Phân tích hoạt động kinh doanh của nhà thuốc bảo trân tại quận 12, thành phố hồ chí minh trong năm 2017

BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI BÙI THỊ THÙY DƯƠNG PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NHÀ THUỐC BẢO TRÂN TẠI QUẬN 12, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG NĂM 2017 LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUY

BỘ Y TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

BÙI THỊ THÙY DƯƠNG

PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH DOANH

CỦA NHÀ THUỐC BẢO TRÂN TẠI QUẬN 12,

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRONG NĂM 2017

LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I

BỘ Y TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

BÙI THỊ THÙY DƯƠNG

PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH DOANH

CỦA NHÀ THUỐC BẢO TRÂN TẠI QUẬN 12,

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRONG NĂM 2017

Chuyên ngành : Tổ chức quản lý dược

LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I

Người hướng dẫn Khoa học: TS Đỗ Xuân Thắng

HÀ NỘI - 2019

LỜI CẢM ƠN

Được học dưới mái trường Đại học Dược Hà Nội luôn là niềm tự hào của em và gia đình em Nên lời đầu tiên em muốn nói chính là sự kính trọng

và biết ơn sâu sắc đến toàn thể Quý Thầy Cô

Đặc biệt, em xin chân thành cảm ơn Thầy TS Đỗ Xuân Thắng Trong suốt thời gian qua, Thầy đã ân cần chỉ bảo, quan tâm hướng dẫn, tận tình giúp

đỡ cũng như động viên em hoàn thành luận văn

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban giám hiệu nhà Trường, quý Thầy Cô bộ môn Quản lý kinh tế dược, cùng toàn thể Thầy Cô Trường Đại học Dược Hà Nội và Ban giám hiệu, phòng đào tạo Trường Trung cấp Quân

Y 2 đã tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ em trong suốt thời gian học tập

Tôi xin gửi lời cảm ơn đến các bạn nhân viên Nhà thuốc Bảo Trân cũng như gia đình tôi luôn tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt thời gian làm đề tài Cuối cùng tôi xin gửi lời cảm ơn đến các bạn lớp CKI khóa 20 đã luôn giúp

đỡ, chia sẻ, động viên tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn

TP Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2019

Học viên thực hiện

Bùi Thị Thùy Dương

MỤC LỤC

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

Chương 1: TỔNG QUAN 3

1.1 Hoạt động chăm sóc sức khỏe nhân dân ở Việt Nam 3

1.1.1 Vai trò của ngành Dược trong chăm sóc sức khỏe nhân dân 3

1.1.2 Lịch sử phát triển của nhà thuốc tại Việt Nam 5

1.1.3 Vai trò của nhà thuốc cộng đồng tại Việt Nam 6

1.1.4 Hành nghề dược tư nhân ở Việt Nam 7

1.1.5 Vị trí, vai trò của hành nghề dược tư nhân 7

1.1.6 Nhà thuốc GPP 8

1.1.7 Kỹ năng bán thuốc 10

1.1.8 Những thuận lợi và khó khăn đối với nhà thuốc GPP 11

1.2 Phân tích hiệu quả kinh doanh 13

1.2.1 Hoạt động kinh doanh 13

1.2.2 Những yêu cầu trong phân tích hiệu quả kinh doanh 13

1.2.3 Các tiêu chí đánh giá hoạt động kinh doanh 14

1.3 Quy trình bán thuốc 15

1.4 Sơ lược về Quận 12 và nhà thuốc Bảo Trân 16

1.4.1 Vài nét về Quận 12 16

1.4.2 Vài nét về nhà thuốc Bảo Trân 18

1.5 Một số nghiên cứu về phân tích hoạt động kinh doanh tại nhà thuốc 20

1.6 Tính thiết yếu của đề tài: 21

Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 22

2.1 Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu 22

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu 22

2.1.2 Địa điểm nghiên cứu 22

2.1.3 Thời gian nghiên cứu 22

2.2 Phương pháp nghiên cứu 22

2.2.1 Lựa chọn phương pháp nghiên cứu 22

2.2.2 Biến số và công thức tính 23

2.2.3 Nội dung nghiên cứu 25

2.2.4 Phương pháp thu thập số liệu 26

2.2.5 Xử lý, phân tích số liệu 26

2.2.6 Trình bày kết quả nghiên cứu 27

Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 28

3.1 Phân tích một số kết quả kinh doanh của nhà thuốc Bảo Trân, Quận 12, TPHCM từ 01/01/2017 – 01/12/2017 28

3.1.1 Doanh số bán hàng trong năm 2017 28

3.1.2 Doanh số bán hàng theo quý 31

3.1.3 Số lượng khách hàng mua hàng tại nhà thuốc Bảo Trân thông qua các tháng trong năm 2017 33

3.1.4 Cơ cấu chi phí tại nhà thuốc Bảo Trân trong năm 2017 35

3.1.5 Kết quả, lợi nhuận ròng thông qua các tháng trong năm 2017 35

3.1.6 Đa dạng hóa mặt hàng và tỷ lệ tồn kho 38

3.2 Cơ cấu danh mục thuốc đã bán ra tại Nhà thuốc Bảo Trân năm 2017 42

3.2.1 Nhóm thuốc biệt dược gốc, generic, dược liệu và khác 42

3.2.2 Nhóm thuốc kê đơn và không kê đơn 42

3.2.3 Nhóm thuốc đơn thành phần, đa thành phần và khác 44

3.2.4 Nhóm thuốc uống, dùng ngoài và dạng dùng khác 44

3.2.5 Nhóm thuốc sản xuất trong nước và nhập khẩu 45

3.2.6 Kết quả Cơ cấu các nhóm thuốc 45

3.2.7 Nhóm thuốc có tỷ suất lợi nhuận tốt 48

3.2.8 Nhóm thuốc có tỷ suất lợi nhuận trung bình 50

3.2.9 Nhóm thuốc có tỷ suất lợi nhuận thấp 51

Chương 4: BÀN LUẬN 52

4.1 Doanh thu và lợi nhuận 52

4.1.1 Doanh thu 52

4.1.2 Lợi nhuận 53

4.1.3 Số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ 53

4.1.4 Tình hình sử dụng vốn và tỷ lệ hàng tồn kho 54

4.2 Cơ cấu danh mục thuốc bán ra của nhà thuốc Bảo Trân năm 2017 55

4.2.1 Các nhóm thuốc có tỷ lệ lợi nhuận tốt 55

4.2.2 Các nhóm thuốc có tỷ lệ lợi nhuận trung bình 56

4.2.4 Nhóm thuốc kê đơn và không kê đơn 57

4.2.5 Nhóm thuốc đơn thành phần, đa thành phần và nhóm khác 57

4.2.6 Nhóm thuốc uống, dùng ngoài và các dạng dùng khác 57

4.2.7 Nhóm thuốc biệt dược gốc, generic, dược liệu và nhóm khác 57

4.2.8 Nhóm thuốc sản xuất trong nước và thuốc nhập khẩu 58

KẾT LUẬN 59

KIẾN NGHỊ 61 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

(Thực hành tốt nhà thuốc)

(Thực hành tốt sản xuất thuốc)

ETC Ethical-Thuốc bán theo đơn

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1 Số nhà thuốc trên địa bàn Quận 12 năm 2017 18

Bảng 2.1 Biến số và công thức tính 23

Bảng 3.1 Doanh số bán hàng của Nhà thuốc Bảo Trân trong năm 2017 28

Bảng 3.2 Doanh số bán hàng theo quý của nhà thuốc Bảo Trân trong năm 2017 31

Bảng 3.3 Cơ cấu chi phí của nhà thuốc Bảo Trân trong năm 2017 35

Bảng 3.4 Kết quả, lợi nhuận ròng của nhà thuốc Bảo Trân thông qua các tháng trong năm 2017 36

Bảng 3.5 Số lượng biệt dược và tỷ lệ tồn kho trung bình trong hàng tồn tại nhà thuốc Bảo Trân năm 2017 38

Bảng 3.6 Tỷ lệ thuốc biệt dược gốc, generic, dược liệu và các nhóm khác 42

Bảng 3.7 Cơ cấu các nhóm thuốc kê đơn; không kê đơn; dụng cụ y tế, mỹ phẩm; thực phẩm chức năng và hàng hóa khác trong năm 2017 43

Bảng 3.8 Tỷ lệ thuốc đơn thành phần, đa thành phần và nhóm khác 44

Bảng 3.9 Tỷ lệ thuốc đường uống, dùng ngoài và các dạng dùng khác 44

Bảng 3.10 Tỷ lệ thuốc sản xuất trong nước và thuốc nhập khẩu 45

Bảng 3.11 Kết quả Cơ cấu các nhóm thuốc bán ra trong năm 2017 46

Bảng 3.12 Kết quả các nhóm thuốc có tỷ suất lợi nhuận tốt 48

Bảng 3.13 Kết quả các nhóm thuốc có tỷ suất lợi nhuận trung bình 50

Bảng 3.14 Kết quả các nhóm thuốc có tỷ suất lợi nhuận thấp 51

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1 Các tiêu chuẩn „„Thực hành tốt nhà thuốc – GPP‟‟ 9

Hình 1.2 Các nguyên tắc GPP của Việt Nam 9

Hình 2.1 Tóm tắt nội dung nghiên cứu 25

Hình 2.2 Sơ đồ phương pháp nghiên cứu mô tả hồi cứu 26

Hình 3.1 Doanh số bán hàng theo từng tháng của nhà thuốc Bảo Trân trong năm 2017 29

Hình 3.2 Doanh số bán hàng theo quý của nhà thuốc Bảo Trân trong năm 2017 32

Hình 3.3 Số lượt khách hàng mua thuốc thông qua từng tháng của nhà thuốc Bảo Trân trong năm 2017 33

ĐẶT VẤN ĐỀ

Sức khoẻ là vốn quý nhất của mỗi con người và của toàn xã hội; dịch vụ

y tế công là dịch vụ xã hội đặc biệt, không vì mục tiêu lợi nhuận; đầu tư cho y

tế là đầu tư phát triển, thể hiện bản chất tốt đẹp của xã hội Bảo vệ, chăm sóc

và nâng cao sức khỏe nhân dân là bổn phận của mỗi người dân, mỗi gia đình

và cộng đồng Sử dụng thuốc hợp lý an toàn hiệu quả là nhiệm vụ quan trọng của ngành Y tế Để đạt được mục tiêu bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe trách nhiệm trực tiếp thuộc về 3 nhóm: người kê đơn, dược sĩ và người sử dụng thuốc Chăm sóc sức khỏe nhân dân là nhiệm vụ cao cả của ngành y tế nói chung và ngành dược nói riêng Trong đó phải nói đến hệ thống nhà thuốc

đã có những đóng góp đáng kể vì đây là kênh đưa thuốc đến tay người sử dụng giúp cho người dân thuận tiện hơn đối với nhu cầu về dùng thuốc

Tâm lý con người nói chung luôn thích sự tiện lợi Đặc thù kinh doanh ở Việt Nam nói chung cũng như ở Thành phố Hồ Chí Minh đã phát triển các ngành nghề kinh doanh mà thuận tiện nhất cho người dân có thể mua Kinh doanh dược phẩm cũng không ngoại lệ Chính vì thế nhà thuốc hiện nay mở mới ngày càng nhiều, đặc biệt là trên ở các quận trong thành phố, khu vực đông dân cư …

Để đảm bảo sự phát triển của nhà thuốc được tốt trong tình hình cạnh tranh của nền kinh tế thị trường ngày càng gay gắt mà vẫn mang tính nhân văn của nghành nghề “Thầy thuốc như mẹ hiền “ buộc các dược sĩ phải có những nghiên cứu, vận dụng, sáng tạo, các chiến lược kinh doanh, sắp xếp điều chỉnh nhân lực cho phù hợp để nâng cao hiệu quả kinh doanh của mình Nhà thuốc Bảo Trân đã được thành lập từ năm 2011 tại quận 12, thành phố Hồ Chí Minh Trải qua nhiều năm hoạt động, nhà thuốc Bảo Trân đã gây dựng được uy tín cho mình Trong quá trình hoạt động, nhà thuốc luôn có sự đầu tư lại theo quy định mới của Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh nhằm nâng

cao hơn nữa chất lượng việc cung ứng thuốc cho nhu cầu của người dân Tuy nhiên bên cạnh những điểm làm tốt vẫn còn tồn tại những vấn đề cần cải thiện, thay đổi, đồng thời cần xây dựng tính bền vững để phát triển lâu dài trong bối cảnh ngành dược bán lẻ có sự tham gia của các Tập đoàn lớn với hệ thống chuỗi nhà thuốc

Vì vậy việc nghiên cứu, đánh giá các hoạt động và hiệu quả kinh doanh của nhà thuốc Bảo Trân là một việc làm cần thiết, qua đó xác định những yếu

tố tạo ra sự tin tưởng của khách hàng và có góc nhìn cụ thể, hiệu quả trong đầu tư kinh doanh của từng nhóm hàng Từ đó chỉ ra những điều cần cải thiện

về dịch vụ bán hàng và hoạt động kinh doanh cho nhà thuốc nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân trên địa bàn

Xuất phát từ những vấn đề đã nêu trên, cùng với nhu cầu tìm hiểu, nhận thức rõ thực trạng kinh doanh của nhà thuốc Bảo Trân, góp phần nâng cao

chất lượng hoạt động nhà thuốc, đề tài: “Phân tích hoạt động kinh doanh của nhà thuốc Bảo Trân tại quận 12, thành phố Hồ Chí Minh trong năm 2017” được thực hiện nhằm mục tiêu:

1 Phân tích một số kết quả kinh doanh của nhà thuốc Bảo Trân năm 2017

2 Phân tích cơ cấu danh mục thuốc đã bán ra của nhà thuốc năm 2017

Từ đó xác định được xu hướng kinh doanh của nhà thuốc theo các tháng, quý trong năm cũng như các nhóm mặt hàng có lợi nhuận tốt, nhóm hàng tiềm năng để từ đó có điều chỉnh đầu tư phù hợp trong hoạt động kinh doanh cho nhà thuốc

Chương 1 TỔNG QUAN

1.1 Hoạt động chăm sóc sức khỏe nhân dân ở Việt Nam

1.1.1 Vai trò của ngành Dược trong chăm sóc sức khỏe nhân dân

Dược học là môn khoa học nghiên cứu về thuốc trên 2 lĩnh vực chính gồm quá trình nghiên cứu mối liên quan giữa thuốc và cơ thể, cách vận dụng thuốc trong điều trị bệnh Dược học được phân thành nhiều lĩnh vực như nghiên cứu, sản xuất, lưu thông phân phối, đảm bảo chất lượng, quản lý dược, hướng dẫn

sử dụng thuốc cho mọi người Đây là ngành học dựa trên nhiều ngành khoa học khác nhau, nhưng chủ yếu và cơ bản nhất là hóa học và sinh học

Phạm vi hành nghề dược bao gồm vai trò truyền thống như bào chế và phân phát thuốc, và nó cũng bao gồm các dịch vụ hiện đại hơn liên quan đến chăm sóc sức khỏe, bao gồm cả các dịch vụ lâm sàng, xem xét các loại thuốc

an toàn và hiệu quả, và cung cấp thông tin thuốc Dược sĩ là chuyên gia điều trị bằng thuốc và các chuyên gia sức khỏe ban đầu tối ưu hóa thuốc sử dụng

để cung cấp cho bệnh nhân với những kết quả tích cực

Ngành Dược đang trở thành một trong những ngành ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người bệnh, liên quan đến các loại thuốc từ khâu sản xuất, kiểm định, phân phối cho đến tay người bệnh Từ xa xưa đến thời kỳ hiện đại như ngày hôm nay, ngành Dược đứng một vị trí nhất định có vị thế không thể thay đổi trong cuộc sống và có liên hệ trực tiếp và mật thiết nhất đối với ngành y (cụm từ Y-dược thường được đi liền với nhau) Đặc biệt trong cuộc sống hiện nay nhu cầu chăm sóc sức khỏe con người càng cao dẫn đến đòi hỏi nguồn nhân lực trong ngành ngày càng cao Trong khi đó để có thể tìm ra được bài thuốc dân gian hiệu quả, một loại thuốc có thể chữa được bệnh có thể dài hơn cả cuộc đời người Dược sĩ, trong khi đó đây còn là công việc liên

quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng của con người nên mỗi người cần hiểu rằng công việc mình làm sẽ khó khăn nhưng là công việc vinh quang Người hành nghề trong ngành dược được gọi là dược sĩ Dược sĩ ở đâu, trong thời điểm nào cũng đều giữ một vai trò quan trọng Nghề Dược gắn bó trong từng miếng ăn, giấc ngủ của người dân Đặc biệt, Việt Nam thuộc khí hậu nhiệt đới gió mùa, thời tiết diễn biến thất thường, nhiều loại dịch bệnh phát sinh, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân, do vậy trọng trách của những người Dược sĩ lại càng quan trọng hơn bao giờ hết Nghề nào cũng cần nêu cao đạo đức nghề nghiệp.Dược sĩ càng cần phải có cái tâm, đạo đức nghề nghiệp trong việc hướng dẫn cho người bệnh sử dụng thuốc – một loại hàng hóa đặc biệt Đại danh y Lê Hữu Trác đã từng nói: “Đạo làm thuốc là một nhân thuật chuyên bảo vệ sinh mạng con người, phải lo cái lo của người, vui cái vui của người, chỉ lấy việc cứu sống mạng người làm nhiệm vụ của mình, không nên cầu lợi kể công” Người Dược sĩ phải luôn luôn cố gắng trao dồi trình độ chuyên môn, kiến thức; kiên trì, tỉ mỉ, nhẫn nại, cố gắng phấn đấu để trở thành “Dược sĩ của nhân dân” Từ xưa đến này, việc sử dụng thuốc trong phòng bệnh, chữa bệnh và tăng cường sức khỏe đã trở thành một nhu cầu tất yếu quan trọng đối với đời sống nhân dân Trên đà phát triển của ngành dược, nhiều loại thuốc mới đã được nghiên cứu và triển khai, nhiều loại dịch bệnh, bệnh nan y đã dần được được khắc phục Ngày nay thuốc đã trở thành một vũ khí quan trọng không thể thiếu trong cuộc đấu tranh của con người nhằm phòng chống bệnh tật, tăng cường sức khỏe và kèo dài tuổi thọ Nghiên cứu, sản xuất các loại thuốc mới đã trở thành một lĩnh vực đặc biệt, áp dụng các biện pháp khoa học kỹ thuật tiên tiến mới nhất nhằm mục đích tìm ra các liệu pháp chống lại sự phát triển của bệnh tật có xu hướng ngày càng phức tạp và nguy hiểm Đặc biệt trong những năm gần đây vai trò của thuốc trong chăm sóc và bảo vệ sức khỏe đã được các nhà hoạch định chính sách y tế quan tâm, cộng đồng nhân dân chú ý Bên cạnh đó, vấn đề đảm bảo thuốc chăm sóc bảo

vệ sức khỏe của nhân dân là chiến lược của quốc gia Nhằm đảm bảo nguồn thuốc cho nhu cầu phòng bệnh, chữa bệnh, phát triển ngành dược, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định số 68/QĐ-TTg ngày 10 tháng 01 năm 2014 về việc „„Phê duyệt Chiến lược Quốc gia phát triển ngành dược Việt Nam giai đoạn đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030‟‟ Trong đó, dược sĩ đóng vai trò quan trọng trong công tác quản lý thuốc tại các công ty, xí nghiệp dược phẩm hoặc nhà thuốc tư nhân của riêng mình

1.1.2 Lịch sử phát triển của nhà thuốc tại Việt Nam

Cơ sở dược (theo nghĩa đầu tiên) là thực hành được gọi là một hiệu thuốc hay tiệm thuốc hoặc nhà thuốc hay đơn giản là cửa hàng thuốc Tại Hoa

Kỳ và Canada, các cửa hàng thuốc thường được bán không chỉ thuốc mà còn các thứ tạp phẩm khác như bánh kẹo, mỹ phẩm, và các tạp chí, cũng như đồ giải khát giống như các cửa hàng tạp hóa

Ở Việt Nam, nhà thuốc đầu tiên có tên là Pharmacy principal Sonirene

được mở vào đầu năm 1865 tại Sài Gòn (nay là thành phố Hồ Chí Minh) bởi người Pháp Vào thời điểm đó, Việt Nam là một thuộc địa của Pháp và tất cả các nhà thuốc đều do thực dân Pháp điều hành

Việt Nam trải qua một thời gian dài chiến tranh đồng thời nền kinh tế khó khăn và lạc hậu đã dẫn đến những hạn chế trong hệ thống chăm sóc sức khỏe Một trong những hạn chế đó là dịch vụ nhà thuốc cộng đồng không phát triển trong thời gian đó

Trong những năm 1980, nhà nước đóng một vai trò quan trọng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam Đặc biệt, các nhà thuốc của nhà nước

là nguồn cung cấp thuốc chính, hoạt động theo cơ chế điều phối thuốc trong

hệ thống công ty dược từ trung ương đến công ty địa phương và nhà thuốc, quầy thuốc lẻ trực thuộc công ty dược địa phương

Sau những năm 90 hệ thống xã hội chủ nghĩa có nhiều biến đổi đã tác động lên nền kinh tế cũng như cơ chế chuyển mình cho phù hợp với nhu

cầu của thời đại Kinh tế y tế tại Việt Nam chuyển đổi nhanh chóng từ một

hệ thống mà vốn và điều hành hoàn toàn bởi nhà nước chuyển dịch sang kinh tế tư nhân đã đầu tư nhiều hơn vào việc chăm sóc y tế

Dưới sự thay đổi về cơ chế quản lý mở ra nhiều cơ hội cho sự phát triển đa thành phần hoạt động kinh doanh về dược nhằm đáp ứng dịch vụ cung ứng thuốc ngày càng tốt hơn Kết quả là, bên cạnh các nhà thuốc công được quản lý bởi các doanh nghiệp nhà nước, đã có một số lượng đáng kể nhà thuốc tư nhân được mở ra Nhà thuốc tư nhân đóng một vai trò quan trọng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam và chính phủ đang nỗ lực chỉ đạo các khu vực tư nhân theo hướng đóng góp nhiều nhất cho sự cải thiện sức khỏe của cộng đồng

Nhằm nâng cao chất lượng cho hệ thống nhà thuốc, Bộ Y tế đã đưa ra tiêu chuẩn nhà thuốc GPP Về cơ bản các nhà thuốc đã đạt GPP theo đúng lộ trình quy định tại thông tư số 46/2010/TT-BYT của Bộ Y tế [1] Tỷ lệ các nhà thuốc đạt GPP tính đến năm 2014 đã đạt 100% ngoài ra, đã có khoảng 150 nhà máy dược đạt chuần WHO-GMP tại Việt Nam vào năm 2015 Với nền tảng đó, mục tiêu ngành dược đặt ra là đến năm 2020, đảm bảo 100% nhu cầu thuốc cho chăm sóc sức khỏe nhân dân

1.1.3 Vai trò của nhà thuốc cộng đồng tại Việt Nam

Ở Việt Nam, cũng như nhiều nước đang phát triển, các nhà thuốc thường là nơi lựa chọn đầu tiên của người dân để tìm kiếm dịch vụ y tế cho những vấn đề sức khỏe thông thường Các nhà thuốc này đóng một vai trò quan trọng trong việc cung ứng các loại thuốc cũng như đưa ra lời khuyên và

tư vấn về vấn đề sức khỏe Tìm hiểu vai trò của nhân viên nhà thuốc và các dịch vụ nhà thuốc cho thấy đôi khi các nhân viên nhà thuốc có thể đóng một vai trò kép như cả bác sĩ và dược sĩ trong thực hành hàng ngày của họ ở nhà thuốc Điều này có nghĩa là họ vừa có thể kê đơn thuốc cho khách hàng như là một bác sĩ đồng thời vừa cung ứng các loại thuốc như một dược sĩ

Dược sĩ có thể tham gia vào các giai đoạn khác nhau của việc bán thuốc hoặc tư vấn thuốc Tuy nhiên, dược sĩ vẫn chịu trách nhiệm về mặt pháp lý đối với từng loại thuốc được phân phối và cung ứng Dược sĩ được hỗ trợ bởi nhân viên bán hàng (dược sĩ cao đẳng hay trung học) Hoạt động của nhân viên bán hàng bao gồm việc bán thuốc không kê đơn cũng như tư vấn cho bệnh nhân về bệnh sử dụng thuốc và lối sống lành mạnh nhằm nâng cao thể trạng và sức khỏe Họ cũng có thể được tham gia vào việc tiếp nhận đơn thuốc

và hỗ trợ cung ứng thuốc theo đơn

1.1.4 Hành nghề dược tư nhân ở Việt Nam

Quá trình hình thành và phát triển

Hoạt động của HNDTN có nhiều sự thăng trầm qua việc thực hiện các chính sách lớn của Đảng và Nhà nước trong các thời kỳ lịch sử Theo tài liệu lịch sử thì NTTN hay hiệu bào chế thuốc tây có tại Hà Nội vào năm 1886 do một dược sĩ người Pháp-Ông Julien Blanc làm chủ

Đến năm 1986, Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị định 66 cho phép

tư nhân được phép tham gia kinh doanh thuốc tân dược Sau đó, Bộ Y tế ban hành những văn bản hướng dẫn những điều cơ bản cho phép tư nhân tham gia vào việc kinh doanh thuốc chữa bệnh cho người Năm 1993 Nhà nước đã

chính thức hoá việc này bằng Pháp lệnh “Hành nghề y dược tư nhân” [13]

1.1.5 Vị trí, vai trò của hành nghề dược tư nhân

Hệ thống phân phối thuốc tư nhân đã góp phần tích cực vào việc cung ứng thuốc phòng và chữa bệnh, thuận tiện cho người bệnh trong việc mua thuốc, chấm dứt tình trạng khan hiếm thuốc trước đây [6] Hiện nay số lượng, chủng loại thuốc ngày càng đa dạng, phong phú, không chỉ có thuốc mà còn

có các sản phẩm thực phẩm chức năng, dược mỹ phẩm…giúp cho người thầy thuốc có nhiều lựa chọn thuốc phù hợp cho người bệnh , người dân cũng có thể mua thuốc để tự điều trị cho mình [6] Hay thậm chí những y cụ, vật tư tiêu hao như máy đo huyết áp, tiểu đường, máy thở oxy… ngày xưa phải vào

những cửa hàng chuyên bán dụng cụ y tế mới có, nhưng giờ thì dễ dàng mua

ở các nhà thuốc

Bên cạnh việc Chính phủ đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, giúp việc phân phối các hàng hóa dễ dàng hơn, nhanh chóng hơn thì việc người tiêu dùng có dân trí ngày càng càng cao, họ càng quan tâm sức khỏe hơn, chi tiêu cho chăm sóc sức khỏe sẽ tăng lên Người dân bắt đầu hiểu rõ về các bệnh và tình trạng sức khỏe của mình, họ có thể mua những loại thuốc cơ bản để phòng và điều trị thay vì đến bệnh viện, phòng khám Dần dần, quan niệm của người tiêu dùng thay đổi Đặc biệt những người trẻ tại các thành phố lớn vốn dễ thích ứng với cái mới, họ thích mua thuốc tại các nhà thuốc, vì tính thuận tiện cao kèm theo sự tương tác với dược sỹ khiến họ có cảm giác được quan tâm chăm sóc kỹ lưỡng

„„Thực hành tốt nhà thuốc‟‟ (Good Pharmacy Practice, viết tắt: GPP)

là văn bản đưa ra các nguyên tắc, tiêu chuẩn cơ bản trong thực hành nghề nghiệp tại nhà thuốc của dược sỹ và nhân sự dược trên cơ sở tự nguyện tuân thủ các tiêu chuẩn đạo đức và chuyên môn ở mức cao hơn những yêu cầu pháp lý tối thiểu [2]

“Thực hành tốt nhà thuốc – GPP‟‟ gồm 03 tiêu chuẩn sau được trình bày như hình 1.1

Hình 1.1 Các tiêu chuẩn „„Thực hành tốt nhà thuốc – GPP‟‟

Hình 1.2 Các nguyên tắc GPP của Việt Nam [2]

Với các nguyên tắc đặt lợi ích người bệnh lên hàng đầu, lựa chọn thuốc tốt, đào tạo nhân viên, đào tạo lại liên tục giúp cập nhật kiến thức chuyên môn, các văn bản quy phạm pháp luật để từng bước nâng cao chất lượng dịch

vụ, tạo ra sự khác biệt của nhà thuốc GPP

Thực hiện tốt các quy trình S.O.P nhà thuốc: bán thuốc theo đơn; bán thuốc không kê đơn; mua thuốc và kiểm soát chất lượng thuốc; bảo quản và theo dõi chất lượng thuốc; giải quyết đối với thuốc bị khiếu nại hoặc thu hồi;

Các nguyên tắc GPP

Tham gia vào hoạt động tự điều trị, bao gồm cung cấp thuốc và tư vấn thuốc, tự điều trị triệu chứng của các bệnh đơn giản

Cung cấp thuốc đảm bảo chất lượng kèm theo thông tin

về thuốc, tư vấn thích hợp, cho người sử dụng và theo dõi việc sử dụng thuốc của họ

Cơ sở vật chất và trang thiết bị Hoạt động chuyên môn

sắp xếp và trình bày thuốc; kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm, vệ sinh nhà thuốc; nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và phát triển kinh doanh

1.1.7 Kỹ năng bán thuốc

Trong thực hành nhà thuốc, giao tiếp không những thể hiện văn hoá, đạo đức y tế mà còn là điều kiện không thể thiếu trong việc tiếp cận với người bệnh đến mua thuốc Giao tiếp tốt giúp cho việc bán thuốc đạt mục tiêu sử dụng thuốc “An toàn, hợp lý, có hiệu quả và kinh tế nhất” đồng thời giúp cho nhà thuốc có thể thu hút được nhiều khách hàng cũng như góp phần tăng doanh thu cho nhà thuốc Theo tiêu chuẩn của một nhà thuốc thực hành tốt,

dược sĩ bán thuốc cho khách hàng cần phải thực hiện đầy đủ các bước: Q – A

- T, trong đó:

Q: Questions: Những câu hỏi mà dược sĩ đã hỏi khách hàng

A: Advices: Những lời khuyên mà dược sĩ đưa ra cho khách hàng

T: Treatment: Thuốc mà dược sỹ đã bán cho khách hàng

Người dược sỹ kiến thức càng sâu thì QAT càng phong phú, chất lượng phục vụ càng tốt, uy tín với khách hàng càng cao

Theo hướng dẫn của một nghiên cứu ở Ghana, quá trình tư vấn cho

khách hàng gồm 6 bước, viết tắt là GATHER

G: Greeting: Cách đón tiếp khách hàng

A: Asking: Hỏi bệnh nhân

T: Telling: Nói về các tác dụng phụ có thể có của thuốc

H: Help: Giúp khách hàng lựa chọn thuốc phù hợp

E: Explaining: Hướng dẫn cách sử dụng thuốc

R: Return: Kế hoạch cho những lần gặp sau

Thuốc là hàng hoá đặc biệt đóng vai trò quan trọng đối với sức khoẻ và tính mạng của người dùng Vì vậy, dược sĩ bán thuốc phải thường xuyên thận trọng và đặt sức khoẻ, tính mạng của người bệnh ưu tiên hàng đầu

Dược sĩ và nhân viên bán thuốc nên chú ý lắng nghe khách hàng, quan tâm, chia sẻ và tận tình tư vấn về sức khoẻ và sử dụng thuốc cho người bệnh

Điều này sẽ làm cho người bệnh an tâm rằng việc điều trị sẽ có hiệu quả

1.1.8 Những thuận lợi và khó khăn đối với nhà thuốc GPP

 Thuận lợi của nhà thuốc GPP

Xã hội ngày càng phát triển, cùng với sự phát triển vượt trội về các hình thức truyền thông, người tiêu dùng được tiếp cận thông tin về thuốc, người tiêu dùng quan tâm chăm sóc sức khỏe của mình nhiều hơn Nhà thuốc GPP với cơ sở được tiêu chuẩn hóa và tiêu chí cao nhất (đối với bán lẻ thuốc) chính là nơi cung ứng thuốc tin cậy đáp ứng các yêu cầu của người tiêu dùng Bên cạnh đó việc tham gia vào chương trình bình ổn giá thuốc như hiện nay tại TPHCM, nhà thuốc sẽ được treo băng rôn chứng nhận do chương trình tài trợ, đồng thời cũng là cách để nhà thuốc chứng minh chất lượng thuốc mình cung cấp cũng như giá cả hợp lý nhất Vì thế hầu hết người tiêu dùng luôn có

xu hướng chọn cơ sở tin cậy để sử dụng dịch vụ

Khó khăn

Nhà thuốc GPP đã có tiêu chuẩn hóa chung Chính vì vậy đầu tư vào nhà thuốc GPP sẽ gặp những khó khăn:

Khó khăn về nguồn nhân lực dược sĩ: một khủng hoảng nhỏ tại nhà

thuốc là việc mỗi khi một nhân viên bán hàng giỏi nghỉ việc đều làm xáo trộn

ít nhiều hoạt động tại nhà thuốc Biểu hiện của việc này (doanh thu lợi nhuận ngày tụt giảm ngay), vì tâm lý khách hàng đã mua thuốc quen của nhân viên

và có tin tưởng, khách quen của nhân viên bán hàng đó sẽ cảm thấy không thoải mái khi không còn nhân viên đó phục vụ và ít tin tưởng vào nhân viên mới, vì vậy chủ nhà thuốc phải kiêm nhiệm thêm một phần việc mà nhân viên này bỏ lại Đây được coi là khó khăn lớn cho sự hoạt động ổn định và phát triển tại nhà thuốc

Khó khăn về cạnh tranh: mỗi khi thêm một nhà thuốc mới mở, đặc biệt

mở trong phạm vi rất gần nhà thuốc của mình đang hoạt động, các chủ nhà thuốc đều cảm thấy lo lắng và thêm áp lực cạnh tranh vì phải chia sẻ thị phần Nhà thuốc mới sẽ khơi mào một cuộc cạnh tranh về giá để giành thị phần Khách hàng sẽ có sự so sánh về giá giữa các nhà thuốc, thông qua một số loại thuốc quen thuộc (sử dụng thường xuyên) hoặc dựa trên số tiền thuốc cho cùng một triệu chứng bệnh Để tồn tại và có cơ hội phát triển tiếp, nhà thuốc buộc phải tham gia vào cuộc cạnh tranh khốc liệt này Chiến lược cạnh tranh phù hợp nhất là chiến lược nâng cao chất lượng phục vụ và không ngừng đa dạng hóa sản phẩm Đặc biệt là giá để tạo ra nhiều giá trị cho khách hàng

Khó khăn về năng lực quản trị: vấn đề về công việc quản trị tại hầu hết

các nhà thuốc thường bị xem nhẹ Thách thức về quản trị chỉ thật sự đặt ra khi nhà thuốc đã đạt đến giới hạn về thị trường và nhà thuốc mong muốn vượt qua giới hạn này Lúc này xuất hiện những câu hỏi: làm thế nào quản lý được nhiều nhà thuốc cùng một lúc, làm thế nào tối ưu hóa hoạt động kinh doanh tại nhà Thuốc

Khó khăn về kỹ năng giao tiếp bán hàng: khi so sánh giữa các nhà thuốc

mà khách hàng thường mua thì thái độ phục vụ của nhân viên bán thuốc là yếu tố được quan tâm Vì hầu hết khách hàng đều muốn nhận được sự quan tâm, hướng dẫn nhiệt tình từ nhân viên bán thuốc Khách hàng khẳng định là

họ có thể đi xa hơn hoặc trả tiền cao hơn một chút để nhận được sự phục vụ tốt hơn Khách hàng thường thích mua thuốc từ các nhân viên bán thuốc mà

họ quen hoặc mua trực tiếp từ chủ nhà thuốc vì có cảm giác tin tưởng Nhân viên bán thuốc đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và phát triển khách hàng thân thiết, do đó nhân viên bán thuốc cần xây dựng được thiện cảm, mối quan hệ thân thiết, lòng tin nơi khách hàng

Khó khăn về tài chính: đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn GPP hiện nay

cũng chiếm một khoản tài chính không nhỏ

1.2 Phân tích hiệu quả kinh doanh

1.2.1 Hoạt động kinh doanh

Phân tích hiệu quả kinh doanh là quá trình nghiên cứu để đánh giá toàn

bộ quá trình hoạt động kinh doanh tại cơ sở, nhằm làm rõ hiệu quả hoạt động kinh doanh tại cơ sở và các nguồn tiềm năng cần khai thác từ đó đề ra các phương án và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh

Hoạt động kinh doanh là hoạt động tạo ra doanh thu và lợi nhuận chủ yếu cho cơ sở kinh doanh Với mục đích mang lại lợi nhuận cho nhà đầu tư [10].Hiệu quả kinh doanh là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực có sẵn của người đầu tư đề đạt được kết quả cao nhất trong kinh doanh với mức chi phí thấp nhất

Hiệu quả kinh doanh được thể hiên qua mức độ sử dụng vốn kinh doanh,

cơ sở vật chất, lao động và các yếu tố khác ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh nhằm đáp ứng nhu cầu khách hàng với chi phí nhỏ nhất, thu lợi nhuận tối đa, góp phần vào sự phát triển hoạt động kinh doanh thông qua dịch vụ cung ứng thuốc chăm sóc sức khỏe cộng đồng

1.2.2 Những yêu cầu trong phân tích hiệu quả kinh doanh

Phân tích hiệu quả kinh doanh mang ý nghĩa thiết thực cho nhà đầu tư nhằm phản ánh thực trạng của đầu tư, những điểm đã làm tốt và những điểm chưa làm tốt trên cơ sở đó giúp nhà đầu tư đưa ra cái nhìn thực tế và những giải pháp kịp thời để nâng cao hiệu quả kinh doanh Để làm được điều này nhà đầu tư cần phải có những yêu cầu sau [8]

Tính chính xác: Để đảm bảo chính xác thông tin để phục vụ cho công

tác phân tích số liệu phụ thuộc vào:

 Phương pháp phân tích số liệu

 Nguồn số liệu được cung cấp

 Chỉ tiêu dùng để phân tích

 Kỹ năng, kinh nghiệm của người phân tích

Tính đầy đủ thông tin: Nội dung đưa ra phân tích phụ thuộc nguồn tài

liệu cung cấp có đầy đủ thông tin, đa chiều đảm bảo tính khách quan của số liệu và tính cần thiết của thông tin Có như vậy mới có thể đánh giá và phân tích đối tượng cần nghiên cứu

Tính khách quan: Là yếu tố rất quan trọng trong công tác nhận và

phân tích thông tin đa chiều nhằm có cái nhìn đúng bản chất của sự việc

Tính kịp thời: sau mỗi chu kỳ kinh doanh cần phải kịp thời tổ chức

đánh giá lại tình hình hoạt động kinh doanh, phân tích những điểm mạnh, điểm còn tồn tại trong hoạt động kinh doanh, từ đó đưa ra phương hướng khắc phục kinh doanh

Những yêu cầu trong phân tích hiệu quả kinh doanh trên nhằm giúp nhà đầu tư tìm ra những giải pháp kịp thời trong kinh doanh nhằm đạt được những kết quả cao hơn trong tương lai Đồng thời quá trình kiểm tra, đánh giá là cơ sở

để định hướng nghiên cứu sâu hơn, cao hơn các bước tiếp theo nhằm làm rõ các vấn đề mà nhà đầu tư quan tâm cũng như đạt được các mục tiêu tiếp theo

1.2.3 Các tiêu chí đánh giá hoạt động kinh doanh

Đảm bảo cung ứng các sản phẩm đầy đủ, kịp thời theo nhu cầu khách hàng về số lượng, chất lượng, giá, thái độ phục vụ nhằm mang lại sự hài lòng của khách hàng khi sử dụng dịch vụ

Trong thực tế, để đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh tại cơ sở nhà quản lý cần tính toán rất nhiều chỉ tiêu, một số chỉ tiêu cơ bản:

- Doanh số mua hàng và doanh số bán hàng:

Doanh số mua: thể hiện năng lực luân chuyển hàng hóa của cơ sở Nghiên cứu cơ cấu nhóm sản phẩm mua, xác định được nhóm sản phẩm mang lại nhiều lợi nhuận và thể hiện tầm nhìn của người quản lý kinh doanh

Doanh số bán: mang ý nghĩa quan trọng đến sự tồn tại và phát triển của

cơ sở Xem xét doanh số bán các nhóm sản phẩm để đánh giá hoạt động kinh doanh, từ đó đưa ra những chiến lược, giải pháp để đảm bảo lợi nhuận và tăng doanh số bán

- Hiệu quả sử dụng vốn

Để đạt đƣợc lợi nhuận cao, trong hoạt động kinh doanh cơ sở cần phải nâng cao việc quản lý và sử dụng vốn Đánh giá tình hình tồn đọng vốn ở các nhóm sản phẩm kinh doanh chậm, các nhóm sản phẩm vốn mua hàng thấp nhƣng mang lại lợi nhuận cao và xoay vòng vốn nhanh

- Lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận

Kinh doanh là hoạt động tìm kiếm lợi nhuận Lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận là mục tiêu hàng đầu của cơ sở kinh doanh

Lợi nhuận là khoản tiền chênh lệch giữa doanh thu bán hàng và chi phí

mà cơ sở kinh doanh đã bỏ ra Lợi nhuận là nguồn tích lũy để cơ sở kinh doanh mở rộng và phát triển kinh doanh

Tỷ suất lợi nhuận là quan hệ giữa số lợi nhuận đạt đƣợc với số vốn sử dụng bình quân trong kỳ Một số chỉ tiêu dùng để đánh giá tình hình lợi nhuận trong hoạt động kinh doanh: tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (ROS),… Tỷ suất lợi nhuận càng lớn thì chứng tỏ khả năng sinh lời của vốn lớn, hiệu quả kinh doanh càng cao và ngƣợc lại

1.3 Quy trình bán thuốc

Quy trình 5 đúng

Một vấn đề đặt ra đối với các nhà thuốc bán lẻ đảm bảo kỹ năng bán hàng đồng thời thực hiện tốt quy chế dƣợc theo TT21/2013 –TTBYT [3] Để bán hàng đúng cho khách hàng là một vấn đề đặt ra đối với các nhà thuốc

Thực hiện quy trình bán hàng đúng vẫn là chưa đủ, để đảm bảo và nâng cao chất lượng dịch vụ, người bán hàng cần tuân thủ quy trình 5 đúng:

an toàn trong điều trị thuốc

1.4 Sơ lược về Quận 12 và nhà thuốc Bảo Trân

1.4.1 Vài nét về Quận 12

Quận 12 là quận nội thành của Thành phố Hồ Chí Minh, nằm ở phía tây Bắc của Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam Quận được thành lập ngày 1 tháng 4 năm 1997, tổng diện tích đất tự nhiên 5.274,89 ha, dân số hiện nay 395.790 người (theo điều tra dân số tính đến 6/2009)

Quận 12 nằm phía bắc Thành phố Hồ Chí Minh với vị trí địa lý như sau:

 Phía Bắc giáp huyện Hóc Môn

 Phía Đông giáp tỉnh Bình Dương, Quận Thủ Đức

 Phía Nam giáp quận Tân Bình, Gò Vấp, Bình Thạnh

 Phía Tây giáp huyện Bình Tân; xã Bà Điểm

Quận 12 có 11 phường trực thuộc là:

- Thạnh Xuân: diện tích 968,58 ha, gồm 25.732 nhân khẩu

- Hiệp Thành: diện tích 542,36 ha, gồm 63.857 nhân khẩu

- Thới An: diện tích 518,45 ha, gồm 26.020 nhân khẩu

- Thạnh Lộc: diện tích 583,29 ha, gồm 28.567 nhân khẩu

- Tân Chánh Hiệp: diện tích 421,37 ha, gồm 43.415 nhân khẩu

- Tân Thới Hiệp: diện tích 261,97 ha, gồm 37.474 nhân khẩu

- An Phú Đông: diện tích 881,96 ha, gồm 25.526 nhân khẩu

- Trung Mỹ Tây: diện tích 270,63 ha, gồm 36.171 nhân khẩu

- Tân Thới Nhất: diện tích 389,97 ha, gồm 44.894 nhân khẩu

- Đông Hưng Thuận: diện tích 255,20 ha, gồm 36.261 nhân khẩu

- Tân Hưng Thuận: diện tích 181,08 ha, gồm 27.873 nhân khẩu

Quận 12 còn có sông Sài Gòn bao bọc phía đông, là đường giao thông thủy quan trọng Trong tương lai, nơi đây sẽ có đường sắt chạy qua Với những thuận lợi đó, Quận 12 bố trí các khu dân cư, khu công nghiệp, thương mại – dịch vụ – du lịch để đẩy nhanh quá trình đô thị hóa, phát triển kinh tế –

xã hội, hướng tới công nghiệp hóa, hiện đại hóa Quận 12 có hệ thống đường

bộ với quốc lộ 22 (nay là đường Trường Chinh), xa lộ vành đai ngoài (nay là quốc lộ 1A ), các tỉnh lộ 9, 12, 14, 15, 16, hệ thống các hương lộ này khá dày, Quận 12 có cơ sở hạ tầng thuận lợi cho phát triển kinh tế – xã hội Vị trí này, cảnh quan này tạo cho Quận 12 không gian thuận lợi để bố trí các khu dân cư, khu công nghiệp, thương mại – dịch vụ – du lịch để đẩy nhanh quá trình đô thị hóa, phát triển kinh tế – xã hội, hướng tới công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Bảng 1.1 Số nhà thuốc trên địa bàn Quận 12 năm 2017

1.4.2 Vài nét về nhà thuốc Bảo Trân

Nhà thuốc Bảo Trân, địa chỉ 68, Đông Hưng Thuận 10, phường Đông Hưng Thuận, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh

Nhà thuốc Bảo Trân được thành lập từ năm 2011 đến nay, là một trong những nhà thuốc đạt chuẩn GPP (thực hành tốt nhà thuốc) của Bộ Y tế Trong quá trình hoạt động, với phương châm “Chất lượng - An toàn - Hiệu quả - Chuyên nghiệp” và “Khách hàng là Thượng đế”, cùng với đội ngũ dược sĩ và nhân viên giàu kinh nghiệm, nhiệt tâm, yêu nghề, sau nhiều năm xây dựng và phát triển đã được quý khách yêu thương và tin tưởng Đáp lại lòng tin của quý khách, nhân viên chúng tôi đã tận tình tư vấn hướng dẫn quý khách dùng thuốc an toàn hợp lý hoặc giới thiệu quý khách đến với các phòng khám chuyên khoa có uy tín nhằm tìm ra phương pháp điều trị hợp lý và tiết kiệm nhất Chúng tôi luôn luôn đề cao chữ TÂM trong kinh doanh và gìn giữ uy tín với quý khách Thêm vào đó, vị trí nhà thuốc Bảo Trân có lợi thế là nằm tại ngã tư đường, trên con đường dẫn vào 3 lô chung cư, và cũng dẫn ra khu chợ nông sản của quận 12, nên lưu lượng khách đi qua cũng như mật độ dân cư khá đông

Trong những năm qua, nhà thuốc đã đầu tư mới thay đổi nhiều hạng mục so với ban đầu, nhằm đáp ứng kịp thời và đầy đủ các điều kiện mà lúc ban đầu do chưa đủ tiềm lực kinh tế nên chưa thực hiện được Song song với việc đầu tư cơ sở vật chất thì nguồn nhân lực nhà thuốc cũng tăng thêm Hiện nay hoạt động của nhà thuốc đã gần như đi vào ổn định Nhưng phương pháp quản lý nhà thuốc vẫn còn thủ công và rất cảm tính, dựa vào kinh nghiệm và

sổ sách tính bằng tay nên dù người quản lý phải mất rất nhiều thời gian để thực hiện thì vẫn có thể xảy ra nhiều thiếu sót

Nhà thuốc Bảo Trân luôn cố gắng tìm nguồn hàng tận gốc để có thể đem đến cho khách hàng giá cả hợp lý nhất có thể Nhà thuốc luôn có các đối tác từ các công ty dược, nhà phân phối cung ứng hàng tại Việt Nam có uy tín luôn cung ứng đầy đủ, đa dạng các mặt hàng, với mục tiêu quan trọng là: chất lượng uy tín cung ứng kịp thời cho khách hàng Việc cung ứng hàng từ các đối tác luôn rất nhanh chóng để nhà thuốc kịp thời đáp ứng cho nhu cầu của khách hàng

Sơ đồ nhân sự nhà thuốc Bảo Trân:

Hình 1.3 Sơ đồ nhân sự nhà thuốc Bảo Trân

1.5 Một số nghiên cứu về phân tích hoạt động kinh doanh tại nhà thuốc:

- Trong đề tài “Phân tích kết quả kinh doanh tại nhà thuốc Tú Lệ, quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh trong năm 2016” của tác giả Bùi Thị Tú

Lệ, tổng doanh số bán ra của nhà thuốc Tú Lệ tại quận Bình Thạnh trong năm

2016 đạt 6,311,086,800 đồng Doanh số tháng 1 đạt cao nhất 702,052,350 đồng, đến tháng 8 giảm xuống còn 418,217,580 (giảm 40,43%% so với tháng 1) Từ tháng 9 có sự tăng trưởng trở lại, đến tháng 12 đạt doanh số 586,212,480 đồng

- Trong đề tài “Phân tích kết quả hoạt động kinh doanh của nhà thuốc Ánh Hoàng Gia năm 2016” của tác giả Nguyễn Ngọc Ánh tại Thành Phố Bắc Giang, doanh số bán ra của nhà thuốc Ánh Hoàng Gia trong vòng một năm từ tháng 8/2016 đến tháng 7/2017” đạt 1,106,315,240 đồng, tháng có doanh số thấp nhất

là tháng khai trương tháng 8/2016 đạt 23.955.000 đồng sau đó tăng dần

- Trong đề tài nghiên cứu “Phân tích kết quả hoạt động kinh doanh của nhà thuốc Thu tại thị xã Long Khánh, tỉnh Đồng Nai trong năm 2015”- tác giả

Học viên thực tập

DSTC Nguyễn Thị Ngoại Thương

Nhân viên

Lý Tuấn Nghiệp, tổng doanh số năm 2015 đạt 4,715,670,220 đồng Doanh số tháng 1 đạt cao nhất 524,796,900 đồng đến tháng 8 giảm xuống còn 339,228,530 đồng Từ tháng 9 có sự tăng trưởng trở lại, tháng 12 đạt doanh số 415,691,210 đồng Mức tăng trưởng quý 4 so với quý 3 là 15,7% với doanh

số quý 4 đạt 1,195,945,990 đồng

- Trong đề tài nghiên cứu “Phân tích kết quả hoạt động của nhà thuốc Sơn Nam tại Quận 9 Thành phố Hồ Chí Minh trong năm 2015”- tác giả Nguyễn Thị Quyên, tổng doanh số năm 2105 đạt 10,784,174,377 đồng Doanh số tháng 1 đạt cao nhất 1,086,681,120 đồng, đến tháng 7 giảm xuống còn 716,027,142 đồng và đến tháng 12 doanh thu đạt 1,014,352,385 đồng

Mức tăng trưởng quý 4 năm 2015 là 3,013,052,409 đồng

1.6 Tính thiết yếu của đề tài:

Hiện chưa có nghiên cứu về hoạt động kinh doanh nhà thuốc tại Quận

12, thành phố Hồ Chí Minh cũng như tại nhà thuốc Bảo Trân Vì thế đề tài

“Phân tích hoạt động kinh doanh của nhà thuốc Bảo Trân tại Quận 12, thành phố Hồ Chí Minh trong năm 2017” được tiến hành nhằm cung cấp sự đánh giá khách quan và chính xác về hoạt động của nhà thuốc Bảo Trân Những vấn đề đã thực hiện tốt và những vấn đề còn tồn tại, để từ đó có những điều chỉnh cho sự phát triển bền vững và lâu dài của nhà thuốc

Chương 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu:

- Nhà thuốc Bảo Trân, 68, Đông Hưng Thuận 10, phường Đông Hưng

Thuận, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh

- Báo cáo bán hàng từ 01/01/2017 – 01/12/2017 của nhà thuốc được lưu trên sổ sách ghi chép và lưu trên phần mềm quản lý bán hàng (phần mềm do

Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cung cấp)

2.1.2 Địa điểm nghiên cứu

Nhà thuốc Bảo Trân tại địa chỉ: 68, Đông Hưng Thuận 10, phường Đông Hưng Thuận, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh

2.1.3 Thời gian nghiên cứu

Thời gian nghiên cứu: 01/01/2017 – 01/12/2017

2.2 Phương pháp nghiên cứu

2.2.1 Lựa chọn phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp mô tả hồi cứu

2.2.2 Biến số và công thức tính

Bảng 2.1 Biến số và công thức tính TÊN

Phân loại biến

NGUỒN

SỐ LIỆU Doanh

thu bán

hàng

Tổng doanh thu bán hàng theo tháng,

BCBH từ phần mềm bán lẻ

Biến phí

Lương dược sỹ, lương nhân viên, thuế môn bài, thuế hàng tháng, điện, nước, rác sinh hoạt, điện thoại

Biến số

Định phí

Tủ, quầy, kệ, cửa kính, bảng hiệu, máy lạnh, máy tính, máy in, đèn điện, quạt máy, bình chữa cháy, camera

Biến số

Lợi

nhuận Doanh thu – ∑ chi phí

Biến Số - rời rạc

Lợi nhuận Doanh số

=

TÊN

Phân loại biến

NGUỒN

SỐ LIỆU nhóm

Thuốc

biệt dƣợc

Tỷ lệ thuốc biệt dƣợc gốc, thuốc generic đƣợc bán tại NT Phân loại

Danh mục thuốc tại nhà thuốc

Lợi nhuận Doanh số

=

2.2.3 Nội dung nghiên cứu

Hình 2.1 Tóm tắt nội dung nghiên cứu

Phân tích kết quả hoạt động kinh doanh của nhà thuốc Bảo Trân, tại Quận 12 – TPHCM

trong năm 2017

Phân tích kết quả kinh doanh của

nhà thuốc Bảo Trân từ 01/01/2017

– 01/12/2017

Phân tích cơ cấu danh mục thuốc

đã bán của nhà thuốc Bảo Trân từ 01/01/2017 – 01/12/2017

1 Nhóm thuốc kê đơn và không

kê đơn

2 Nội - ngoại

3 Đơn thành phần - Đa thành phần

4 Cơ cấu chi phí

5 Kết quả lợi nhuận theo tháng/

2.2.4 Phương pháp thu thập số liệu

Để đánh giá hiệu quả kinh doanh của Nhà thuốc Bảo Trân đề tài sử dụng phương pháp mô tả hồi cứu:

Hình 2.2 Sơ đồ phương pháp nghiên cứu mô tả hồi cứu

Sử dụng phương pháp thu thập số liệu về bán hàng của Nhà thuốc Bảo Trân từ 01/01/2017 – 01/12/2017

2.2.5 Xử lý, phân tích số liệu

 Nhập, xử lý số liệu bằng phần mềm Microsoft Excel 2013

 Các phương pháp phân tích số liệu

Phương pháp so sánh là phương pháp được sử dụng phổ biến trong

phân tích hoạt động kinh doanh dùng để so sánh các chỉ tiêu, so sánh chỉ tiêu

Từ các nguồn thông tin

Văn bản quy định của BYT

thực hiện giữa các kỳ trong năm hoặc giữa các năm Kết quả đƣợc trình bày dạng tỷ lệ phần trăm:

Tỷ trọng trong doanh số bán của nhóm thuốc đƣợc cấu thành bởi doanh

2.2.6 Trình bày kết quả nghiên cứu

 Trình bày kết quả bằng bảng, biểu đồ

 Trình bày bảng số liệu gốc hoặc số liệu đã qua xử lý

 Vẽ biểu đồ cột, biểu đồ hình tròn và đồ thị biểu diễn các chỉ tiêu hoặc so sánh sự phát triển của các chỉ tiêu

Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

3.1 Phân tích một số kết quả kinh doanh của nhà thuốc Bảo Trân, Quận

12, TPHCM từ 01/01/2017 – 01/12/2017

Phân tích doanh thu trong mỗi giai đoạn kinh doanh là việc làm cần thiết, nhằm tìm ra vấn đề còn thiếu sót, hay tìm ra những giải pháp kịp thời cho việc tăng trưởng doanh thu, giúp cân bằng thu chi của Nhà Thuốc cũng như định hướng đầu tư trong ngắn hạn - dài hạn

3.1.1 Doanh số bán hàng trong năm 2017

Bảng 3.1 Doanh số bán hàng của Nhà thuốc Bảo Trân trong năm 2017.

Hình 3.1 Doanh số bán hàng theo từng tháng của nhà thuốc Bảo Trân

trong năm 2017

Nhận xét: Doanh số bán hàng có sự biến động không đều giữa các tháng

trong năm Từ tháng 2, doanh số bắt đầu giảm dần đến tháng 4 tăng nhẹ trở lại, và giữ mức ổn định đến tháng 6 Tháng 7 bắt đầu giảm trở lại đến tháng

10 thì tăng dần cho đến 12

Trong khoảng thời gian 6 năm kinh doanh, với phương châm luôn làm hài lòng khách hàng, các nhân viên nhà thuốc Bảo Trân luôn cố gắng hết sức đáp ứng tất cả nhu cầu của khách hàng, do đó lượng khách hàng thân quen của nhà thuốc Bảo Trân cũng khá nhiều Năm 2017, trong phạm vi bán kính 1km quanh nhà thuốc Bảo Trân, xuất hiện thêm khoảng 3 nhà thuốc với qui

mô không thua kém nhà thuốc Bảo Trân và 1 nhà thuốc thuộc chuỗi Long Châu Điều này có gây ảnh hưởng không nhỏ đến doanh số của nhà thuốc Bảo Trân mặc dù không kéo dài Bên cạnh đó thời tiết đặc thù của miền Nam chỉ

có 2 mùa mưa và nắng cũng là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến doanh số của nhà thuốc Bảo Trân

DOANH THU NĂM 2017

2017

Doanh số tháng 12 đạt 412.155.650 đồng và tháng 1 đạt 414.380.600 đồng là 2 tháng có doanh số cao nhất trong năm Vì thời điểm này ở khu vực miền đông nói chung, khu vực thành phố Hồ Chí Minh nói riêng có những đợt không khí lạnh tràn về gây gia tăng các bệnh về đường hô hấp ở các độ tuổi nên các nhóm thuốc về hô hấp, kháng sinh, chống dị ứng, vitamin, cảm cúm và khẩu trang y tế được bán nhiều Tháng 12 và tháng 1 là giao thoa của năm dương lịch và năm âm lịch, chuẩn bị bước vào lễ lớn là Tết Công việc tại các cơ quan, công ty cũng thường được tổng kết ở 2 tháng này, việc tham gia các buổi tiệc cũng gia tăng kèm theo các bệnh về đường tiêu hóa cũng tăng lên Chính vì lý do này, trong thời điểm cuối năm giáp Tết, số lượng khách mua thuốc tiêu hóa, vitamin và khoáng chất, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm …sử dụng tăng lên Một số khách hàng theo quan niệm kiêng mua thuốc đầu năm, nên mua thuốc sẵn các thuốc giảm đau hạ sốt, thuốc bệnh đường tiêu hóa, dụng cụ y tế….dự trữ sẵn trong nhà để sử dụng khi cần

Doanh số tháng 2 đạt 378.694.430 đồng (giảm 8,61% so với tháng 1) và tháng 3 đạt 377.566.430 đồng (giảm 8,88% so với tháng 1) Quận 12 nói chung cũng như phường Đông Hưng Thuận nói riêng là nơi tập trung của nhiều hộ gia đình rời quê vào thành phố Hồ Chí Minh làm việc Vì vậy, Tết là dịp để họ về thăm quê Sau thời gian nghỉ tết âm lịch Đinh Dậu ( từ ngày 26/01/2017 đến 30/01/2017), các gia đình về quê ăn Tết chưa vào cũng như các công nhân chưa trở lại làm việc đầy đủ dẫn đến việc giảm sút lượng khách hàng thân quen Chính vì vậy dẫn tới việc giảm sút doanh số bán hàng

Doanh số các tháng 4, 5, 6 có sự tăng nhẹ trở lại và gần như như ổn định Tại thời điểm này, các công việc đều trở lại nhịp độ bình thường như hàng năm Do đó, doanh số không còn bị ảnh hưởng nên tăng nhẹ trở lại

Doanh số tháng 7 bắt đầu giảm, chỉ đạt 377.429.130 đồng (giảm 8,92%

so với tháng 1), doanh số tháng 8 đạt 368.381.830 đồng (giảm 11,10% so với tháng 1) và tháng 9 đạt 370.710.230 đồng (giảm 10,54% so với tháng 1) Đây

là 3 tháng có doanh số thấp nhất trong năm Thời điểm này miền nam chịu ảnh hưởng của mùa mưa, nên thường xuất hiện những cơn mưa rất to có thể gây ngập nhiều con đường Con đường Nguyễn Văn Quá (đường giao thông chính dẫn vào nhà thuốc Bảo Trân) thường xuyên ngập rất sâu khi có mưa làm cản trở lưu thông qua đây Do đó, khách hàng sẽ thay đổi đường đi và sẽ chọn mua thuốc ở những điểm gần nhà và thuận tiện hơn Lượng khách hàng

là sinh viên, học sinh nghỉ hè, dẫn đến lượng khách mua giảm gây ảnh hưởng đến doanh số bán hàng Ngoài ra, khoảng thời gian giữa tháng 8 đến đầu tháng 9 còn trùng với tháng 7 âm lịch, nên việc kinh doanh của hầu hết các ngành nghề đều bị ảnh hưởng, nhà thuốc Bảo Trân cũng không ngoại lệ Tuy có sự biến động, song từ tháng 10 doanh số có xu hướng tăng trưởng trở lại cho đến cuối năm (Học sinh, sinh viên nhập học trở lại )

Việc đánh giá doanh thu của nhà thuốc thông qua các tháng trong năm là việc làm rất cần thiết Tùy theo tình hình biến động doanh thu, người quản lý

sẽ có những biện pháp kịp thời và phù hợp để hoạt động kinh doanh ổn định

và ngày càng phát triển

3.1.2 Doanh số bán hàng theo quý

Bảng 3.2 Doanh số bán hàng theo quý của nhà thuốc Bảo Trân

trong năm 2017

ĐVĐ : VNĐ

Quý 1 1.170.641.460 988.056.052 182.585.408 Quý 2 1.156.570.590 969.233.762 187.336.828 Quý 3 1.116.521.190 939.151.630 177.369.560 Quý 4 1.191.270.010 1.001.363.171 189.906.839