GIÁO ÁN SINH 9 - TIẾT 1, 2

- Hiểu được công lao và trình bày được phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen.. Phương pháp phân tích các thế hệ lai: - Lai các cặp bố mẹ khác nhau về một hoặc một số cặp tính t

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 1: MEN ĐEN VÀ DI TRUYỀN HỌC

A Mục tiêu:

 Kiến thức:

- Nêu được mục đích, nhiệm vụ và ý nghĩa của di truyền học

- Hiểu được công lao và trình bày được phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen

- Hiểu và nêu được một số thuật ngữ, kí hiệu trong DTH

 Kỹ năng:

Rèn kỹ năng liên hệ thực tế, nhận biết, tìm tòi,

 Thái độ:

Có ý thức tự giác và thói quen học tập môn học, yêu thích môn học

B Phương pháp:

Nêu và giải quyết vấn đề

C Chuẩn bị:

1 GV: Tranh H.1.2 SGK

2 HS: Đọc và nghiên cứu bài ở nhà

D Tiến trình lên lớp:

I Ổn định (1’):

II Bài cũ (không)

III Bài mới:

1 ĐVĐ (1’):

Ai là người đặt nền móng cho DTH? DTH có ý nghĩa gì trong thực tiễn?

2 Triển khai bài dạy:

a) Hoạt động 1 ( 11’):

Di truyền học

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

GV: Y/cầu HS n/cứu thông tin mục I, thực

hiện lệnh:

? Liên hệ với bản thân mình và xác định

xem mình giống và khác bố mẹ ở những

điểm nào?

HS: 1 vài HS trình bày điểm giống, khác bố

mẹ

GV: Nhận xét, giải thích

Điểm giông P -> DT

Điểm khác P -> Biến dị

? Thế nào là hiện tượng DT, biến dị?

Hs: DT là

Biến dị là

Hs: tự ghi vào vở

Gv: g/thích thêm

? Trình bày nội dung và ý nghĩa thực tiễn

của DTH?

Hs: Nội dung

Ý nghĩa

Gv: n/xét -> KL

I Di truyền học:

1 Thế nào là DTH?

- DT là hiện tượng truyền đạt các tính trạng của bố mẹ, tổ tiên cho các thế hệ con cháu

- Biến dị là hiện tượng con sinh

ra khác bố mẹ và khác nhau về nhiều chi tiết

- DTH là

2 Nội dung và ý nghĩa của DTH:

- Nội dung: n/c cơ sở vật chất,

cơ chế và tính qui luật của hiện tượng DT và biến dị

- Ý nghĩa:

+ Ngành mũi nhọn của SH hiện đại

+ Cơ sở lí thuyết của KH chọn giống

+ Vai trò to lớn đối với y học + Có tầm quan trọng trong CNSH hiện đại

b) Hoạt động 2 ( 14’):

Menđen – Người đặt nền móng cho DTH

Gv: - g/thiệu sơ lược tiểu sử của Menđen

- g/thiệu tình hình n/c DT ở thế kỷ

XIX và pp n/c của Menđen

- Y/c HS q/sát H1.2SGK

? Nêu nhận xét về đặc điểm của từng

cặp tính trạng đem lai?

Hs: q/sát, n/xét: Tương phản

Gv: n/xét, chỉ rõ sự trái ngược

? Nêu pp n/c của Menđen?

Hs: pp phân tích

Gv: n/xét -> KL

II Menđen – Người đặt nền móng cho DTH:

1 Menđen (SGK)

2 Phương pháp phân tích các thế hệ lai:

- Lai các cặp bố mẹ khác nhau

về một hoặc một số cặp tính trạng thuần chủng tương phản rồi theo dõi sự DT riêng rẽ của từng cặp tính trạng đó trên con cháu của từng cặp bố mẹ

- Dùng toán thống kê để phân tích các số liệu thu được

c)Hoạt động 3 (14’)

Một số thuật ngữ và kí hiệu cơ bản của DTH

Gv: H/dẫn HS n/c một số thuật ngữ, kí

hiệu

Hs: tự n/c thông tin

Lấy VD minh họa cho từng thuật ngữ

Gv: n/xét, giải thích -> KL

g/thiệu rõ các thuật ngữ

III.Một số thuật ngữ và kí hiệu cơ bản của DTH:

1 Thuật ngữ:

- Tính trạng

- Cặp tính trạng tương phản

- Nhân tố DT

- Dòng thuần chủng

2 Kí hiệu:

- P: Cặp bố mẹ xuất phát

- G: g/tử

- x : phép lai

- g/tử đực: ♂; g/tử cái: ♀

- F: thế hệ con

IV Củng cố (4’):

1 Trình bày nội dung phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen?

2 Tại sao Menđen lại chọn các cặp tính trạng tương phản để thực hiện phép lai?

V Dặn dò (1’):

- Học bài, trả lời câu hỏi 1,3 (tr.7SGK)

- Đọc mục “Em có biết”

- Kẻ bảng 2 (tr.8SGK) vào vở bài tập

- Đọc và n/c bài “Lai một cặp tính trạng”

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 2: LAI MỘT CẶP TÍNH TRẠNG

A Mục tiêu:

 Kiến thức:

- Trình bày và phân tích được thí nghiệm lai một cặp tính trạng của Menđen

- Nêu được các khái niệm kiểu hình, kiểu gen, thể đồng hợp, thể dị hợp

- Phát biểu được nội dung của qui luật phân li, giải thích được kết quả thí nghiệm theo quan niệm của Menđen

 Kỹ năng:

Phát triển kỹ năng phân tích, tư duy lôgíc,

 Thái độ:

Củng cố niềm tin vào khoa học

B Phương pháp:

Nêu và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm,

C Chuẩn bị:

1 GV: Tranh H.2.1, H.2.3 SGK

2 HS: Đọc và nghiên cứu bài ở nhà, kẻ bảng 2 vào vở bài tập

D Tiến trình lên lớp:

I.Ổn định (1’):

II.Bài cũ (5’)

1 Trình bày nội dung và ý nghĩa của di truyền học?

2 Nêu nội dung phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen?

III.Bài mới:

1 ĐVĐ (1’):

Menđen đã tiến hành thí nghiệm lai một cặp tính trạng như thế nào? Kết quả ra sao?

2 Triển khai bài dạy:

a) Hoạt động 1 ( 18’):

Thí nghiệm của Menđen

GV: - H/dẫn HS q.sát H2.1 SGK

- G/thiệu thí nghiệm của Menđen, một

số khái niệm: kiểu hình, kiểu gen, tính

trạng trội, tính trạng lặn, thể đồng hợp,

thể dị hợp

I.Thí nghiệm của Menđen

1 Các khái niệm:

- Kiểu hình: Là tổ hợp các tính trạng của cơ thể

- Tính trạng trội: Là tính trạng biểu hiện ở F1

- Tính trạng lặn: Là tính trạng đến F2

mới được biểu hiện

- Kiểu gen: Là tổ hợp toàn bộ các gen trong tế bào cơ thể

- Y/cầu HS n/c bảng 2, thảo luận nhóm

hoàn thành bảng 2

HS: Thảo luận, đại diện nhóm trình bày,

nhóm khác nhận xét, bổ sung

GV: Nhận xét gì về kiểu hình ở F1?

Nhận xét và xác định tỉ lệ kiểu hình ở F2

trong từng trường hợp?

HS: Tỉ lệ KH ở F1 mang tính trạng trội

(của bố hoặc của mẹ)

F2 có tỉ lệ 3:1

GV: Nhận xét -> Chốt kiến thức

Nhấn mạnh: vai trò di truyền như nhau

của bố và mẹ

Y/cầu cá nhân làm bài tập điền từ

HS: Cá nhân tự làm -> nội dung qui luật

phân li

- Thể đồng hợp: Kiểu gen chứa cặp gen tương ứng giống nhau (AA, aa)

- Thể dị hợp: Kiểu gen chứa cặp gen tương ứng khác nhau (Aa, Bb)

2 Thí nghiệm:

Lai hai giống đậu Hà lan khác nhau

về một cặp tính trạng thuần chủng tương phản:

Pt/c Hoa đỏ x Hoa trắng

F1 Hoa đỏ (100%)

F2 3 hoa đỏ : 1 hoa trắng ->Nhận xét: F1 đồng tính

F2 phân li tỉ lệ: 3 trội:1 lặn

3 Nội dung qui luật phân li:

Trong quá trình phát sinh giao tử, mỗi nhân tố di truyền trong cặp nhân tố di truyền phân li về một giao tử và giữ nguyên bản chất như

ở cơ thể thuần chủng của P

b) Hoạt động 2 (15’) Menđen giải thích kết quả thí nghiệm GV: - G/thiệu quan niệm đương thời về DT

hòa hợp

- Quan niệm của Menđen về giao tử

thuần khiết

- Giới thiệu sơ đồ giải thích kêt quả của

Menđen

GV: Yêu cầu HS thực hiện lệnh mục II:

Tỉ lệ các loại giao tử ở F1 và tỉ lệ các loại

hợp tử ở F2?

HS: Tỉ lệ giao tử ở F1: 1A: 1a

Tỉ lệ hợp tử ở F2: 1AA: 2Aa: 1aa

GV: Tại sao F2 lại có tỉ lệ 3 đỏ: 1 trắng?

HS: Vì thể dị hợp Aa biểu hiện kiểu hình

giống như thể đồng hợp AA

GV: Rút ra kết luận về cách giải thích thí

nghiệm của Menđen

II Menđen giải thích kết quả thí nghiệm:

Qui ước: Gọi gen A qui định tính trạng hoa đỏ, gen a qui định tính trạng hoa trắng

Pt/c Hoa đỏ x Hoa trắng

AA aa

GP A a

F1 Aa (100% hoa đỏ)

F1 x F1 Aa x Aa

GF1 A, a A, a

F2 1AA : 2Aa : 1aa

3 hoa đỏ : 1 hoa trắng

 Giải thích kết quả thí nghiệm:

- Mỗi tính trạng do cặp nhân tố

di truyền (gen) qui định

- Trong quá trình phát sinh giao

tử có sự phân li của cặp gen

- Các gen được tổ hợp lại trong thụ tinh

IV Củng cố (3’):

1 Phân biệt tính trạng trội và tính trạng lặn?

2 Menđen đã giải thích kết quả thí nghiệm của mình như thế nào?

3 GV gọi một HS đọc phần ghi nhớ SGK

V Dặn dò – hướng dẫn về nhà (2’):

- Hướng dẫn HS làm bài tập 4 (SGK), hướng dẫn cách qui ước gen

- Trả lời câu hỏi 1, 2, 3 (tr.10 SGK)

- Làm bài tập 4

- Đọc và nghiên cứu bài 3: “Lai một cặp tính trạng (tt)”

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 3 : LAI MỘT CẶP TÍNH TRẠNG (Tiếp theo)

A Mục tiêu:

 Kiến thức:

- Hiểu và trình bày được nội dung, mục đích của phép lai phân tích

- Hiểu và giải thích được vì sao qui luật phân li chỉ nghiệm đúng trong những điều kiện nhất định

- Nêu được ý nghĩa của qui luật phân li đối với lĩnh vực sản xuất

- Hiểu và phân tích được sự di truyền trội không hoàn toàn (DT trung gian) với di truyền trội hoàn toàn

 Kỹ năng:

Phát triển kỹ năng phân tích, tư duy lôgíc,

 Thái độ:

Củng cố niềm tin vào khoa học

B Phương pháp:

Nêu và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm,

C Chuẩn bị:

1.GV: Tranh H.2.1, H.2.3 SGK

2 HS: Đọc và nghiên cứu bài ở nhà, kẻ bảng 2 vào vở bài tập

D Tiến trình lên lớp:

I Ổn định (1’):

II Bài cũ (5’)

1 Trình bày nội dung và ý nghĩa của di truyền học?

2 Nêu nội dung phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen?

III Bài mới:

1 ĐVĐ (1’):

Menđen đã tiến hành thí nghiệm lai một cặp tính trạng như thế nào? Kết quả ra sao?

2 Triển khai bài dạy: