Đề tài: Ngữ pháp tiếng Việt

Tài liệu trình bày khái niệm phương thức ngữ pháp tiếng Việt, một số phương thức ngữ pháp, đặc điểm ngữ pháp tiếng Việt,... Để biết rõ hơn về nội dung chi tiết, mời các bạn cùng tham khảo.

NG  PHÁP TI NG VI TỮ Ế Ệ

 Phương th c ng  pháp.ứ ữ

a. Khái ni m:  ệ  

­ Là t p h p nh ng hình th c ng  pháp thành nhóm đ  bi u th  ý nghĩa ng  ậ ợ ữ ứ ữ ể ể ị ữ pháp cùng lo i.ạ

b. M t s  ph  ộ ố ương th c ng  pháp:ứ ữ  

­ Phương th c ph  t :ứ ụ ố  là phương th c s  d ng các ph  tứ ử ụ ụ ố (các hình v  ị không mang ý nghĩa t  v ng), k t h p v i căn t  (t  g c) ừ ự ế ợ ớ ố ừ ố đ  bi n ể ế đ i t  ổ ừ

nh m bi u th  ng  pháp c a t  ho c t o ra thành t  m i.ằ ể ị ữ ủ ừ ặ ạ ừ ớ

­ Ph  t  có th  ụ ố ể đ ng trứ ướ ừc t  căn (g i là ti n t ), ọ ề ố đ ng gi a t  căn (g i là ứ ữ ừ ọ trung t ). ho c ố ặ đ ng sau t  căn g i là h u t ứ ừ ọ ậ ố

­ Phương th c ph  t  là phứ ụ ố ương th c ph  bi n trong các ngôn ng  bi n hình ứ ổ ế ữ ế (Nga, Anh, Pháp, Đ c, Tây Ban Nha…)ứ

Ví d :ụ

– Ý nghĩa s :ố

Teacher (giáo viên) – teachers [các giáo viên – ti ng Anh]ế

Kniga (quy n sách) – knigi [các quy n sách – ti ng Nga]ể ể ế

Livre (quy n sách) – livres [các quy n sách – ti ng Pháp]ể ể ế

– Ý nghĩa th i:ờ

Work (làm vi c) – worked (đã làm vi c)ệ ệ (ti ng Anh)ế

Govorit’ (nói) – govoril (nó đã nói) (ti ng Nga)ế

Parler (nói) – parlai (tôi đã nói) (ti ng Pháp)ế

– Ý nghĩa gi ng:ố

xtud’ent (nam sinh viên) – xtud’entka (n  sinh viên)  (ti ng Nga)ữ ế

étudiant (nam sinh viên) – étudiante (n  sinh viên)ữ (ti ng Pháp)ế

Schulfreund (b n h c nam) – Schulfreundin (b n h c n ) (ti ng Đ c)ạ ọ ạ ọ ữ ế ứ

­ Phương th c bi n ứ ế đ i cănổ : Là ph ng th c th  hi n ng  pháp b ng cách ươ ứ ể ệ ữ ằ thay m t t  căn b ng t  căn khác mà ý nghĩa t  v ng v n không thay ộ ừ ằ ừ ừ ự ẫ đ i. ổ

phương th c này th  hi n rõ nh t trong các ngôn ng  bi n hình nh  ti ng ứ ể ệ ấ ữ ế ư ế Nga, ti ng Anh.ế

Ví d :ụ

Ti ng Anh: ế Good (t t)   ố →Better (t t h n)ố ơ

      Bad (t i)   Worse (t i h n)ồ → ồ ơ

   Win (th ng)   Won (chi n th ng)ắ → ế ắ

      Go (đi) → Went (đã đi)

   Be (là) → Will (s )ẽ

Phương th c bi n ứ ế đ i trong t  căn:ổ ừ  là phương th c th  hi n ý nghĩa ng  ứ ể ệ ữ pháp b ng cách bi n ằ ế đ i m t thành ph n bên trong t  g c mà v n ổ ộ ầ ừ ố ẫ đ ng nh t vồ ấ ề 

ý nghĩa t  v ng. ừ ự Phương th c này ch  y u trong các ngôn ng  bi n hình.ứ ủ ế ữ ế

Ví d :ụ

Ti ng Anh: man (ngế ười đàn ông)   men (nh ng ng→ ữ ười đàn ông)

    Foot (chân)        feet (nh ng cái chân)→ ữ

     Take (l y)    took (đã l y)ấ → ấ

       Goose (con ng ng)   geese (các con ng ng)ỗ → ỗ

Trong ti ng Đ c:ế ứ

Vater (b )ố – V ter (các ông b )ọ ố

Nacht (đêm) – N cht (các đêm)ọ

Ofen (lò sưởi) – ệfen (các lò sưởi)

­ Phương th c l p (láy): ứ ặ là phương th  hi n ý nghĩa ng  pháp b ng cách l pể ệ ữ ằ ặ  

l i t  g c (có th  toàn b  ho c ph n c  b n c a t  g c).ạ ừ ố ể ộ ặ ầ ơ ả ủ ừ ố

­ Các ngôn ng  bi n hình và ngôn ng  đ n l p ữ ế ữ ơ ậ đ u có phề ương th c này.ứ

Ví dụ: 

Ti ng Nga: kh  – ra – sô  (t t)   kh ­ra­sô kh ­ra­sô (r t t t)ế ơ ố → ơ ơ ấ ố

Ti ng Vi t: tím   tim tímế ệ →

   Đ    đo đỏ→ ỏ

   Nh    nho nhỏ→ ỏ

T  m i:ừ ớ

xanh xanh (h i xanh)ơ

no no (h i no)ơ

nhè nh  (h i nh )ẹ ơ ẹ

Ý nghĩa ng  pháp m i:ữ ớ

nhà nhà (nhi u nhà)ề

người người (nhi u ngề ười)

xóm xóm (nhi u xóm)ề

­ Phương th c tr t t  t :ứ ậ ự ừ  là phương th c th  hi n ý nghĩa ng  pháp b ng ứ ể ệ ữ ằ cách thay đ i tr t t  s p x p các t  ổ ậ ự ắ ế ừ

Ví d :ụ  anh yêu anh/ em yêu anh/yêu em anh

      Không th y đ  mày làm nênầ ố

    Làm th y mày không nên đầ ố

   Đ  mày nên làm th y khôngố ầ

  Không mày đ  th y làm nênố ầ

Nó đi đ n trế ường

Đi đ n trế ường nó

Đ n trế ường nó đi

­ Phương th c h  t :ứ ư ừ  phương th c này s  d ng h  t  đi kèm v i th c t  0ứ ử ụ ư ừ ớ ự ừ ể 

bi u th  ý nghĩa ng  pháp.ể ị ữ

Ví d :ụ       La, le, de, du (trong ti ng Pháp)ế

The, of (trong ti ng Anh)ế

       Vì, do,b ng, c a…  (trong ti ng Vi t)ằ ủ ế ệ

­ Phương th c tr ng âmứ ọ : Là ph ng th c th  hi n ý nghĩa ng  pháp b ng ươ ứ ể ệ ữ ằ cách thay đ i v  trí tr ng âm trong m t t  ổ ị ọ ộ ừ Phương th c này có ch  y u trongứ ủ ế   ngôn ng  bi n hình.ữ ế

Vd: myká (b t)   mýka  (đau kh ); récord  (máy đĩa)   recórd  (ghi âm)ộ → ổ →

       Ti ng Anh:ế

record [‘rekɔ:d] – b n ghi chép (danh t )ả ừ

record [ri’kɔ:d] – ghi chép (đ ng t )ộ ừ

Ti ng Nga:ế

rúki – nh ng cánh tay (ch  cách/s  nhi u)ữ ủ ố ề

rukí – c a cánh tay (s  h u cách/s  ít)ủ ở ữ ố

­ Phương th c ng  đi u:ứ ữ ệ  là phương th c th  hi n ý nghĩa ng  pháp b ng ứ ể ệ ữ ằ cách thay đ i cao đ  ho c trổ ộ ặ ường đ  c a gi ng nói t o ra nh ng s c thái ộ ủ ọ ạ ữ ắ

ng  nghĩa khác nhau.ữ

Ví d :ụ

Hôm qua c u làm gì mà không đi h c?ậ ọ

Đi ch i  (1)   câu tr  l iơ → ả ờ

Đi ch i  (2)   câu nghi v n  (có v  ng c nhiên)ơ → ấ ẻ ạ

T i nay đi ch i vui ch ?    v u i  (ngố ơ ứ → ười đáp kéo dài gi ng v i nghĩa là ọ ớ

ngượ ạc l i)

– Ti ng Anh: Give it to me! (Hãy đ a nó cho tôi!)ế ư

– Ti ng Vi t:ế ệ Xung phong!

Đ c đi m ặ ể ng  pháp ữ ti ng Vi t.ế ệ

Ti ng Vi t – m t ngôn ng  tiêu bi u c a lo i hình đ n l p, có nh ng đ c đi m ế ệ ộ ữ ể ủ ạ ơ ậ ữ ặ ể

ng  pháp riêng so v i ngôn ng  khác.ữ ớ ữ

T t c  các đ c đi m c a ng  pháp ti ng Vi t đ u là h  qu  ho c tr c ti p ho c ấ ả ặ ể ủ ữ ế ệ ề ệ ả ặ ự ế ặ gián ti p c a đ c đi m lo i hình h c quan tr ng nh t c a ngôn ng  này: hình v  ế ủ ặ ể ạ ọ ọ ấ ủ ữ ị trùng v i âm ti t và trùng v i t  trong v n t  c  b n b n c a dân t c Vi t.ớ ế ớ ừ ố ừ ơ ả ả ủ ộ ệ

1. Đ    c đi m v  c u t o t :ặ ể ề ấ ạ ừ 

a. Trong ti ng Vi t, có s  ế ệ ự đ i l p gi a t  đ n ti t và t  đa ti t. Các t  đ n ti tố ậ ữ ừ ơ ế ừ ế ừ ơ ế  

ph n l n thu c v n t  c  b n – nh ng t  h u nh  xu t hi n cùng v i c ng ầ ớ ộ ố ừ ơ ả ữ ừ ầ ư ấ ệ ớ ộ

đ ng ngồ ười Vi t. t  đ n ti t có th  là th c t , h  t  ệ ừ ơ ế ể ự ừ ư ừ đ i b  ph n nh ng t  ạ ộ ậ ữ ừ

đa ti t là song ti t, t i đa cũng ch  ế ế ố ỉ d n b n ho c năm âm ti t. kh o sát các tế ố ặ ế ả ừ 

đa ti t ti ng Vi t cũng là kh o sát cách c u t o t  b n thân các t  đ n ti t ế ế ệ ả ấ ạ ừ ả ừ ơ ế

đã trùng v i hình v   (đ n v  c  s  c a ng  pháp ti ng Vi t có c u t o t i ớ ị ơ ị ơ ở ủ ữ ế ệ ấ ạ ố

đ n gi n) nên không ơ ả đ t ra vi c nghiên c u c u t o c a nó.ặ ệ ứ ấ ạ ủ

Trong các ngôn ng  bi n hình, ngữ ế ười ta không đ t ra v n ặ ấ đ  ề đ i l p t  đ n ti t ố ậ ừ ơ ế

v i t  đa ti t: ớ ừ ế

­ S  lố ượng t  đ n ti t quá ít  i so v i các t  đa ti từ ơ ế ỏ ớ ừ ế

­ Vi c xác ệ đ nh s  lị ố ượng âm ti t trong t  đa ti t không d  dàng, vì t  luôn ế ừ ế ễ ừ

bi n hình trong l i nói. Do đó, vi c phân bi t t  đ n ti t, đa ti t không có ý ế ờ ệ ệ ừ ơ ế ế nghĩa th c ti n gì. Đi u đáng quan tâm trong ngôn ng  bi n hình là xem xét ự ễ ề ữ ế các hình v  nào tham gia c u t o nên t ị ấ ạ ừ

b. Ở ế ti ng Vi t không có hi n tệ ệ ượng c u t o t  b ng cách thêm ph  t  các t  ấ ạ ừ ằ ụ ố ừ

đa ti t trong ti ng Vi t đế ế ệ ượ ấ ạc c u t o ho c ho c theo cách láy âm, cách ghép ặ ặ nghĩa ho c theo cách ng u k t(b  hóng, ), (không láy âm cũng không ghép ặ ẫ ế ồ nghĩa). Quan h  gi a các hình v  trong t  ghép nghĩa ti ng Vi t r t gi ng v iệ ữ ị ừ ế ệ ấ ố ớ   các ki u quan h  cú pháp trong câu:ể ệ

V

   í d :  ụ 

T  ghép ừ đ ng l p: xe cô, ẳ ậ đ t nấ ước, bi n h , khó d …ệ ộ ễ

T  ghép chính ph : lúa chiêm, dân s …ừ ụ ố

Trong ngôn ng  bi n hình, các th c t  đữ ế ự ừ ượ ạc t o nên b i căn t  k t h p v i m tở ố ế ợ ớ ộ   hay nhi u lo i ph  t  quan h  gi a căn t  và ph  t  là quan h  chính ph ề ạ ụ ố ệ ữ ố ụ ố ệ ụ

c. T  đa ti t trong ti ng Vi t tuy làm thành m t kh i c u t o hoàn ch nh, có ừ ế ế ệ ộ ố ấ ạ ỉ nghĩa  n ổ đ nh, nh ng các y u t  c u t o nên nó (các hình v ) r t d  dàng ị ư ế ố ấ ạ ị ấ ễ tách ra và được dùng nh  nh ng t  đ n ti t.ư ữ ừ ơ ế

Ví d :ụ

“chim chóc”   chim v i chóc cái gì?→ ớ

2. Đ    c đi m v  t  lo i:ặ ể ề ừ ạ  

a. T  ti ng Vi t không thay ừ ế ệ đ i hình th c ng  âm c a mình trong l i nói, nghĩaổ ứ ữ ủ ờ  

là dù   v  trí nào, dù gi  ch c v  ng  pháp nào trong câu, t  đó cũng ch  có ở ị ữ ứ ụ ữ ừ ỉ

m t hình th c duy nh t. đi u này khác h n t  trong các ngôn ng  bi n hình.ộ ứ ấ ề ẳ ừ ữ ế

b. Vi c xác ệ đ nh t  lo i c a m t t  ti ng Vi t không th  d a trên hình th c ị ừ ạ ủ ộ ừ ế ệ ể ự ứ

ng  âm c a t  nh  trong các ngôn ng  bi n hình. Mu n xác ữ ủ ừ ư ữ ế ố đ nh t  lo i c aị ừ ạ ủ  

ti ng Vi t ph i d a vào:ế ệ ả ự

­ Ý nghĩa khái quát hay ý nghĩa ph m trù chungạ

­ Kh  năng k t h p: k t h p trong c m t  và k t h p trong câu.ả ế ợ ế ợ ụ ừ ế ợ

­ Ch c năng cú pháp: kh  năng ứ ả đ m nh n các ch c v  ng  pháp trong câuả ậ ứ ụ ữ

N u các t  lo i   ngôn ng  bi n hình phân bi t nhau   hình th c, thì t  lo i ế ừ ạ ở ữ ế ệ ở ứ ừ ạ

ti ng Vi t phân bi t nhau   cách dùng t  trong câuế ệ ệ ở ừ

c. Hi n tệ ượng m t t  thu c hai, ba t  lo i khác nhau là hi n tộ ừ ộ ừ ạ ệ ượng r t thấ ường 

th y trong TV. Có ngấ ười quan ni m đây là hi n tệ ệ ượng đa t  lo i, kiêm t  ừ ạ ừ

lo i. ph n l n coi đây là hi n tạ ầ ớ ệ ượng chuy n t  lo i.ể ừ ạ

3. Đ    c đi m v  cú pháp:ặ ể ề  

a. H  t : là m t trong nh ng hình th c cú pháp quan tr ng ư ừ ộ ữ ứ ọ đ i v i m t ngôn ố ớ ộ

ng  không bi n hình nh  TV. Ph n l n các h  t  TV có ngu n g c th c t  ữ ế ư ầ ớ ư ừ ồ ố ự ừ

hi n nay, vi c phân bi t h  t / th c t  g p nhi u khó khăn vì ph n l n các ệ ệ ệ ư ừ ự ừ ặ ề ầ ớ

h  t  đang t n t i trong cùng m t hình th c gi ng nhau. M t khác, vai trò ư ừ ồ ạ ộ ứ ố ặ

c a h  t  TV không có tính ch t b t bu c và thủ ư ừ ấ ắ ộ ường xuyên nh  các ngôn ư

ng  bi n hình. Tuy nhiên, không ph i vì th  mà cho r ng vi c dùng h  t  ữ ế ả ế ằ ệ ư ừ trong ti ng vi t . th c t  kh o sát cho th y, có 3 trế ệ ự ế ả ấ ường h p:ợ

­ Có th  dùng ho c không dùng h  t : (chi c ví b ng da ho c chi c ví da.)ể ặ ư ừ ế ằ ặ ế

­ Không th  dùng h  t : (Nó h c b ng ti ng Anh, t i nay tôi v i ông đi ăn ể ư ừ ọ ằ ế ố ớ

c m b ng gà.)ơ ằ

­ Ph i dùng h  t :(đ ng đóng c a)ả ư ừ ừ ử

b. Tr t t  s p x p các y u t  là hình th c ng  pháp quan tr ng c a ậ ự ắ ế ế ố ứ ữ ọ ủ TV . ph n ầ

l n các trớ ường h p khi thay ợ đ i tr t t  các y u t  thì ổ ậ ự ế ố đ u d n ề ẫ đ n m t trongế ộ   hai kh  năng: bi n ả ế đ i ý nghĩa ho c làm m t ý nghĩa ban ổ ặ ấ đ u (h c văn/ văn ầ ọ

h c. qu c vọ ố ương/vương qu c).ố

Tuy nhiên, trong m t s  trộ ố ường h p (do m c đích tu t , do nhu c u nh n m nh, ợ ụ ừ ầ ấ ạ

kh n trẩ ương khi giao ti p). vi c s  d ng hình th c tr t t  tế ệ ử ụ ứ ậ ự ừ

Ví d : ụ

Sang nay ra tr n lên Tây B c ậ ắ

Hai đ a ta cùng đi đánh gi c ứ ặ

Tay dao tay súng g o đ y bao ạ ầ

Chân c ng đ p r ng gai đá s c ứ ạ ừ ắ

R t đ p hình anh lúc n ng chi u ấ ẹ ắ ề

Bóng dài lên đ nh d c cheo leo ỉ ố

Núi không đè n i vai vổ ươ ớn t i 

Lá ngu  trang reo v i gió đèo ỵ ớ

Quê hương anh đó gió sương mù 

Và rú r ng đây c a chi n khu ừ ủ ế

C  ng p đ ng khô m  l i cũ ỏ ậ ồ ờ ố

Tan hoang làng cháy khói căm thù 

Anh đi tìm gi c, tôi tìm anh ặ

Người lính trường chinh áo m ng manh ỏ

M i bỗ ước vàng theo đ ng lúa chín ồ

L a vui t ng mái n a tử ừ ứ ươi xanh 

Po Tào Mường Kh a Mủ ường Tranh 

Mường La Hát Lót chân anh đã t ng ừ

Anh v  c i l i vang r ng ề ố ạ ừ

Chim reo quanh mái, gà m ng dừ ưới sân 

Anh v  sáo l i ái ân ề ạ

Ðêm trăng hò h n trong ng n ti ng ca ẹ ầ ế

Nh ng r i khói t  xa gió th i ư ồ ừ ổ

Núi kêu anh b  đ i lên độ ộ ường 

L i nh ng ngày đi, v t v i sạ ữ ắ ớ ương 

Ngô bung, xôi nh t, nạ ướ ưc l ng bương 

Ðên m a rình gi c tai thao th c ư ặ ứ

Mùa l i mùa qua rét nh c xạ ứ ương 

Ai bi t tr a nay gi a b i b  ế ư ữ ụ ờ

Anh n m sằ ưở ắi n ng m t l  m  ắ ơ ơ

Tôi ng i không ng  nghe anh th  ồ ủ ở

Khe kh  lòng ngâm lên ti ng thẽ ế ơ

 (Lên Tây B c – T  H u)ắ ố ữ

Sóng g n tràng giang bu n đi p đi pợ ồ ệ ệ

Con thuy n xuôi mái nề ước song song,

Thuy n v  nề ề ướ ạc l i, s u trăm ng ;ầ ả

C i m t cành khô l c m y giòng.ủ ộ ạ ấ

(Tràng giang – Huy C n)ậ

M t hình  nh bu n hi n lên trộ ả ồ ệ ước m t tác gi  : "C i m t cành khô l c ắ ả ủ ộ ạ

m y dòng”. Không bi t cành c i đáng thấ ế ủ ương  y là m t v t h u hình có ấ ộ ậ ữ

th c, hay nó là m t hình  nh ch t xu t hi n trong n i cô đ n c a Huy ự ộ ả ợ ấ ệ ỗ ơ ủ

C n, b i nó cũng nh  bé và l c lõng nh  con ngậ ở ỏ ạ ư ười

Gi a dòng đ i bao la, gi a s  xô đ y c a t ng dòng sóng, nó c  trôi l c ữ ờ ữ ự ẩ ủ ừ ứ ạ

lõng, lênh đênh. N i s u trong tác gi  càng s u h n. Vi c s  d ng nh ng ỗ ầ ả ầ ơ ệ ử ụ ữ

hình  nh thiên nhiên bao la là m t nét quen thu c trong đả ộ ộ ường thi, nh ng ư

Huy C n đã nh  nó mà th m nói lên n i lòng c a mình, nh  không gian ậ ờ ầ ỗ ủ ờ

thiên nhiên làm n i lên không gian tình c m.ổ ả

c. Ng  đi u là m t hình th c ng  pháp h  tr  cho hai hình th c tr t t  và tu t ữ ệ ộ ứ ữ ỗ ợ ứ ậ ự ừ  

ng  đi u còn giúp ta phân bi t đữ ệ ệ ược m c đích phát ngôn.ụ

S  khác bi t gi a th c t  và h  t  trong TV?ự ệ ữ ự ừ ư ừ

Trong h  th ng các t  lo i c a ti ng Vi t d a vào ý nghĩa kh  năng khái quát và ệ ố ừ ạ ủ ế ệ ự ả

kh  năng k t h p. t  lo i TV có th  chia ra làm hai nhóm. Th c t  và h  t ả ế ợ ừ ạ ể ự ừ ư ừ

Th c tự ừ

­ Có ý nghĩa t  v ng. có th  ừ ự ể đ m ả

nhi m vai trò c a các thành t  ệ ủ ố

ph  và c  vai trò c a các thành tụ ả ủ ố 

chính trong c m t  và câu.ụ ừ

Ví d : mây, m a, n ng, gió…ụ ư ắ

Th c t :ự ừ

Là nh ng t  mang ý nghĩa t  v ngữ ừ ừ ự

Kh  năng làm trung tâm c a c m tả ủ ụ ừ

Làm thành ph n câuầ

Th c t  bao g m:ự ừ ồ

Danh t : qu n áo, nhà, m t, mũi, c a, ừ ầ ắ ử

bão, n ng…ắ

Đ ng t : ch y, nh y, đi, vi t, ôm, ăn…ộ ừ ạ ả ế

H  tư ừ

Là nh ng t  cũng có ý nghĩa t  v ng ữ ừ ừ ự

nh ng nghĩa c a h  t  không liên h  t iư ủ ư ừ ệ ớ  

m t ộ đ i tố ượng nào trong th c t  h  t  ự ế ư ừ không có ch c năng ứ đ nh danh mà ch  ị ỉ làm d u hi u b  sung m t s  ý nghĩa ấ ệ ổ ộ ố cho th c t ự ừ

Làm thành t  trong c m t  (không ph i ố ụ ừ ả thành t  trung tâm) ho c liên k t t o ố ặ ế ạ

c m t  m i.ụ ừ ớ Không đ c l p t o thành câu.ộ ậ ạ

Vd: nó đ n, nó ế l i ạ đ n n a à?ế ữ

 h  t  “l i” b  sung ý nghĩa cho th c 

t  nó ừ đ n là s  không hài lòng c a m t ế ự ủ ộ

Tính t : xanh, ừ đ , t t, x u, hi n lành…ỏ ố ấ ề

S  t : vài d m, m t, hai, ba…ố ừ ặ ộ

Đ i t : nó, chúng ta, chúng tôi, ta, h , ạ ừ ọ

anh  y,…ấ

Th c t  có th  dùng làm ph n ự ừ ể ầ đ  và ề

ph n thuy t trong m t nòng c t câu v i ầ ế ộ ố ớ

hai th c t  đã có th  c u t o đự ừ ể ấ ạ ược m t ộ

nòng c t câu.ố

Ví d : xe// ch yụ ạ

       T t//lúaố

T n s  xu t hi n ít.ầ ố ấ ệ

Gi ng nhau: đ u mang ý nghĩa t  v ngố ề ừ ự

con người

Trong m t s  trộ ố ường h p h  t  cũng có ợ ư ừ nghĩa

Vd: b n ạ đã ăn c m ch a?ơ ư

 h  t  “đã” b  sung cho ý nghĩa cho 

th c t  ăn.ự ừ

H  t  là m t trong nh ng hình th c ng  ư ừ ộ ữ ứ ữ pháp quan tr ng nh ng ngôn ng  c a họ ư ữ ủ ư 

t  không bi n hình nh  TV.ừ ế ư Vai trò h  t  trong TV không có tính ư ừ

ch t b t bu c ho c thấ ắ ộ ặ ường xuyên nh  ư các đ n v  ngôn ng  bi n hình. Tuy ơ ị ữ ế nhiên vi c dùng h  t  trong TV không ệ ư ừ

được dùng tu  ti n mà ph i x y ra trongỳ ệ ả ả  

ba trường h p: có th  ho c không dùng ợ ể ặ

h  t , không th  dùng h  t , ph i dùng ư ừ ể ư ừ ả

h  t  ư ừ

H  t : g m ư ừ ồ + Ph  t : v n, c , đã, đang, sụ ừ ẫ ứ ẽ + Quan h  t : vì, b i, do, nh ng, n u, ệ ư ở ư ế tuy,…

+ Tình thái t :  i, h i,  i,  , vâng, d …ừ ơ ỡ ờ ạ ạ + Tr  t : nh ng, m i, ch , đã, mãi, ợ ừ ữ ớ ỉ ngay…

T n s  xu t hi n nhi u.ầ ố ấ ệ ề

Bài t p:ậ

Câu 1: So sánh s  khác bi t nh ng t  đ ng âm nh ng khác bi t v  b n ch t ự ệ ữ ừ ồ ư ệ ề ả ấ

th c t  và h  t  trong các câu sau:ự ừ ư ừ

a1. Ông  y nhi u ấ ề c aủ  l m   “C a” là th c t , quan h  tắ → ủ ự ừ ệ ừ

a2. Đây là sách c a ủ tôi   “c a” là h  t , b  sung ý nghĩa cho câu.→ ủ ư ừ ổ

b1. Có người cho tôi m n cu n sáchượ ố    “cho” là th c t , c  th  là đ ng t→ ự ừ ụ ể ộ ừ

b2. Nó đã mua cho tôi cu n sách  y   “cho” là h  t  b  sung ý nghĩa cho 0 ng ố ấ → ư ừ ổ ộ nghĩa t  “mua”.ừ

c1. H  đã ọ v  ề nhà:   “v ” là th c t , c  th  là phó t→ ề ự ừ ụ ể ừ