Tóm tắt Luận văn thạc sĩ Chính sách công: Thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thông tại huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ

Luận văn kết cấu gồm 3 chương được trình bày như sau: Cơ sở lý luận và pháp lý về thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn; Thực trạng thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ; Quan điểm, phương hướng và một số giải pháp hoàn thiện thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

… /………

BỘ NỘI VỤ

…… /………

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN THỊ QUỲNH HOA

THỰC THI CHÍNH SÁCH ĐÀO TẠO NGHỀ

CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TẠI HUYỆN THANH BA, TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

HÀ NỘI – NĂM 2017

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

… /………

BỘ NỘI VỤ

…… /………

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN THỊ QUỲNH HOA

THỰC THI CHÍNH SÁCH ĐÀO TẠO NGHỀ

CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TẠI HUYỆN THANH BA, TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

MÃ SỐ: 60 34 04 02

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS NGUYỄN THỊ HỒNG HẢI

HÀ NỘI – NĂM 2017

1

Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN THỊ HỒNG HẢI

Số: 77 - Đường Nguyễn Chí Thanh - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

Thời gian: vào hồi giờ phút ngày tháng năm 2017

LỜI MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài luận văn

Nông nghiệp, nông thôn và nông dân có vị trí đặc biệt quan trọng trong

sự nghiệp cách mạng và công cuộc đổi mới nền kinh tế - xã hội của đất nước Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản của xã hội Sản xuất nông nghiệp không những cung cấp lương thực thực phẩm cho con người , đảm bảo nguồn nguyên liệu cho các ngành công nghiệp sản xuất hàng hóa và công nghiệp chế biến lương thực thực phẩm mà còn sản xuất ra những mặt hàng có giá trị xuất khẩu, tăng thêm nguồn thu ngoại tệ Hiện tại, cũng như tương lai, nông nghiệp vẫn đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của xã hội loài người, không ngành nào có thể hay thế được Hiện nay, nước ta có 42,2% số lao động tham gia vào hoạt động nông nghiệp ( Theo thông cáo báo chí của tổng cục thống kê về tình hình lao động việc làm quý II và sáu tháng đầu năm 2016) Sản xuất nông nghiệp đảm bảo an ninh lương thực, góp phần ổn định chính trị, phát triển kinh tế

Nông thôn Việt Nam có nguồn lao động dồi dào về số lượng và thấp về chất lượng, tỷ lệ lao động qua đào tạo chiếm tỷ lệ rất thấp Vì vậy, phát triển nguồn lao động nông thôn là một trong những giải pháp có tính chiến lược trong quá trình chuyển nông nghiệp, nông thôn sang sản xuất hàng hóa theo hướng CNH-HĐH Để nâng cao chất lượng nguồn lao động nông thôn đào tạo nói chung và đào tạo nghề nói riêng và là vấn đề có tính cấp bách, vừa có tính có tính cơ bản lâu dài

Đào tạo nghề cho lao động nông thôn có vai trò quan trọng đối với phát triển vốn con người, nguồn nhân lực, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người lao động, giảm nghèo, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững, đảm bảo

an ninh xã hội Thực tiễn quá trình phát triển kinh tế tai Việt Nam khi lao động nông thôn được sử dụng tốt thì kinh tế phát triển nhanh, bề vững

Thực thi chính sách đào tạo nghề có vai trò quan trọng giúp hiện thực hóa chính sách vào trong đời sống xã hội Thực hiện mục tiêu nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn, nhằm tạo việc làm, tăng thu nhập cho lao động nông thôn Góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động

và cơ cấu kinh tế, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đái hóa nông nghiệp, nông thôn

Đảng và Nhà nước ta chủ trương đẩy mạnh sự nghiệp CNH, HĐH đất nước mà trước hết là lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn Chính vì vậy, công tác Đào tạo nghề được Đảng và nhà nước quan tâm và coi đó là một nhiệm vụ quan trọng góp phần phát triển kinh tế - xã hội nói chung Tại Hội nghị lần thứ 7 Ban chấp hành trung ương khóa X về Nông nghiệp, nông dân và nông thôn trong phần nhiệm vụ và giải pháp đã nêu: “ Giải quyết việc làm cho nông dân là nhiệm vụ ưu tiên xuyên suốt trong mọi chương trình phát triển kinh tế -

xã hội của cả nước; bảo đảm hài hòa giữa các vùng, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa nông thôn và thành thị Có chính sách cụ thể về đào tạo nghề và chính sách đảm bảo việc làm cho nông dân, nhất là các vùng chuyển đổi mục đích sử dụng đất

Trên tinh thần đó Chính phủ đã ra quyết định số 1956/ QĐ – TTg ngày

27 tháng 11 năm 2009 phê duyệt đề án “ Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020, và Hướng dẫn số 664/ BLĐTBXH- TCDN ngày 9 tháng

3 năm 2010 về việc xây dựng kế hoạch triển khai thực thi đề án “ Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” Thực hiện chủ chương của Đảng và nhà nước, UBND tỉnh Phú Thọ đã ban hành kế hoạch số 1792/ KH- UBND về đào tạo nghề cho lao động nông thôn và quyết định số 2535/ QĐ – UBND năm 2011về việc phê duyệt đề án đào tạo nghề cho lao động lông thôn tỉnh Phú Thọ đến 2020

Đối với huyện Thanh một huyện miền núi kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, chất lượng nguồn nhân lực còn thấp Với số lượng lớn lao động tập trung ở

khu vực nông thôn và tham gia vào lĩnh vực nông nghiệp thì việc đào tạo nghề có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế chung của huyện và góp phần đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn

Trong thời gian qua công tác đào tạo nghề của huyện Thanh Ba đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, đặc biệt là tạo cơ hội cho người lao động nông thôn học nghề, lập nghiệp góp phần giảm đói, nghèo Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hiện nay công tác đào tạo nghề của huyện Thanh Ba vẫn còn một số tồn tại, bất cập như: quy mô đào tạo nghề của huyện còn nhỏ so với nhu cầu đào tạo; chủ yếu đào tạo nghề theo năng lực sẵn có của cơ sở đào tạo nghề; sự đa dạng các ngành nghề đào tạo để phù hợp với thực tế yêu cầu của sản xuất thì các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn huyện chưa đủ điều kiện đáp ứng được một cách tốt nhất; hình thức dạy nghề trong doanh nghiệp chưa được phát triển mạnh… đặc biệt là chưa chú trọng nhiều đến đối tượng học nghề và tạo việc làm cho các đối tượng học nghề trên địa bàn huyện

Xuất phát từ những yêu cầu trên, tôi chọn đề tài “ Thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn tại huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ”

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Đào tạo nghề cho lao động nông thôn là đề tài đã được nghiên cứu từ nhiều năm qua Có nhiều công trình nghiên cứu đã được công bố và một số đề tài luận văn thạc sỹ, tiến sỹ nghiên cứu về thực thi đào tạo nghề

Trần Văn Đại (2012), Đào tạo nghề cho lao động nông thôn vùng Đồng

bằng Sông Hồng trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Luận án tiến sĩ

kinh tế nông nghiệp: 62.31.10.01

Trần Thành Nam (2014), Đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Hà

Tĩnh, Luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế: 60.34.01

Nguyễn Thị Thu Trang (2016), Thực hiện chính sách đào tạo nghề cho

lao động nông thôn từ thực tiễn Hội nông dân Việt Nam, Luận văn thạc sĩ

3.2 Nhiệm vụ

Để thực hiện các mục đích trên tôi có các nhiệm vụ sau:

Hệ thống hóa cơ sở lý luận về chính sách dạy nghề và thực thi chính sách dạy nghề cho lao động nông thôn

Làm rõ thực trạng về thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn Phân tích những mặt mạnh và yếu điểm trong thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Thanh Ba và chỉ ra những nguyên nhân của yếu điểm

Đưa ra các giải pháp nhằm thực hiện tốt hơn chính sách dạy nghề cho lao động nông thôn ở huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tƣợng

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là quá trình thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn tại huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ

4.2 Phạm vi

Về không gian: Luận văn nghiên cứu thực thi đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ (Khảo sát tại 3 xã thuộc huyện Thanh Ba)

Về thời gian: Luận văn nghiên cứu quá trình thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ từ năm 2011 đến 2015

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Phương pháp luận

Sử dụng phương pháp duy vật biện chứng

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp khảo cứu tài liệu

Phương pháp phỏng vấn chuyên gia

Phương pháp điều tra xã hội học: Phát phiếu bảng hỏi để hỏi các đội tượng lao động nông thôn tham gia đào tạo nghề, hỏi các cơ quan thực thi chính sách

Phương pháp phỏng vấn sâu: Phỏng vấn một số lao động nông thôn, hoặc những người tham gia đào tạo nghề cho lao động nông thôn đề hiểu rõ vấn đề

Dựa trên các tài liệu thống kê, các chính sách hiện có của Đảng và Nhà nước và chính sách của huyện Thanh Ba trong việc phát triển nguồn nhân lực nói chung

Phân tích, đánh giá thực trạng quá trình tổ chức thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn giúp hoàn thiện chính sách dạy nghề cho lao động nông thôn Thông qua thực trạng thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn có những nội dung chưa phù hợp cần điều chỉnh cho phù hợp với thực tế

và tăng tính khả thi cho chính sách

Luận văn làm rõ những hạn chế, nguyên nhân từ đó đề xuất một số giải pháp khắc phục khó khăn trong thực thi đào tạo nghề cho lao động nông thôn tại huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ, đồng thời góp phần thực hiện QĐ 1956 và

QĐ 494 về phê duyệt đề án “ Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020”

Luận văn là nguồn tài liệu tham khảo trong giảng dạy và học tập về khoa học chính sách, quản lý công ở các cơ sở đào tạo nghề và là tài liệu tham khảo cho một số ban, ngành của tỉnh nói chung và ở huyện về thực thi đào tạo nghề cho lao động nông thôn

7 Kết cấu của luận văn

Luận văn kết cấu gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận và pháp lý về thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn

Chương 2: Thực trạng thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn tại huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ

Chương 3: Quan điểm, phương hướng và một số giải pháp hoàn thiện thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn tại huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ

Chương 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ THỰC THI CHÍNH SÁCH ĐÀO

TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN 1.1 Lao động nông thôn và chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn

Lao động nông thôn

1.1.1 Lao động nông thôn

1.1.2 Chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn

1.1.3 Mục đích và nội dung cơ bản của chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn

1.2 Thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn

1.2.1 Khái niệm thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn 1.2.2 Vai trò của thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn

1.2.3 Chủ thể thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn 1.2.4 Quy trình thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn

1.2.4.1 Lập kế hoạch triển khai thực thi chính sách

1.2.4.2 Phổ biến, tuyên truyền chính sách

1.2.4.3 Phân công, phối hợp thực hiện chính sách

1.2.4.4 Tổ chức thực hiện chính sách

1.2.4.5 Đôn đốc, kiểm tra thực hiện chính sách

1.2.4.6 Đánh giá, tổng kết rút kinh nghiệm

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến việc thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn

1.3.1 Đối tượng đầu vào của đào tạo nghề

1.3.2 Nhận thức của người lao động nông thôn và xã hội về học nghề 1.3.3 Nguồn tài chính và cơ sở vật chất để đảm bảo thực hiện chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn

1.3.4 Năng lực của cán bộ công chức trong thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn

1.3.5 Đội ngũ giáo viên, giảng viên dạy nghề

1.3.6 Chương trình, giáo trình liên quan đến đào tạo nghề

1.4 Kinh nghiệm thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn và bài học tham khảo

1.4.1 Kinh nghiệm của một sô nước trên thế giới về thực thi đào tạo nghề

1.4.2 Kinh nghiệm của một số địa phương trong nước về thực thi đào tạo nghề

1.4.3 Các bài học tham khảo

Chương 2 THỰC TRẠNG THỰC THI CHÍNH SÁCH ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TẠI HUYỆN THANH BA, TỈNH PHÚ

THỌ 2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Thanh

Ba, tỉnh Phú Thọ

2.1.1 Điều kiện tự nhiên

Phú Thọ là một tỉnh trung du miền núi, cửa ngõ phía Tây Bắc của thủ đô

Hà Nội, cách thủ đô Hà Nội 80 km về Phía Bắc Phía Đông giáp tỉnh Vĩnh Phúc và thành phố Hà Nội; Tây giáp tỉnh Sơn La; Nam giáp tỉnh Hoà Bình; Bắc giáp tỉnh Yên Bái và tỉnh Tuyên Quang

Hiện tỉnh Phú Thọ có 353.294,93 ha diện tích tự nhiên và 1.313.926 nhân khẩu; 13 huyện, thành, thị (thành phố Việt Trì, thị xã Phú Thọ, 11 huyện: Thanh Sơn, Tân Sơn, Yên Lập, Cẩm Khê, Tam Nông, Thanh Thủy,

Hạ Hòa, Thanh Ba, Đoan Hùng, Lâm Thao, Phù Ninh); 277 đơn vị hành chính cấp xã

2.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội

2.1.3 Khái quát về lao động nông thôn ở huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ 2.2 Thực trạng thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn tại huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ hiện nay

2.2.1 Thực trạng ban hành văn bản, kế hoạch hướng dẫn triển khai thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn

2.2.2 Phổ biến, tuyên truyền chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn

2.3.3 Phân công trách nhiệm cho các tổ chức, cá nhân có liên quan trong thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn

2.3.4 Tổ chức thực hiện các nội dung của chính sách

2.3.4.1 Về triển khai công tác đào tạo nghề

- Xác định nhu cầu sử dụng lao động qua đào tạo nghề

Xác định nhu cầu sử dụng lao động qua đào tạo nghề

Trên địa bàn huyện có khoảng gần 100 doanh nghiệp đều là các doanh nghiệp vừa và nhỏ Vì vậy nhu cầu sử dụng số lượng lao động của các doanh nghiệp không nhiều chủ yếu đào tạo nghề may công nghiệp, chế biến chè, sửa chữa đồ điện

Đối với lĩnh vực nông nghiệp chủ yếu là đào tạo nghề nuôi trồng thủy sản, hướng dẫn về kỹ thuật trồng và phòng trị bệnh cho các loại cây nông sản

và kỹ thuật nuôi và phòng trị bệnh cho gia súc, gia cầm

Bảng 2.1 Số lao động qua đào tạo và nhu cầu sử dụng lao động qua đào tạo

LĐ được ĐT

Tổng số người có việc làm

Được DN/ĐV tuyển dụng

Tự tạo việc làm

Nghề nông nghiệp

(Nguồn: phòng lao động thương binh xã hội huyện Thanh Ba)

- Xác định nhu cầu học nghề của lao động nông thôn

Bảng 2.2: Số lượng lao động nông thôn có nhu cầu học nghề huyện Thanh

Ba năm 2011-2015

Người

28.684 18.286

Nghề phi Nông nghiệp Người 11.903 15.578

3 Số lao động nông thôn

có nhu cầu học nghề

Người

28.684 18.286

Trong đó: Nghề Nông nghiệp

Người

28.684 18.286

Nghề phi Nông nghiệp Người

4

Lao động nông thôn

là người khuyết tật có nhu

cầu học nghề

Người

1.500 2.200

Nghề phi nông nghiệp Người 1.400 2.000

5

Tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề trên địa bàn

(Nguồn: Phòng lao động thương binh xã hội huyện Thanh Ba)

- Xác định nhu cầu ngành nghề đào tạo của lao động nông thôn huyện Thanh Ba

Thanh ba là huyện miền núi sản xuất nông nghiệp là chủ yếu Dân số hơn 92% sống ở nông thôn.Vậy nên nghề đào tạo hướng vào sản suất nông nghiệp nhiều hơn Bên cạnh đó Huyện cũng khai thác thế mạnh của mình để phát triển các ngành công nghiệp chế biến như chế biến chè, chế biến và bảo quả tương Dưới đây là bảng ngành nghề đã đào tạo cho lao động nông thôn tại huyện

Bảng 2.3: Ngành nghề đã đào tạo cho lao động nông thôn tại huyện

Kỹ thuật chăn nuôi và phòng trị

bệnh cho gia súc - gia cầm Chế biến chè Đen

Trồng lúa năng suất cao May thời trang

Kỹ Thuật Nuôi cá nước ngọt

Trồng và khai thác rừng

Quản lý dịch hại tổng hợp May công nghiệp