Giáo án lịch sử lớp 8 Tuần 1Tiết 1+ 2 Ngày soạn: 23/8 Ngày dạy: Phần I: Lịch sử thế giới Lịch sử thế giới cận đại Từ giữa thế kỷ XVI đến năm 1917 Chương I: Thời kỳ xác lập của chủ nghĩa
Trang 1Giáo án lịch sử lớp 8 Tuần 1
Tiết 1+ 2
Ngày soạn: 23/8 Ngày dạy:
Phần I: Lịch sử thế giới Lịch sử thế giới cận đại (Từ giữa thế kỷ XVI đến năm 1917)
Chương I: Thời kỳ xác lập của chủ nghĩa Tư bản (Từ giữa thế kỷ XVI đến nửa sau thế kỷ XIX) Bài 1: Những cuộc cách mạng tư sản đầu tiên A/ Mục tiêu:
+ Kiến thức:
- Giúp học sinh nắm được: nguyên nhân, diễn biến, tính chất, ý nghĩa lịch sử của Cách Mạng Hà Lan giữa thế kỷ XVI, Cách mạng Anh giữa thế kỷ XVII Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa anh ở Bắc Mĩ và việc thành lập hợp chủng quốc Mĩ (Hoa Kỳ)
- Các khái niệm cơ bản trong bài, chủ yếu là khái niệm “ cách mạng tư sản”
* Giới thiệu bài:
- Giáo viên nhắc lại những kiến thức đã học ở lớp 7, dẫn dắt chuyển sang bài mới:
“ Trong lòng chế độ phong kiến suy yếu đã nảy sinh và bước đầu phát triển nền sản xuất của chủ nghĩa tư bản” Bài hôm nay
* Dạy và học bài mới:
- Học sinh đọc mục 1 SGK
? Nền sản xuất mới được ra đời trong
điều kiện lịch sử như thế nào?
GV: Trong lòng xã hội phong kiến , bị
chính quyền phong kiến kìm hãm, xong
không ngăn được sự phát triển của nó
? (học sinh khá) Vì sao nó không bị
ngăn chặn:
? Những sự kiện nào chứng tỏ nền sản
xuất mới tư bản chủ nghĩa phát triển?
I Sự biến đổi về kinh tế, xã hội Tây Âu trong các thế kỷ XV-XVII Cách mạng
Hà Lan Thế kỷ XVI
1 Một nền sản xuất mới ra đời.
- Trong lòng Xã hội phong kiến đã suy yếu
- ở Tây Âu Xã hội các xưởng dệt vải,
Trang 2Học sinh trả lời
Giáo viên nhấn mạnh về sự ra đời của
các xưởng thủ công, thành thị ngân
hàng Đó là nền sản xuất tư bản chủ
nghĩa
? Cùng với sự phát triển của sản xuất, sự
chuyển biến của XH ra sao?
? Sẽ dẫn tới hậu quả gì?
Giáo viên; Đó là nguyên nhân chủ yếu
dẫn tới các cuộc đấu tranh
? Hãy nêu những biểu hiện mới về kinh
tế xã hội ở Tây Âu trong các thế kỷ
? Nguyên nhân nào dẫn tới cuộc đấu
tranh nhân dân Nê-Đéc- Lan?
? Tóm tắt diễn biến chính của cuộc
Hà Lan được giải phóng tạo điều kiện
cho Chủ nghĩa tư bản phát triển
? Cách mạng Hà Lan được coi là cuộc
Cách mạng Tư sản? đầu tiên trên thế
giới vì sao?
(Nó đánh đổ chế độ phong kiến, xây
dựng một xã hội mới tiến bộ hơn)
- Hướng dẫn học sinh thảo luận
nhóm theo câu hỏi
? Sự phát triển chủ nghĩa Tư bản ở Anh
như thế nào?
- Các mặt phát triển?
- Hệ quả khác?
? Vì sao nông dân phải rời bỏ quê
hương đi nơi khác sinh sống?
Giáo viên giải thích
luyện kim, nấu đường Thuê mướn nhân công
- Nhiều thành thị trở thành trung tâm sản xuất, buôn bán
+ Diễn biến;
Nhân dân Nê-Đéc- Lan nhiều lần nổ dậy mạnh mẽ nhất là cuộc đấu tranh tháng 8-1566
+ Kết quả:
Bị đàn áp đẫm máu
- Đến năm 1581 thành lập nước cộng hoà Hà Lan
- Đến năm 1648 Nền độc lập của Hà Lan mới chính thức được công nhận + ý nghĩa:
- Cách mạng Hà Lan được coi là cuộc Cách mạng Tư sản đầu tiên trên thế giới
II Cách mạng Anh giữa TK XVII.
1 Sự phát triển của Chủ nghĩa tư bản
ở Anh.
- Nhiều công trường thủ công ra đời
- Nhiều trung tâm lớn về công nghiệp, thương mại, tài chính được hình
thành(tiêu biểu là Luân Đôn)
- Những phát minh mới về kỹ thuật
- Số đông địa chủ là quý tộc vừa và nhỏ
Trang 3? Em hiểu quý tộc mới như thế nào/
? Vẽ sơ đồ về cấu tạo xã hội Anh?
Vua(chế độ quân chủ chuyên chế)>< Tư
sản(quý tộc mới)
Nông dân lao động
Cách mạng
Giáo viên: Sự thay đổi về kinh tế,
nguyên nhân>< gay gắt.cuộc cách mạng
- Giáo viên dựa vào lược đồ
SGK trình bày cuộc nội chiến xảy ra
? Các đại biểu đã có hành động như thế
nào?
(Tố cáo chính sách cai trị của vua sáclơ
I.)
? Thái độ của nhân dân như thế nào?
? cuộc nội chiến bùng nổ vào thời gian
nào? kết quả?
Cho các nhóm thảo luận giai đoạn 2
Nội dung thảo luận:
? Giai đoạn 2… diễn ra như thế nào?
? Trước sức ép của nhân dân, crômoen
(Nhà vua không nắm thực quyền, mọi
quyền lực quốc gia thuộc về Tư sản và
quý tộc mới – Thực chất vẫn là chế độ
tư bản)
? Cuộc cách mạng tư sản Anh đưa lại
quyền lợi cho ai? Ai lãnh đạo CM? CM
có triệt để không?
Học sinh đọc câu hỏi của Mác
? Em hiểu như thế nào về câu nói trên
của Mác
=> kinh doanh theo lối tư bảnđuổi tá điền, thuê nhân công Họ trở thành tầng lớp quý tộc mới
- Nông dân trở nên nghèo khổ phải đi nơi khác
- Nước Anh trở thành nước cộng hoà
- Mọi quyền hành thuộc về quý tộc mới
và tư sản
- Nông dân, binh lính khó khăn được hưởng một chút quyền lợi => Họ tiếp tục nổi dậy đấu tranh…
- 12-1699 quốc hội => đảo chính … chế
độ quân chủ lập hiến ra đời
3 ý nghĩa lịch sử của cánh mạng tư sản Anh giữa thế kỷ XVII.
- …Cm mở đường cho CNTB phát triển mạnh mẽ hơn, đem lại thắng lợi cho giai cấp tư sản và quý tộc mới
* Củng cố hướng dẫn
Trang 4- Giáo viên khái quát nội dung bài học
+ Sự phát triển của chủ nghĩa Tư bản
+ Diễn biến của Cách mạng tư sản Anh
+ Kết quả và ý nghĩa
- Hướng dẫn học sinh về học bài
- Đọc trước mục II
* Rút kinh nghiệm: .
- Kiểm tra bài cũ
? Tóm tắt diễn biến của cách mạng tư sản Anh?
? ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tư sản Anh?
* Bài mới
1 Giới thiệu baì: Giáo viên dẫn dắt đi
vào mục III
2 Dạy và học bài mới:
- Giáo viên treo lược đồ :13 thuộc địa
của Anh ở Bắc Mĩ
- Chỉ trên lược đồ 13 thuộc địa cho học
sinh quan sát
Học sinh đọc phần chữ nhỏ SGK
? Vì sao nhân dân các thuộc địa ở Bắc
Mĩ đấu tranh chống thực dân Anh
Thực dân Anh cướp đoạt tài nguyên
thuế má nặng nề, độc quyền buôn bán
? Mâu thuẫn giữa thuộc địa và chính
quốc nảy sinh vì sao?
? Tóm tắt diễn biến của chiến tranh?
- Giới thiệu đôi nét về tiểu sử và vai trò
- Thực dân Anh tìm mọi cách ngăn cản
sự phát triển chủ nghĩa tư bản ở các thuộc địa
- Nhân dân đối lập gay gắt với chính quốc
2 Diễn biến cuộc chiến tranh
- Tháng 12-1773 Nhân Dân cảng Bơxtơn tấn công 3 tầu chở chè của Anh
- Từ 5-9 đến 26-10 –1774 đại biểu các thuộc địa ở Bắc Mỹ họp hội nghị lục địa
- Tháng 4 –1775 chiến tranh bùng nổ
Trang 5- Liên hệ thực tế.
? ở Mỹ, Nhân dân lao động có được
hưởng các quyền đã được nêu trong
tuyên ngôn hay không?
- Học sinh đọc tiếp SGK “ Chiến tranh
vẫn tiếp diễn”
- Học sinh đọc phần chữ nhỏ SGK
? Cuộc chiến tranh giành độc lập của 13
thuộc địa ở Bắc Mỹ đem lại kết quả như
thế nào?
Giáo viên trình bày một số nội dung của
- Học sinh đọc đoạn chữ nhỏ SGK
? Cuộc chiến tranh giành độc lập của 13
thuộc địa ở Bắc Mỹ có ý nghĩa như thế
- Chiến tranh vẫn tiếp diễn
- Ngày 17-10-1777 Quân khởi nghĩa thắng một trận lớn ở Xaratôga
3 Kết quả và ý nghĩa cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ.
- Giáo viên nhấn mạnh một số ý cơ bản:
- Đối lập giữa chế độ phong kiến với sự phát triển của sản xuất tư bản chủ nghĩa dẫn tới những cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu là cách mạng Hà Lan Cách mạng
tư sản Anh và chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa ở Bắc Mỹ
- Nhân dân có vai trò quyết định thắng lợi của cách mạng
- Thắng lợi của Cách Mạng mở ra một kỷ nguyên thời kỳ mới trong lịch sử
1, Lập niên biểu theo hai cột
* Rút kinh nghiệm: Ngày tháng năm
Trang 6Tuần 2
Tiết:3
Ngày soạn:2/9 Ngày dạy:
Cách mạng tư sản pháp(1789-1794) A/ Mục tiêu
+ Kiến thức
- Học sinh hiểu biết và hiểu những sự kiện cơ bản và diễn biến của cách mạng qua các giai đoạn, vai trò của nhân dân trong việc đưa đến thắng lợi và phát triển của cách mạng
- Nắm được ý nghĩa lịch sử của cách mạng tư sản
+ Tư tưởng
Nhận thức tính chất hạn chế của cách mạng tư sản
Bài học kinh nghiệm rút ra từ cách mạng tư sản pháp(1789)
+ Kỹ năng
- Vẽ, sử dụng bản dồ, lập niên biểu, bảng thống kê
- Biết phân tích, so sánh các sự kiện, liên hệ kiến thức đang học với cuộc sống
B/ Tài liệu thiết bị
- Bản dồ nước pháp thế kỷ XVIII
- Tìm hiểu nội dung các hình trong SGK
- Tra cứu các thuật ngữ, khái niệm
C/ Tiến trình
* Kiểm tra bài cũ
? Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa ở Bắc Mỹ có ý nghĩa lịch sử như thế nào?
1 Giới thiệu bài:
GV: Cách mạng tư sản đã thành công ở một số nước như chúng ta đã học Cách mạng tiếp tục nổ ra trong đó ở nước pháp đạt đến sự phát triển cao Vì sao cách mạng tư sản nổ ra và phát triển ở pháp? Cách mạng trải qua những giai đoạn nào?
ý nghĩa lịch sử ra sao? Chúng ta cần tìm hiểu…
2 Dạy và học bài mới:
Trang 7- Phải đóng thuế và làm nghĩa vụ
với phong kiến
? Quan sát hình 5 SGK Hãy miêu tả
tình cảnh của người nông dân trong xã
hội pháp lúc bấy giờ?
(Giáo viên miêu tả lại- Sách giáo viên)
- Quan sát hình 6-7-8 SGK
Đọc các nội dung ghi bên dưới?
? Nêu một vài điểm chủ yếu trong tư
tưởng của Mông-te , Grutxô, vôn te?
- Học sinh đọc nội dung mục 1
? Sự suy yếu của chế độ quân chủ
chuyên chế thể hiện ở những điểm nào?
?Vì sao nhân dân đứng dậy đấu tranh?
2 Tình hình chính trị - xã hội
- Trước cách mạng: Pháp là một nước quân chủ chuyên chế
- Xã hội phong kiến nước pháp chia bằng 3 đẳng cấp( Như sơ đồ)
3 Đấu tranh trên mặt trận tưởng
- Mông – te-xki-ơ,Ggrutxô nói về quyền
tự do của con người và dân tộc
- Vôn te: Thể hiện quyết tâm đánh đổ bọn phong kiến thống trị và tăng lữ
II/ Cách mạng bùng nổ
1 Sự khủng hoảng của chế độ quân chủ chuyên chế:
- Dưới thời LuIXVI
- Số nợ nhà nước vay của tư bản-vua phải thu nhiều thuế
- Công nghiệp, thương nghiệp bị đình đốn
=> công nhân bị thất nghiệp
Đẳng cấp thứ 3
Trang 8- Học sinh đọc thầm mục 2
? Hội nghị 3 đẳng cấp được họp ở đâu?
? Không khí hội nghị như thế nào?
? Đại biểu đẳng cấp 3 họp với nội dung
- Giáo viên dùng bức tranh tấn công
pháo đài – nhà tù Baxti.Nói về cuộc đấu
tranh của quần chúng
? Vì sao việc đánh chiếm pháo đài
BaXti đã mở đầu cho thắng lợi của cách
mạng
- Nhân dân đấu tranh mạnh mẽ chống phong kiến
2 Mở đầu thắng lợi của cách mạng.
- Vua triệu tập hội nghị 3 đẳng cấp(1789) tại cung điện Vecsai…
- 17- 6 đại biểu đẳng cấp 3 họp tuyên bố quốc hội lập hiến
- Vua, quý tộc dùng quân đội uy hiếp
- Nhân dân binh lính phản đối
- 14/7 300000 quần chúng pa ri quần chúng được vũ trang tấn công chiếm pháo đài, nhà tù Ba-Xti
- Chế độ quân chủ chuyên chế bị giáng đòn đầu tiên quan trọng thắng lợi Ngày tấn công pháo đài được coi là ngày thắng lợi
3 Củng cố
? Cách mạng tư sản pháp đã mở đầu và thắng lợi ra sao?
(Giáo viên khái quát lại nội dung bài học
4 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài, nắm vững vị trí, quyền lợi của 3 đẳng cấp
- Cuộc khủng hoảng của chế độ quân chủ chuyên chế
- Mở đầu và thắng lợi của cách mạng
- Đọc tiếp mục III
5 Rút kinh nghiệm:
* Kiểm tra bài cũ
? Cách mạng tư sản pháp mở đầu thắng lợi như thế nào?
1 Giới thiệu bài: Giáo viên khái quát lại nội dung mục I, mục II, dẫn dắt vào mục III.
2 Dạy và học bài mới
- Đọc nội dung mục 1 III/ Sự phát triển của cách mạng
Trang 9? Cách mạng thắng lợi ở pari có ý nghĩa
như thế nào?
? Thực chất của cách mạng là gì?
? Tuyên ngôn và hiến pháp 1791 phục
vụ quyền lợi của ai là chủ yếu?
? Quần chúng có được hưởng quyền gì
không?
? Sự thoả hiệp của giai cấp tư sản với
phong kiến thể hiện ở điểm nào?
? Vì sao phải thoả hiệp?
- Học sinh đọc mục 2
? Cuộc khởi nghĩa 10-8-1792 của quần
chúng đưa ra kết quả gì?
- Mùa xuân 1793 Anh cùng phong kiến
Châu Âu tấn công pháp
? Trình bày diễn biến chiến sự trên đất
pháp từ những năm 1792-1793
? Vì sao nhân dân pari phải lật đổ phái
Gi-Rông- Đanh?
- Học sinh đọc mục3
? Rô- be-spie là người như thế nào?
(Giáo viên nêu)
? Những biện pháp của chính quyền
Gia- Cô - Banh?
? Em có nhận xét gì về các biện pháp
của chính quyền Gia-cô-banh?
? Vì sao sau năm 1974, cách mạng tư
sản pháp không thể tiếp tục phát triển?
Rô- be-spie và các bạn chiến đấu lại bị
- Trong nước phản động nổi loạn
- Phái Gi-Rông-Đanh chỉ lo củng cố quyền lực
- 2-6-1793 nhân dân pari phải lật đổ phái Gi-Rông-Đanh
3 Chuyên chính dân chủ cách mạng ()
- Quốc hội do phái Gia-cô-Banh chiếm
đa số cử ra uỷ ban cứu nước, đứng đầu
là Rô- be-spie
- Chính quyền cách mạng thi hành nhiều chính sách kiên quyết để trừng trị bọn phản loạn
4 ý nghĩa lịch sử
- Cách mạng… lật đổ giai cấp phong kiến đưa giai cấp tư sản lên nắm quyền xoá bỏ nhiều trở ngại
- Hạn chế: Chưa đáp ứng được quyền lợi của nhân dân
3.Củng cố hướng dẫn
- Giáo viên khái quát nội dung bài học
- Học bài và đọc trước bài 3, hướng dẫn học sinh làm câu hỏi 1 SGK
4.Rút kinh nghiệm:
Trang 10Ngày tháng năm
Tuần 3
Tiết:5
Ngày soạn:14/9 Ngày dạy:
Bài 3: Chủ nghĩa tư bản được xác lập- Trên phạm vi thế giới A/ Mục tiêu:
+ Kiến thức:
- Học sinh nắm được cách mạng chủ nghĩa-hệ quả
- Sự xác lập của chủ nghĩa tư bản trên phạm vi thế giới
- Khai thác nội dung và sử dụng kênh hình trong SGK
- Biết phân tích sự kiện để rút ra kết luận
B/ Tài liệu thiết bị
- Tìm hiểu nội dung các kênh hình trong SGK
- Đọc và sử dụng các bản đồ trong SGK
- Sưu tầm một số tài liệu tham khảo cần thiết cho bài
C/ Tiến trình
- Kiểm tra bài cũ
? ý nghĩa lịch sử của cách mạng tư sản pháp?
1 Giới thiệu bài (Giáo viên…)
2 Dạy và học bài mới
- Học sinh đọc SGK mục 1
? Quan sát hình 12,13 em thấy việc kéo
sợi đã thay đổi như thế nào?
? Khi máy kéo sợi ra đời điều gì xảy ra?
(Năng xuất lao động tăng )
? Máy hơi nước ra đời có tác dụng như
thế nào?
I/ Cách mạng công nghiệp
1 Cách mạng công nghiệp anh
+ Ngành dệt
- Máy kéo sợi Giên-Ni
- 1769 ác-carai-tơ phát minh ra máy kéo sợi chạy bằng sức nước
- Năm 1785, ét –mơn cacrai chế tạo ra máy dệt đầu tiên, năng xuất dệt tăng gần
40 lần
- 1784 Giêm oát hoàn thành việc phát minh ra máy hơi nước
Trang 11- Cho học sinh đọc đoạn chữ nhỏ trang
công nghiệp ở Anh từ 1760=>1840?
GV: Đây là cuộc cách mạng công
nghiệp=> sản xuất phát triển nhanh
? Vì sao cách mạng công nghiệp ở Pháp
lại phát triển nhanh hơn?
(Nhờ đẩy mạnh sản xuất gang, thép sử
dụng nhiều máy hơi nước
Trong 20 năm
?Trình bày sự phát triển của cách mạng
công nghiệp ở Đức?
- Học sinh đọc đoạn chữ nhỏ
? Vì sao cách mạng công nghiệp ở Đức
lại phát triển nhanh về tốc độ và năng
xuất?
(Tiếp thu thành tựu kỹ thuật ở Anh)
- Học sinh quan sát 2 lược đồ (17-18)
nêu những biến đổi của Anh sau cách
mạng công nghiệp? So sánh?
Nước Anh giữa thế kỷ XVIII
- Chỉ có một số trung tâm sản xuất thủ
- Công nghiệp hoá diễn ra đầu tiên ở Anh
Anh từ một nước nông nghiệp trở thành một nước công nghiệp phát triển nhất thế giới
2 Cách mạng công nghiệp ở pháp - Đức
đã phát triển với tốc độ nhanh và đạt kết quả
- Máy móc được sử dụng trong nông nghiệp
Nước Anh nửa đầu đầu thế kỷ XIX
- Xuất hiện vùng công nghiệp mới bao trùm hầu hết nước Anh
- Xuất hiện những trung tân khai thác than đá
Trang 12- Gọi học sinh đọc đoạn chữ nhỏ SGK.
3 Củng cố hướng dẫn
? Quá trình diễn ra cuộc cách mạng ở các nước Anh, pháp, Đức như thế nào?Hệ quả của nó?
- Giáo viên khái quát nội dung bài học
- Học bài, trả lời câu hỏi cuối bài
- Đọc tiếp mục II
4 Rút kinh nghiệm
Tiết 6
Tiếp bài 3: Chủ nghĩa tư bản được xác lập trên phạm vi toàn thế giới
A/ Mục tiêu: (Mục tiêu chung)
B/ Tài liệu thiết bị
Chuẩn bị như tiết 1
? Nguyên nhân nào dẫn tới cuộc đấu
tranh giành độc lập lên cao ở các nước
Mỹ – La – Tinh?
(phong trào dân tộc,dân chủ đã thúc đẩy
cuộc đấu tranh giành độc lập )
? Quan sát lược H10, lập bảng thống kê
các quốc gia tư sản ở khu vực Mỹ la
tinh theo thứ tự niên đại thành lập?
? Quan sát hình (21), hãy mô tả hoàn
cảnh bức tranh đó?
( Đây là địa điểm nổ ra cách mạng, cuộc
đàn áp đẫm máu của quân đội chống
quần chúng khởi nghĩa (2-1848 ở pari)
? Trong sự thống nhất này, vai trò của
quần chúng như thế nào?
(Quần chúng nhân dân dưới sự lãnh đạo
của người anh Hùng Ga-Ga-Ri đã đóng
vai trò quan trọng
- học sinh quan sát hình 22
II/ Chủ nghĩa tư bản xác lập trên phạm
vi thế giới.
1 Cuộc cách mạng tư sản thê kỷ XIiX
- Sang thế kỷ XIX, do sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế tư bản chủ nghĩa, phong trào dân tộc
- Do tác động của chiến tranh giành độc lập dân tộc ở Bắc Mỹ
- ở Châu Âu tháng 7-1830 phong trào cách mạng tư sản nổ ra ở Pháp rồi lan ra nhiều nước: Bỉ, Đức, Italya
- ở Đức, Italya: Nhiệm vụ của cách mạng là thống nhất đát nước, mở đường cho kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển
- Mười năm sau cách mạng 1848-1849 cơn bão táp cách mạng mới lại bùng lên
Trang 13? Bức tranh này chứng tỏ điều gì?
- quan sát hình 2/23, hãy miêu tả
không khí buổi lễ tuyên bố thống
nhất nước Đức tháng 1-1871 tại
cung điện Vecsai?
? Chủ nghĩa tư bản được xác lập ở Nga
như thế nào?
? Em có nhận xét gì về cuộc cải cách …
này?(Mở đường cho nước Nga chuyển
nhanh sang chủ nghĩa tư bản)
- Học sinh đọc mục 3 SGK
? Vì sao các nước tư bản phương tây
đẩy mạnh xâm chiếm thuộc địa?
(Đặc biệt là ấn độ, Trung Quốc và Khu
vực Đông Nam á)
- Đọc lại đoạn chữ nhỏ
? Tình hình Châu Phi vào nửa đầu thế
kỷ XIX như thế nào?
( Đọc đoạn chữ nhỏ T27 cuối bài)
? Kết quả?
1871: Nước Đức được thống nhất từ 38 quốc gia
+ ở Nga:
- dưới áp lực nông nô 2-1861 Nga Hoàng ban bố “sắc lệnh giải phóng nông nô”
3 Sự xâm lược của tư bản phương Tây đối với các nước á, Phi.
- Cách mạng công nghiệp kinh tế tư bản chủ nghĩa Anh, Pháp phát triển nhanh
=> tăng nhu cầu tranh giành thị trường Đẩy mạnh xâm lược các nước phương Đông
- Đến nửa sau thế kỷ XIX thực dân phương tây muốn tìm cách đi sâu vào đất liền
- Kết quả: Hầu hết các nước Châu á, Châu Phi lần lượt trở thành thuộc địa hoặc phụ thuộc của thực dân phương tây
Quan sát lược đồ H19 T23 lập bảng hệ thống kê các quốc gia tư sản ở khu vực Mĩ
La Tinh theo thứ tự niên đại thành lập
- Học bài, đọc bài 4
D/ Rút kinh nghiệm:
Ngày tháng năm
Trang 14Tuần 4
Tiết:
Ngày soạn:17/9 Ngày dạy:
Bài 4: Phong trào công nhân và sự ra đời của chủ nghĩa Mác
A/ Mục tiêu
+ Kiến thức:
Học sinh nắm được các phong trào đấu tranh đầu tiên của giai cấp công nhân ở nửa đầu thế kỷ XIX
- Các Mác, F ăng ghen và sự ra đời của Chủ nghĩa khoa học
- Lý luận Cách mạng của giai cấp vô sản
- Bước tiến mới của phong trào công nhân từ 1848 – 1870
+ Tư tưởng: Giáo dục học sinh
- Lòng biết ơn các nhà sáng lập ra chủ nghĩa khoa học – Lý luận cách mạng soi đường cho giai cấp công nhân đấu tranh
- Tinh thần quốc tế chân chính, tinh thần đoàn kết của giai cấp công nhân
+ Kỹ năng:
- Biết phân tích, đánh giá về quá trình phát triển của phong trào công nhân
- Biết tiếp cận với văn kiện lịch sử – Tuyên ngôn của Đảng cộng sản
B/ Phương tiện dạy học
- Tranh ảnh trong SGK, ảnh chân dung C.Mác, Făng ghen phóng to
- Văn kiện tuyên ngôn Đảng cộng sản
C/ Tiến trình
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
? Nêu các cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu ở Thế kỷ XIX?
3 Bài mới
* Giới thiệu bài: Sự phát triển nhanh chóng của chủ nghĩa tư bản càng làm tăng
thêm sự đối lập giữa 2 giai cấp tư sản và vô sản Để giải quyết mâu thuẫn đó giai cấp vô sản đã tiến hành cuộc đấu tranh như thế nào?
- Giáo viên dẫn dắt
? Giai cấp công nhân đã đấu tranh
I/ Phong trào công nhân nửa đầu thế
kỷ XIX
Trang 15chống chủ nghĩa tư bản như thế nào?Vì
sao?
- Học sinh đọc mục 1:
- Quan sát hình 24 SGK
? Miêu tả cuộc sống của công nhân
Anh? đặc biệt là trẻ em?
? Vì sao công nhân đập phá máy móc và
bãi công?
Tình cảnh
- Gọi học sinh đọc đoạn chữ nhỏ SGK
? Vì sao giới chủ lại thích lao động trẻ
em?
- Tiền lương trả thấp
- Lao động nhiều giờ
- Chưa có ý thức đấu tranh
? Qua bức tranh hình 24, phát biểu suy
nghĩ của mình về quyền trẻ em hôm nay
( Được chăm sóc, bảo vệ, được học
hành vui chơi, được gia đình và xã hội
quan tâm, pháp luật bảo vệ)
? Trong quá trình đấu tranh công nhân
đã đấu tranh bằng hình thức nào? vì
sao?
Giáo viên giải thích: Công đoàn là tổ
chức nghề nghiệp của công nhân
- Học sinh đọc mục 2 SGK
? Nêu những phong trào đấu tranh tiêu
biểu của công nhân Pháp, Đức, Anh
- Học sinh dựa vào SGK trả lời
- Quan sát hình 25:
? Nhận xét hình thức đấu tranh, tinh
thần đấu tranh của công nhân Anh ?
? Phong trào công nhân Châu Âu (1830
-1840) có điểm chung gì khác so với
phong trào công nhân trước đó ?
(Có sự đoàn kết đấu tranh, trở thành lực
lượng chính trị độc lập, đấu tranh chính
trị trực tiếp chống lại giai cấp tư sản.)
? Tại sao phong trào đấu tranh của công
nhân đều không giành được thăng lợi?
1 Phong trào phá máy và bãi công
- Sự bóc lột nặng nề của giai cấp tư sản
- Tình cảnh của công nhân vô cùng khốn khổ
- Giới chủ thích sử dụng lao động trẻ em
- Vào cuối thế kỷ XVIII phong trào đấu tranh đập phá máy mócvà đốt công xưởng nổ ra mạnh mẽ ở Anh
- Đầu thế kỷ XX phong trào lan ra các nước khác: Pháp, Bỉ, Đức
- 1834 Thợ tơ Liông khởi nghĩa
- 1844 công nhân dệt vùng Din(Đức) khởi nghĩa
Sơ-Lê 1836 Sơ-Lê 1847: Phong trào công nhân rộng lớn, có tổ chức ở Anh " Phong trào hiến chương”
- Phong trào đấu tranh .phát triển mạnh, quyết liệt, thể hiện sự đoàn kết, tính chính trị của công nhân
- Phong trào công nhân thất bại bị bị đàn
áp, chưa có lý luận cách mạng đúng đắn , thiếu tổ chức lãnh đạo nhưng đã đánh dấu sự trưởng thành của phong trào công nhân quốc tế và tạo điều kiện
Trang 16cho sư ra đời của lý luận cách mạng
2 Kiểm tra: Nêu các sự kiện chủ yếu của phong trào công nhân Châu Âu
(1830-1840)? Vì sao các phong trào đều thất bại?
3 Bài mới
* Giới thiệu bài: Giáo viên nêu vấn đề
- Học sinh đọc SGK
? Trình bày vài nét về cuộc đời và sự
nghiệp của Mác Và ăng ghen
- Học sinh trình bày
- Giới thiệu chân dung Mác và ăng ghen
? Qua cuộc đời và sự nghiệp của Mác và
ăng ghen, em có suy nghĩ gì về tình bạn
giữa Mác và ăng ghen?
(Tình bạn đẹp, cao cả và vĩ đại được xây
dựng trên cơ sở tình bạn, tình yêu chân
chính, tinh thần vượt khó giúp đỡ nhau
để phục vụ sự nghiệp cách mạng
? Điểm giống nhau nổi bật trong tư
tưởng của Mác và ăng ghen là gì?
II/ Sự ra đời của chủ nghĩa Mác:
- Nhận thức rõ bản chất của chế độ tư bản là bóc lột của chế độ tư bản là bóc lột và nỗi thống khổ của giai cấp công nhân và nhân dân lao động
- Cùng đứng về phía giai cấp công nhân
Trang 17- Học sinh đọc mục 2 SGK
? Đồng minh những người cộng sản
được thành lập như thế nào?
- Hướng dẫn học sinh tìm hiểu
- Học sinh đọc đoạn chữ in nghiêng
? Nội dung chính của tuyên ngôn?
? Câu kết của tuyên ngôn " Vô sản tất cả
các nước đoàn kết lại" có ý nghĩa gì?
(Nêu cao tinh thần đoàn kết quốc tế vô
sản)
- Giới thiệu hình 28 khẳng định nội
dung chủ yếu của tuyên ngôn
? Sự ra đời của tuyên ngôn Đảng Cộng
Sản có ý nghĩa gì?
- Giáo viên dẫn dắt học sinh nhớ lại
phong trào công nhân
? Tại sao những năm 1848 – 1849,
phong trào công nhân Châu Âu phát
- Học sinh dựa vào SGK để trả lời
và có tư tưởng đấu tranh chống lại xã hội tư bản bất công, xây dựng một xã hội tiến bộ
- Sự ra đời của tổ chức đồng minh
- Vai trò to lớn của Mác ăng ghen
- 2-1848 tuyên ngôn của Đảng Cộng sản được thông qua ở Luân Đôn
ND: Khẳng định sự thay đổi của chế độ
xã hội trong lịch sử xã hội loài người
- Giai cấp công nhân có sự mệnh lịch sử là" Người đào mồ chôn chủ nghĩa tư bản"
- Tuyên ngôn của Đảng Cộng Sản là học thuyết về chủ nghĩa xã hội khoa học đầu tiên Đặt ra cơ sở cho sự ra đời của chủ nghĩa Mác Nó phản ánh quyền lợi của giai cấp công nhân và là vũ khí đấu tranh chống tư sản
3 Phong trào công nhân từ năm
1848-1870 Quốc tế thứ nhất.
a Phong trào công nhân từ 1848-1870
- Giai cấp công nhân đã trưởng thành trong đấu tranh, nhận thức đóng vai trò của giai cấp mình và vấn đề đoàn kết quốc tế
- Phong trào công nhân từ 1848-1849 đến năm 1870 tiếp tục phát triển
Trang 18? Vai trò của quốc tế thứ nhất?
- Giáo viên bổ xung về cuộc đấu tranh
trong nội bộ quốc tế thứ nhất
? Sự ra đời và hoạt động của quốc tế I
- Hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi cuối bài
- Đọc tài liệu tham khảo: Quốc tế thứ nhất trang 78 sách thiết kế bài giảng
Ngày soạn: Ngày dạy:
Chương II: Các nước Âu Mĩ cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX
Bài 5: Công xã pari 1871 A/ Mục tiêu
+ Kiến thức: Công xã Pari và cuộc cách mạng vô sản đầu tiên trên thế giới vì vậy
học sinh nắm được
- Nguyên nhân dẫn đến sự bùng nổ và diễn biến sự thành lập công xã pari
- Thành tựu nổi bật của công xã pari
- Công xã pari – Nhà nước kiểu mới của giai cấp vô sản
+ Tư tưởng: Giáo dục học sinh lòng tin vào năng lực lãnh đạo, quản lý nhà nước
của giai cấp vô sản, lòng căm thù đỗi với giai cấp bóc lột
+ Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng trình bày, phân tích một sự kiện lịch sử
- Sưu tầm các tài liệu lịch sử có liên quan
B/ Phương tiện dạy học
- Bản đồ Pari và vùng ngoại ô, nơi sảy ra công xã pari
- Vẽ sơ đồ bộ máy hội đồng công xã
- Các tài liệu tham khảo có liên quan đến bài
Trang 19giáo viên khẳng định: Thành quả của
cách mạng 4-9-1870 đã bị rơi vào tay
- yêu cầu học sinh đọc mục 2
? Nguyên nhân nào đưa đến cuộc khởi
nghĩa ngày 18-3-1871?
? Tường thuật cuộc khởi nghĩa ngày
18/03/1871
- Sử dụng bản đồ vùng ngoại ô Pari bổ
xung bài tường thuật Chín phủ tư sản
cho ChiE đứng đầu…
? Vì sao khởi nghĩa 18-03-1871 đưa tới
sự thành lập công xã?
Tính chất cuộc Khởi nghĩa 18-03-1871
là gì?
? Vì sao hội đồng công xã được nhân
dân nhiệt liệt hưởng ứng?
- Giáo viên sử dụng sơ đồ bộ máy hội
đồng công xã(Treo trên bảng) hướng
dẫn học sinh tìm hiểu tổ chức bộ máy
nhà nước của công xã
? Em có nhận xét gì về tổ chức bộ máy
công xã? Tổ chức bộ máy chính quyền
này có khác gì với tổ chức bộ máy chính
quyền tư sản?
Chính quyền tư sản không phục vụ
I/ Sự thành lập công xã
1 Hoàn cảnh ra đời của công xã
- Mâu thuẫn gay gắt không thể điều hoà giữa giai cấp tư sản và giai cấp vô sản
- Quân Đức xâm lược nước pháp
- 4-9-1870 nhân dân pari khởi nghĩa lật
đổ nền thống trị của đế chế II
- “ Chính phủ vệ quốc” của giai cấp tư sản được thành lập
- chính phủ vệ quốc bất lực hèn nhát xin đình chiến với Đức
- Sự tồn tại của nền đế chế II và việc tư bản pháp đầu hàng Đức
=> Nhân dân căm phẫn
- Giai cấp vô sản pari đã giác ngộ, trưởng thành tiếp tục cuộc đấu tranh
2 Cuộc khởi nghĩa ngày 18-3-1871 Sự thành lập công xã.
+ Nguyên nhân:
- Sư phản bội của giai cấp tư sản…
- Ngày 18-03-1871 quần chúng pari tiến hành khởi nghĩa
- Khởi nghĩa 18-03-1871 là cuộc cách mạng vô sản đầu tiên trên thế giới lật đổ chính quyền của giai cấp tư sản => đưa giai cấp vô sản lên nắm quyền
- Ngày 26-03-1871 tiến hành bầu cử hội đồng công xã
- Ngày 28-03-1871 hội đồng công xã được thành lập
II/ tổ chức bộ máy và chính sách của công xã pari.
- Tổ chức bộ máy công xã (Với nhiều văn bản) đảm bảo quyền làm chủ cho nhân dân, vì nhân dân
- Chính quyền tư sản chỉ phục vụ cho
Trang 20quyền lợi của nhân dân
? Căn cứ vào đâu để khẳng định công xã
pari là nhà nước kiểu mới?
( Học sinh dựa vào đoạn chữ nhỏ SGK
để trả lời)
- Giáo viên bổ xung nhấn mạnh
Nhà nước kiểu mới của giai cấp
vô sản
- Yêu cầu học sinh đọc mục 3 SGK
? Vì sao giai cấp tư sản quyết tâm tiêu
diệt công xã?
? Vì sao chính phủ Đức ủng hộ chính
phủ Véc sai?
? Nêu những sự kiện tiêu biểu về cuộc
chiến đấu giữa các chiến sỹ công xã và
quân véc sai?
- sử dụng hình 31, tường thuật cuộc
chiến đấu anh hùng của các chiến sỹ
(Học sinh dựa vào SGK nêu ý nghĩa)
? Vì sao công xã thất bài? Giáo viên gợi
ý học sinh trả lời…
quyền lợi giai cấp tư sản
- Hội đồng công xã đã ban bố và thi hành nhiều chính sách tiến bộ phục vụ lợi ích của nhân dân
* Chính trị:
- Tách nhà thờ ra khỏi nhà nước, giải tán quân đội và bộ máy cảnh sát cũ thành lập lực lượng vũ trang và an ninh nhân dân
* Kinh tế:
- Giao quyền làm chủ xí nghiệp cho công nhân…
* Giáo dục:
- Thi hành chính sách giáo dục bắt buộc
III/ Nội chiến ở Pháp ý nghĩa lịch sử của Công xã Pari.
- Bảo vệ quyền lợi giai cấp tư sản không ngần ngại bán rẻ tổ quốc, kế hoà ước với điều khoản có lợi cho quân Đức đàn áp
- Nêu cao tinh thần yêu nước đấu tranh kiên cường của nhân dân, cổ vũ nhân dân lao động toàn thế giới đấu tranh vì tương lai tốt đẹp
- Hướng dẫn học sinh làm các bài tập
a Lập niên biểu các sự kiện chính của công xã pari
b Tại sao nói công xã pari là nhà nước kiểu mới của giai cấp vô sản?
c Phân tích ý nghĩa, bài học của công xã pari
Trang 21D/ Rút kinh nghiệm:………
………
Tiết 10
Ngày soạn: Ngày dạy:
Bài 6: Các nước Anh-Pháp- Đức- Mỹ cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX
A/ Mục tiêu:
+ Kiến thức:
Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX các nước tư bản chủ yếu ở Âu, Mỹ chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa vì vậy học sinh nắm được
- Các nước tư bản lớn Anh, Pháp, Đức, Mỹ chuyển lên giai đoạn đế quốc chủ nghĩa
- Tình hình và đặc điểm cụ thể của từng nước đế quốc
- Những đặc điểm nổi bật của chủ nghĩa đế quốc
+ Tư tưởng:
- Nhận thức rõ bản chất của chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa đế quốc
- Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng, đấu tranh chống các thế lực gây chiến, bảo
vệ hoà bình
+ Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng phân tích sự kiện để hiểu đặc điểm và vị trí lịch sử của chủ nghĩa đế quốc
B/ Phương tiện dạy học
- Tranh ảnh về tình hình phát triển nổi bật của các nước đế quốc
- Lược đồ các nước đế quốc và thuộc địa của chúng đầu thế kỷ XX
* Giới thiệu bài:
- Giáo viên nêu vấn đề: Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX các nước tư bản Anh, Pháp, Đức, Mỹ phát triển chuyển mình mạnh mẽ sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa Trong quá trình đó, sự phát triển của các nước đế quốc có điểm gì giống và khác nhau…chúng ta cùng tìm hiểu
- Yêu cầu học sinh theo dõi SGK
? So với đầu thế kỷ XIX, cuối thế kỷ
XIX đầu thế kỷ XX, tình hình kinh tế
Anh có gì nổi bật? Vì sao?
? Sự phát triển công nghiệp Anh được
biểu hiện như thế nào?
? Vì sao giai cấp tư sản Anh chỉ chú
trọng đầu tư sang thuộc địa?
I/ Tình hình các nước Anh, Pháp, Đức, Mỹ
1 Anh
- Kinh tế phát triển chậm, mất dần vị trí độc quyền công nghiệp tụt xuống đứng hàng thứ 3 thế giới(Sau Mỹ, Đức)
- Nguyên nhân: Do công nghiệp Anh phát triển sớm, máy móc lạc hậu, giai cấp tư sản Anh ít chú trọng đầu tư trong nước, chỉ đầu tư sang thuộc địa kiếm lời
Trang 22? Thực chất 2 đảng ở Anh là gì?
Giáo viên giải thích…
? Vì sao chủ nghĩa đế quốc Anh được
mệnh danh là chủ nghĩa đế quốc thực
? Tại sao chủ nghĩa đế quốc Pháp mệnh
danh là “chủ nghĩa đế quốc cho vay lãi”
? Công nghiệp phát triển nhanh chóng
đưa đến sự phát triển của chủ nghĩa đế
quốc Đức có gì khác Anh, Pháp?
- Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX Công nghiệp Anh phát triển đứng thứ 3 thế giới
- Sự phát triển snag chủ nghĩa đế quốc được biểu hiện bằng vai trò nổi bật của các công ty độc quyền
- Nước Anh tồn tại chế độ quân chủ lập hiến với hai đảng: Tự do và bảo thủ thay nhau cầm quyền
- Chính sách đối ngoại xâm lược, thống trị và bóc lột thuộc địa….=> Nước Anh được mệnh danh là “chủ nghĩa đế quốc thực dân”
- Chủ nghĩa đế quốc Pháp phát triển với
sự ra đời của các công ty độc quyền và vài trò chi phối của ngân hàng
- Chủ nghĩa đế quốc tồn tại trên cơ sở lợi nhuận thu được từ chính sách đầu tư
tư bản ra nước ngoài bằng cho vay nặng lãi
- Thống trị bóc lột thuộc địa
=> Mệnh danh là “ chủ nghĩa đế quốc cho vay lãi”
+ Chính trị:
- Nước Pháp tồn tại nền cộng hoà 3
- Chính sách đối nội đối ngoại phục vụ giai cấp tư sản
3 Đức
- Kinh tế Đức đặc biệt là công nghiệp phát triển nhanh chóng
- Cuối thế kỷ XIX , đầu thế kỷ XX kinh
tế công nghiệp Đức phát triển nhảy vọt
Trang 23- Giáo viên giải thích: ở Đức xuất hiện
các tổ chức độc quyền lớn: Các Xanh đi
ca than đá…
? Vì sao công nghiệp Đức phát triển
nhảy vọt như vậy?
- Học sinh dựa vào SGK trả lời ….
? Nét nổi bật về tình hình chính trị Đức?
- Học sinh trả lời…
=> hình thành các tổ chức độc quyền, tạo điều kiện cho nước Đức chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa
+ Chính trị:
- Chính trị nhà nước Liên Bang do quý tộc liên minh với tư bản độc quyền lãnh đạo thi hành chính sách đối nội, đối ngoại phản động và hiếu chiến => Chủ nghĩa đế quốc Đức được mệnh danh là chủ nghĩa đế quốc quân phiệt, hiếu chiến
4 Củng cố
- Giáo viên khái quát tình hình các nước Anh, Pháp, Đức đã học
- So sánh sự khác nhau giữa các nước Anh, Pháp, Đức
Ngày soạn: 3/9 Ngày dạy:
Các nước Anh - Pháp - Đức – Mỹ (tiếp theo)
A/ mục tiêu (Mục tiêu chung)
B/ Chuẩn bị phương tiện dạy học
* Giới thiệu bài
Giáo viên khái quát lại các nước Anh , Pháp, Đức….dẫn dắt sang Mỹ
- Yêu cầu học sinh đọc mục 4 SGK
? Cho biết tình hình phát triển kinh tế
Mỹ cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX?
? Sự phát triển kinh tế của các nước có
giống nhau hay không?
? Vì sao kinh tế Mỹ phát triển vượt bậc?
- Giáo viên yêu cầu học sinh thảo luận
Trang 24? Qua các ông “Vua” công nghiệp:
Rốc-pheo- tơ, Moóc-Gân, pho… em thấy tổ
chức độc quyền Tơ- Rớt của Mĩ có gì
khác với hình thức độc quyền
Xanh-đi-ca của Đức?
Nhận xét:
- Về hình thức độc quyền có sự khác
nhau song đều tồn tại trên cơ sở bóc lột
giai cấp công nhân và nhân dân lao
động
+ Xanh đi ca: Tổ chức độc quyền dựa
trên cơ sở cạnh tranh, tập trung thu hút
kiên kết các công ty yếu.=> hình thành
công ty lớn, kinh doanh theo sự chỉ đạo
chung
+ Tơ rớt: Tổ chức độc quyền dựa trên cơ
sở cạnh tranh, tiêu diệt các công ty khác
buộc các công ty nhỏ phá sản, công ty
vực ảnh hưởng và thuộc địa của Mĩ ở
Thái Bình Dương, trung nam Mĩ và kết
luận
Giống các nước Tây Âu đế quốc Mĩ thể
hiện tính chất tham lam tiến hành các
cuộc chiến tranh xâm lược thuộc địa để
làm giầu trong gia đình chuyển sang chủ
nghĩa đế quốc
- Giáo viên dẫn dắt sang mục II
- Học sinh đọc thầm SGK
? Em hãy nhận xét xem sự chuyển biến
quan trọng trong đời sống kinh tế các
nước đế quốc là gì?
Phân tích:
Trong giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, sản
xuất công nghiệp ở các nước đế quốc
phát triển mạnh mẽ…
- Yêu cầu học sinh quan sát H32, nhận
xét về quyền lực của các công ty độc
quyền?
lớn: Các tơ rớt…
- Kinh tế Mĩ vượt lên đứng đầu thế giới
Mĩ chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa
+ Chính trị:
- Chính trị Mĩ tồn tại thể chế cộng hoà quyền lực tập trung trong tay Tổng Thống do hai đảng cộng hoà, dân chủ thay nhau cầm quyền
- Thi hành chính sách đối nội, đối ngoại phục vụ quyền lợi của giai cấp tư sản
II/ Chuyển biến quan trọng ở các nước
đế quốc.
1 Sự hình thành các tổ chức độc quyền.
- Sản xuất phát triển nhanh chóng, mạnh mẽ
- Hiện tượng cạnh tranh tập trung sản xuất trở thành phổ biến=> Các tổ chức độc quyền hình thành
Trang 25Giới thiệu: hình con mãng xà khổng lồ,
đuôi dài quấn chặt lấy nhà trắng- cơ
quan quyền lực cao nhất của Mĩ, đang
há mồm, phùng mang chực nuốt người
phụ nữ
Bức tranh mô tả các công ty độc quyền
cấu kết với nhiều nước tư bản để thống
trị nhân dân, chi phối đời sống xã hội
nước Mỹ
? Dựa vào nội dung đã học, em hãy nêu
vài nét nổi bật về quyền lực của các
công ty độc quyền?
Sử dụng bản đồ thế giới ( Treo lên
bảng)Yêu cầu học sinh quan sát và điền
tên các thuộc địa của Anh, Pháp, Đức
trên bản đồ
- Giáo viên hoàn thiện phần điền địa
danh của học sinh
? Vì sao các nước đế quốc tăng cường
xâm lược thuộc địa?
- Yêu cầu học sinh làm bài tập: Lên
bảng vẽ biểu đồ so sánh tương quan
thuộc địa của các nước Anh, Pháp, Đức
theo tỷ lệ Anh:12, Pháp: 4, Đức:1 giáo
viên hoàn thiện biểu đồ
- Sự xuất hiện các tổ chức độc quyền là đặc điểm quan trọng đầu tiên của chủ nghĩa đế quốc => gọi là chủ nghĩa tư bản độc quyền
- Chủ nghĩa đế quốc là giai đoạn phát triển cao nhất và cuối cùng của chủ nghĩa tư bản
2 Tăng cường xâm lược thuộc địa, chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới.
- Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX các nước đế quốc tăng cường xâm lược thuộc địa và đã có bổn phận phân chia xong thị trường thế giới
- Sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế
tư bản trong giai đoạn đế quốc chủ nghĩa đã đặt ra đòi hỏi buộc các nước
Đế quốc phải tăng cường xâm lược để
mở rộng thị trường
- Sự phát triển không đều giữa các nước
đế quốc càng thúc đẩy quá trình xâm lược thuộc địa và thị trường diễn ra ráo riết, mạnh mẽ hơn
Trang 26Tiết 12
Ngày soạn: Ngày dạy:
Phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX
A/ Mục tiêu
+ Kiến thức:
- Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX chủ nghĩa tư bản chuyển biến mạnh mẽ sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa Mâu thuẫn gay gắt giữa tư sản và vô sản đã dẫn đến
phong trào công nhân phát triển=> Quốc tế thứ hai được thành lập
- P ăng ghen và Lê Nin đóng góp công lao và vai trò to lớn đối với sự phát triển của phong trào
- Cuộc cách mạng Nga 1905-1907, ý nghĩa và ảnh hưởng của nó
+ Tư tưởng:
- Nhận thức đúng cuộc đấu tranh giai cấp giữa vô sản và tư sản là vì quyền tự do,
vì sự tiến bộ của xã hội
- Giáo dục tinh thần cách mạng, tinh thần quốc tế vô sản lòng biết ơn đối với các lãnh tụ thế giới và niềm tin vào thắng lợi của cách mạng vô sản
B/ Phương tiện dạy học
- Bản đồ Đế quốc Nga cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX
- Tranh ảnh, tư liệu về cuộc đấu tranh của công nhân Sicagô, Lê Nin, Thuỷ thủ tầu Pô-tem-kinka
* Giới thiệu bài: Giáo viên giới thiệu…
- Yêu cầu học sinh đọc mục 1 SGK
? Em có nhận xét gì về cuộc đấu tranh
của giai cấp công nhân cuối thế kỷ XIX
- Số lượng các phong trào nhiều hơn
- Quy mô, phạm vi cuộc đấu tranh lan
rộng ở nhiều nước
- Tính chất: Chống tư sản quyết liệt
? Vì sao phong trào công nhân sau thất
bại của công xã pari vẫn phát triển
mạnh?
Gợi ý để học sinh trả lời tập trung vào
I/ Phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỷ XIX Quốc tế thứ hai.
1 Phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỷ XIX.
- Phong trào công nhân cuối thế kỷ XIX phát triển rộng rãi ở nhiều nước Anh, Pháp, Mĩ…
đấu tranh quyết liệt chống giai cấp tư sản
Trang 27các ý:
- Số lượng, chất lượng…
- Mác, ăng ghen
- Học thuyết Mác
? Kết quả to lớn nhất mà phong trào
công nhân cuối thế kỷ XIX đạt được là
gì?
? Vì sao 1-5 trở thành ngày quốc tế lao
động
- Học sinh thảo luận trả lời
Giải thích: Ngày 1-5 –1886 công nhân
Mĩ ở Sicagô đấu tranh thắng lợi buộc
chủ tư sản thực hiện chế độ ngày làm
những hoạt động như thế nào?
? Ăng Ghen đóng góp công lao và vai
trò gì cho sự thành lập quốc tế thứ 2?
? Sự thành lập quốc tế thứ hai có ý
nghĩa gì?
? Vì sao quốc tế thứ hai tan rã?
Giáo viên giải thích: ăng ghen mất
(1895) là tổn thất to lớn cho quốc tế thứ
2=> Khuynh hướng cơ hội trong quốc tế
thắng thế, nội bộ quốc tế bị phân hoá,
tan rã, các nghị quyết của quốc tế không
còn hiệu lực…
- Sự thành lập các tổ chức chính trị độc lập của giai cấp công nhân ở các nước:+ 1875 Đảng xã hội dân chủ Đức+ 1879 Đảng công nhân Pháp+ 1883 Nhóm giải phóng lao động người Nga ra đời
2 Quốc tế thứ hai(1889-1914)
- Sự phát triển của phong trào công nhân cuối thế kỷ XIX nhiều tổ chức chính đảng của giai cấp công nhân ra đời hỏi phải thống nhất lực lượng trong tổ chức quốc tế mới để thống nhất lực lượng và lãnh đạo phong trào vô sản quốc tế
- 14/07/1889 Quốc tế thứ 2 được thành lập ở Pari
- Chuẩn bị chu đáo cho Đại hội thành lập Quốc tế thứ 2(1889) tại Pari
- Đấu tranh kiên quyết với các tư tưởng
Trang 28- Giáo viên khái quát lại nội dung bài học
Ngày soạn:11/10 Ngày dạy:
Phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX ( tiếp theo )
A/ Mục tiêu ( Mục tiêu chung của bài)
B/ Phương tiện dạy học(như trên)
* Giới thiệu bài
Giáo viên khái quát nội dung mục I, dẫn dắt chuyển sang mục II
- Yêu cầu học sinh thống kê những tài
liệu đã đọc, đã sưu tầm về Lê Nin ở
1 Lê Nin và việc thành lập đảng kiểu mới ở Nga.
Trang 29? Em có hiểu biết gì về Lê Nin
? Tại sao nói: Đảng công nhân xã hội
dân chủ Nga là Đảng kiểu mới
( Học sinh dựa vào đoạn chữ nhỏ SGK
trả lời)
- Gọi học sinh đọc đoạn chữ nhỏ?
- Giáo viên bổ xung và nhấn mạnh
- Dùng bản đồ giới thiệu Đế quốc Nga
cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX
( Nhấn mạnh: Chủ nghĩa tư bản đã phát
triển ở Nga sau cuộc cải cách 1861,
song nước Nga cơ bản vẫn là một nước
đế quốc phong kiến quân phiệt tồn tại
nhiều mâu thuẫn:
Nông dân mâu thuẫn phong kiến
Vô sản mâu thuẫn tư sản
Các dân tộc Nga mâu thuẫn đế quốc
+ Lê Nin: Sinh 4-1870 trong một gia
đinh nhà nho tiến bộ thông minh, sớm tham gia phong trào cách mạng
- Lê Nin đóng vai trò quyết định hợp nhất các tổ chức Mác Xít thành hội liên hiệp đấu tranh giải phóng công nhân mầm mống của chính đảng cộng sản ở Nga
- 7-1903 tại đại hội lần II của Đảng công dân xã hội dân chủ Nga ở Luân Đôn, đã đấu tranh kiên quyết chống phái cơ hội Men Sê Vích
=> Đảng công nhân xã hội dân chủ Nga thành lập Là Đảng kiểu mới
- Khác với các Đảng trong quốc tế thứ , đấu tranh triệt để vì quyền lợi của giai cấp công nhân Mang tính giai cấp, tính chiến đấu triệt để
- Chống chủ nghĩa cơ hội, tuân theo nguyên lý của chủ nghĩa Mác
- Đảng dựa vào quần chúng nhân dân, lãnh đạo quần chúng làm cách mạng
- Đảng công nhân xã hội dân chủ Nga là Đảng kiểu mới của giai cấp vô sản?
+ ý nghĩa: Giáng đòn chí tử vào nền
Trang 30? Cách mạng có ý nghĩa như thế nào?
? Cách mạng Nga 1905-1907 để lại
những bài học gì?
thống trị của địa ch, tư sản,làm suy yếu chế độ Nga Hoàng chuẩn bị cho cách mạng 1917
+ Bài học: Tổ chức đoàn kết, tập hợp
được quần chúng đấu tranh
Kiên quyết chống tư bản, phong kiến
Ngày soạn: Ngày dạy:
Sự phát triển của kỹ thuật, khoa học, văn học và nghệ thuật thế kỷ XVIII –
- Sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế và sự xâm nhập của kỹ thuật tiên tiến, sự
ra đời của các học thuyết khoa học(kỹ thuật) tự nhiên, học thuyết xã hội( triết học duy vật của Mác và Ang ghen), tạo điều kiện cho sự ra đời của các thành tựu kỹ thuật, khoa học, văn học và nghệ thuật thế kỷ XVIII-XIX
- Những thành tựu nổi bật trên các lĩnh vực kỹ thuật khoa học, văn học và nghệ thuật thế kỷ XVIII – XIX và ý nghĩa xã hội của nó
+ Tư tưởng
- Nhận thức được chủ nghĩa tư bản và cách mạng khoa học kỹ thuật đã chứng tỏ bước tiến lớn so với chế độ phong kiến, có những đóng góp tích cực trong sự phát triển của lịch sử xã hội
+ Kỹ năng
- Phân biệt các khái niệm “ cách mạng tư sản” cách mạng công nghiệp
- Hiểu và giải thích được các khái niệm, thuật ngữ “ Cơ khí hoá” “ chủ nghĩa lãng mạn”, “ chủ nghĩa hiện thực phê phán”
- Biết phân tích ý nghĩa, vai trò của kỹ thuật, khoa học văn học và nghệ thuật trong
sự phát triển của lịch sử
Trang 31B/ Phương tiện dạy học
- Tranh ảnh về thành tựu khoa học kỹ thuật thế kỷ XVIII - XIX
- Chân dung các nhà bác học, nhà văn, nhạc sỹ lớn…Niu Tơn, Đác Uyn,
Lômônôxốp
C/ Tiến trình dạy học.
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
? Nêu những biểu hiện chính cách mạng Nga 1905-1907? Vì sao cách mạng thất bại/
3 Bài mới
* Giới thiệu bài…
- Yêu cầu học sinh nhận xét khái quát về
hoàn cảnh lịch sử cụ thể của thế kỷ
XVIII -XIX
Giáo viên dẫn dắt: Để hoàn toàn chiến
thắng chế độ phong kiến về kinh tế, giai
cấp tư sản cần tiếp tục cuộc cách mạng
thứ hai sau cách mạng tư sản đó là cách
mạng công nghiệp thế kỷ XVIII và XIX,
tiếp theo là cách mạng khoa học kỹ
thuật Vậy yêu cầu của cách mạng đó là
( Dựa vào đoạn chữ nhỏ SGK)
? Nêu những thành tựu trong giao thông
liên lạc?
=> Thúc đẩy hoạt động thương nghiệp
đường biển…
? Trong lĩnh vực nông nghiệp, đã đạt
được những thành tựu như thế nào?
Nông nghiệp: Có nhiều tiến bộ về kỹ
thuật và phương pháp canh tác, sang thế
kỷ XIX…
? Trong lĩnh vực quân sự đạt được
những thành tựu gì?
I/ Những thành tựu chủ yếu về kỹ thuật
+ Công nông nghiệp:
- Thế kỷ XVIII nhân loại đạt được thành tựu vượt bậc về kỹ thuật
- Kỹ thuật luyện kim, sản xuất gang, sắt thép…
- Động cơ hơi nước được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực sản xuất
+ Giao thông vận tải.
- 1807: Phơn tơn( Người Mỹ) đóng tầu thuỷ chạy bằng máy hơi nước đầu tiên
- Dầu máy xe lửa chạy bằng động cơ hơi nước ra đời ở Anh
+ Nông nghiệp
- Sang thế kỷ XIX phân hoá học được
sử dụng
- Máy kéo chạy bằng hơi nước
- Máy cáy nhiều lưỡi, máy gặt đập
Trang 32- Yêu cầu học sinh đọc mục 1 SGK
? Kể tên các nhà bác học và các phát
minh vĩ đại thế kỷ XVIII-XIX
Yêu cầu học sinh nhắc lại các thành tựu
khoa học và tìm hiểu thêm về các nhà
bác học
( Định luật vạn vật hấp dẫn), thuyết tiến
hoá của ĐácUyn
?Các phát minh khoa học có ý nghĩa và
tác dụng như thế nào?
- Yêu cầu học sinh đọc mục 2
? Nêu những học thuyết khoa học xã hội
tiêu biểu
? Những học thuyết khoa học xã hội có
tác dụng như thế nào đối với sự phát
triển của xã hội?
? Tóm tắt các thành tựu văn học Thế kỷ
XVIII-XIX
( Dựa vào đoạn chữ nhỏ SGK tóm tắt)
? Nội dung tư tưởng của các trào lưu
văn học là gì?
? Những thành tựu nổi bật về nghệ
thuật, âm nhạc, hội hoạ?
Bổ xung giới thiệu kỹ về MôDa, các
danh họa Đavít và Giôi A…
và khoa học xã hội
1 Khoa học tự nhiên.
- Thế kỷ XVIII-XIX khoa học tự nhiên
đã đạt được những thành tựu tiến bộ vượt bậc
- Toán học: Niu Tơn, Lép Ních, Lê ba sép xla
- Hoá học: Menđêlê ép
- Vật lý: Niu tơn
- Sinh vật: Đác Uyn+ Tác dụng: Các phát minh khoa học co tác dụng to lớn thúc đẩy xã hội phát triển
3 Sự phát triển của văn học và nghệ thuật.
- Nhiều trào lưu văn học xã hội: lãng mạn, trào phúng, hiện thực phê phán tiêu biểu(Pháp và Nga)
- Dùng tác phẩm văn học đấu tranh chống chế độ phong kiến, giải phóng nhân dân bị áp bức
- Âm nhạc, hội hoạ đạt nhiều thành tựu
- Tiêu biểu: MôDa, BétThôven, Sôpanh, Đavít…
4 Củng cố
? Lập bảng thống kê những thành tựu chủ yếu của kỹ thuật, khoa học, văn học nghệ thuật thế kỷ XVIII –XIX
5 Hướng dẫn
Trang 33Giáo viên nhận xét và kết luận: Thành tựu kỹ thuật, khoa học, văn học nghệ thuật thế kỷ XVIII-XIX phong phú, tác dụng thúc đẩy xã hội phát triển.
D/ Rút kinh nghiệm:………
Ngày….tháng… năm….
Tuần 8
Tiết 15
Ngày soạn: Ngày dạy:
Chương III: Châu á thế kỷ XVIII đầu thế kỷ XX Bài 9: ấn độ thế kỷ XVIII - đầu thế kỷ xx
Trang 34lính( Khởi nghĩa Xi- Pay, khởi nghĩa Bom) buộc thực dân Anh phải nhượng bộ…nới lỏng ách cai trị.
- Góp phần nhận thức đúng về thời kỳ châu á thức tỉnh và phong trào giải phóng dân tộc thời kỳ đế quốc chủ nghĩa
- Làm quen và phân biệt các khái niệm “ cấp tiến”, “ ôn hoà”
B/ Phương tiện dạy học
- Bản đồ phong trào cách mạng ấn Độ cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX
- Tranh ảnh, tư liệu tham khảo về đất nước ấn Độ cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX
C/ Tiến trình dạy học
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
? Nêu các thành tựu nổi bật về khoa học và văn học nghệ thuật? Những thành tựu
đó có tác dụng như thế nào đối với xã hội.
3 Bài mới
* Giới thiệu bài: Từ thế kỷ XVI, các nước Phương Tây đã nhòm ngó xâm lược châu
á Thực dân Anh đã tiến hành xâm lược ấn Độ như thế nào? phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc cùa nhân dân ấn Độ chống thực dân phát triển ra sao?
=> nhân dân ấn Độ mâu thuẫn sâu sắc
với thực dân Anh
- yêu cầu học sinh thảo luận nhóm: xem
những chính sách thống trị của thực dân
Pháp, Anh ở ấn Độ có giống với chính
sách thống trị của thực dân Pháp ở Việt
Nam
- Giống nhau và rất thâm độc vì chúng
là những tên thực dân cũ, áp dụng
những chính sách thống trị kiểu thực
dân cũ ở Việt Nam
Thực dân Pháp chia nước bằng ba miền
chế độ chính trị khác nhau vơ vét, bóc
1 Sự xâm lược và chính sách thống trị của thực dân Anh.
- Thế kỷ XVI Thực dân Anh bắt đầu xâm lược ấn Độ => 1829 hoàn thành xâm lược và áp đặt chính sách cai trị ấn Độ
- Chính sách thống trị và áp bức bóc lột nặng nề
+ Chính trị: Chia để trị, chia rẽ tôn giáo,
Trang 35lột kinh tế, kìm hãm sự phát triển của
thuộc địa
- Đọc SGK
? Tóm tắt các phong trào giải phóng dân
tộc? Học sinh tóm tắt 3 phong trào?
- Giáo viên tóm tắt khái quát lại 3 phong
trào…
? Vì sao các phong trào đều thất bại?
( Nêu nguyên nhân thất bại…)
- Cho học sinh quan sát hình 41
? Khởi nghĩa Xipay diễn ra như thế nào?
? Sự phân hoá của Đảng Quốc Đại
chứng tỏ điều gì?
( Tính chất hai mặt của giai cấp tư sản)
- Vì quyền lợi giai cấp => đấu tranh
chống thực dân Anh
- Sẵn sàng thoả hiệp khi được nhượng
bộ quyền lợi
? Các phong trào có ý nghĩa, tác dụng
như thế nào đối với cuộc đấu tranh giải
phóng dân tộc ở ấn Độ?
III/ Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân ấn Độ.
- Các phong trào diễn ra sôi nổi
+ Khởi nghĩa Xi pay + Hoạt động của Đảng đế quốc đại chống thực dân Anh.
- Sự đàn áp, chia rẽ của thực dân Anh
- Các phong trào chưa có sự lãnh đạo thống nhất liên kết, chưa có đường lối đấu tranh đúng đắn
+ ý nghĩa: Cổ vũ tinh thần yêu nước
thúc đẩy cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở ấn Độ phát triển mạnh mẽ
4 Củng cố
? Nêu những hậu quả sự thống trị của Anh ở ấn Độ?
? Đảng quốc Đại được thành lập nhằm mục tiêu đấu tranh
Ngày soạn: Ngày dạy:
Kiểm tra viết 1 tiết
A/ Mục tiêu: Qua giờ kiểm tra nhằm đánh giá trình độ kiến thức, kỹ năng, thái độ
của học sinh trong phần lịch sử thế giới từ tuần 1 đến tuần 8 Từ đó tìm ra những yếu điểm của học sinh Giáo viên dạy bộ môn có biện pháp khuyên khích, thúc đảy học sinh học tập
- Rèn khả năng tư duy, nhớ sự kiện, phân tích so sánh, rút ra nhận xét
- Giáo dục tính tự giác, tích cực trong làm bài kiểm tra, thi cử
B/ Chuẩn bị
- Giáo viên: ra đề kiểm tra, đáp án, biểu điểm
Trang 36- Học sinh ôn bài, chuẩn bị giấy kiểm tra.
Câu 1: (1đ): Khoanh tròn chữ cái câu trả lời đúng?
a Tiến trình cách mạng Anh giữa thế kỷ XVII gồm mấy giai đoạn?
A Do mất nước, thân làm nô lệ
B Do người thân và gia đình bị phong kiến áp bức, bóc lột
C Do sự bóc lột nặng nề của giai cấp tư sản làm cho tình cảnh công nhân
b Năm 1831 công nhân dệt tơ … khởi nghĩa đòi tăng lương…
c Năm ……….khởi nghĩa chống sự hà khắc của chủ xưởng
d Từ năm ……đến năm…., một phong trào công nhân rộng lớn, có tổ chức đã diễn ra ở Anh đó là “……….”
Câu 3(1đ)Hoàn chính bảng sau:
……… Nhân dân Pari…….khởi nghĩa
……….Nhân dân Pari tiến hành bầu hội đồng công xã…
Câu 1: a, ý B đúng 0.5 đ
b ý C đúng 0.5 đ
Câu 2: Điền đúng các cụm từ: 1đ( Thiếu hoặc sai ý trừ 0.5 đ)
Trang 37Câu 3: Hoàn chỉnh bảng đúng : 1đ( nếu thiếu 1 ý trừ 0.5 đ)
II/ Tự luận
Câu 1: Nêu đủ những chính sách của công xã Pari (2đ)
Những chính sách này phục vụ cho quyền lợi của nhân dân(1đ)
Câu 2: Tóm tắt diễn biến nội chiến ở Pháp(2đ)
Nêu được ý nghĩa lịch sử của công xã pari: Công xã Pari có ý nghĩa thực sự lớn lao: Công xã là hình ảnh của một chế độ mới, xã hội mới,là sự cổ vũ nhân dân lao động toàn thế giới (2đ)
Bước 2: Học sinh làm bài tại lớp
Bước 3: Giáo viên thu bài về nhà chấm
Bước 4: Rút kinh nghiệm giờ kiểm tra.
Ngày soạn: Ngày dạy:
Bài 10: Trung Quốc thế kỷ XIX đầu Thế kỷ XX
A/ Mục tiêu
+ Kiến thức: Học sinh nắm được