hoặc máy chiếu Nếu có điều kiện cho học sinh đến học tại phòng thực hành đểquan sát trực quan về máy tính

III NỘI DUNG

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

GV: Hãy biến đổi:

(125)10 → Cơ số 2 ?

(1101010)2 → Cơ số 10

GV: đánh giá cho điểm

Hoạt động 2: Giảng bài mới

GV: Bây giờ chúng ta đi tìm

hiểu sơ đồ cấu trúc của máy

HS: Nghe, quan sát và ghibài

HS: suy nghĩ và trả lời

§ 3 GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH

1 Khái niệm về hệ thống tin học

- Hệ thống tin học là một hệ thốngthực hiện các thao tác: nhận thôngtin, xử lý thông tin, lưu trữ thôngtin và đưa thông tin ra ngoài

- Hệ thống tin học gồm 3 thànhphần:

- Thiết bị vào (Input Device)

- Thiết bị ra (Output Device)

Ngày soạn: 06/9/2010

Ngày giảng: 07/9/2010

Tiết 5

Trang 10

Học sinh nghe, quan sát vàghi bài

- Bộ điều khiển (CU: ControlUnit): Điều khiển các bộ phậnkhác của máy tính làm việc

- Bộ số học/logic (ALU:Arithmetic / Logic Unit): Thựchiện các phép toán số học và logic

Trang 11

Bài 2: GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH (tt)

• Biết một số thiết bị của máy vi tính: các thiết bị input, uotput, bộ vi xử lý, RAM, ROM,…

III NỘI DUNG

6 Thiết bị vào (Input Device)

Là nơi lưu trữ chương trình và

dữ liệu đưa vào cũng như dữliệu thu được trong quá trìnhthưc hiện chương trình

Gồm hai loại:

- ROM (Read Only Memory):Chứa chương trình hệ thốngđược hãng sản xuất nạp sẵndùng để khởi động hệ thống vàkiểm tra các thiết bị Dữ liệutrong ROM không bị xoá khi tắtmáy

- RAM (Random AccessMemory): Dùng để ghi nhớthông tin trong khi máy làmviệc Các thông tin sẽ bị xoá khitắt máy

Gồm có:

- Đĩa cứng (Hard Disk): Códung lượng lớn, có tốc độ đọc,ghi nhanh và được gắn cố địnhtrong máy tính

- Đĩa mềm (Flopply Disk): Códung lượng 1.44 MB, có tốc độđọc, ghi chậm

- Đĩa CD (Compac Disk): Códung lượng 700MB, có tốc độđọc, ghi dữ liệu khá cao

- Thiết bị nhớ flash (USB): Códung lượng lớn > 1GB, có tốc

độ đọc, ghi dữ liệu cao, kíchthước nhỏ gọn

Trang 12

Webcam

nào đó thì mã tương ứng của nóđược truyền vào máy

- Chuột (Mouse): Sử dụng bằngcách nháy (click) các nút chuột.Trong một số thao tác có thểthay thế cho bàn phím

- Máy quét (Scan): Sử dụng đểđưa văn bản, hình ảnh vào máytính

- Microphone: Sử dụng để đưatính hiệu âm thanh vào máytính

- Webcam: là một camera kĩthuật số dùng để thu trực tiếphình ảnh

…

Trang 13

Bài 2: GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH (tt)

• Biết máy tính được điều kiển bằng chương trình, biết các thông tin chính của một lệnh

III NỘI DUNG

7 Thiết bị ra (Output Device)

Monitor

Projector

GV: Trên đây là các thành phần

của máy tính, với các thành

phần này máy tính đã hoạt động

được chưa?

GV: Máy chỉ khởi động được

thôi chưa làm việc cho con

người được Muốn làm việc

được phải có các chương trình

Dùng để đưa dữ liệu từ máytính ra

Printer

Loa

HS: được rồi (vì có ROMchứa chương trình khởiđộng)

HS: nghe và ghi bài

Gồm có các thiết bị sau:

- Màn hình (Monitor): Hiển thịthông tin cho người sử dụng thấy

- Máy in (Printer): Dùng để inthông tin ra giấy

- Máy chiếu (Projector): Dùng đểhiển thị nội dung màn hình máytính lên màn ảnh rộng

- Loa và tai nghe: Để đưa âmthanh từ máy ra ngoài

- Card mạng: dùng để đưa thôngtin giữa hệ thống các máy tính

…

8 Hoạt động của máy tính

- Máy tính hoạt động theo chươngtrình (thực hiện các lệnh)

- Chương trình là một dãy các lệnhchỉ dẫn cho máy biết điều cần làm

- Thông tin về một lệnh bao gồm:+ Địa chỉ của lệnh trong bộ nhớ;+ Mã của thao tác cần thực hiện;+ Địa chỉ các ô nhớ liên quan.Nguyên lí điều khiển: Máy tínhhoạt động theo chương trình.Nguyên lí lưu trữ chương trình:Lệnh được đưa vào máy dưới dạng

mã nhị phân để xử lý và lưu trữ

Ngày soạn: 12/9/2010

Ngày giảng: 14/9/2010

Tiết 7

Trang 14

GV: Chúng ta cần phải ghi nhớ

các nguyên lý về máy tính HS: ghi các nguyên lí vào

vở

Nguyên lí truy cập: Việc truy cập

dữ liệu trong máy tính được thựchiện thông qua địa chỉ lưu trữ dữliệu đó

Nguyên lí J.Von Neumann: Mãhoá nhị phân, điểu khiển bằngchương trình, lưu trữ chương trình

và truy cập theo địa chỉ tạo thànhmột nguyên lí chung gọi là nguyên

lí Nguyên lí J.Von Neumann

IV CỦNG CỐ

- Các thành phần của hệ thống tin học:

• Phần cứng;

• Phần mềm;

• Sự quản lí và điều khiển của con người

- Sơ đồ cấu trúc của một máy tính

Trang 15

• Quan sát và nhận biết được các bộ phận chính của máy tính và một số thiết bị khác như máy

in, bàn phím, chuột, đĩa cứng, đĩa flash,…;

Trực tiếp thực hành tại phòng máy

III NỘI DUNG

1 Ổn định tổ chức lớp

Kiểm tra sĩ số, nội vụ lớp

2 Kiểm tra bài cũ

Vẽ sơ đồ cấu trúc của máy tính

GV nhận xét

3 Nội dung

Cho học sinh quan sát các bộ phận của máy tính

+ Các thiết bị vào: bàn phím, chuột, webcam,

+ Các thiết bị ra: màn hình, máy in, máy chiếu,

+ Thiết bị lưu trữ: đĩa mềm, đĩa CD, USB, ổ cứng

+ CPU, RAM, ROM, main board

4 Củng cố

Phân biệt các thiết bị của máy tính

Trang 16

BÀI THỰC HÀNH SỐ 2LÀM QUEN VỚI MÁY TÍNH

• Làm quen và tập một số thao tác với chuột và bàn phím;

• Nhận thức được máy tính được thiết kế rất thân thiện với con người

• Trực tiếp thực hành tại phòng máy

III NỘI DUNG

1 Làm quen với máy tính

 Di chuyển chuột: Thay đổi vị trí của chuột trên mặt phẳng;

 Nháy chuột (Click chuột): Nhấn nút trái hoặc nút phải chuột rồi thả ngón tay;

 Nháy đúp chuột (Double click chuột): Nháy nút chuột trái nhanh hai lần liên tiếp;

 Kéo thả chuột: Nhấn giữ nút trái chuột, di chuyển con trỏ chuột đến vị trí mong muốn rồi thảngón tay giữ chuột

Trang 17

BÀI THỰC HÀNH SỐ 2LÀM QUEN VỚI MÁY TÍNH(TT)

hi

III NỘI DUNG

Trang 18

§ 4 BÀI TOÁN VÀ THUẬT TOÁN

Qua bài học hoc sinh cần biết và hiểu các vấn đề sau:

• Biết khái niệm bài toán và thuật toán;

• Hiểu rõ khái niệm thuật toán là cách giải bài toán mà về nguyên tắc có thể giao cho máy tínhthực hiện;

• Chỉ ra được đầu vào (Input) và đầu ra (Output) của mỗi bài toán được đưa ra;

• Hiểu và thực hiện một số thuật toán đơn giản trong SGK như: tìm giá trị lớn nhất của một dãy

số, sắp xếp dãy số, tìm giá trị cho trước trong một dãy số,…;

• Biết xây dựng thuật toán cho một bài toán đơn giản

• Sử dụng bảng hoặc máy chiếu nếu có điều kiện GV có thể chuẩn bị một số chương trìnhbằng Pascal để chạy các thuật toán cho học sinh xem

III NỘI DUNG

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ:

GV: Hãy cho biết khái niệm

chương trình ?

GV: Đánh giá và cho điểm

Hoạt động 2: Giảng bài mới:

Dẫn vấn đề: Để có một chương

trình cho máy tính thực hiện thì

chúng ta cần phải biết thế nào là

bài toán và thế nào là thuật

toán

GV: Trong toán học “bài toán”

là những việc mà con người cần

phải thực hiện sao cho từ những

dữ kiện đã có phải tìm ra hay

chứng minh một kết quả nào

đó Vậy khái niệm “bài toán”

trong tin học có gì khác không ?

GV: Ví dụ trong trường chúng

ta có chương trình quản lý HS,

nếu ta có yêu cầu đưa ra những

HS có học lực khá thì đó là bài

toán Hay đơn giản ta yêu cầu

máy tính cho ra kết quả cộng

hai số thì đó cũng là bài toán

Vậy bài toán là gì ?

GV: Khi đứng trước một bài

toán công việc đầu tiên chúng ta

cần làm là gì ?

GV: dữ liệu đã cho gọi là thông

tin đưa vào máy tính (Input), cái

cần tìm là thông tin muốn lấy từ

máy tính ra (Output)

HS: lên bảng trả lời câu hỏi

(Là một dãy các lệnh, mỗilệnh chỉ dẫn cho biết điều màmáy cần thực hiện)

HS: ghi tựa đề bài mới vàovở

HS: nghe giảng, trả lời câuhỏi của GV, ghi khái niệmbài toán vào vở

HS: trả lời (cần xác định đâu

là dữ kiện đã cho, đâu là cái

§ 4 BÀI TOÁN VÀ THUẬT

TOÁN

1 Khái niệm bài toán

- Khái niệm: Bài toán là những việc mà con người muốn máy tính thực hiện.

Ngày soạn: 26/9/2010

Ngày giảng: 28/9/2010

Tiết 11

Trang 19

GV: Hãy xác định Input và

Output của các bài toán sau:

1 Bài toán tìm UCLN của hai

GV: Muốn máy tính đưa ra

được Output từ Input đã cho ta

cần phải có một chương trình,

mà muốn viết được một chương

trình thì cần phải có một thuật

toán Vậy thuật toán là gì ? GV

có thể đưa ra các bước để giải

pt bậc 2 rồi cho HS định nghĩa

GV: Cách viết thuật như trên

gọi là cách liệt kê ngoài ta

chúng ta còn có thể biểu diễn

thuật toán bằng cách dùng sơ đồ

khối

GV: Như vậy sơ đồ khối của

thuật toán tìm UCLN được vẽ

như sau:

cần tìm), ghi bài vào vở

HS: trả lời Input và Outputcủa các bài toán

B2: m=n → UCLN = 4

HS: nghe giảng, ghi bài

HS: quan sát và vẽ sơ đồ

- Các yếu tố: Khi máy tính giải bài

toán cần phải quan tâm đến hai yếutố:

+ Input (thông tin đưa vào máytính)

+ Output (thông tin muốn lấy từmáy tính ra)

có giá trị nào thoả mãn

2 Khái niệm thuật toán

- Khái niệm: Thuật toán để giải một bài toán là một dãy hữu hạn các thao tác được sắp xếp theo một trình tự xác định sao cho khi thực hiện dãy thao tác ấy, từ dữ kiện đã cho (Input) ta nhận được kết quả (Output) của bài toán.

- Ví dụ: thuật toán tìm UCLN+ Input: m,n

n = n – m rồi quay lại B2;

B5: Xuất giá trị UCLN là m Kếtthúc

Biểu diễn thuật toán bằng sơ đồkhối:

Quy định:

- Hình ellip: các thao tác nhập.xuất dữ liệu;

Nhập m,n

Trang 20

GV: Để hiểu rõ hơn về thuật

toán ta lần lược xét các ví dụ

GV: chia nhóm giao nhiệm mỗi

nhóm nghiên cứu một thuật

toán rồi lên bảng trình bày lại

Đ S

3 Một số ví dụ về thuật toánVD1: Kiểm tra tính nguyên tố củamột số nguyên dương

VD2: Sắp xếp dãy số

VD3: Bài toán tìm kiếm

Trang 21

§ 4 BÀI TOÁN VÀ THUẬT TOÁN (TT)

3 Một số ví dụ về thuật toán

Ví dụ 1: Kiểm tra tính nguyên tố của một số nguyên dương

- Input: n là một số nguyên dương;

- Output: n là số nguyên tố hoặc n không phải là số nguyên tố

a) Cách liệt kê

B1: Nhập số nguyên dương n;

B2: Nếu n = 1 thì n không là số nguyên tố → xong;

B3: Nếu n < 4 thì n là số nguyên tố → xong;

B4: i ← 2;

B5: Nếu i>   n thì n là số nguyên tố → xong;

B6: Nếu n chia hết cho i thì n không là số nguyên tố → xong;

Đ

S

Đ S

Đ

S

Đ S

Ngày soạn: 23/9/2010

Ngày giảng: 25/9/2010

Tiết 12

Trang 22

- Input: Dãy A gồm n số nguyên a1, a2, , an;

- Output: Dãy A được sắp xếp thành một dãy không giảm

B6: Nếu i > m → quay lại B3;

B7: Nếu ai > ai+1 thì tráo đổi ai và ai+1 cho nhau;

B8: Quay lại B5

b) Sơ đồ khối

Ví dụ 3: Bài toán tìm kiếm tuần tự (Sequential Search)

- Input: Dãy A gồm n số nguyên khác nhau a1, a2, , an và số nguyên k;

- Output: chỉ số i mà ai = k hoặc không có số hạng nào trong dãy có giá trị bằng k

Dãy đã sắp xếp xong Đ

Không có giá trị nào của dãy bằng k, xong

Đ S

Trang 23

Trang 24

BÀI TẬP

• Biết vận dụng các kiến thức đã học trong bài 4 để xây dựngthuật toán giải một bài toán (có thể giải được) trên máytính

• Rèn luyện khả năng tư duy của học sinh khi áp dụng ngược lại các thuật toán đã học trong bài

Bài 4: Thuật toán tìm giá trị nhỏ nhất (Min) trong dãy A

a) Cách liệt kê

B1: Nhập số nguyên dương n, các số hạng a1, a2, , an;

B2: Min ← a1, i = 2

B3: Nếu i > n thì đưa ra giá trị Min → xong;

B4: Nếu ai < Min thì Min ← ai;

B3.1: Nếu delta > 0 thì tính nghiệm x1, x2 → đưa ra kết quả → xong;

B3.2: Nếu delta = 0 thì tính nghiệm kép x1=x2 → đưa ra kết quả → xong;

B3.3: Nếu delta = 0 thì đưa ra kết quả PTVN → xong

B6: Nếu i > m → quay lại B3;

B7: Nếu ai < ai+1 thì tráo đổi ai và ai+1 cho nhau;

Tiêu đề	Giáo án Tin học 10
Tác giả	Nguyễn Đức Khánh
Trường học	Trường THPT Nà Chì
Chuyên ngành	Tin học
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2010-2011
Thành phố	Nà Chì

Định dạng
Số trang	48
Dung lượng	574 KB