Mục tiêu tiết dạy : H ọc sinh nắm được cường độ dòng điện, hiệu điện thế, điện trở , điện trở tương đương của đoạn mạch mắc nối tiếp II.. Nội dung tiết dạy : 1 học sinh ôn tập những kiến
Trang 1Ngày soạn 10 -12 2007: Ngày dạy 9a, 9b: 11 - 12 2007 Tiết 1 SỰ PHỤ THUỘC CỦA CƯỜNG ĐỘ DÒNG ĐIỆN VÀO HIỆU ĐIỆN THẾ GIỮA HAI ĐẦU
DÂY DẪN - ĐIỆN TRỞ DÂY DẪN
I Mục tiêu tiết dạy :
Nắm được sự phụ thuộc của cường độ dòng điện vào hiệu điện thế giữa hai đầu dây dẫn Nhận biết được đơn
vị điện trở dùng hệ thức định luật ôm để giải bài tập
II Nội dung tiết dạy :
1) học sinh ôn tập những kiến thức sau đây :
Cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn tỷ lệ thuận với hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây dẫn đó , và tỷ
lệ nghịch với điện trở của dây
I =U/R
Điện trở của dây dẫn được xác định bằng công thức R =U/I
Đơn vị đo điện trở là Ôm
Ngoài ra còn có các đơn vị
1KΩ = 1000Ω; 1MΩ=1000 000Ω; 1GΩ = 1000MΩ = 1000 000 000Ω
Bài tập vận dụng
Bài 1 Bóng đen có gi 12V - 0,5W đang sáng bình thường nếu tăng hiệu điện thế lên gấp hai lần thì cường độ
dòng điện qua bóng có giá trị là bao nhiêu ?
Bài làm
Cường độ dòng điện bằng 0 vì dây tóc bóng đèn bị đớt do hiệu điện thế đặt vào đèn vượt xa hiệu điện thế định mức
Bài 2:
Khi nghiên cứu định luật Ôm cho đoạn mạch có điện trở R bảng ghi số liệu sau đây có nhiều chỗ ghi không đầy đủ em hãy điền vào chỗ cho thích hợp các ô còn trống
Bài làm
Bài 3
Hãy giải thích khi có sấm sét, các tia chớp thường có dạng ngoằn ngoeò ?
Giải thích
Do lớp không khí không đồng nhất, vì vậy điện trở không khí tại mọi điểm là khác nhau Khi có sấm sét, dòng điện phóng từ đám mây này đến đám mây khác hoạc từ đám mây này đến mặt đất , chúng sẽ chọn con đường
dễ đi nhất tức là con đường có điện trở nhỏ
Bài 4 Hai bóng đen điện, bóng thứ nhất có điện trở R1 = 480Ω, bóng đèn thứ hai có điện trở R2 = 220Ω
mắc nối tiếp vào hai điểm A và B có hiệu điện thế 210V
Tính
Điện trở của đoạn mạch AB và cường độ dòng điện qua các bóng đèn , hiệu điện thế trên bóng đèn thứ nhất và công suất tiêu thụ của bóng đèn thứ hai
Bài làm
Điện trở của cả đoạn mạch
R = R1 +R2 = 480 + 220 = 700 Cường độ dòng điện qua các bóng đèn
R
U
3 , 0 700
210
=
= Hiệu điện thế trên bóng đèn thứ nhất :
U1 = R1.I = 480 0,3 = 144V Công suất tiêu thụ của bóng đèn thứ hai
P2 = U2.I= R2.I2 = 220 (0,3)2 = 19,8W
1
Trang 2Ngày soạn 13 -12 2007: Ngày dạy 9a, 9b: 15 - 12 2007
Tiết 2 ĐOẠN MẠCH NỐI TIẾP
I Mục tiêu tiết dạy :
H ọc sinh nắm được cường độ dòng điện, hiệu điện thế, điện trở , điện trở tương đương của đoạn mạch mắc nối tiếp
II Nội dung tiết dạy :
1) học sinh ôn tập những kiến thức sau đây :
Trong đoạn mạch nối tiếp, cđdđ có giá trị như nhau tại mọi điểm I =I1 + I2
Hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi đoạn mạch gồm hai điện trở mắc nối tiếp bằng tổng hai hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở thành phần UAB = U1+U2
Điện trở tương đương của của đoạn mạch gồm hai điện trở mắc nối tiếp bằng tổng hai điện trở thành phần :
Rtđ =R1+R2 Trong đoạn mạch mắc nối tiếp, hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở tỉ lệ thuận với điện trở đó :
U1/U2 =R1/R2
2)Bài tập vận dụng
Bài 1 Mắc bốn điện trở nối tiếp R1, R2, R3, R4 Hãy điền những số liệu còn thiếu trong bảng
Cường độ dòng điện qua điện trở (A) 0.1
Bài làm
Bài 2: Một bóng đèn có ghi 12V-6W hoạt động bình thường nếu có dòng điện 0,5 A đi qua Tuy nhiên ,
Người ta chỉ có nguồn điện 15 V Phải mắc một điện trở như thế nào vào bóng đèn để đèn hoạt động bình thường ?
Bài làm
Để đèn hoạt động bình thường, hiệu điên thế trên bóng đèn là 12V, vì vậy hiệu điện thế trên điện trở là 15-12
= 3V Giá ttrị của biến trở là R =U/I = 3/0,5 = 6Ω
Bài 3 Một điện kế có điện trở 10Ωchỉ chịu được dòng điện có cường độ lớn nhất bằng 10mA Nếu hiệu điện thế giữa hai cực của một ac quy là 2V thì có thể mắc trực tiếp ac quy vào điện kế được không ? vì sao
Bài làm
Nếu mắc trực tiếp ác quy vào điện thì cường độ dòng điện qua điện kế là
R
U
I = ; I= 0 , 2A 200mA
10
2 = = Ω
Không mắc được điện kế sẽ cháy 10mA< 200mA
Bài 4 Hai điện trở 6Ω và 9Ω mắc nối tiếp,tính hiệu điện thế mỗi điện trở và hiệu điện thế của mỗi đoạn mạch nối tiếp Biết cường độ dòng điện trong mạch bằng 0,25A
Bài làm
Áp d ụng đ ịnh lu ật ôm cho đi ện tr ở th ứ nh ất
U1 = R1.I = 6V.0.25A=1,5V:
Áp dụng định luật Ôm cho điện trở thứ hai
U2=R2.I = 9V 0,25 = 2,25V Hiệu điện thế của đoạn mạch nối tiếp gômg hai điện trở là
U = U1+U2 = 1,5+ 2,25 = 3,75V
Trang 3Ngày soạn 13 -12 2007: Ngày dạy 9a, 9b: 15 - 12 2007
Tiết 3 ĐOẠN MẠCH SONG SONG
I Mục tiêu tiết dạy :
H ọc sinh nắm được cường độ dòng điện, hiệu điện thế, điện trở , điện trở tương đương của đoạn mạch mắc song song
II Nội dung tiết dạy :
1) học sinh ôn tập những kiến thức sau đây :
-Trong đoạn mạch song song, cđdđ qua mạch chính bằng tổng các cường độ dòng điện qua các đoạn mạch
rẽ I = I1+ I2
-Hiệu điện thế giữa hai đầu mạch song song bằng hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi đoạn mạch rẽ
U =U1 =U2
-Điện trở tương đương của của đoạn mạch gồm hai điện trở mắc song song bằng Rtđ = R1.R2/ R1+R2
Trong đoạn mạch song song ,
C ường đ ộ d òng đi ện qua m ỗi đi ện tr ở t ỉ l ệ ngh ịch v ới đi ện tr ở đ ó
I1/I2 =R2/R1
* Các thiết bị trong nhà phần lớn đều được mắc song song ( Nếu một thiết bị nào đó không hoạt động bị hỏng thì các thiếưt bị còn laị vẫn hoạt động
2)Bài tập vận dụng
Bài 1 Một điện trở R1 = 10 Ôm có dòng điện I = 5A Nếu mắc song song một điện trở R2 = 10Ôm với điện trở trên thì dòng điện qua mạch chính có giá trịo bằng bao nhiêu ? cho biết hiệu điện thế hai đầu mỗi điện trở giữ không đổi
Bài làm :Do mác song song, nên hiệu điện thế hai đầu mỗi điện trở là như nhau Do đó hai điện trở có giá trị
như nhau nên cường độ dòng điện qua chúng bằng nhau Vì vậy, cường độ dòng điện qua mạch chính là :I =
5 +5 = 10A
Bài 2:Cho ba điện trở R1 = 12 Ôm , R2 = 15Ôm, R3 mắc song song nhau vào một đoạn mạch có hiệu điện thế
U điền các giá trị còn thiếu trong bảng 1
Bài làm:
Bài 3: Có ba bóng đèn được mắc theo sơ
đồ sau và sáng bình thường Nếu bóng
đen1 bị đứt dây tóc thì bóng đèn 3 sáng mạnh
hơn hay yếu hơn
Bài làm: Vì I3 = I1+I2 Nếu bóng đèn 1 bị đứt dây tóc => I1 = 0 dòng điện I3 giảm nên đèn sáng yếu hơn
Bài 4 : Hai điện trở 4Ôm và 6Ôm được mắc song song với nhau Tính điện trở tương đương của đoạn
mạch , Biết hiệu điện thế của đoạn mạch trên bằng 1,2V tính cường độ dòng điện trong mạch chính và mỗi đoạn mạch rẽ
Bài làm: ÁP dụng công thức tính điện trở tương đương : 1/R1 + 1/R2 =1/R
Ta có R = R1.R2/ R1+R2 => R = 4.6/4+6 =2.4 Ôm
b) Cường độ dòng điện qua mạch chính là
I =U/R => I = 1,2V/ 2,4Ôm =0,5A
Cường độ dòng điện qua điện trở R1
I1 = 1,2V/4Ôm = 0,3A
Cương độ dòng điện qua R2
I2 = U/R => I2 = 1,2V/6Ôm = 0,2A
3
Trang 4Ngày soạn 13 -12 2007: Ngày dạy 9a, 9b: 22 12 2007
Tiết 4 CÔNG SUÂT
I Mục tiêu tiết dạy :
Nêu Được số Oát ghi trên mỗi dụng cụ dùng điện
Vận dụng được công thức P = U.I để tính được một đại lượng khi biết được một số đại lượng còn lại
II Nội dung tiết dạy :
1) học sinh ôn tập những kiến thức sau đây :
Số Oát ghi trên mỗi dụng cụ dùng điện cho biết công thức định mức của dụng cụ đó, nghĩa là công suất điện của dụng cụ này khi nó hoạt động bình thường
Công suất điện của một đoạn mạch bằng tích của hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch và cường độ dòng điện qua nó P =U.I
2)Bài tập vận dụng
Bài 1
Hai bóng đèn 110V - 60 W được mắc với nhau và hoạt động bình thường dưới một hiệu điện thế 220V
a) chúng được mắc nối tiếp hay song song ?
b) Công suất tiêu thụ của mạch là bao nhiêu ?
Bài làm :
a) Chúng được mắc nối tiếp Vì hai bóng đèn như nhau nên hiệu điện thế trên mỗi bóng đèn là 110V
b) Vì chúng hoạt động bình thường nên công suất của mạch bằng tổng công suất ghi trên bóng đèn là 120V
Bài 2:
Một dãy bóng đèn trang trí gồm N bóng 12V- 5W được mắc vào hiệu điện thế 220V và hoạt động bình thường a) Tính N
b) Tính công su ất toàn bộ
c) Tính đòn điện qua mỗi bóng đèn
Bài làm:
a) Mắc nối tiếp N = 18 bóng
b) 5W 18 bóng = 90W
U
P
42
,
0
=
Bài 3:
Một bóng đền chùm gồm 6 bóng 220V -100W được mắc vào mạng điện 220V, có hợp lý không nếu dùng dây dẫn bằng đồng có tiết diện 0,5 mm2 dẫn điện vào chùm bóng? Biết rằng dây dẫn có tiết diện 1,5 mm2 chịu được dòng điện tối đa 10A
Bài làm:
Các bóng đèn được mắc song song dòng điện qua mỗi bóng là:
U
P
45
,
0
≈ , qua 6 bóng là 2,72A vì I ~ S nên dây dẫn 0,5mm2 chịu được dòng tối đa 3A vậy dây dẫn đã cho dùng được
Bài 4 :
Phòng ngủ gồm một bóng đèn 100W, Một bóng đèn ngủ 5W, bàn là 1500W Tất cả hoạt động ở hiệu điện thế 220V Hỏi dùng cầu chì 5A để bảo vệ mạng điện trong phòng có hợp lý không ?
Bài làm:
Khi mọi thiết bị đều hoạt động, tổng công suất là 1 605W Dòng điện qua cầu chì là
U
P
29
,
7
≈ Vậy không thể dùng cầu chì 5A
Ngày soạn 13 -12 2007: Ngày dạy 9a, 9b: 26-12 2007
Trang 5Tiết 5 ĐIỆN NĂNG CÔNG SUẤT ĐIỆN
I Mục tiêu tiết dạy :
Nêu được thí dụ chứng tỏ dòng điện mang năng lượng Biết được dụng cụ đo điện năng và mỗi số đếm của công tơ là 1KWH
Chỉ ra được sự chuyển hoá các dạng năng lượng trong hoạt động của các dụng cụ điện
Vận dụng công thức A = P.t =U.I.Tđể tính một đại lượng khi biết các đại lượng còn lại
II Nội dung tiết dạy :
1) học sinh ôn tập những kiến thức sau đây :
2)Bài tập vận dụng
Bằng cách nào để chứng tỏ dòng điện có năng lượng ?
Điện năng có thể biến đổi thành các dạng năng lượng nào ?
- Dòng điện có năng lượng vì có khả năng thực hiện công và cung cấp nhiệt lượng, năng lượng của dòng điện được gọi là nhioệt năng
- Công của dòng điện sản ra trong mpột đoạn mạch là số đo lượng điện năng chuyển hoá thành các dạng năng lượng khác trong đoạn mạch đó : A = P.t =U.I.t
- Lượng điện năng sử dụng được đo bằng công tơ điện mỗi số đếm của công tơ điện cho biết lượng điện năng đã sử dụng là 1Kw.h : 1KW.h = 3600 000J = 3 600kJ
Bài 1 Một bóng đèn trên có ghi 220V-100W
a) Nếu hoạt động bình thường, trong một giây đèn tiêu thụ một công suất bằng bao nhiêu ?
Tính điện trở của bóng đèn khi đó
c) Khi đèn nguội, điện trở của đèn có giá trị như cũ không ?
d) Nếu dùng ở hiệu điện thế 110V, công suất đèn là bao nhiêu ?
Bài làm :
a) 100J
b) P =
R
U2
Từ đó R = 2 = 484 Ω
P U
c) Điện trở trên ứng với công suất khi đèn hoạt động ổn định tức là 100W khi đèn nguội , điện trở có giá trị nhỏ hơn (điện trở tỷ lệ thuận với nhiệt độ )
d) Ở hiệu điện thế 110V dòng điện qua bóng đèn là ; I = U/R = 110V/ 484 = 0,23Avì vậy công suất là
UI = 110.0,23=25W
Có thể lý giải cách khác : Công suất tỷ lệ với bình phương hiệu điện thế vậy nếu hiệu điện thế giảm đi hai lần, công suất giảm bốn lần
Bài 2:
Một bếp điện công suất 1 200 W hoạt động liên tục trong 45 ph Tính công của dòng đện theo đơn vị
a) Jun
b) Wh và KWh
Bài làm:
a) A = P.t = 1200 2 700 s = 3 240 000J = 3 240J
b) A = 1 200W.0,75h =900Wh
A = 1,2 KW 0,75h = 0,9KWh
Bài 3: Mắc một bóng đèn 220v -100Wvaof lưới điện 110V,bỏ qua sự phụ thuộc của điện trở dây tóc vào nhiệt
độ tính công suất tiêu thụ của bóng
Bài làm: Điện trở của dây tóc bóng đèn :
P =UI = U2 / R => R = U2/P
R = (220)2 /100 = 48 ôm
Nếu mắc vào lưới điện có hiệu điện thế 110V thì cường độ dòng điện chạy qua bóng đèn là I' = U' /R = 110V /
484 Ôm = = 0,23A
Công suất tiêui thụ của bóng đèn
P' = U' .I' = 110V 0,23A = = 25W
Ngày soạn 13 -12 2007: Ngày dạy 9a, 9b: 28-12 2007
5
Trang 6Tiết 6 ĐIỆN NĂNG CÔNG SUẤT ĐIỆN (Tiếp theo)
I Mục tiêu tiết dạy :
Nêu được thí dụ chứng tỏ dòng điện mang năng lượng Biết được dụng cụ đo điện năng và mỗi số đếm của công tơ là 1KWH
Chỉ ra được sự chuyển hoá các dạng năng lượng trong hoạt động của các dụng cụ điện
Vận dụng công thức A = P.t =U.I.Tđể tính một đại lượng khi biết các đại lượng còn lại
II Nội dung tiết dạy :
1) học sinh ôn tập những kiến thức sau đây :
2)Bài tập vận dụng
Bằng cách nào để chứng tỏ dòng điện có năng lượng ?
Điện năng có thể biến đổi thành các dạng năng lượng nào ?
- Dòng điện có năng lượng vì có khả năng thực hiện công và cung cấp nhiệt lượng, năng lượng của dòng điện được gọi là nhioệt năng
- Công của dòng điện sản ra trong mpột đoạn mạch là số đo lượng điện năng chuyển hoá thành các dạng năng lượng khác trong đoạn mạch đó : A = P.t =U.I.t
- Lượng điện năng sử dụng được đo bằng công tơ điện mỗi số đếm của công tơ điện cho biết lượng điện năng đã sử dụng là 1Kw.h : 1KW.h = 3600 000J = 3 600J
-Bài 1
Trên một đòng hồ đo điện có ghi 600 vòng /KWh
a) Hãy cho biết ý nghĩa của con số trên
B) Với đồng hồ , quan sát đĩa quay của đồng hồ điện, em có thể biết được công suất tiêu thụ của mạng điện không ?
Bài làm :
Nếu đĩa quay được 600 vòng thì điện năng tiêu thụ là 1kwh tức là 3 600 000J
b) ta có thể xác định công thức tiêu thụ như sau
Đếm số vòng quay N trong khoảng thời gian t N = vòng ; T = giây
Điện năng tiêu thụ ứng với số vòng quay của đĩa A = 3 600 000J/600 vòng = 600J
Công suất là số điện năng tiêu thụ trong 1 giây P = A/t = 6000J/s
Bài 2:
Tính công có ích của động cơ điện trong thời gian làm việc 30'', biết rằng hiệu điện thế của động cơ là 380V , Cường độ dòng điện là 5A và hiệu suất của động cơ là 75%
Bài làm
Công toàn phần của dòng điện chạy qua động cơ
A = U.I.t =380V 5A 1 800s = 3 420 000J Công có ích của động cơ điện
H = Acó ích / AT Phần .100%
Acó ích = Atoàn phần H = 3 420 000J 75/100 = 2 565 000J = 2 565kJ
Bai 3
Trong một tháng 30 ngày một gia đình tiêu thụ một điện năng bằng 60 "số" ghi trên đồng hồ đếm điện mỗi
số ứng với 1KWh Biết rằng thời gian dùng điện trong mỗi ngày trung bình là 4 giờ tính công suất tiêu thụ trung bình của các dụng cụ dùng điện trong nhà đó
Bài làm.
Điện năng tiêu thụ điện trong 1 tháng (30ngày)
A = 60KWh Công suất tiêu thụ trung bình :
p =A/t = 60KWh/30.4 =60 000W/120 =500W
