Giáo án Lịch sử 9- 2009

Mục tiêu bài dạy : 1Kiến thức : Giúp học sinh nắm đợc : -Những thành tựu to lớn của nhân dân Liên Xô trong cuộc hàn gắn các vết thơng chiến tranh, khôi phục nền kinh tế và sau đó lại ti

Phần một : lịch sử thế giới hiện đại từ năm 1945 đến nay

ch

ơng I :

liên xô và các nớc đông âu sau chiến tranh thế giới thứ hai

Tiết 1 – Bài 1

Ngày soạn: 6/8/2009 :

Liên xô và các nớc đông âu

từ năm 1945 đến giữa những năm 70 của thế kỷx

I Mục tiêu bài dạy :

1)Kiến thức : Giúp học sinh nắm đợc :

-Những thành tựu to lớn của nhân dân Liên Xô trong cuộc hàn gắn các vết thơng chiến tranh, khôi phục nền kinh tế và sau đó lại tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH

-Những thắng lợi to lớn có ý nghĩa lịch sử của nhân dân các nớc Đông Âu sau năm 1945, giành thắng lợi trong cuộc cách mạng giải phóng dân tộc,thiết lập chế độ dân chủ nhân dân

và tiến hành công cuộc xây dựng CNXH

-Sự hình thành hệ thống XHCN

2)T tởng, tình cảm :

-Khẳng định những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử của công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô và các nớc Đông âu, ở các nớc này đã có những thay đổi căn bản và sâu sắc, đó là sự thật lịch sử

-Mặc dù ngày nay tình hình đã thay đổi và không tránh khỏi có lúc bị gián đoạn tạm thời, mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa nớc ta và Liên Bang Nga, các nớc thuộc Liên xô trớc

đây, cũng nh các nớc đông Âu vẫn đợc duy trì và gần đây đã có những bớc phát triển mới, cần trân trọng mối quan hệ truyền thống quý báu đó nhằm tăng cờng tình đoàn kết hữu nghị

và đẩy mạnh sự hợp tác phát triển, thiết thực phục vụ công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc ta.

3)Kỹ năng :

-Rèn luyện cho học sinh kỹ năng phân tích và nhận định các sự kiện , các vấn đề lịch sử

II Ph ơng pháp:

- Đàm thoại, đồ dùng trực quan.

III Thiết bị dạy học:

-GV : Soạn giáo án, tham khảo tài liệu Liên Xô và các nớc Đông Âu + Bản đồ Liên Xô và

Đông âu, tranh ảnh tiêu biểu về Liên Xô - Đông âu

-HS : Đọc và tìm hiểu bài ở nhà theo hệ thống câu hỏi sgk

IV Tiến trình bài giảng:

* Hoạt động 1(1’) ổn định:

* Hoạt động 2: (5’) Kiểm bài cũ:

-Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh, hớng dẫn p.p học bộ môn

* Hoạt động 3 ( 32’) Bài mới:

Giới thiệu bài: Sau chiến tranh thế giới thứ hai Liên Xô bị thiệt hại to lớn về ngời và của để

khôi phục và phát triển kinh tế, khẳng định vị thế với các nớc t bản, đồng thời có điều kiện giúp đỡ phong trào cách mạng thế giới Liên Xô phải tiến hành khôi phục kinh tế và xây dựng CNXH Để tìm hiểu hoàn cảnh,nội dung, kết quả công cuộc khôi phục kinh tế và xây dựng CNXH của Liên Xô -> bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu.

: *Nội dung bài

Tg Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

15

’

?

?

G

?

?

G

?

G

?

G

Bớc ra khỏi cuộc chiến tranh thế giới thứ

hai với t thế của ngời chiến thắng Song

Liên Xô đã phải chịu những tổn thất hết sức

nặng nề

Qua đọc và tìm hiểu bài ở nhà, em cho biết

Liên Xô phải chịu những tổn thất gì ?

Em hãy nhận xét về những tổn thất

đó ?

Ghi số liệu lên bảng động ->Nhận xét

tổn thất của Liên Xô và nhấn mạnh : đây là

sự thiệt hại to lớn về ngời và của, của nhân

dân Liên xô, đất nớc gặp muôn vàn khó

khăn, tởng chừng nh không vợt qua khỏi

(GV cho hs so sánh tổn thất của Liên Xô với

các nớc đồng minh khác)

Vậy nhiệm vụ của nhân dân Liên Xô phải

làm gì để khắc phục những khó khăn trên ?

Việc khôi phục kinh tế là nhiệm vụ to lớn

của nhân dân Liên xô

Với kế hoạch và nhiệm vụ đã đề ra, nhân

dân Liên Xô đã thu đợc kết quả nh thế nào

ở các mặt ?

Ghi kết quả ở bảng động sau khi hs trả lời :

về nông nghiệp, công nghiệp, khoa học kỹ

thuật : sản xuất công nghiệp tăng 73%, hơn

6000 nhà máy đợc khôi phục và xây dựng, đi

vào hoạt động–.

Em có nhận xét gì về sự phát triển kinh tế

của Liên Xô ?

Nhấn mạnh : sự khôi phục phát triển vợt

bậc của Liên Xô

Vì sao nhân dân Liên Xô đã đạt đợc những

kết quả trên ? (thành tựu)

Nhấn mạnh đó là sự thống nhất về t tởng,

chính trị của xã hội Liên Xô và tinh thần tự

lập tự cờng, chịu đựng gian khổ, lao động

cần cù, quên mình của nhân dân Liên Xô.

Với những thành tựu đã đạt đợc từ năm 1946

– 1950 (trong kế hoạch 5 năm lần thứ t) Từ

năm 1950 liên Xô tiếp tục xây dựng CNXH

nh thế nào ?

Giải thích rõ khái niệm –xây dựng cơ sở vật

chất – kỹ thuật của CNXH– đó là nền sản

xuất đại cơ khí với công nghiệp hiện đại,

nông nghiệp hiện đại, KHKT tiên tiến Đây

I/Liên xô

1)Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh (1945 – 1950)

-Liên Xô phải chịu tổn thất nặng nề

về ngời và của trong chiến tranh thế giới thứ hai

->Hơn 27 triệu ngời chết, 1710 thành phố, hơn 70.000 làng mạc, gần 32.000 nhà máy, xí nghiệp và 65.000 km đờng sắt bị tàn phá

-Đảng và nhà nớc đã đề ra kế hoạch 5 năm lần thứ t (1946 – 1950), khôi phục và phát triển kinh tế

-Kết quả : +Kế hoạch 5 năm lần thứ t hoàn thành thắng lợi trớc thời hạn 9 tháng

+Công nghiệp, nông nghiệp đợc phục hồi, phát triển

+Khoa học kỹ thuật phát triển vợt bậc, năm 1949 Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử

->Liên Xô đã khôi phục và phát triển kinh tế nhanh chóng, vợt bậc ->Có sự thống nhất và sự tự lực, tự cờng, lao động quên mình

’

?

G

?

G

?

G

?

?

G

là những cơ sở vật chất – kỹ thuật mà Liên

Xô đã thực hiện qua các kế hoạch 5 năm từ

1929 đến nay

Qua đọc và tìm hiểu bài ở nhà em cho biết

Liên Xô xây dựng cơ sở vật chất trong hoàn

cảnh nào?

Liên Xô sau CM tháng 10/1917 là nớc

XHCN đầu tiên trên thế giới

->Liên Xô gặp nhiều khó khăn luôn bị các

n-ớc T bản Phơng Tây có âm mu chống phá cả

về kinh tế , chính trị, quân sự

Hoàn cảnh trên có ảnh hởng đến việc xây

dựng CNXH ở Liên Xô không?

ảnh hởng đến việc xây dựng cơ sở - vật chất

- KT giảm tốc độ công cuộc xây dựng

CNXH ở Liên Xô.

Phơng hớng của các kế hoạch dài hạn này là

gì ? đã đạt đợc những thành tựu gì ?

Ghi bảng động nhiệm vụ và phơng hớng

trong công cuộc phát triển kinh tế ,quốc

phòng , KHKT Cho học sinh rõ số liệu SGK

Giải thích rõ thành tựu về khoa học kĩ thuật:

năm 1957 Liên Xô là nớc đầu tiên phóng

thành công vệ tinh nhân tạo ,năm 1961 Liên

Xô phóng con tầu –Phơng Đông– đa nhà

du hành vũ trụ Ga-ga-rin lần đầu tiên bay

vòng quang trái đất (Vệ tinh nhân tạo nặng

83,6 kg)

Cùng với việc phát triển kinh tế ’ KHKT

quốc phòng, Liên Xô đã thực hiện chính

sách đối ngoại nh thế nào?

Lấy ví dụ liên hệ về sự giúp đỡ của Liên Xô

đối với các nớc trên thế giới, trong đó có

Việt Nam ?

Giúp VN xây dựng nhà máy thuỷ điện Hoà

Bình.Thăm dò và khai thác dầu khí ở biển

Đông –

2)Tiếp tục công cuộc xây dựng cơ

sở vật chất- thuật của CNXH ( từ năm 1950 đến đầu những năm 70 của thế kỷ XX)

-Sau khi hoàn thành việc khôi phục kinh tế, Liên Xô tiếp tục thực hiện các kế hoạch 5 năm và kế hoạch 7 năm

(1959 ’ 1965) xây dựng cơ sở vật chất- kỹ thuật của CNXH.

-> ảnh hởng lớn, làm giảm tốc độ xây dựng

-Về kinh tế: công nghiệp đứng thứ hai thế giới

-Về khoa học – kỹ thuật : đều phát triển, đặc biệt là khoa học vũ trụ -Về quốc phòng : đạt đợc thế cân bằng chiến lợc về quân sự nói chung và sức mạnh hạt nhân so với

Mĩ và Phơng tây.

-Đối ngoại : thực hiện chính sách

đối ngoại hoà bình, tích cực ủng hộ phong trào cách mạng thế giới

Học sinh suy nghĩ phát biểu theo hiểu biết.

* Hoạt động 4(5’) Củng cố

(2’) *Bài tập : Khoanh tròn vào chữ cái trớc câu trả lời đúng :

a)Iu-ri Ga-ga-rin là ngời :

A.Đầu tiên bay vào vũ trụ B.Thử thành công vệ tinh nhân tạo C.Bay vào vũ trụ đầu tiên D.Đặt chân lên mặt trăng đầu tiên

b)Vị trí công nghiệp của Liên Xô trong hai thập kỷ 50, 60 của thế kỷ XX là :

A Đứng đầu thế giới B Đứng thứ hai thế giới

C Đứng thứ ba thế giới D Đứng thứ th thế giới

(Đáp án : ý A, B)

* Hoạt động 5 ( 2,): Hớng dẫn về nhà

-Học bài theo nội dung đã ghi -Trả lời các câu hỏi cuối bài -Đọc trớc phần II.

Tiết 2 – Bài 1

Ngày soạn: 8/8/2009:

Liên xô và các nớc đông âu

từ năm 1945 đến giữa những năm 70 của thế kỷ xx

(Tiếp theo)

I/Mục tiêu bài dạy :

1)Kiến thức : Giúp học sinh nắm đợc :

-Nắm đợc những nét chính về việc thành lập nhà nớc dân chủ nhân dân ở Đông

Âu và công cuộc xây dựng CNXH ở các nớc Đông Âu (từ năm 1950 đến nửa đầu những năm 70 của thế kỷ XX)

-Nắm đợc những nét cơ bản về hệ thống các nớc XHCN, thông qua đó hiểu đợc mối quan hệ, ảnh hởng và đóng góp của hệ thống XHCN đối với phong trào cách mạng thế giới nói chung và cách mạng Việt Nam nói riêng

2)T tởng, tình cảm :

-Khẳng định những đóng góp to lớn và có ý nghĩa lịch sử của các nớc Đông âu trong việc xây dựng hệ thống XHCN thế giới, biết ơn sự đóng góp, giúp đỡ của nhân dân các nớc Đông Âu đối với sự nghiệp cách mạng nớc ta

-Giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế cho học sinh

3)Kỹ năng :

-Biết sử dụng bản đồ thế giới để xác định từng nớc (vị trí) Đông âu

-Biết khai thác tranh ảnh, t liệu lịch sử đa ra nhận xét của mình

II Ph ơng pháp:

- Đàm thoại, đồ dùng trực quan

III Thiết bị dạy học:

-GV : Soạn giáo án, tham khảo tài liệu về Đông Âu + Bản đồ Đông âu, tranh ảnh tiêu biểu Đông âu, bản đồ thế giới

-HS : Đọc và tìm hiểu bài ở nhà theo hệ thống câu hỏi sgk, su tầm t liệu về các

n-ớc Đông Âu

IV Tiến trình bài giảng:

* Hoạt động 1(1’) 1 ổn định:

* Hoạt động 2 (5’) Kiểm tra bài cũ :

*Câu hỏi :

? Nêu những thành tựu về phát triển kinh tế – KHKT của Liên Xô từ năm 1950 đến những năm 70 của thế kỷ XX ?

? Hãy cho biết sự giúp đỡ cảu Liên Xo đối với Việt Nam ?

*Trả lời : 1 -Về kinh tế: công nghiệp đứng hàng thứ hai thế giới

-Về khoa học – kỹ thuật : đều phát triển, đặc biệt là khoa học vũ trụ

-Về quốc phòng : đạt đợc thế cân bằng chiến lợc về quân sự nói chung và sức mạnh hạt nhân so với Mĩ và Phơng tây

Sự giúp đỡ của Liên Xô nh : công trình thuỷ điện Sông Đà, thăm dò và khai thác dầu khí

ở biển Đông …

*Hoạt động 3(32’) Bài mới:

Giới thiệu bài: Sau chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc cùng với Liên Xô nhiều nớc

XHCN đã ra đời ở Đông Âu, quá trình xây dựng CNXH ở các nớc Đông Âu đã diễn ra

và đạt đợc những thành tựu gì -> bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu

Nội dung bài :

22’

?

GV

?

?

GV

?

?

GV

G

Qua đọc và tìm hiểu bài ở nhà, em cho

biết các nớc dân chủ nhân dân Đông

Âu ra đời trong hoàn cảnh nào ?

(tháng, năm ?)

Trớc chiến tranh thế giới thứ hai, các

n-ớc Đông Âu lệ thuộc t bản Tây âu và

trong chiến tranh thế giới thứ hai bị

phát xít Đức chiếm đóng và nô dịch tàn

bạo, vì vậy khi Hồng quân Liên Xô tiến

vào lãnh thổ Đông âu truy kích quân

đội phát xít đức, nhân dân Đông Âu đã

nổi dậy khởi nghĩa.

Giải thích khái niệm : Đông Âu và Tây

Âu ?

Em hãy kể tên (hoặc chỉ trên bản đồ

tháng năm, tên nớc dân chủ nhân dân

Đông Âu) ?

Nhận xét và chỉ rõ vị trí các nớc dân

chủ nhân dân Đông Âu mới thành lập

(Lợc đồ Hình 2/SGK)

Phân tích hoàn cảnh ra đời của nhà

n-ớc cộng hoà dân chủ Đức và các nn-ớc

Đông Âu ?

Để hoàn thành cuộc cách mạng dân

chủ nhân dân các nớc Đông Âu đã

thực hiện những nhiệm vụ gì ? kết

quả ? khó khăn?

Cho học sinh rõ kết quả đã đạt đợc của

các nớc Đông Âu, cũng nh khó khăn

của các nớc trong cuộc cách mạng dân

chủ nhân dân

Sau khi hoàn thành cuộc cách mạng

dân chủ nhân dân các nớc Đông Âu đã

II/Các nớc đông âu

1)Sự ra đời của các n ớc dân chủ nhân dân Đông Âu

-Từ tháng 7.1944 đến tháng 9.1946 nhân dân Đông Âu nổi dậy phối hợp với Hồng Quân Liên Xô tiêu diệt phát xít giành chính quyền -> thành lập một loạt nhà nớc dân chủ nhân dân

->Học sinh lên bảng chỉ trên bản

đồ các nớc : Ba Lan(7/1944), Ru-ma-ni (8/1944), Hung-ga-ri(4/1945), Tiệp Khắc(5/1945), Nam T(11/1945), An-ba-ni(12/1945), Ban-ga-ri(9/1946)

->theo thoả thuận của ba cờng quốc : Liên Xô-Mĩ-Anh Tháng 9/1949 Cộng hoà liên bang Đức thành lập, tháng 10/1949 nhà nớc cộng hoà dân chủ Đức ra đời.

-Từ 1945 – 1949, nhân dân Đông

Âu hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ của cách mạng dân chủ nhân dân :

+Xây dựng chính quyền dân chủ nhân dân

+Cải cách ruộng đất, quốc hữu hoá các xí nghiệp lớn của t bản +Ban hành các quyền tự do, dân

?

GV

?

?

GV

G

V

GV

10’

?

?

GV

?

tiến hành xây dựng CNXH nh thế nào ,

chúng ta tìm hiểu phần tiếp theo

Em hãy nêu những nhiệm vụ chính của

các nớc Đông Âu trong công cuộc xây

dựng CNXH ?

Sau khi hoàn thành cuộc cách mạng

dân chủ nhân dân, từ 1949,các nớc

Đông âu bớc vào giai đoạn xây dựng

CNXH

Những nhiệm vụ chính của các nớc

Đông Âu trong công cuộc xây dựng

CNXH là gì ?

Trong công cuộc xây dựng CNXH

nhân dân Đông Âu đã đạt đợc những

thành tựu gì ?

Lấy ví dụ : An-Ba-ni là nớc nghèo nhất

Châu âu, 1970 : công nghiệp đợc xây

dựng, cả nớc đã điện khí hoá Bun-ga-ri

: năm 1975 công nghiệp tăng 55 lần–

Giải thích khái niệm : công – nông

nghiệp :( công nghiệp chiếm 70% nông

nghiệp chiếm 30% - ngợc lại) Với sự ra

đời của các nớc XHCN ở Đông Âu và

sự ra đời các nớc XHCN ở Châu á đã

hình thành hệ thống các nớc XHCN đối

lập với hệ thống TBCN

Những cơ sở nào dẫn tới hình thành hệ

thống XHCN ?

Em hiểu nh thế nào về từ ’Hệ thống’

Phân tích cơ sở hình thành hệ thống

XHCN : là sự hợp tác của Liên Xô và

các nớc Đông Âu cùng chung một mục

tiêu là xây dựng CNXH Là quan hệ

hợp tác giúp đỡ lẫn nhau trong kinh

tế và chính trị của các nớc XHCN,

trong đó có Việt Nam

Kể tên các nớc trong Hội đồng tơng

trợ kinh tế ?

Sau này có các nớc Cộng hoà Dân chủ

đức (1950), Mông Cổ (1962), CuBa

(1972) và Vịêt Nam (1978),

Em hãy trình bày mục đích của Hội

đồng tơng trợ kinh tế (SEV) ?

chủ

2)Tiến hành xây dựng CNXH (từ năm 1950 đến đầu những năm 70 của thế kỷ XX)

-Từ năm 1949 Đông Âu bớc vào giai đoạn xây dựng CNXH

-Nhiệm vụ : Xoá bỏ sự bóc lột của giai cấp t sản, đa nông dân vào con đờgn làm ăn tập thể, xây dựng cơ sở bvật chất-kỹ thuật của CNXH.

-Từ năm 1950 ’ 1970, đợc sự giúp

đỡ của Liên Xô, các nớc Đông Âu

đã trở thành những nớc công ’ nông nghiệp Kinh tế, xã hội, giáo dục đã thay đổi căn bản

III/Sự hình thành hệ thống XHCN -Ngày 8/1/1949, hội đồng tơng trợ kinh tế (viết tắt là SEV) thành lập ->Hệ thống : nhiều nớc cùng chế

độ chính trị

-> Liên xô, An-ba-ni, Ba lan, Bun-ga-ri, Hung-Bun-ga-ri, Ru-ma-ni, Tiệp Khắc ’

->đẩy mạnh sự hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau giữa các nớc xã hội chủ nghĩa, đánh dấu sự hình thành hệ

?

?

GV

?

GV

?

GV

Hội đồng tơng trợ kinh tế (SEV) từ

năm 1951 -> 1973 đã đạt đợc những

thành tích gì ?

Liên Xô giữa vai trò đặc biệt quan

trọng, đã cho các nớc thành viên vay 13

tỷ rúp với lãi xuất thấp và viện trợ

không hoàn lại 20 tỷ rúp.

Tổ chức Hiệp ớc Vác-sa-va ra đời

trong hoàn cảnh nào ?

Tình hình thế giới căng thẳng, chính

sách hiếu chiến, xâm lợc của đế quốc,

Liên xô và các nớc XHCN ở Đông âu

thoả thuận thành lập tổ chức

Vác-sa-va.

Nhận xét gì về tổ chức này ?

Với sự ra đời của các nớc dân chủ nhân

dân và công cuộc xây dựng CNXH ở

Đông Âu, các tổ chức ra đời hình thành

hệ thống XHCN, trong quan hệ hợp tác,

giúp đỡ lẫn nhau về kinh tế – chính trị.

thống XHCN.

->Tốc độ tăng trởng sản xuất công nghiệp bình quân hàng năm

đạt 10%, thu nhập quốc dân năm

1973 tăng 5,7 lần’

-Ngày 14.5.1955 thành lập tổ chức Hiệp ớc Vác-sa-va

->Đây là một liên minh mang tính chất phòng thủ về quân sự và chính trị của các nớc XHCN Đông

âu-> bảo vệ công cuộc xây dựng CNXH, duy trì nền hoà bình, an ninh châu âu và thế giới.,

* Hoạt động 4(5’) Củng cố

*Bài tập : Hãy điền thời gian cho đúng với sự kiện lịch sử ?

ST

1 Thành lập liên minh phòng thủ Vác-sa-va 5.1955

2 Thành lập Hội đồng tơng trợ kinh tế (SEV) 8.1.1949

3 Các nớc đông Âu bớc vào giai đoạn xây dựng CNXH 1950

4 Nhà nớc cộng hoà dân chủ Đức ra đời 10.1949

* Hoạt động 5(2’) Hớng dẫn về nhà

-Học bài theo nội dung đã ghi

-Trả lời các câu hỏi cuối bài

-Vẽ và điền lợc đồ Châu âu (trang 6 sgk) tên các nớc XHCN

-Đọc trớc bài 2