Đề tài: Phương pháp sử dụng và khai thác tranh minh họa trong môn ngữ văn lớp 6

Mục đích nghiên cứu: Nâng cao tỷ lệ hiểu bài và vận dụng kiến thức bằng cách sử dụng tranh ảnh minh họa trong dạy học Ngữ văn lớp 6.

PH  L CỤ Ụ

       Trang

Ph  l cụ ụ

01

Ph n I: M  đ uầ ở ầ

02

1. Đ t v n đặ ấ ề

02

2. M c đích nghiên c uụ ứ

03

3. Đ i tố ượng nghiên c uứ

03

4. Khách th  nghiên c uể ứ

03

5. Phương pháp nghiên c uứ

03

6. Th i gian nghiên c uờ ứ

03

Ph n II: N i dungầ ộ

04

1. Khái quát v  tranh minh h aề ọ

04

2. Căn c  đ  tàiứ ề

04

3. Gi i phápả

05

a. Cách 1­dùng tranh minh h a đ  gi i thi u bàiọ ể ớ ệ

07

b. Cách 2­s  d ng tranh minh ho  đ  khai thác và phân tích văn bử ụ ạ ể ản

c. Cách 3­S  d ng tranh minh ho  đ  c ng c ,ử ụ ạ ể ủ ố  luy n t p phát tri n t  duyệ ậ ể ư

12

4. K t qu  th c hi n đ  tàiế ả ự ệ ề

13

Ph n III: K t lu nầ ế ậ

15

Ph n IV: Ki n ngh , đ  xu tầ ế ị ề ấ

15

PH N I. PH N M  Đ UẦ Ầ Ở Ầ

1. Đ t v n đặ ấ ề:

Trong trường h c ngoài môn Giáo d c công dân thì Ng  Văn cũng là môn h cọ ụ ữ ọ  

r t quan tr ng vì là môn h c góp ph n giáo d c t  tấ ọ ọ ầ ụ ư ưởng, b i dồ ưỡng hoàn thi nệ   nhân cách h c sinh. M i bài th , bài văn, m i tác ph m văn h c trong chọ ỗ ơ ỗ ẩ ọ ương trình 

h c ph  thông là m t bài h c đ o đ c dành cho h c sinh. N u không h c môn Vănọ ổ ộ ọ ạ ứ ọ ế ọ   thì làm sao th  h  tr  ngày nay hi u đế ệ ẻ ể ược nh ng t m gữ ấ ương chi n đ u ngoanế ấ  

cường c a nh ng chi n sĩ cách m ng, nh ng ngủ ữ ế ạ ữ ười đã hy sinh xương máu nh mằ   giành l i đ c l p, t  do đ  bao th  h  ngày sau đạ ộ ậ ự ể ế ệ ược s ng yên vui, h nh phúc?ố ạ  

N u không h c môn Văn thì làm sao HS hi u rõ cu c đ i ho t đ ng cách m ng c aế ọ ể ộ ờ ạ ộ ạ ủ  

Ch  t ch H  Chí Minh, m t b c vĩ nhân tài đ c v n toàn đủ ị ồ ộ ậ ứ ẹ ược c  th  gi i kínhả ế ớ  

ph c? H c Văn chính là cách h c làm ngụ ọ ọ ười. Môn Văn th t s  là môn h c quanậ ự ọ  

tr ng giúp cho h c sinh h c t t các môn h c khác.ọ ọ ọ ố ọ

  Tuy nhiên nh ng năm g n đây hi n tữ ầ ệ ượng giáo viên (GV) và c  ả h c sinh (ọ HS)  xem nh  môn Văn ngày càng tr  nên ph  bi n. Nhi u GV c  cho HS h c r p khuônẹ ở ổ ế ề ứ ọ ậ  

nh ng bài văn m u r i làm theo vì v y x y ra các trữ ẫ ồ ậ ả ường h p bu n cợ ồ ười là trong 

l p h c các HS làm bài văn vi t nhi u đo n văn gi ng nhau. Ai cũng bi t vănớ ọ ế ề ạ ố ế  

chương là c m xúc c a m i ngả ủ ỗ ười nên đâu có ai gi ng ai. Văn mà chép c a ngố ủ ườ  i khác l y làm c a mình thì ngấ ủ ười ta g i là đ o văn. Đ o văn là ăn c p tri th c, tọ ạ ạ ắ ứ ư 

tưởng c a ngủ ười khác. L  ra GV ch  nên cho HS đ c các bài văn m u v i hình th cẽ ỉ ọ ẫ ớ ứ   tham kh o đ  giúp các em h c h i cách hành văn. Sau đó HS t  làm theo c m xúcả ể ọ ỏ ự ả  

c a mình. Dù văn không hay nh ng v n là thành qu  c a HS còn h n là sao chépủ ư ẫ ả ủ ơ  

c a ngủ ười khác

Có m t lý do n a khi n cho HS ngày nay xem nh  môn Văn vì các em nghĩộ ữ ế ẹ  

h c gi i môn Văn khó ch n ng nh ngh  sau này. Đa s  các HS thọ ỏ ọ ầ ề ố ường t p trungậ  

h c các môn khoa h c t  nhiên nh  Toán, Lý, Hóa v i suy nghĩ r ng h c gi i cácọ ọ ự ư ớ ằ ọ ỏ   môn này d  thi vào trễ ường đ i h c đ  v i tạ ọ ể ớ ương lai xán l n và d  có thu nh p cao.ạ ễ ậ  

Th m chí nhi u ngậ ề ười còn cho r ng th i đ i bùng n  thông tin này thì có th i giằ ờ ạ ổ ờ ờ  đâu đ  đ c truy n, đ c văn.ể ọ ệ ọ

  Mu n gi i văn thì HS ph i siêng đ c nh ng HS bây gi  l i r t lố ỏ ả ọ ư ờ ạ ấ ườ ọi đ c văn 

th  Nhi u em HS b c h c trung h c c  s  khi vào th  vi n nhà trơ ề ậ ọ ọ ơ ở ư ệ ường r t hi mấ ế   khi mượn các tác ph m văn h c n i ti ng. Các em ch  chăm chú vào các lo i truy nẩ ọ ổ ế ỉ ạ ệ   tranh. Đ c truy n tranh ch  là hình th c gi i trí mà h u nh  không có l i gì cho vi cọ ệ ỉ ứ ả ầ ư ợ ệ  

h c môn Văn. Đó là ch a mu n nói các lo i truy n tranh có n i dung x u nh  đ mọ ư ố ạ ệ ộ ấ ư ấ  

đá, b o l c ch  góp ph n làm t n h i tâm h n non n t c a HS, d  gây cho HS sạ ự ỉ ầ ổ ạ ồ ớ ủ ễ ự  hung hăng nh  các nhân v t trong truy n.ư ậ ệ

  Môn Văn là m t môn h c r t quan tr ng vì dù sau này HS có theo ng nh nghộ ọ ấ ọ ầ ề  nào thì khi c n cũng ph i bi t vi t m t văn b n m ch l c. N u m t ngầ ả ế ế ộ ả ạ ạ ế ộ ười có trình 

đ  văn hóa cao mà vi t văn lu m thu m, ngộ ế ộ ộ ườ ọi đ c đ c mãi ch ng hi u ý h  vi tọ ẳ ể ọ ế  

gì thì uy tín c a ngủ ười vi t s  gi m rõ r t.ế ẽ ả ệ

  Qua nh ng phân tích trên cho th y rõ ràng môn Văn có m t giá tr  đích th cữ ấ ộ ị ự   trong nhà trường. Vì v y GV c n gi i thích cho HS hi u giá tr  này nh m làm choậ ầ ả ể ị ằ  

HS yêu thích môn h c. H c t t môn Văn, tâm h n HS nh  đọ ọ ố ồ ư ược nuôi dưỡng b iở  

m t li u thu c b  đ  hoàn thi n nhân cách c a mình. Khi đó, HS s  bi t s ng thộ ề ố ổ ể ệ ủ ẽ ế ố ế  nào cho t t nh  các nhân v t chính di n và c  g ng tránh xa các thói h , t t x uố ư ậ ệ ố ắ ư ậ ấ  

c a các nhân v t ph n di n trong các tác ph m văn h c.ủ ậ ả ệ ẩ ọ

Đ ng trứ ước th c t i đó,ự ạ  tôi cũng nh  các đ ng nghi p ư ồ ệ luôn trăn tr  v i câuở ớ  

h i “ỏ Làm th  nào đ  h c sinh yêu thích và  ế ể ọ bi t cách h c Ng   ế ọ ữ văn?”. Qua th i gianờ   tìm hi u các tài li u và b ng kinh nghi m b n thân cho th y vai trò c a kênh hìnhể ệ ằ ệ ả ấ ủ  

r t quan tr ng trong các ti t d y, góp ph n nâng cao t  l  hi u bài ấ ọ ế ạ ầ ỷ ệ ể (chi m 40% t ế ỷ 

l  hi u bài) ệ ể  và v n d ng ki n th c c a h c sinh. Do đó ngậ ụ ế ứ ủ ọ ườ giáo viên ph i đ ii  ả ổ  

m i phớ ương pháp truy n đ t ề ạ và khai thác tranh minh ho  ạ (trong và ngoài sách giáo 

khoa)  trong   quá  trình  gi ng   d y   T   nh ng   lý   do   trên   tôi   đã   l a   ch n   đ   tàiả ạ ừ ữ ự ọ ề  

“Ph ươ ng pháp s  d ng và khai thác tranh minh h a trong môn ng  văn l p 6 ử ụ ọ ữ ớ ”.

2. M c đích nghiên c u:ụ ứ   Nâng cao t  l  hi u bài và v n d ng ki n th cỷ ệ ể ậ ụ ế ứ  

b ng cách s  d ng tranh  nh minh h a trong d y h c Ng  văn l p 6.ằ ử ụ ả ọ ạ ọ ữ ớ

3. Đ i tố ượng nghiên c u: ứ Tranh  nh minh h a trong môn Ng  văn l p 6.ả ọ ữ ớ

4. Khách th  nghiên c u:ể ứ  H c sinh l p 6 t i trọ ớ ạ ường PTDTBT THCS Măng  Cành

5. Phương pháp nghiên c u: ứ

­ Nghiên c u b ng tài li u và s u t m.ứ ằ ệ ư ầ

­ Phương pháp thuy t trình.ế

­ Phương pháp ph n bi t (có đ i ch ng)ả ệ ố ứ

6. Th i gian nghiên c u:ờ ứ  T  tháng 9/2015 đ n tháng 2/2016.ừ ế

PH N II. N I DUNGẦ Ộ

1. Khái quát v  tranh minh h a:ề ọ

Tranh minh ho    đây là gì? tranh minh ho  là h  th ng hình  nh,ạ ở ạ ệ ố ả  bi u tể ượ  ng minh h a,ọ   nh ch pả ụ có tác dung minh h a cho n i dung c a văn b n,ọ ộ ủ ả  giúp ngườ  i

đ c c m th  sâu s c v  tác ph m h n.ọ ả ụ ắ ề ẩ ơ  

S  lố ượ  tranh minh ho  trong sách giáo khoa ng  văn ng ạ ữ ở chương trình Ngữ  văn THCS còn ít. Các hình  nh đả ược phát th o theo c t truy n chính ho c m tả ố ệ ặ ộ  

ph n n i dung c a tác ph m văn h c, t o ra s  hài hòa­ầ ộ ủ ẩ ọ ạ ự gần gũi gi a hai b  mônữ ộ  

Ng  vănữ  và M  thu t. Góp ph n minh h a, tăng thêmỹ ậ ầ ọ  c m nh n ả ậ và t o ạ đ ng l c,ộ ự  

h ng thú ứ cho các em h c sinhọ

2. Căn c  đ  tài:ứ ề

Nh ng căn c  đ  th c hi n đ  tài:ữ ứ ể ự ệ ề

­ Th  nh tứ ấ : Căn c  vào đ  tu i, kh  năng t  duy và tâm lý l a tu i,ứ ộ ổ ả ư ứ ổ   khả  năng t  duy và tâm lý l a tu i,ư ứ ổ  h c sinh l p 6   đ  tu i 12,ọ ớ ở ộ ổ  đ  tu i chuy n giao tộ ổ ể ừ  nhi đ ng sang thi u niên;ồ ế  t  duy c a các em còn non n t,ư ủ ớ  tâm lý ch a  n đ nh,ư ổ ị  b tộ   phát; Các em còn nhi u b  ngề ỡ ỡ v i ớ ki n th c m i nên kh  năng t p trung h n chế ứ ớ ả ậ ạ ế, 

đ c bi t là t  duy ặ ệ ư tr u từ ượng cho ch a hoàn ch như ỉ

 Do đó, giáo viên ph i n m b t đả ắ ắ ược tâm sinh lý c a các em; thủ ường xuyên 

s  d ng các hình  nh tr c quan vào ti t d y; gi i thích các ng  nghĩa đ  phát tri nử ụ ả ự ế ạ ả ữ ể ể  

t  duyư  tr u từ ượ , kích thích s  h ng thúng ự ứ  và nâng cao t  lỷ ệ hi u ể bài

­ Th  haiứ : Qua nhi u l n c i biên sách giáo khoa môn Ng  văn, ề ầ ả ữ các tác giả 

đã b  sung thêm các hình  nhổ ả  minh h a vô cùng phong phú,ọ  đa d ng. Đi u đó ch ngạ ề ứ  

t  các nhà nghiên c u và vi t sách đã r t chú tr ng vi c d y h c ng  văn 6 theoỏ ứ ế ấ ọ ệ ạ ọ ữ   hình  nh.ả  So v i h  th ng tranh minh ho    l p 7,ớ ệ ố ạ ở ớ  8, 9 thì h  th ng tranh ệ ố minh hoạ 

 l p 6 g p đôi v  s  l ng. Trung bình m i bài ng  văn có 

minh h a ọ (có th  là tranh v  ho c  nh ch p) ể ẽ ặ ả ụ  Dướ  đây là b n th ng kê h  th ngi ả ố ệ ố   hình  nhả  minh ho  trong ạ sách ng  văn THCS:ữ

STT L pớ S  tranh minh h aố ọ S  bài ng  vănố ữ T  l  tranh ỷ ệ minh h a/ọ bài 

T ngổ 85 139 61,1%

­ Th  ba:ứ  Ch ng trình t p làm văn 6 đi sâu vào hai ph ng th c bi u đ tươ ậ ươ ứ ể ạ   chính là t  s  và miêu t  Đ  giúp các em n m v ng đự ự ả ể ắ ữ ược hai phương th c đó, ngứ ữ  văn 6 đã đ a các văn b n thu c th  lo i truy n: ư ả ộ ể ạ ệ truy n dân gian ệ (Truy n thuy t, ề ế  cổ  tích,  ng  ngôn, ụ   truy n c ệ ườ   ho c truy n ng n hi n đ i   i) ặ ệ ắ ệ ạ (đo n trích) ạ   và th , l aơ ự  

ch n nh ng văn b n n i b t nh t, tiêu bi u nh t. Đ i tọ ữ ả ổ ậ ấ ể ấ ố ượng ph n ánh c a nh ngả ủ ữ   văn b n ng  văn đó là các nhân v t ả ữ ậ (trong truy n c  tích ho c truy n hi n đ i) ệ ổ ặ ệ ệ ạ , các 

phong c nh thiên nhiên tả ươ ẹi đ p hùng vĩ c a đ t nủ ấ ước. Hình  nh cu c s ng laoả ộ ố  

đ ng kh n trộ ẩ ương,  h  h i c a nhân dân,ồ ở ủ   nh ng bi u tữ ể ượng đ p v  con ngẹ ề ườ  i,

nh ng hi n tữ ệ ương, s  v t g n gũi quen thu c v i các em ự ậ ầ ộ ớ t t c  nh ng cái đó đ uấ ả ữ ề  

d  hi u và d  th  hi n b ng hình  nh,ễ ể ễ ể ệ ằ ả  đường nét, màu s c c a h i h a. L i thắ ủ ộ ọ ợ ế 

c a ng  văn 6 là ủ ữ n i dung ộ g n v i hình ắ ớ ả  ho c bi u tnh ặ ể ượng

­ Th  tứ ư: Cách c m th  c a h c sinh l p 6 mang tả ụ ủ ọ ớ ính đ n gi n, c m tính.ơ ả ả   Các em c m th  v  tác ph m, v  nhân v t không ph i b ng s  chiêm nghi m, sả ụ ề ẩ ề ậ ả ằ ự ệ ự  suy ng m sâu s c mà b ng tình c m gi n d ,ẫ ắ ằ ả ả ị  trong sáng, chân thành. Các em thích  các nhân v t hi n lành,t t b ng,ậ ề ố ụ  tài gi i,ỏ  ghét các nhân v t đ c ác,ậ ộ  x u xa. Trongấ  

tưởng tượng c a các em, các nhân v t t t bao gi  cũng đ p nh  S n Tinh,ủ ậ ố ờ ẹ ư ơ  Lang  Liêu, Thánh Gióng, S  D a, Th ch Sanh ọ ừ ạ  còn các nhân v t đ i di n cho cái ác baoậ ạ ệ  

gi  cũng x u nh : Th y Tinh, Lý Thông, M  v  ông lão đánh cá ờ ấ ư ủ ụ ợ và đã đượ  các c

h a sĩ th  hi n các nhân v t theo ọ ể ệ ậ đúng xu hướng. Qua các tranh minh h a không chọ ỉ  giúp các em n m v ng n i dung c  b n c a tác ph m mà còn góp ph n giáo d c tắ ữ ộ ơ ả ủ ẩ ầ ụ ư 

tưởng, tình c m cho các em.ả

Nh  v yư ậ  căn c  vào các c  s  trên, đ  tài ứ ơ ở ề s  trình bày các gi i pháp ẽ ả tháo gỡ 

m t s  khó khăn đ i v i ngộ ố ố ớ ười d y và h c ng  văn 6 hi n nayạ ọ ữ ệ , nh :  ư h c sinhọ   không h ng thú,ứ  m t t p trung trong gi  h c ấ ậ ờ ọ và ch t lấ ượng h c ọ môn ng  ữ văn th pấ ;  giáo viên  g p nhi u  ặ ề h n ch  ạ ế khi trình bày; v n d ng ki n thúc đã h c vào th cậ ụ ế ọ ự  

ti n.ễ

3. Gi i phápả

Văn h cọ  là m t k t c u ngh  thu t tinh t , có s  k t h p gi a khách quanộ ế ấ ệ ậ ế ự ế ợ ữ  

ph n ánh và ch  quan bi u hi n c a tác gi ả ủ ể ệ ủ ả   B ng ngôn ng  vằ ữ à  qua nh ng  nữ ấ  

tượng, c m giác ngôn ng  mang đ nả ữ ế  (hình  nh minh h a) ả ọ , các văn b n cả ó kh  năngả   tái hi n m t cách sinh đ ng,ệ ộ ộ  g i c m,ợ ả  c  th  m t hi n th c khách quan.ụ ể ộ ệ ự  Qua n iộ   dung văn b n và hình  nh ả ả minh h a,ọ  h c sinh có th  tái hi n r t sinh đ ngọ ể ệ ấ ộ  các nhân 

v t trong tác ph m.ậ ẩ

 Ví d : qua tranh  nh, h c sinh d  dàng nh n th y ụ ả ọ ễ ậ ấ m t chú D  Mèn thanhộ ế   niên, cường tráng, tính cách có nhi u thói x u nh ng cũng có nh ng nét đáng yêu.ề ấ ư ữ  

T  đó, ừ hình thành thái đ  c a h c sinh v i nhân v t D  Mèn: phê phán D  Mèn ộ ủ ọ ớ ậ ế ế ở 

m t s  thói quen nh  hung hăng, h ng hách, s c n i, trân tr ng D  Mèn   nh ngộ ố ư ố ố ổ ọ ế ở ữ   nét tính cách đáng yêu: ch u khó, yêu lao đ ng,  a đ c l p, bi t nh n ra l i lị ộ ư ộ ậ ế ậ ỗ ầm và 

bi t l p công chu c t iế ậ ộ ộ ; Ho c ặ qua hình  nh cô bé Ki u Phả ề ương đang v , h c sinhẽ ọ   không ch  bi t đỉ ế ược nh ng nét đáng yêu c a cô bé: ngh ch ng m,  a l c l i và cóữ ủ ị ợ ư ụ ọ  

kh  năng h i h a mà còn c m đả ộ ọ ả ược ý nghĩa xâu xa c a tác ph mủ ẩ , không ph i b ngả ằ   tài năng mà chính tình c m trong sáng và lòng nhân h u c a cô em gái đã c m hóaả ậ ủ ả  

được người anh. T  đó, các em có th  rút ra nh ng thái đ  s ng v i nh ng ngừ ể ữ ộ ố ớ ữ ườ  i xung quanh

Các văn b n trong chả ương trình ng  văn 6 đ u đữ ề ược ch n l c r t k , các tácọ ọ ấ ỹ  

ph m thẩ ường là đ i di n tiêu bi uạ ệ ể  cho m t s  v t, s  vi c ho c hi n tộ ự ậ ự ệ ặ ệ ượng n iổ  

b cậ , đ c s c. Nó giúp h c sinh nh n th c cu c s ng, đ a đ n nh ng bài h c,ặ ắ ọ ậ ứ ộ ố ư ế ữ ọ  

nh ng suy tữ ưởng, nh ng c m xúc th m m  cao đ p, sâu l ng trong tâm h n, tìnhữ ả ẩ ỹ ẹ ắ ồ  

c m con ngả ười. Nh ng đi u này ph  thu c r t nhi u vào b  dày v n s ng, trữ ề ụ ộ ấ ề ề ố ố i th c,ứ   kinh nghi m s ng c a m i cá nhân ệ ố ủ ỗ do v y ti p nh n văn là m t h  th ng m  vàậ ế ậ ộ ệ ố ở  

k t qu  ti p nh n văn b n   m i h c sinh có th  khác nhau th m chí có nhi u m iế ả ế ậ ả ở ỗ ọ ể ậ ề ớ  

l  ch a h n trùng h p v i d  ki n c a giáo viên. ạ ư ẳ ợ ớ ụ ế ủ

D y văn b n th c ch t là giúp h c sinh  ạ ả ự ấ ọ h c h i và v n d ng ý nghĩaọ ỏ ậ ụ   tác 

ph m ẩ vào đ iờ  s ng trong mình. Chính vì thố ế giáo viên ph i thả ường xuyên đ i m iổ ớ  

phương pháp d y h c ạ ọ để phát huy kh  năngả  khám phá, c m th  và phân tích vănả ụ  

b n tích c c c a h c sinh ả ự ủ ọ (m t trong nh ng bi u hi n c a ộ ữ ể ệ ủ  tính cá th  hóa và sáng ể  

t o ti p nh n văn b n) ạ ế ậ ả  

Căn c  vào nh ng đ c thù riêng c a b  môn văn, khi khai thác n i dung vàứ ữ ặ ủ ộ ộ   ngh  thu t c a văn b n, giáo viên bi t khéo léo v n d ng giáo d c tr c quan thì giệ ậ ủ ả ế ậ ụ ụ ự ờ 

h c s  sinh đ ng và đ t hi u qu  cao, h c sinh có  n tọ ẽ ộ ạ ệ ả ọ ấ ượng sâu đ m v i nhân v t,ậ ớ ậ  

v i tác ph m.ớ ẩ  Do đó v n đấ ề   đây là khai thác và s  d ng h  th ng kênh ở ử ụ ệ ố hình như 

th  nào cho h p lý và đ t hi u qu ế ợ ạ ệ ả  Xu t phát tấ ừ th c ti n công tác, qua vi c dự ễ ệ ự 

gi  thăm l p đ ng nghi p chúng ta có th  nh n th y có khi cùng m t bài d y, cùngờ ớ ồ ệ ể ậ ấ ộ ạ  

s  d ng m t đ  dùng d y h c song hi u qu  và ch t lử ụ ộ ồ ạ ọ ệ ả ấ ượng c a m i giáo viên l iủ ỗ ạ   khác nhau. Đi u đó ph  thu c vào ki n th c,ề ụ ộ ế ứ   kh  năng s  d ng và khai thác đả ử ụ ồ  dùng d y h c h p lý c a m i giáo viên.ạ ọ ợ ủ ỗ  Nhi u giáo viên văn cho h c sinh quan sátề ọ   tranh minh h a vào cu i bu i h c và đ t câu h i:ọ ố ổ ọ ặ ỏ  B c tranh này g n v i n i dung ứ ắ ớ ộ   nào trong tác ph m? ẩ  B c tranh miêu t  c nh gì? ứ ả ả  th  hi n ể ệ giáo viên đã có ý th cứ  

gi ng d y theo phả ạ ương pháp m i nh ng cách v n d ng ch a tri t đ , sáng t o vàớ ư ậ ụ ư ệ ể ạ  

h p lý. N u nhi u gi  d y, gi  nào giáo viên cũng cho h c sinh quan sát tranh minhợ ế ề ờ ạ ờ ọ  

h a vào cu i bu i thì ph n n i dung ki n th c c a bài qua tranh còn h i h t, mangọ ố ổ ầ ộ ế ứ ủ ờ ợ   tình chi u lế ệ, cách đ a hình  nh vào khai thác đó tr  thành thói quen thì s  t o ra sư ả ở ẽ ạ ự  nhàm chán đ i v i h c sinh. H c sinh s  gi m h ng thú khi h c văn.ố ớ ọ ọ ẽ ả ứ ọ

V y d y m t bài ng  văn có tranh minh h a, tùy vào t ng bài, ngậ ạ ộ ữ ọ ừ ười giáo 

viên có th  s  d ng tranh ể ử ụ minh h a vào các bọ ước khác nhau trong m t gi  h c, m tộ ờ ọ ộ   tranh minh h a có th  đọ ể ược s  d ng nhi u làn trong bài gi ng. Làm sao cho m iử ụ ề ả ỗ   lần quan sát h c sinh l i khám phá, phát hi n ra cái m i màọ ạ ệ ớ  các lần quan sát trướ  c

ch a th y. Qua tranh v  và h  th ng ngôn t  trong tác ph m giúp h c sinh n mư ấ ẽ ệ ố ừ ẩ ọ ắ  

v ng n i dung tác ph m, hi u đữ ộ ẩ ể ược nhân v t và phát tri n t  duy   m t tậ ể ư ở ộ âm cao 

m i là đ a ra nh ng c m nh n c a b n thân v  hình  nh ớ ư ữ ả ậ ủ ả ề ả minh h a đó.ọ

Có 3 cách đ  đ a tranh ể ư minh h a vào bài gi ng:ọ ả

­ Cách 1: dùng tranh minh h a đ  gi i thi u bàiọ ể ớ ệ

­ Cách 2: dùng tranh minh h a đ  khai thác, phọ ể ân tích n i dung tác ph m.ộ ẩ

­ Cách 3: dùng tranh minh h a đ  c ng c  luy n t p và phát tri n t  duy.ọ ể ủ ổ ệ ậ ể ư

a. Cách 1­dùng tranh minh h a đ  giọ ể ới thi u bàiệ :

Hình  nh đ a vào gi i thi u bài ph i nói khái quát n i dung toàn b  tácả ư ớ ệ ả ộ ộ  

ph m,ẩ  đo n trích,ạ  ch a đ ng hình  nh ch  đ o t  tứ ự ả ủ ạ ư ưởng c a tác ph m. Thủ ẩ ường là  tác ph m có m t tranh minh h aẩ ộ ọ , hình  nh minh h a có tính ch t bi u tả ọ ấ ể ượng cho  văn b n,ả  đó là hình  nh tả ương đ i g n gũi,ố ầ  quen thu c v i h c ộ ớ ọ sinh. Hình  nh ả minh 

h a đó ph i đ a ra v n đ  chính đ  d n d t gi i thi u bài t o s  chú ý,ọ ả ư ấ ề ể ẫ ắ ớ ệ ạ ự  t p trungậ  

c a h c sinh vào v n đ  giáo viên v a nêu,ủ ọ ấ ề ừ  t o s  h ng ph n,ạ ự ư ấ  kích thích t  duyư   thích tìm tòi c a h c sinh.ủ ọ

Sau khi gi i thi u xong ph i c t ớ ệ ả ấ hình  nh ả minh h a ngay,họ ướng h c sinh chúọ  

ý vào v n đ  khác.ấ ề  Các văn b n chả ương trình ng  văn 6 có th  dùng hình  nh đữ ể ả ể 

gi i thi u vào bài nh : ớ ệ ư “Con R ng Cháu Tiên”, “Bánh Ch ng ồ ư  Bánh Giày”, “Thánh  Gióng”, “S n T ơ inh Th y Tinh” ủ , “Sông N ướ c Cà Mau” , “V ượ t Thác”; “Lao Xao”

Ví d :ụ  Khi d y truy n thuy t ạ ề ế “Bánh Ch ng ư  Bánh Giày” có nhi u tranh ề minh 

h a ọ (do công ty thi t b  cung c p) ế ị ấ , giáo viên ch n m t ọ ộ hình  nh mang tính ch t t pả ấ ậ   trung nh t n i dung c a toàn văn b nấ ộ ủ ả , c  th  là: ụ ể c nh làm bánh ch ng bánh Giàyả ư

D a vào ự c nh làm bánh ả Ch ng bánh Giư ày, giáo viên có th  gi i thi uể ớ ệ : đây là  hình  nh r t quen thu c đ i v i ngả ấ ộ ố ớ ười Vi t Nam m i khi t t đ n xuân v ệ ỗ ế ế ề  Đó là 

c nh làm bánh ch ng ho c bánh Giày ngày t tả ư ặ ế , t c làm bánh ch ng bánh Giày ngàyụ ư  

t t c a ngế ủ ười Vi t Nam đã xu t hi n t  xa x a trong l ch s  th i đ i c a vua hùngệ ấ ệ ừ ư ị ử ờ ạ ủ  

và v n đẫ ược nhân dân ta gìn gi  cho đ n ngày nay. Phong t c đó là nét văn hóaữ ế ụ   mang tính b n s c truy n th ng c a ngả ắ ề ố ủ ười Vi t Nam,ệ  nó góp ph n t o hầ ạ ương vị 

đ c đáo cho ngày t t c  truy n c a dân t cộ ế ổ ề ủ ộ  và đ a thêm 2 câu th  đ  nh n m nh:ư ơ ể ấ ạ

“Th t m , ị ỡ  d a hành, ư  câu đ i đ ố ỏ Cây nêu,tràng pháo,bánh ch ng xanh” ư

V y chúng ta hãy cùng tìm hi u truy n thuy t: ậ ể ề ế “Bánh ch ng bánh Giày” ư  để 

bi t vì sao có t c làm bánh ch ng,ế ụ ư  bánh Giày ngày t t và ý nghĩa c a phong t c đóế ủ ụ  

v i ngớ ười Vi t Nam.ệ  

Ho c khi d y truy n thuy t: ặ ạ ề ế “S  Tích H  G ự ồ ươ m”, giáo viên ch n m t  nhọ ộ ả  

ch p Tháp Rùa­H  Gụ ồ ươm và gi i thi uớ ệ : đây là H  Gồ ươm hay còn g i là H  Hoànọ ồ  

Ki m   Hà N i.ế ở ộ  N m gi a trung tâm thành ph ,ằ ữ ố  H  Gồ ươm nh  m t l ng hoa đ pư ộ ẵ ẹ  

gi a lòng th  đô. Giữ ủ ữa h  có m t ng n tháp đồ ộ ọ ược xây d ng vào th  k  XIX g i làự ế ỷ ọ   tháp Rùa­m t bi u tộ ể ượng quen thu c c a ngộ ủ ười Hà N i.ộ  Tháp Rùa­H  Gồ ươm đã 

tr  thành bi u tở ể ượng thiêng liêng, b n v ng đề ữ ầy t  hào c a Hà N i b i nó khôngự ủ ộ ở  

ch  là m t c nh quan đ p c a thành ph  mà nó còn g n v i m t truy n thuy t l chỉ ộ ả ẹ ủ ố ắ ớ ộ ề ế ị  

s  hào hùng oanh li t c a dân t c ta trong th i k  ch ng gi c Minh xâm lử ệ ủ ộ ờ ỳ ố ặ ượ  Để c

bi t vì sao có tên g i H  Gế ọ ồ ươm chúng ta hãy cùng theo dõi tìm hi u qua truy nể ề  

thuy tế  “S  tích H  G ự ồ ươ m”

Hay khi d y v  văn b n nh t d ng bài ạ ề ả ậ ụ “C u Long Biên­ch ng nhân l ch ầ ứ ị  s ” ử  

giáo viên đ a  nh ch p c u Long Biên và gi i thiư ả ụ ầ ớ ệu: đây là c u Long Biên­n uầ ế   quan sát v  b  ngoài ta th y đây là cây cề ề ấ ầu s t bình thắ ường, đ n gi n cũ kĩ so v iơ ả ớ   các cây cầu hi n đ i khác nh  cệ ạ ư ầu Thăng Long, cầu Chương Dương cùng b c quaắ   sông H ng,ồ  nh ng lùi v  h n 100 năm v  trư ề ơ ề ước thì đây là cây cầu s t đắ ầu tiên ở 

Vi t Nam.ệ  H n m t th  k  đã qua,ơ ộ ế ỉ  c uầ  Long Biên đã ch ng ki n bi t bao s  ki nứ ế ế ự ệ   hào hùng, bi tráng c a nhân dân Hà N i,ủ ộ  gi  đây nó đã rút v  v  trí khiêm nhờ ề ị ường so 

v i cây c u hi n đ i khác cùng b c qua sông H ng,ớ ầ ệ ạ ắ ồ   nh ng nó đã tr  thành m tư ở ộ   nhân ch ng l ch s  V y mu n bi t c u Long Biên đã ch ng ki n và ghi d u nh ngứ ị ử ậ ố ế ầ ứ ế ấ ữ  

s  ki n hào hùng,ự ệ  anh dũng đau thương nào c a th  đô Hà N i chúng ta cùng tìmủ ủ ộ  

hi u văn b n ể ả “C u Long Biên­ch ng nhân l ch s ” ầ ứ ị ử  Trên đây là cách s  d ng tranhử ụ