Dịch tể học: Các bệnh lây theo đường da, niêm mạc

Dịch tể học Các bệnh lây theo đường da, niêm mạc được thực hiện nhằm mục đích: Mô tả được quá trình truyền nhiễm của bệnh, biện pháp phòng chống của bệnh, quá trình truyền nhiễm và biện pháp phòng chống đối với thể điển hình - Bệnh dại. Để nắm vững nội dung chi tiết bài thuyết trình mời các bạn cùng tham khảo tài liệu.

GVHD:  Nguy n Hoàng Nh t Minhễ ậSVTH :  Nguy n Anh Vănễ

Ph m Th  Thu H ngạ ị ằ

D CH T  H C Ị Ể Ọ  

CÁC B NH LÂY THEO Đ Ệ ƯỜ NG DA,  NIÊM M C Ạ

Biện pháp phòng chống của bệnh Quá trình truyền nhiễm và biện pháp phòng Chống đối với thể điển hình: bệnh dại

I. Phân lo i ạ

Nhóm 2 Nhóm 1

1 Căn cứ vào nguồn truyền nhiễm

Căn cứ vào nguồn truyền nhiễm là người hay sút vật , có thể chia các bệnh lây theo đường da, niêm mạc thành 2 nhóm:

Lây từ súc vật người

I. Phân lo i ạ

Nhóm 2 Nhóm 1

2 Căn cứ vào lối vào:

Căn c   ứ l i vào ố   là  da  hay  niêm m c ạ  , có th  chia  ể

b nh lây truy n theo đ ệ ề ườ ng da, niêm m c làm 2  ạ

nhóm:

II. Quá trình truy n nhi m ề ễ

1. Ngu n truy n nhi m: ồ ề ễ

Ø  T  ng ừ ườ b nh hoa li u, m t h t, i:  ệ ễ ắ ộ

Ø  T  súc v t:  ừ ậ b nh than, l  m m long móng, ệ ỡ ồ

Ø  Đ ng v t vô sinh:  ộ ậ đ  v t ch a m m b nh ồ ậ ứ ầ ệ

       m m b nh  ầ ệ  d ng c  b n  ụ ụ ẩ  v t th ế ươ ng h   ở  b nh ệ

II. Quá trình truy n nhi m ề ễ

2. Đ ườ ng – c  ch  truy n nhi m: ơ ế ề ễ

  V  trí c  trú đ u tiên c a m m b nh là da, niêm m c(tr   ị ư ầ ủ ầ ệ ạ ừ

đ ườ ng hô h p và tiêu hóa thu c nhóm riêng) ấ ộ

    Đ ườ ng lây: 

- Qua môi tr ườ ng bên ngoài t  v t d ng, n ừ ậ ụ ướ c, đ t, không khí, ấ

…t  ngu n lây nhi m là ng ừ ồ ễ ườ i hay súc v t m c b nh ậ ắ ệ

- Qua đ ườ ng tình d c, c n ụ ắ

3. Kh i c m th  và mi n d ch ố ả ụ ễ ị

­ M i ng ọ ườ ề i đ u có th  m c b nh ể ắ ệ

­ M t s  b nh sau khi kh i s  có mi n d ch lâu b n nh   ộ ố ệ ỏ ẽ ễ ị ề ư

b nh than, l  m m long móng ệ ở ồ

Quá trình truy n nhi m ề ễ

Đường truyền nhiễm

Trực tiếp/ Gián tiếp Khối cảm thụ

III. Bi n pháp phòng ch ng ệ ố

PHÒNG CHỐNG BỆNH

Nguồn truyền nhiễm

Đường lây truyền

Khối cảm thụ

-Phát hiện sớm người bệnh,

cách ly, điều trị kịp thời

-Nguồn truyền nhiễm là ĐV: điệt

nguồn lây/ điều trị/ Tiêm phòng

-Khử trùng, tẩy uế chất thải

của người bệnh, ĐV

-Bảo vệ nguồn nước

-Trang bị bảo hộ khi tiếp xúc

- Tiêm chủng đối với bệnh

đã có vaccine như uốn ván

v B nh d i là m t b nh nhi m khu n c p tính truy n  ệ ạ ộ ệ ễ ẩ ấ ề

t  súc v t sang ng ừ ậ ườ i qua đ ườ ng da và niêm m c, là  ạ

b nh viêm não t y c p tính do virus d i gây nên ệ ủ ấ ạ

IV. B nh d i ệ ạ

1. B nh d i là gì? ệ ạ

v B nh d i th y   kh p n i, t  l  b nh   ng ệ ạ ấ ở ắ ơ ỷ ệ ệ ở ườ i tùy  thu c vào t  l  m c b nh   súc v t. Hi n nay ch a  ộ ỷ ệ ắ ệ ở ậ ệ ư

có thu c nào ch a đ ố ữ ượ c b nh này ngo i tr  tiêm  ệ ạ ừ phòng vaccine khi b  súc v t nghi d i c n ị ậ ạ ắ

v Ng ườ ị i b  nhi m virus d i s  lên c n d i và t  vong  ễ ạ ẽ ơ ạ ử

n u không x  lý đúng cách và k p th i ế ử ị ờ

IV. B nh d i ệ ạ

3. B nh sinh ệ

B nh d i xâm nh p vào c  th  chúng ta nh  th  nào? ệ ạ ậ ơ ể ư ế

 Virus d i vào c  th  ng ạ ơ ể ườ i qua da và niêm m c.  ạ

13

3. B nh sinh ệ

Ví d : Chó d i c nụ ạ ắ

Ví d : Chó d i li mụ ạ ế   Vào v t th ế ươ ng trên c  th  ng ơ ế ườ i

  Lây nhi m qua niêm m c r t nguy hi mễ ạ ấ ể

14

3. B nh sinh ệ

T  v t thừ ế ương virus d i ạ  TKTW

T n công TKTWấ

(Não và t y s ng)ủ ố Sinh s nả Tuy n nế ước b tọ

B nh c nh lâm sàng là do tình tr ng viêm do virus d i gây nênệ ả ạ ạ

15

4. Bi u hi n lâm sàng ể ệ

Thời kỳ

Ủ bệnh

Thời kỳ Phát bênh

BIỂU HIỆN LÂM SÀNG

Bệnh

dại

16

4.1. Th i k    b nh ờ ỳ ủ ệ

­ Có th  thay đ i t  12 ngày đ n 12 tháng, thể ổ ừ ế ường là 2 đ n 3ếtháng, k  t  ngày b  c n.ể ừ ị ắ

- Th i gian   b nh dài hay ng n ờ ủ ệ ắ ph  thu c vào v  trí c nụ ộ ị ắ , tình

tr ng n ng nh  c a v t thạ ặ ẹ ủ ế ương và lượng virus xâm nh p.ậ

- Trước khi phát b nh có th  có các bi u hi n: lo l ng, thayệ ể ể ệ ắ

đ i tính cách, đau nh c n i b  c n.ổ ứ ơ ị ắ

17

4.2. Th i k  phát b nh ờ ỳ ệ

Ngườ ị ại b  d i có th  bi u hi n 2 th  lâm sàng: hung d  ho cể ể ệ ể ữ ặ

th  li t.ể ệ

Th  hung d : ể ữ

§ BN gào thét, hoang tưởng, đ p phá lung tung, run r y, co gi t. ậ ẩ ậ

§ Tăng c m giác c a giác quan, s  gió, s  nả ủ ợ ợ ước

§ S t tăng d n, tăng ti t đ m dãi.ố ầ ế ờ

§ Các tri u ch ng xu t hi n thành c n, ngày càng dày, m nh h n.ệ ứ ấ ệ ơ ạ ơ

§ T  vongử

Th  li t:ể ệ

§ Ít g p h n th  hung dặ ơ ể ữ

§ BN thường n m imằ

§ Li t hệ ướng thượng: Li t chi dệ ướ  Li t chi trên, li t hô h pi  ệ ệ ấ

§ T  vong thử ường do ng tạ

18

5. Ch n đoán ẩ

D a vào các y u t  sau:ự ế ố

- Có ti n s  b  sút v t (chó, mèo,…) c n, cào, li m ho cề ử ị ậ ắ ế ặ

ăn th t sút v t có bi u hi n d i nh : hung d  b t thị ậ ể ệ ạ ư ữ ấ ường…

- Các tri u ch ng LS b nh d iệ ứ ệ ạ

- Xét nghi m: B nh ph m, phân l p virus, ti u th  Negriệ ệ ẩ ậ ể ể(khi BN t  vong)ử

19

6. Đi u tr  d  phòng ề ị ự

­ Hi n nay ch a có thu c c u s ng BN khi đã lên c n d iệ ư ố ứ ố ơ ạ

- Gi i pháp: Tiêm vaccine và huy t thanh ả ế  d  phòngự

- Đ  phòng d i c n ph i:ể ạ ầ ả

6.1. Ki m soát súc v t nghi d i:ể ậ ạ

- C m th  chó rong ngoài đấ ả ường ph , b t giam/gi t chó ch y rongố ắ ế ạ

- Di t chó d iệ ạ

- Tiêm vaccine phòng d i cho chóạ

- Gi t ho c cách ly sút v t b  sút v t d i c n/ nghi ng  c n.ế ặ ậ ị ậ ạ ắ ờ ắ

- Chôn sát súc v t d i, t y u  chuông nuôi.ậ ạ ẩ ế

20

6.1. Ki m soát súc v t nghi d i ể ậ ạ

21

22

6.2. D  phòng cho ng ự ườ i khi b  súc v t c n ị ậ ắ

6.2.3. S  c u:ơ ứ

- R a ngay th t k  v t thử ậ ỹ ế ương b ng nằ ước xà phòng sau đó

r a l i b ng nử ạ ằ ước s ch.ạ

­ Sát trùng

23

6.2. Bi n pháp d  phòng cho ng ệ ự ườ ị i b  súc 

v t c n ậ ắ

6.2.2. Tiêm vaccine

- Nguyên t c: Đi u tr  càng s m càng t tắ ề ị ớ ố

- N u c n nh , xa TKTW (nh    chân) và con v t bình thế ắ ẹ ư ở ậ ường

 Theo dõi trong vòng 10 ngày. Sau th i gian đó ờ  con v t ậ

ch t: Tiêm.ế  N u không ch t: Không c n tiêmế ế ầ

Theo t  ch c Y t  th  gi i (WHO), trên th  gi i hàng năm có ổ ứ ế ế ớ ế ớkho ng 10 ­ 12 tri u ngả ệ ười dùng vacxin d i và có kho ng 95 ­ ạ ả97% s  ngố ười ch t là do không tiêm vacxin d i khi b  chó nghi ế ạ ị

d i c n.ạ ắ

25

Vaccine Fuenzalida: Do Vi t Nam s n xu tệ ả ấ

Ch  đ nh: Ngỉ ị ười sau khi b  sút v t d i/ nghi d i c nị ậ ạ ạ ắ

14/9/2007, Th  trứ ưởng B  Y t  Cao Minh Quang cho bi t: t  ộ ế ế ừ24/9/2007, vaccine ng a d i gây nhi u tai bi n Fuenzalida s  ừ ạ ề ế ẽchính th c b  ng ng s  d ng trên toàn qu c, m c dù lứ ị ừ ử ụ ố ặ ượng vaccine này hi n còn khá l n (kho ng 300.000 li u) do nhi u ệ ớ ả ề ềtai bi n.ế

Vaccine Verorab: c a vi n Pasteur (Pháp)ủ ệ

Ch  đ nh: Nh ng ngỉ ị ữ ười sau khi b  sút v t d i/ nghi d i c nị ậ ạ ạ ắ

26

6.3. Đi u tr  khi đã lên c n d i ề ị ơ ạ

Hi n nay ch a có thu c đ  c u s ng BN khi đã lên c n d i.ệ ư ố ể ứ ố ơ ạ

Ch  đi u tr  tri u ch ng: an th n, yên tĩnh, riêng bi t.ỉ ề ị ệ ứ ầ ệ

28

Thank You !

29