Trường THCS Nguyễn Du GV: Thái Văn Năm Ngµy so¹n : 05/10/2008 Ngµy gi¶ng : 07-14/10/2008 Chđ ®Ị 1:hỵp chÊt v« c¬ Lo¹i chđ ®Ị b¸m s¸t (Thêi lỵng 8 tiÕt) bµi 1 : oxit – axit (4 tiÕt) I- Mơc tiªu bµi häc: - HiĨu s©u h¬n vµ n¾m l¹i toµn bé nh÷ng kiÕn thøc vỊ oxit, axit. - VËn dơng nh÷ng hiĨu biÕt vỊ tÝnh chÊt ho¸ häc cđa oxit vµ axit, ®Ĩ lµm mét sè d¹ng bµi tËp cã liªn quan. II-Chn bÞ cđa GV vµ HS: - GV: HƯ thèng bµi tËp, c©u hái. - HS: ¤n l¹i c¸c kiÕn thøc ®· häc. II- §å dïng d¹y häc: III- Ph ¬ng ph¸p : IV- Bµi míi : 1. ỉn ®Þnh líp : GV qui ®Þnh vë ghi, SGK, híng dÉn c¸ch häc bé m«n. 2. C¸c ho¹t ®éng ®éng häc: a) Ho¹t ®éng 1: ¤n tËp c¸c kh¸i niƯm vµ c¸c néi dung lÝ thut c¬ b¶n ë líp 8. Ho¹t ®éng gi¸o viªn vµ häc sinh Néi dung ghi GV : Dïng phiÕu häc tËp cã ghi vỊ c¸c bµi tËp sau. Yªu cÇu c¸c nhãm th¶o ln ®Ĩ hoµn thµnh : a) Chän chÊt thÝch hỵp ®iỊn vµo chç trèng ®Ĩ hoµn thµnh c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc sau : Na 2 O + → NaOH CuO + → CuCl 2 + H 2 O + H 2 O → H 2 SO 4 CO 2 + → Ca(HCO 3 ) 2 SO 3 + → Na 2 SO 4 + H 2 O b) Trong c¸c cỈp chÊt sau ®©y cỈp chÊt nµo cã ph¶n øng ho¸ häc x¶y ra, cỈp chÊt nµo kh«ng x¶y ra (nÕu cã). Fe 2 O 3 + H 2 O ----> SiO 2 + H 2 O ----> CuO + NaOH ----> ZnO + HCl ----> CO 2 + H 2 SO 4 ----> SO 2 + KOH ----> Al 2 O 3 + NaOH ----> GV : Yªu cÇu c¸c nhãm th¶o ln vµ ®Ị nghÞ 2 häc sinh lªn b¶ng trùc tiÕp lµm mçi em mét c©u. + Sau ®ã gi¸o viªn gäi häc sinh ë díi nhËn xÐt bµi I/ «n l¹i nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n: a) Na 2 O + H 2 O → 2NaOH CuO + 2HCl→ CuCl 2 + H 2 O SO 3 + H 2 O → H 2 SO 4 2CO 2 + Ca(OH) 2 → Ca(HCO 3 ) 2 SO 3 + NaOH → Na 2 SO 4 + H 2 O b) Fe 2 O 3 + H 2 O ----> Kh«ng SiO 2 + H 2 O ----> Kh«ng CuO + NaOH ----> Kh«ng ZnO + 2 HCl ----> ZnCl 2 + H 2 O CO 2 + H 2 SO 4 ----> Kh«ng SO 2 + 2KOH ----> K 2 SO 3 + H 2 O Al 2 O 3 + NaOH ----> Cã Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 1 Trường THCS Nguyễn Du GV: Thái Văn Năm lµm vµ gi¸o viªn bỉ sung. H : Qua 2 bµi tËp trªn em cã nhËn xÐt g× vỊ tÝnh chÊt ho¸ häc cđa c¸c chÊt ? + GV treo b¶ng phơ ghi s¬ ®å vỊ tÝnh chÊt ho¸ häc cđa oxit. H : Dùa vµo s¬ ®å trªn b¶ng phơ em h·y rót ra kÕt ln vỊ tÝnh chÊt cđa oxit. GV : Nh¾c häc sinh chó ý nh÷ng vÊn ®Ị sau : * Kh«ng ph¶i tÊt c¶ c¸c oxit axit ®Ịu t¸c dơng víi H 2 O nh SiO 2 . * ChØ cã mét sè oxit baz¬ tan míi t¸c dơng víi H 2 O cßn c¸c oxit cßn l¹i kh«ng t¸c dơng víi H 2 O ë nhiƯt ®é thêng. * Oxit axit t¸c dơng víi kiỊm kh«ng vhØ t¹o ra mi trung hoµ mµ cßn t¹o ra mi axit t thc vµo tØ lƯ sè mol cđa 2 chÊt tham gia ph¶n øng. * §èi víi oxit lìng tÝnh nh Al 2 O 3 , ZnO, . chóng cã thĨ t¸c dơng víi axit nhng còng cã thĨ t¸c dơng víi baz¬. + GV : Treo b¶ng phơ cã ghi s½n bµi tËp sè 2 lªn b¶ng tiÕp tơc cho häc sinh th¶o ln nhãm vµ lµm bµi tËp trong phiÕu häc tËp. + Yªu cÇu 1 häc sinh lªn b¶ng tr×nh bµy lu«n vµo b¶ng phơ vµ ë díi líp th¶o ln theo bµn. a) H 2 SO 4(l) + . ----> ZnSO 4 + CaO + ----> CaCl 2 + + NaOH ----> Na 2 SO 4 + . + HCl ----> MgCl 2 + . Q tÝm + H 2 SO 4 ----> CaCO 3 + ----> CaCl 2 + + H 2 O H 2 SO 4(®n) + . ----> CóO 4 + .+ H 2 O Gäi häc sinh lªn nhËn xÐt sau ®ã gi¸o viªn bỉ sung. H : Qua bµi tËp trªn em rót ra nhËn xÐt g× vỊ tÝnh chÊt ho¸ häc cđa axit ? + GV ; Treo b¶ng phơ lªn b¶ng vµ yªu cÇu häc sinh dùa vµo s¬ ®å h·y nªu tÝnh chÊt ho¸ häc cđa axit. + GV : Th«ng b¸o nh÷ng ®iĨm cÇn lu ý trong phÇn axit : + KÕt ln : Oxit baz¬ : + T/d víi H 2 O → dd baz¬. + T/d víi axit → Mi + H 2 O + T/d víi oxit baz¬ → Mi Oxit Axit : + T/d víi H 2 O → dd axit + T/d víi baz¬ → Mi + H 2 O + T/d víi oxit axit → Mi 2) ¤n l¹i nh÷ng tÝnh chÊt ho¸ häc cđa axit, Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 2 Trường THCS Nguyễn Du GV: Thái Văn Năm * §©y lµ s¬ ®å cha hoµn thiƯn v× trªn s¬ ®å nµy cßn thiÕu mét t/c ho¸ häc n÷a cđa axit ®ã lµ t/d víi mi. * S¬ ®å nµy chØ ®óng víi HCl , H 2 SO 4(l) cßn nh÷ng axit kh¸c nh : HNO 3 , H 2 SO 4(®n) th× kh«ng ®óng. * H 2 SO 4 ®Ỉc cßn cã mét t/c n÷a ®ã lµ tÝnh h¸o níc, hót Èm m¹nh. VËn dơng c¸c kiÕn thøc ®· häc ®Ĩ lµm bµi tËp sau : II. Bµi tËp : GV : Ghi nhanh ®Ị bµi tËp lªn b¶ng vµ yªu cÇu 3 häc sinh lªn b¶ng lµm. Bµi 1 : Nh÷ng chÊt nµo sau ®©y t¸c dơng ®ỵc víi HCl, NaOH, H 2 O. SO 2 , CO 2 , CaO, Na 2 O, MgO, CuO. GV : Cho häc sinh lµm bµi tËp xong yªu cÇu häc sinh díi líp nhËn xÐt vµ bỉ sung. Bµi tËp2 : Cho häc sinh lµm bµi tËp 2 trong phiÕu häc tËp. + Treo b¶ng phơ lªn b¶ng cho häc sinh lµm c¸ nh©n. Axit sunfuric lo·ng cã thĨ t¸c dơng ®ỵc víi nh÷ng chÊt nµo sau ®©y. a) Fe, Al, Zn, Mg. b) Cu, Ag, Hg, NaCl. c) CuO, Al 2 O 3 , CaCO 3 , Na 2 O. d) Cu(OH) 2 , NaOH, Fe(OH) 3 . + Yªu cÇu häc sinh th¶o ln nhãm hoµn thµnh bµi tËp 3. + Yªu cÇu 1 häc sinh lªn b¶ng tãm t¾t ®Ị bµi tËp. + Lµm bµi tËp : a) T/d víi H 2 O : SO 2 + H 2 O → H 2 SO 3 CO 2 + H 2 O → H 2 CO 3 Na 2 O + H 2 O → 2 NaOH CaO + H 2 O → Ca(OH) 2 b) T/d víi NaOH : MgO + 2 HCl → MgCl 2 + H 2 O CuO + 2HCl → CuCl 2 + H 2 O Na 2 O + 2 HCl → 2 NaCl + H 2 O CaO + 2HCl → CaCl 2 + H 2 O c) NaOH : CO 2 + 2NaOH → Na 2 CO 3 + H 2 O CO 2 + NaOH → NaHCO 3 SO 2 + 2NaOH → Na 2 SO 3 + H 2 O SO 2 + NaOH → NaHSO 3 Bµi tËp 2 : §¸p ¸n ®óng lµ a,b,c. Bµi tËp 3 : Hoµ tan hoµn toµn 32,8 g hçn hỵp bét Fe vµ bét Fe 2 O 3 vµo dung dÞch H 2 SO 4 3M. Sau khi ph¶n øng kÕt thóc thu ®- ỵc 6,72 lÝt H 2 (ë ®ktc). a) T×m khèi lỵng mçi chÊt trong hçn hỵp ®Çu. b) T×m thĨ tÝch dung dÞch H 2 SO 4 ®· dïng. Gi¶i : Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 3 Trường THCS Nguyễn Du GV: Thái Văn Năm + GV : Gỵi ý cho häc sinh c¸c bíc gi¶i bµi tËp nµy. + HS : th¶o ln nhãm vµ hoµn thµnh bµi tËp theo gỵi ý cđa gi¸o viªn . + Gỵi ý : - §©y lµ d¹ng to¸n vỊ hçn hỵp, bµi to¸n nµy ®ỵc thĨ hiƯn ë chç khi cho dd H 2 SO 4 vµo th× c¶ 2 chÊt ®Ịu t¸c dơng. - Do ®ã ®Ĩ lµm d¹ng bµi tËp nµy ta ph¶i viÕt 2 ph¬ng tr×nh ho¸ häc x¶y ra. - C¸ch gi¶i bµi tËp nµy kh«ng liªn quan g× ®Õn gi¶i hƯ ph¬ng tr×nh . V× c¶ 2 chÊt trªn chØ cã 1 ph¶n øng cđa Fe t¸c dơng víi axit t¹o ra khÝ hi®ro. - Dùa vµo thĨ tÝch H 2 ta cã thĨ t×m ®ỵc sè mol cđa Fe, tÝnh ®ỵc khèi lỵng cđa Fe. Tõ ®ã ta tÝnh ®ỵc khèi lỵng Fe 2 O 3 ( B»ng c¸ch lÊy khèi lỵng hçn hỵp trõ ®i khèi lỵng Fe). - Dùa vµo sè mol Fe vµ Fe 2 O 3 ta tÝnh ®ỵc sè mol H 2 SO 4 ë 2 ph¶n øng. Tõ ®ã vËn dơng c«ng thøc tÝnh n«ng ®é mol/l tÝnh ®ỵc thĨ tÝch H 2 SO 4 . + GV : Theo em ®Ĩ gi¶i bµi to¸n nµy ta cÇn vËn dơng nh÷ng c«ng thøc nµo ®Ĩ tÝnh ? + Yªu cÇu 2 häc sinh lªn b¶ng ch÷a. HS ë díi líp th¶o ln lµm vµ chÊm chÐo ®¸p ¸n cho nhau. GV : Ph¸t phÕu häc tËp cho häc sinh, yªu cÇu häc sinh lªn lµm bµi tËp sè 4. GV : H·y tãm t¾t ®Ị bµi tËp )mol(3,0 4,22 72,6 n 2 H == Fe + H 2 SO 4 → FeSO 4 + H 2 1mol 1mol 1mol 1mol 0,3mol 0,3mol 0,3mol )g(168,168,32m )g(8,163,056m 32 OFe Fe =−= =×= )mol(1,0 160 16 n 32 OFe == Fe 2 O 3 + 3H 2 SO 4 → Fe 2 (SO 4 ) 3 + 3H 2 O 1mol 3mol 0,1mol 0,3mol )ml(200)l(2,0 3 6,0 C n V )mol(6,03,03,0n M SOH SOH 42 42 ==== =+= §¸p sè    = = )g(16m )g(8,16m 32 OFe Fe )ml(200V 42 SOH = Bµi 4 : Hoµ tan 9,2 g hçn hỵp gåm Mg, MgO ta cµn võa ®đ mg dung dÞch HCl 14,6%. Sau ph¶n øng ta thu ®ỵc 1,12 (l) khÝ ë §KTC. a) ViÕt PTP¦ x¶y ra ? b) T×m m dd ®· dïng ? c) TÝnh % vỊ khèi lỵng cđa mçi chÊt trong hçn hỵp ? d) TÝnh C% cđa dung dÞch thu ®ỵc sau ph¶n øng ? Tãm t¾t : Cho biÕt m (M g +M g O) =9,2(g) C% (dd HCl)= 14,6% VkhÝ = 1,12 (l) a) T×m m dd HCl ? b) TÝnh % khèi lỵng cđa hçn hỵp ? c) TÝnh C% cđa dd thu ®ỵc sau ph¶n Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 4 Trường THCS Nguyễn Du GV: Thái Văn Năm GV : Th«ng b¸o cho HS biÕt bµi tËp nµy t¬ng tù nh bµi tËp trªn. GV : Treo b¶ng phơ ghi s½n c¸c bíc lªn b¶ng ®Ĩ lµm bµi tËp nµy a)- ViÕt PTP¦ x¶y ra ? - T×m n H 2 ? - Dùa vµo n H 2 ®Ĩ t×m m M g ? → m M g → m M g O = ? → TÝnh % vỊ khèi lỵng cđa mçi chÊt ? b) Dùa vµo ph¬ng tr×nh ta sÏ t×m ra n HCl dùa vµo c¶ 2 ph¬ng tr×nh. c) Dùa vµo 2 ph¬ng tr×nh t×m khèi lỵng MgCl 2 sinh ra → tÝnh C% cđa dung dÞch ? GV : Yªu cÇu HS nªu ph¬ng híng ®Ĩ gi¶i c©u C Lun tËp phÇn ¤xÝt, AxÝt GV : Cho HS lµm bµi kiĨm tra lÊy ®iĨm vµo sỉ Bµi tËp 1 Cã 3 èng ngghiƯm, èng thø nhÊt ®ùng ®ång II «xit, èng thø hai ®ùng s¾t III «xit, èng thø ba ®ùng s¾t. Thªm vµo mçi èng nghiƯm 2ml dung dÞch Axit HCl råi l¾c nhĐ. §¸nh dÊu X vµo « vu«ng  ë c¸c c©u sau mµ c¸c em cho lµ ®óng : øng ? Gi¶i : )mol(05,0 4,22 12,1 4,22 V n 2 H === Mg + 2HCl → MgCl 2 + H 2 (1) 0,5mol 0,1mol 0,05mol 0,05mol m M g = 0,05 x 24 = 1,2 (g) → (%)13 2,9 %100x2,1 Mg% == MgO + 2HCl → MgCl 2 + H 2 O (2) 0,2mol 0,4mol 0,2mol ⇒ % MgO = 100%-13% = 87% ⇒ m MgO = 9,2-1,2 = 8 (g) ⇒ n M g O = 40 8 = 0,2 (mol) ⇒ n HCl = 0,1+0,4 = 0,5 (mol) ⇒ m HCl = 0,5+36,5 = 18,25 (g) )g(125 %6,14 %100x25,18 m HCldd == Dùa vµo 2 PTH H ®Ĩ t×m m MgCl 2 t¹o ra ⇒ C% dd HCl n MgCl 2 = 0,05 + 0,2 = 0,25 (mol) m MgCl 2 = 0,25 x 95 = 23,75 (g) m dd sau P¦ = m hh + m dd HCl - m H 2 = = 9,2 + 125 - 0,05x2 = 134,1 (g) (%)7,17 %1,134 %100x75,23 %C 2g ClM == I/ PhÇn tr¾c nghiƯm kh¸ch quan (4 ®iĨm) : a/ §ång II «xit vµ s¾t III «xit t¸c dơng víi Axit HCl, cßn s¾t th× kh«ng t¸c dơng víi Axit HCl b/ S¾t t¸c dơng víi Axit HCl, cßn §ång II «xit vµ s¾t III «xit th× kh«ng t¸c dơng víi Axit HCl c/ §ång II «xit, s¾t III «xit vµ s¾t III ®Ịu t¸c dơng víi Axit HCl d/ s¾t III «xit vµ s¾t t¸c dơng víi Axit HCl, cßn §ång II «xit kh«ng t¸c dơng Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 5 (2) (4) (5) Trường THCS Nguyễn Du GV: Thái Văn Năm Bµi tËp 2 Cã c¸c chÊt sau ®©y Al, Cu, CuO, CO 2 , CuSO 4 , BaCl 2 , CaCO 3 lÇn lỵt cho dung dÞch Axit H 2 SO 4 lo·ng vµo tõng chÊt nãi trªn, H·y khoanh trßn vµo c¸c ch÷ c¸i ®Çu ®¸p ¸n ®óng. §¸p ¸n phÇn lun tËp víi Axit HCl a . Dung dÞch H 2 SO 4 t¸c dơng víi: Cu, CuO, CO 2 , CuSO 4 , CaCO 3 b . Dung dÞch H 2 SO 4 t¸c dơng víi: Al, CuO, BaCl 2 , CaCO 3 c . Dung dÞch H 2 SO 4 t¸c dơng víi: Al, Cu, CO 2 , CaCO 3 d . Dung dÞch H 2 SO 4 t¸c dơng víi: Al, Cu, CO 2 , CuSO 4 , BaCl 2 II/ PhÇn tù ln: C©u 1 (3 ®iĨm) : ViÕt PTHH thùc hiƯn d·y biÕn ho¸ sau : CaCO 3 )3( → CuSO 4 )4)(6( → CaCl 2 CaO )1( → Ca(OH) 2 Ca(HCO 3 ) 2 )6)(5( → CaCO 3 C©u 2 (3 ®iĨm) : Cã mét hçn hỵp gåm hai kim lo¹i Zn vµ Cu t¸c dơng AxÝt lo·ng d. Sau ph¶n øng thu ®- ỵc 3,2gam ch¸t r¾n kh«ng tan vµ 2,24 lÝt khÝ H 2 (ë §KTC) 1) ViÕt PTP¦ x¶y ra ? 2) T×m khèi lỵng cđa hçn hỵp bé kim lo¹i. I/ PhÇn tr¾c nghiƯm kh¸ch quan (4 ®iĨm) : ph©n bỉ C©u a : 2 ®iĨm C©u b : 2 ®iĨm II/ PhÇn tù ln(7 ®iĨm): ViÕt dóng mçi PTHH ®¹t 0,5 ®iĨm. 1) CaO + H 2 O → Ca(OH) 2 2) Ca(OH) 2 + CO 2 → CaCO 3 + H 2 O 3) CaCO 3 + H 2 SO 4 → CaSO 4 + H 2 O + CO 2 4) CaSO 4 + BaCl 2 → BaSO 4 + CaCl 2 5) Ca(OH) 2 + CO 2 → Ca(HCO 3 ) 2 Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 6 Trường THCS Nguyễn Du GV: Thái Văn Năm Bµi tËp 3 * ChØ cã Zn míi t¸c dơng víi H 2 SO 4 lo·ng, cßn Cu kh«ng t¸c dơng - ViÕt PTP¦ x¶y ra - T×m ®óng khèi lỵng cđa Zn=6,5g - T×m ra khèi lỵng cđa hçn hỵp bét kim lo¹i lµ 9,7(g) 6) Ca(HCO3) 2 o t → CaCO 3 + H 2 O + CO 2 3/ Rót kinh nghiƯm: Ngµy so¹n : 19/10/2008 Ngµy gi¶ng : 21-28/10/2008 Bµi 2 : phÇn baz¬ - mi (4 tiÕt) TiÕt 5 : ¤n l¹i c¸c kiÕn thøc cđa bµi Baz¬ vµ Mi. TiÕt 6,7,8 : Lun tËp phÇn Baz¬ + Mi + KiĨm tra 1 tiÕt. I- Mơc tiªu bµi häc: - Gióp häc sinh «nl¹i c¸c kiÕn thøc c¬ b¶n vỊ tÝnh chÊt ho¸ häc cđa Baz¬, Mi. - BiÕt vËn dơng nh÷ng hiĨu biÕt vỊ tÝnh chÊt ho¸ häc cđa baz¬, mi ®Ĩ lµm c¸c bµi tËp ®Þnh tÝnh vµ ®Þnh lỵng. II-Chn bÞ cđa GV vµ HS: - GV: HƯ thèng bµi tËp, c©u hái. - HS: ¤n l¹i c¸c kiÕn thøc ®· häc. II- §å dïng d¹y häc: III- Ph ¬ng ph¸p : IV- Bµi míi : 1. ỉn ®Þnh líp : 2. C¸c ho¹t ®éng ®éng häc: Ho¹t ®éng 1: ¤n tËp c¸c kh¸i niƯm, tÝnh chÊt ho¸ häc cđa Baz¬ , Mi. Ho¹t ®éng gi¸o viªn vµ häc sinh Néi dung ghi GV : Dïng phiÕu häc tËp cã ghi vỊ c¸c bµi tËp sau. Yªu cÇu c¸c nhãm th¶o ln ®Ĩ hoµn thµnh : a) dd NaOH + q tÝm → . b) KOH + → K 3 PO 4 + H 2 O c) CO 2 + → CaSO 4 + H 2 O d) Cu(OH) 2 + → CuCl 2 + H 2 O e) Fe(OH) 3 0 t → . + H 2 O g) CO 2 + → NaAlO 2 h) Ba(OH) 2 + Na 2 SO 4 → . + H 2 O b) Trong c¸c cỈp chÊt sau ®©y cỈp chÊt nµo cã ph¶n øng ho¸ häc x¶y ra, cỈp chÊt nµo kh«ng x¶y ra . NÕu cã x¶y ra th× viÕt ph¬ng tr×nh ho¸ häc . Fe(OH) 3 + H 2 SO 4 ----> I/ «n l¹i nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n: 1) TÝnh chÊt ho¸ häc cđa Baz¬ : + Dung dÞch Baz¬ lµm q tÝm chun mµu xanh. + T/d víi oxit axit → dd mi + H 2 O + T/d víi axit → Mi + H 2 O Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 7 Trường THCS Nguyễn Du GV: Thái Văn Năm KOH + Fe ----> CuO + KOH ----> NaOH + Al 2 O 3 -----> CO 2 + Ca(OH) 2 ----> HCl + KOH ----> K 2 CO 3 + NaOH ----> GV : Yªu cÇu c¸c nhãm th¶o ln vµ ®Ị nghÞ 2 häc sinh lªn b¶ng trùc tiÕp lµm mçi em mét c©u. + Sau ®ã gi¸o viªn gäi häc sinh ë díi nhËn xÐt bµi lµm vµ gi¸o viªn bỉ sung. H : Qua 2 bµi tËp trªn em cã nhËn xÐt g× vỊ tÝnh chÊt ho¸ häc cđa c¸c chÊt ? + GV th«ng b¸o víi häc sinh oxit lìng tÝnh chóng cã thĨ t¸c dơng víi axit lÉn baz¬ dd ®Ĩ t¹o mi vµ níc. + GV :TiÕp tơc treo b¶ng phơ vµ yªu cÇu häc sinh th¶o ln nhãm ®Ĩ hoµn thµnh phiÕu häc tËp. FeSO 4 + . ----> Fe(OH) 2 + Na 2 SO 4 BaCl 2 + AgNO 3 ----> + CuSO 4 + Fe ----> + BaCl 2 + H 2 SO 4 ----> + CaCO 3 o t → + 2) Trong c¸c cỈp ch©t sau ®©y cỈp chÊt nµo cã ph¶n øng ho¸ häc x¶y ra : a) CuSO 4 + Ag ----> b) NaCl + AgNO 3 ----> c) AgNO 3 + Fe ----> d) BaSO 4 + NaCl ----> e) Na 2 CO 3 + KCl ------> g) H 2 SO 4 + NaCl ----> h) Na 2 CO 3 + H 2 SO 4 ------> i) Ag 2 CO 3 + HCl ------> k) Fe(NO 3 ) 2 + H 2 SO 4 ------> l) BaCl 2 + H 2 SO 4 ------> m) NaCl + Ba(OH) 2 ------> + GV : Gäi häc sinh lªn nhËn xÐt bµi lµm cđa c¸c b¹n ë trªn b¶ng vµ bỉ sung cho hoµn thiƯn. + H : Qua 2 bµi tËp trªn em cã nhËn xÐt vỊ tÝnh chÊt ho¸ häc cđa mi vµ ®iỊu kiƯn ®Ĩ ph¶n øng gi÷a c¸c chÊt x¶y ra ?. GV : Ngoµi ra mét sè mi cã thĨ lµm ®ỉi mÇu q + Baz¬ kh«ng tan bÞ nhiƯt ph©n hủ bëi nhiƯt t¹o ra oxit t¬ng øng vµ níc. 2) ¤n l¹i nh÷ng tÝnh chÊt ho¸ häc cđa axit : 2) TÝnh chÊt cđa mi : a) Dung dÞch mi cã thĨ t¸c dơng víi kim lo¹i → mi míi vµ kim lo¹i mi. b) Dung dÞch hai mi cã thĨ t¸c dơng víi nhau → hai mi míi. c) Dung dÞch mi t¸c dơng víi Axit → mi míi vµ Axit míi. d) Dung dÞch mi t¸c dơng víi Dung dÞch Ba Z¬ → mi vµ BaZ¬ míi. e) C¸c mi cã thĨ bÞ nhiƯt ®é ph©n hủ. Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 8 Trường THCS Nguyễn Du GV: Thái Văn Năm tÝm nh : - Al(NO 3 ) 3  → QuyTim §á. - Na 2 NO 3  → QuyTim Xanh. GV : Yªu cÇu häc sinh nªu c¸c ®iỊu kiƯn ph¶n øng gi÷a c¸c chÊt nãi trªn cã thĨ x¶y ra lµ g× ? 4) Bµi tËp vËn dơng : Bµi 1 : Cho 10g CaCO 3 vµo dung dÞch Axit HCl d a) T×m thĨ tÝch khÝ CO 2 ë §KTC ? b) Dån khÝ CO 2 thu ®ỵc ë trªn vµo lä ®ùng 50g dung dÞch NaOH 40%. H·y tÝnh khèi lỵng mi C¸cbonat ®· dïng ? H·y cho häc sinh tãm t¾t bµi tËp GV : Th«ng b¸o cho häc sinh d¹ng bµi tËp tÝnh theo PTHH cã sư dơng c«ng thøc tÝnh C% H : §Ĩ gi¶i bµi tËp nµy ta cÇn thùc hiƯn nh÷ng bíc nµo ? - Chun sè liƯu ®Çu bµi vỊ sè mol. - ViÕt PTP¦ x¶y ra. - Dùa vµo sè mol ®· biÕt ®Ĩ t×m sè mol cha biÕt. - Gi¶i ®Ĩ t×m kÕ qu¶. Bµi 2: Cho 3,04g hçn hỵp NaOH, KOH t¸c dơng võa ®đ víi dung dÞch HCl thu ®ỵc 4,15 g c¸c mi Clorua. - ViÕt PTP¦ x¶y ra ? - TÝnh khèi lỵng cđa mçi Hy®r«xit trong hçn hỵp ban ®Çu ? H : H·y tãm t¾t bµi tËp H : D©y lµ d¹ng bµi tËp g× ? GV : §©y lµ d¹ng bµi tËp hçn hỵp d¹ng ph¬ng tr×nh bËc nhÊt hai Èn sè. Dùa vµo ph¬ng tr×nh ®ỵc thiÕt lËp mèi quan hƯ gi÷a hai Baz¬ vµ hai mi t¹o thµnh. 3) §iỊu kiƯn ph¶n øng gi÷a c¸c cỈp trªn x¶y ra ? 4) Bµi tËp vËn dơng : * Tãm t¾t bµi tËp C% NaOH = 40% ; m CaCO 3 = 10g m NaOH = 50g tÝnh : a) V CO 2 = ? (ë §KTC) b) m CaCO 3 = ? Gi¶i : Ta cã : )mol(1,0 100 10 n 3 CaCO == CaCO 3 + 2HCl → CaCl 2 + H 2 O + CO 2 0,1mol 0,1mol ⇒ V CO 2 = 0,1 x 22,4 = 2,24 (l) )g(20 %100 50*40 %100 m*%C m dd NaOH === ⇒ )mol(5,0 40 20 n NaOH == 2NaOH + CO 2 → Na 2 CO 3 + H 2 O 2mol 1mol 1mol 0,2mol 0,1mol 0,1mol ⇒ NaOH n d = 0,5-0,2=0,3(mol) n CO 2 = n Na 2 CO 3 =0,1 (mol) ⇒ m Na 2 CO 3 = 0,1 x 106 = 10,6 (g) * Tãm t¾t bµi tËp m hh(NaOH, KOH) = 3,04g ; m mi Clorua = 4,15 g TÝnh m NaOH = ? ; m KOH = ? Gi¶i : Gäi x, y lÇn lỵt lµ sè mol cđa NaOH vµ KOH tham gia ph¶n øng PTHH.  NaOH + HCl → NaCl + H 2 O x mol x mol Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 9 Trường THCS Nguyễn Du GV: Thái Văn Năm H : §Ĩ lµm bµi tËp d¹ng nµy ta sư dơng nh÷ng c«ng thøc nµo ? m = n x M Bµi 3: Hoµ tan 9,2 gam hçn hỵp gåm Mg, MgO ta cÇn võa ®đ m gam dung dÞch HCl 14,6 % sau ph¶n øng ta thu ®ỵc 1,12 lÝt khÝ (ë §KTC) a) T×m % khèi lỵng cđa mçi chÊt trong hçn hỵp. b) TÝnh m. c) tÝnh nång ®é phÇn tr¨m cđa dung dÞch thu ®ỵc su ph¶n øng. H : H·y tãm t¾t ®Ị bµi tËp ? H : Gäi häc sinh nªu ph¬ng híng gi¶i phÇn a (c¸c b- íc chÝnh) - TÝnh n H 2 ? - ViÕt PTP¦ x¶y ra ? - Dùa vµo n H 2 ®Ĩ t×m n Mg → m Mg ? - TÝnh m MgO → tÝnh % vỊ khèi lỵng cđa mçi chÊt. ⇒ n HCl = ? ; m HCl → m dd HCl n MgCl 2 → m MgCl 2 = ? m dd sau ph¶n øng = m hh +m dd HCl - m H 2 ⇒ ? m %100xm %C dd Ct == 40 (g) 58,5x (g)  KOH + HCl → KCl + H 2 O y mol y mol 56 (g) 74,5y (g) Tõ ph¬ng tr×nh  vµ  ta cã :    =+ =+ 4,15 74,5y 58,5x 3,04 56y 40x Gi¶i hƯ ph¬ng tr×nh ⇒    = = 0,04 y 0,02 x ⇒ m NaOH = 40x0,02 = 0,8 (g) m KOH = 56x0,04 = 2,24 (g) * Tãm t¾t bµi tËp m hh(Mg, MgO) = 9,2(g) ; C% HCl = 14,6% V H 2 = 1,12 (l) TÝnh a) %C Mg = ? %C MgO = ? b) C% cđa dung dÞch thu ®ỵc sau P¦ Gi¶i : Ta cã : )mol(05,0 4,22 12,1 n 2 H == Ph¬ng tr×nh ph¶n øng :  Mg + 2HCl → MgCl 2 + H 2 0,05mol 0,1mol 0,05mol 0,05mol  MgO + 2HCl → MgCl 2 + H 2 O 0,2mol 0,4mol 0,2mol ⇒ m Mg = n x M = 0,05x24 = 1,2 (g) m MgO = 9,2 - 1,2 = 8 (g) ⇒ %13%100* 2,9 2,1 %C Mg == %87%13%100 %C MgO =−= b) Tõ ph¬ng tr×nh  vµ  ta cã : n HCl = 0,1 + 0,4 = 0,5 (mol) m HCl = 0,5 + 36,5 = 18,25 (g) )g(125%100* 6,14 25,18 m HCl dd == Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 10 [...]... cđa Cu(NO3)2 lµ : m Cu(NO = 0,05 *188 = 9, 4(g ) 3 )2 GV : Cho häc sinh th¶o ln cïng ®a ra kÕt qu¶ VËy mdd sau P¦ = 3,2+250-10,8 = 253,2 (g) cđa bµi to¸n 9, 4 *100% C% Cu(NO C% AgNO = 3,71% 253,2 3 *100% = = 1,18% 253,2 3 )2 3 = 3 Rót kinh nghiƯm: Ngµy so¹n : 08/03/20 09 Ngµy gi¶ng : 10-17/03/20 09 Chđ ®Ị 3: hy®r« cac bon – nhiªn liƯu Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 17 Trường THCS Nguyễn Du GV: Thái Văn... + 0,15 = 0,3(mol) ⇒ VH SO = 2 3 0,3 = 0,1(lit) ⇒ VH SO = 100( ml) 3 2 4 §¸p sè : mFe = 8,4 (g) m Fe O = 8(g) 2 Vdd Ngµy so¹n : 09/ 11/2008 3 H 2SO 4 = 100(ml) Ngµy gi¶ng : 11-18/11/2008 Chđ ®Ị 2: kim lo¹i Lo¹i chđ ®Ị b¸m s¸t (Thêi lỵng 4 tiÕt) Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 12 Trường THCS Nguyễn Du GV: Thái Văn Năm tÝnh chÊt ho¸ häc chung cđa kim lo¹i d·y ho¹t ®éng ho¸ häc cđa kim lo¹i NH¤M – s¾t... lo·ng d, sau ph¶n øng ta thu ®ỵc 2 mol x mol 1,5*x mol 0,56 lÝt (ë §KTC) Fe + H2SO4 → FeSO4 + H2 ↑ a) TÝnh % vỊ khèi lỵng cđa mçi kim lo¹i trong y mol y mol hçn hỵp ban ®Çu ? GV : Híng dÉn häc sinh tr×nh bÇy bµi tËp nµy ? §©y lµ d¹ng bµi to¸n hçn hỵp cã liªn quan ®Õn c¸ch gi¶i ph¬ng tr×nh bËc nhÊt hai Èn sè Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 15 Trường THCS Nguyễn Du Chóng ta sÏ ®Ỉt ss¶n sè lµ x vµ y lÇn... 2 mol 3 mol 2 mol 0,05 * 2 mol 3 0,05 mol + 3Cu 3 mol 0,05 mol ⇒ mAl tham gia ph¶n øng lµ : m Al = 27 * 0,05 * 2 = 0 ,9( g ) 3 Nh vËy khèi lỵng cđa Cu kÕt tđa b¸m lªn bỊ mỈt m¶nh nh«m lµ : mCu = 0,05*64 = 3,2 (g) Khèi lỵng cđa miÕng nh«m lÊy ra sau khi Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 16 Trường THCS Nguyễn Du Bµi tËp 7 : Ng©m mét vËt b»ng Cu cã khèi lỵng lµ 5gam trong 250gam dung dÞch AgNO3 8% Sau mét... ho¸ häc theo s¬ ®å sau : ( 3) (4)  FeCl2 → Fe(OH)2 → FeSO4 Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 11 Trường THCS Nguyễn Du GV: Thái Văn Năm (1) Fe2O3 → Fe (6) (7)  Fe2(SO4)3 → Fe(OH)3 → Fe2O3 C©u 2 : (3,5 ®iĨm) Hoµ tan hoµn toµn 16,4g hçn hỵp bé Fe vµ Fe2O3 vµo Axit Sunfuaric 3M Sau khi ph¶n øng kÕt thóc ngêi ta thu ®ỵc 3,36 lÝt khÝ H2 (ë §KTC) a ViÕt PTP¦ x¶y ra ? b TÝnh khèi lỵng cđa mçi chÊt trong... phơ cã ghi ®Ị bµi tËp sau Bµi tËp 2 : lªn b¶ng yªu cÇu häc sinh ®äc, tãm t¾t ®Ị ViÕt ph¬ng tr×nh ho¸ häc thùc hiƯn chi biÕn ho¸ bµi tríc khi gi¶i, sau ®ã sÏ lµm vµo giÊy sau : FeBr Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 tO 19 Trường THCS Nguyễn Du nh¸p GV : Sau khi cho häc sinh th¶o ln xong yªu cÇu c¸c em ®¹i diƯn lªn ch÷a bµi tËp GV : + Gỵi ý : Mn lµm ®ỵc bµi tËp trªn ta ph¶i dùa vµo nh÷ng tÝnh chÊt kh¸c... tËp nưa c©u 1 vµ vµ 1) Kim lo¹i t¸c dơng víi phi kim : mét em lµm c©u 2 a) T¸c dơng víi Oxi → ¤xit Baz¬ H :Sau khi häc sinh lµm xong, GV yªu cÇu c¸c b) T¸c dơng víi c¸c phi kim kh¸c → mi Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 13 Trường THCS Nguyễn Du GV: Thái Văn Năm häc sinh kh¸c bỉ sung míi H : Qua nh÷ng bµi tËp trªn em rót ra nh÷ng tÝnh 2) T¸c dơng víi dung dÞch Axit → mi míi chÊt ho¸ häc g× cđa kim lo¹i... íi d¹ng c«ng thøc cÊu t¹o vµ thu gän H−C ≡ C−H H − C− H C = C H CH4 H H C2H4 C2H2 C6H6 C©u 2 : So s¸nh thµnh phÇn ph©n tư, ®Ỉc ®iĨm, cÊo t¹o cđa c¸c hỵp chÊt cđa Hy®ro CacBon nãi trªn ? Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 C©u 2 : So s¸nh : + Thµnh phÇn : §Ịu lµ nh÷ng hỵp chÊt cđa Hy®ro CacBon do 2 nguyªn tè C vµ H cÊu t¹o nªn + CÊu t¹o : - CH4 ChØ cã liªn kÕt ®¬n - C2H4 Cã mét liªn kÕt ®«i, mét liªn kÕt... Fe(OH)3 → 2O3 →  Fe(OH)2 → FeO + H2O Fe Fe  FeO + H2SO4 → FeSO4 + H2O t  Fe + Cl2 → FeCl3  FeCl3 + NaOH → Fe(OH)3 + NaCl t (11) Fe(OH)3 → Fe2O3 + H2O (12) Fe2O3 + H2 → Fe + H2O b) O O O Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 14 Trường THCS Nguyễn Du GV: Thái Văn Năm b) PTP¦ 2 (1) (2) ( 3) Al → Al2(SO4)3 → Al(OH)3 → Al(NO3)3  NaAlO2  ← (7)  Al2O3 (  8) →  Al + H2SO4 → Al2(SO4)3 + H2O  Al2(SO4)3 +... lµm bµi tËp nµy ta 0,025 mol 0,025 mol ph¶i t×m sè mol cđa Br«m ®· tham gia ph¶n øng lµ bao nhiªu ? ⇒ V C H = 0,025 * 22,4 = 0,56(l) H : §Ĩ t×m sè mol cđa dung dÞch Br«m cã 2 4 2 4 2 2 2 Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 4 20 Trường THCS Nguyễn Du GV: Thái Văn Năm trong 4 gam ta ¸p dơng c«ng thøc nµo ? V CH = 2,8 − 0,56 = 2,24(l) 4 0,56 *100% = 20% GV : Trong hai hỵp chÊt trªn th× chÊt nµo ⇒ %C 2 H 4 . nghiƯm: Ngµy so¹n : 08/03/20 09 Ngµy gi¶ng : 10-17/03/20 09 Chđ ®Ị 3: hy®r« cac bon – nhiªn liƯu Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 17 Trường THCS Nguyễn Du. gia ph¶n øng PTHH.  NaOH + HCl → NaCl + H 2 O x mol x mol Giáo án tự chọn môn hoá học lớp 9 9 Trường THCS Nguyễn Du GV: Thái Văn Năm H : §Ĩ lµm bµi tËp