bài thảo luận dân sự 1 lần 1

BÀi thảo luận dân sự 1 CHỦ THỂ CỦA PHÁP LUẬT DÂN SỰ gồm : trang bìa, mục lục, nội dung ( tóm tắt, có đáp án) Vấn đề 1: NĂNG LỰC HÀNH VI DÂN SỰ CÁ NHÂN Vấn đề 2: TƯ CÁCH PHÁP NHÂN VÀ HỆ QUẢ PHÁP LÝ Vấn đề 3: TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ CỦA PHÁP NHÂN

KHOA LUẬT THƯƠNG MẠI LỚP LUẬT THƯƠNG MẠI 44.A

CHỦ THỂ CỦA PHÁP LUẬT DÂN SỰ Giảng viên hướng dẫn : ThS Nguyễn Tấn Hoàng Hải

Bộ môn : Những quy định chung về luật dân sự

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 29 tháng 02 năm 2020

Vấn đề 1: NĂNG LỰC HÀNH VI DÂN SỰ CÁ NHÂN 1

 1.1) Hoàn cảnh của ông P như trong Quyết định được bình luận có thuộc trường hợp mất năng lực hành vi dân sự không? Vì sao? 1

 1.2) Nêu những điểm giống và khác nhau giữa hạn chế năng lực hành vi dân sự và mất năng lực hành vi dân sự? 1

 1.3) Trong Quyết định được bình luận, ông P có thuộc trường hợp người hạn chế năng lực hành vi dân sự không? Vì sao? 2

 1.4) Điểm khác nhau cơ bản giữa người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự và là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là : 2

 1.5) Tòa án xác định ông P thuộc trường hợp người khó khăn nhận thức, làm chủ hành vi có thuyết phục không? Vì sao? 3

 1.6) Việc tòa án không để bà H là người giám hộ cho ông P có thuyết phục không?

Vì sao? 3

 1.7) Việc Tòa án để bà T làm người giám hộ cho ông P có thuyết phục không? Vì sao? 3

 1.8) Với vai trò là người giám hộ, bà T được đại diện ông P trong giao dịch nào?

Vì sao? 4

 1.9) Suy nghĩ của anh/chị về chế định người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi mới được bổ sung trong Bộ luật Dân sự 2015? 4

Vấn đề 2: TƯ CÁCH PHÁP NHÂN VÀ HỆ QUẢ PHÁP LÝ 5

 2.1) Những điều kiện để tổ chức được thừa nhận là một pháp nhân 5

 2.2) Trong Bản án số 1117, theo Bộ tài nguyên và môi trường, Cơ quan đại diện của Bộ tài nguyên và môi trường có tư cách pháp nhân không? Đoạn nào của Bản án

có câu trả lời 6

Vấn đề 3: TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ CỦA PHÁP NHÂN 7

 3.1) Trách nhiệm của pháp nhân đối với nghĩa vụ của các thành viên và trách nhiệm của các thành viên đối với nghĩa vụ của pháp nhân 7

 3.2) Trong bản án bình luận bà Hiền có phải là thành viên của Công ty Xuyên Á không? Vì sao? 7

 3.4) Suy nghĩ của anh/chị về hướng giải quyết của Tòa cấp sơ thẩm và Tòa cấp phúc thẩm liên quan đến nghĩa vụ của Công ty Ngọc Bích? 8

 3.5) Làm thế nào để bảo vệ quyền lợi của Công ty Ngọc Bích khi Công ty Xuyên Á

bị giải thể? 8

Vấn đề 1 : NĂNG LỰC HÀNH VI DÂN SỰ CÁ NHÂN

Tóm tắt bản án: Quyết định số 11/2017/QDDS-ST ngày 18/7/2017 của Toàn án nhân dân thị xã Điện Bàn tỉnh Quảng Nam

Bà Vũ Thị H và ông Lê Văn P có quan hệ vợ chồng đã đăng kí kết hôn.Ông P bị bệnh tâm thần đã thuyên giảm Bà H yêu cầu Tòa án tuyên bố ông P bị khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi mục đích dể ly hôn Sau khi có kết luận giám định Tòa tuyên

bố ông P bị khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và yêu cầu của bà H được chấp thuận.Bà H không đủ điều kiện làm người giám hộ cho ông P vì mục đích của bà H là muốn ly hôn Cũng qua xác minh địa phương, bà Huỳnh Thị T là người nuôi dưỡng ông

P từ nhỏ nên bà T đủ điều kiện làm người hộ cho ông P Do dó, tòa án chỉ định bà Huỳnh Thi T là người giám hộ cho ông P, khi Tòa án tuyên bố ông P có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

 1.1) Hoàn cảnh của ông P như trong Quyết định được bình luận có thuộc trường hợp mất năng lực hành vi dân sự không? Vì sao?

Hoàn cảnh của ông P như trong Quyết định được bình luận không thuộc trường hợp mất năng lực hành vi dân sự Vì Theo Khoản 1, Điều 22-Bộ luật Dân sự 2015:

“1 Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.”

Theo kết quả giám định pháp y tâm thần số: 286/KLGĐTC, ngày 22/5/2017 đối với ông P của trung tam Pháp y tâm thần khu vực Miền Trung kết luận tại thời điểm hiện tại : _Về mặt y học: Rối loạn cảm xúc lưỡng cực, hiện tại đã thuyên giảm

_Về mặt pháp luật: Khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi

Ông P không thuộc đối tượng tại khoản 1, Điều 22-BLDS, tình trạng ông P thuộc trường hợp quy định tại Điều 23- Bộ luật Dân sự 2015

 1.2) Nêu những điểm giống và khác nhau giữa hạn chế năng lực hành vi dân sự và mất năng lực hành vi dân sự?

Về điểm giống nhau:

_Thứ nhất, họ là những người từng có năng lực hành vi dân sự đầy đủ

_Thứ hai, việc họ bị hạn chế hay bị mất năng lực hành vi dân sự dựa trên quyết định của Tòa án trên cở sở yêu cầu của người có quyền và lợi ích liên quan

_Thứ ba, họ không thể tự mình tham gia tất cả các giao dịch dân sự mà pháp luật cho phép

_Thứ tư, khi không còn căn cứ cho rằng họ bị mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự thì họ có quyền được khôi phục lại năng lực hành vi dân sự của mình

Về điểm khác nhau:

_Về nguyên nhân: người mất năng lực hành vi dân sự là do họ mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác mà không thể nhận thức và làm chủ được hành vi của mình Đối với người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự thì do họ nghiện ma túy, nghiện các chất kích thích dẫn đến phá tán tài sản của gia đình

_Về hệ quả pháp lí: Người mất năng lực hành vi dân sự sẽ không còn năng lực hành vi dân sự, không thể tham gia bất kì một giao dịch dân sự nào, các giao dịch dân sự của họ

sẽ do người đại diện của họ xác lập và thực hiện Đối với người bị hạn chế năng lực hành

vi dân sự thì họ không bị mất hết năng lực hành vi dân sự mà họ vẫn có thể tự mình tham gia được một số giao dịch dân sự nhằm phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt của họ

 1.3) Trong Quyết định được bình luận, ông P có thuộc trường hợp người hạn chế năng lực hành vi dân sự không? Vì sao?

Hoàn cảnh của ông P như trong Quyết định được bình luận không thuộc trường hợp

bị hạn chế năng lực hành vi dân sự Vì Theo: Điều 24- Bộ luật Dân sự 2015: “1 Người nghiện ma túy, nghiện các chất kích thích khác dẫn đến phá tán tài sản của gia đình thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án có thể ra quyết định tuyên bố người này là người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.”

Đối tượng bị hạn chế năng lực hành vi dân sự thì do họ nghiện ma túy, nghiện các chất kích thích dẫn đến phá tán tài sản của gia đình và Tòa án ra quyết định tuyên bố hạn chế năng lực hành vi dân sự Còn trong trường hợp ông P là người mắc bệnh tâm thần dẫn đến tình trạng không đủ khả năng nhận thức, làm chủ hành vi bản thân Vì vậy, ông P không thuộc trường hợp người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự

 1.4) Điểm khác nhau cơ bản giữa người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự và là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là :

Về nguyên nhân: người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là Người thành niên do tình trạng thể chất hoặc tinh thần mà không đủ khả năng nhận thức, làm chủ hành

vi nhưng chưa đến mức mất năng lực hành vi dân sự Đối với người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự thì do họ nghiện ma túy, nghiện các chất kích thích dẫn đến phá tán tài sản của gia đình

 1.5) Tòa án xác định ông P thuộc trường hợp người khó khăn nhận thức, làm chủ hành vi có thuyết phục không? Vì sao?

Tòa án xác định ông P thuộc trường hợp người khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là thuyết phục Vì theo Khoản 1, Điều 23- Bộ luật Dân sự 2015 quy định: “Người thành niên do tình trạng thể chất hoặc tinh thần mà không đủ khả năng nhận thức, làm chủ hành vi nhưng chưa đến mức mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của người này, người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định người giám hộ, xác định quyền, nghĩa

vụ của người giám hộ.”

Trường hợp của ông P về mặt y học ông P mắc chứng “ rối loạn cảm xúc lưỡng cực” Tình trạng tinh thần không đủ nhận thức, làm chủ hành vi nhưng chưa đến mức mất năng lực hành vi dân sự Nên quyết định của tòa là hoàn toàn thuyết phục

 1.6) Việc tòa án không để bà H là người giám hộ cho ông P có thuyết phục không? Vì sao?

Việc tòa không để bà h là người giám hộ cho ông P là hoàn toàn thuyết phục Vì theo Khoản 1, Điều 53- Bộ luật Dân sự 2015 quy định:“Trường hợp vợ là người mất năng lực hành vi dân sự thì chồng là người giám hộ; nếu chồng là người mất năng lực hành vi dân

sự thì vợ là người giám hộ.”

Vì vậy việc bà H là người giám hộ cho ông P là điều tất nhiên Nhưng trong trường hợp này bà H là người yêu cầu tòa án tuyên bố ông P là người khó khăn trong nhận thức, chủ hành vi của mình nhằm mục đích để ly hôn Nên tòa quyết định thay đổi để bà T làm người giám hộ cho ông P

 1.7) Việc Tòa án để bà T làm người giám hộ cho ông P có thuyết phục không? Vì sao?

Việc Tòa án để bà T làm người giám hộ cho ông P có thuyết phục Vì theo Khoản 1, Điều 23- Bộ luật Dân sự quy định: “Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định người giám hộ, xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ.”

Người giám hộ được Tòa án chỉ định và xác định quyền và nghĩa vụ Trong trường hợp trên bà T do người cần được dám hộ tức ông P chỉ định lựa chọn là người dám hộ cho mình thì khi họ ở trạng thái cần được giám hộ và bà T cũng đồng ý làm người dám

hộ cho ông P

 1.8) Với vai trò là người giám hộ, bà T được đại diện ông P trong giao dịch nào?

Vì sao?

Với vai trò là người giám hộ, bà T được đại diện ông P trong giao dịch dân sự Vì theo Điều 58-BLDS quy định tại khoản 1.c “đại diện cho người được giám hộ trong việc xác lập, thực hiện giao dịch dân sự và thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ” và tại khoản 2

“người giám hộ của người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi có quyền theo quyết định của Tòa án trong số các quyền quy định tại khoản 1 Điều này.”

Vì nhằm đảm bảo lợi ích của người được giám hộ, người giám hộ được đại diện ông

P trong những giao dịch dân sự

 1.9) Suy nghĩ của anh/chị về chế định người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi mới được bổ sung trong Bộ luật Dân sự 2015?

Theo tôi thấy, việc bổ sung nhóm “người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” sẽ đảm bảo tối đa quyền lợi cuả những người vốn khi sinh ra hoặc vì một lý do nào đó

họ không có khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của mình, Bộ luật Dân sự 2015 đã ghi nhận thêm người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi thuộc diện được giám

hộ - đây được coi là điểm mới có giá trị, thể hiện được tính bao quát các trường hợp người được giám hộ, góp phần bảo vệ tốt hơn các chủ thể là người yếu thế trong các giao dịch dân sự Chính vì thế đây được xem là một quy định mang tính tiến bộ Tuy nhiên, vì

là một quy định mới nên hiện nay vẫn chưa

hướng dẫn cụ thể nào về giải quyết yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

Vấn đề 2: TƯ CÁCH PHÁP NHÂN VÀ HỆ QUẢ PHÁP LÝ

Tóm tắt bản án: 1117/2012/LĐ-PT ngày 11/9/2012 của Toà án nhân dân TP.Hồ Chí Minh

Nguyên đơn ông Nguyễn Ngọc Hùng, bị đơn là cơ quan đại diện Bộ Tài nguyên và Môi trường tại Thành phố hồ Chí Minh Ông Nguyễn Ngọc Hùng làm việc tại văn phòng

Bộ Tài nguyên và Môi trường và có ký hợp đồng lao động, công việc của ông là tuần tra, canh gác, bảo vệ an toàn tài sản cơ quan,… Ngày 10/12/2008 ông và cơ quan ký phụ lục hợp đồng thay đổi tên người sử dụng lao động là cơ quan đại diện Bộ Tài nguyên và Môi trường Ngày 11/3/2010 tại khu tập thể của cơ quan của Bộ xảy ra việc mất hai chiếc xe gắn máy của ông Vũ và ông Dũng Vì vậy cơ quan đại diện Bộ Tài nguyên và Môi trường buộc ông phải bồi thường mỗi người 10 triệu đồng trừ vào số tiền làm thêm giờ của ông

và thông báo chấm dứt hợp đồng lao động vì ông không hoàn thành nhiệm vụ được giao Ông không đồng ý và quyết định khởi kiện lên tòa

 2.1) Những điều kiện để tổ chức được thừa nhận là một pháp nhân.

Theo quy định tại Điều 74- Bộ luật Dân sự năm 2015, thì một tổ chức có tư cách pháp nhân phải đáp ứng các điều kiện sau:

Thứ nhất, “Được thành lập theo quy định của Bộ luật Dân sự và luật khác có liên quan”: Pháp nhân không phải là một cá nhân mà phải là một tổ chức Tổ chức này được

cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập hoặc cho phép thành lập và phải thành lập theo trình tự, thủ tục luật định Do đó, tổ chức được công nhận là có tư cách pháp nhân kể

từ ngày được cấp giấy chứng nhận thành lập Chính tính hợp pháp của pháp nhân giúp cho pháp nhân tham gia vào các quan hệ pháp luật và tồn tại dưới sự kiểm soát của nhà nước- phù hợp với ý chí của nhà nước

Thứ hai, “Có cơ cấu tổ chức theo quy định của Bộ luật Dân sự” tức là pháp nhân phải

là một tổ chức có cơ cấu quản lý chặt chẽ

“ Pháp nhân phải có cơ quan điều hành Tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của cơ quan điều hành của pháp luật được quy định trong điều lệ của pháp nhân hoặc trong quyết định thành lập pháp nhân.”

“ Pháp nhân khác có cơ quan khác theo quyết định của pháp nhân hoặc theo quy định của pháp luật.”

Do đó, để tổ chức thành pháp nhân, thì tổ chức đó phải có điều lệ hoặc quyết định thành lập hợp pháp nhân Trong đó, có quy định cụ thể về tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của cơ quan điều hành pháp nhân

Thứ ba, “Có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nghiệm bằng tài sản của mình”: Pháp nhân là một chủ thể dân sự độc lập, để có thể thực hiện các quyền và gánh vác nghĩa vụ khi tham gia vào các quan hệ dân sự, thì pháp nhân phải có tài sản nhất định và độc lập Tức là khối tài sản đó phải đảm bảo có đủ ba quyền năng là quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt để không bị chịu sự chi phối ràng buộc của bất

kỳ thứ gì Trách nghiệm của pháp nhân khi vi phạm nghĩa vụ không phải là do cơ quan,

tổ chức khác gánh vác và các thành viên của pháp nhân chỉ phải chịu trách nghiệm trong phạm vi tài sản của mình góp

Thứ tư, “Nhân danh mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập”: Pháp nhân

là một tổ chức độc lập, được quyền giao dịch, xác lập quyền và nghĩa vụ nên bắt buộc nó

có thể tự nhân danh chính mình Điều kiện này cũng xuất phát từ điều kiện tự chịu trách nghiệm bằng tài sản của mình Việc sở hữu một khối tài sản riêng, pháp nhân có đủ khả năng để hưởng, tự mình thực hiện các quyền và chịu nghĩa vụ khi tham gia các quan hệ dân sự Bên cạnh đó, các chủ thể thành lập pháp nhân khi thành lập đã chuyển quyền sở hữu những tài sản mà mình muốn vào khối tài sản chung, do đó cần có một sự thống nhất

về măt ý chí trong việc sử dụng khối tài sản đó

 2.2) Trong Bản án số 1117, theo Bộ tài nguyên và môi trường, Cơ quan đại diện của Bộ tài nguyên và môi trường có tư cách pháp nhân không? Đoạn nào của Bản

án có câu trả lời.

Trong Bản án số 1117, theo Bộ tài nguyên và môi trường, Cơ quan đại diện của Bộ tài nguyên và môi trường có tư cách pháp nhân, đoạn “Xét theo quyết định số 1364/QĐ-BTNMT ngày 8/7/2008 Cơ quan đại diện Bộ Tài nguyên và Môi trường thành phố

Hồ Chí Minh là đơn vị trực thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường là cơ quan đại diện hạch toán báo sổ khi thực hiện dự toán, quyết toán phải theo phân cấp của Bộ, phụ thuộc sự phân bổ ngân sách của Nhà nước và phân cấp của Bộ Tài nguyên và Môi trường chứ không phải là một cơ quan hoạch toán độc lập Mặc dù trong quyết định

1367 nói trên có nội dung “ Cơ quan đại diện có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng” nhưng là Cơ quan đại diện Bộ phải hạch toán báo sổ nên cơ quan này có

tư cách pháp nhân nhưng là tư cách pháp nhân không đầy đủ.” có câu trả lời