Giới thiệu bài mới: Ở tiểu học các em đã làm quen với bộ môn lịch sử dưới dạng những câu chuyện kể về, chương trình lịch sử ở cấp phổ thông sẽ có nhiều khác biệt, cụ thể trong chương trì
Trang 1Ngày soạn: 06.09.07
Ngày dạy : 07.09.07
Tiết : 01
Bài 1: SƠ LƯỢC VỀ MÔN LỊCH SỬ
(1t)
I Mục tiêu bài học
1 Về kiến thức
Giúp cho học sinh hiểu lịch sử là một khoa học có ý nghĩa quan trọng đối với mỗi con người; học lịch sử là cần thiết
2 Về tư tưởng tình cảm.
Bước đầu bồi dưỡng cho học sinh ý thức về tính chính xác và sự ham thích trong học tập bộ môn
3 Về kĩ năng
Bước đầu giúp học sinh có kĩ năng liên hệ thực tế và quan sát
II Tiến trình dạy học
1 Giới thiệu bài mới:
Ở tiểu học các em đã làm quen với bộ môn lịch sử dưới dạng những câu chuyện kể về, chương trình lịch sử ở cấp phổ thông sẽ có nhiều khác biệt, cụ thể trong chương trình lịch sử lớp 6 gồm có 3 phần: phần mở đầu( Giới thiệu những bài học chung, sơ lược về môn lịch sử); phần một - Lịch sử thế giới ( Giới thiệu lịch sử thế giới từ khi loài người xuật hiện đến cuối thời cổ đại); phần hai - Lịch sử Việt Nam ( Giới thiệu lịch sử dân tộc từ nguyên thủy đến thế kỉ X) Để có thể hiểu rõ và học tốt những nội dung lịch sử trên các em phải hiểu lịch sử là gì? học lịch sử để làm gì? để trả lời những câu hỏi trên chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay
2 Bài mới
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cơ bản
1 LỊCH SỬ LÀ GÌ
Hỏi: Theo em, cây cỏ,loài vật…có phải ngay từ khi xuật
hiện đã có hình dạng như ngày nay không?
HS: không
Hỏi: Tại sao nó lại không giống nhau?
HS: bởi vì qua quá trình lớn lên nó đã thay đổi hình dạng
kích thước
GV: nhận xét, quá trình thay đổi đó của cây cỏ, loài vật
để lớn lên nó đều phải trải qua một giai đoạn, một quá
trình, nó được gọi là quá khứ, quá khứ đó chính là lịch
sử
Hỏi: cây cỏ, loài vật là vậy còn con người, sự vật, làng
xóm, phố phường, đất nước, có quá khứ không lấy ví dụ?
HS: sự vật, con người, làng xóm… cũng có quá khứ, có
quá trình hình thành và phát triển của mình VD: dép
1.LỊCH SỬ LÀ GÌ
Trang 2chúng ta đi, lúc mới xuất hiện nó chỉ là những đôi giày
cỏ…,
GV: nhận xét, những quá khứ đó cũng chính là lịch sử
Hỏi: vậy theo em lịch sử là gì?
HS: trả lời
GV: nhận xét, chốt lại nội dung bài học
Hỏi: vậy có gì khác nhau giữa lịch sử một con người với
lịch sử xã hội loài người
HS: Một con người thì chỉ có hoạt động của riêng mình
Hoạt động của một người chỉ liên quan đến người đó và
một số người xung quanh, còn lịch sử lịch sử của xã hội
loài người thì vô cùng phong phú, liên quan đến nhiều
người, nhiều dân tộc, nhiều nước khác nhau, trong nhiều
thời điểm, gia đoạn khác nhau
GV: nhận xét, lấy tthêm vd để hs đẽ hiểu
LS của một con người : Bác Hồ
Lịch sử còn có nghĩa là khoa học tìm hiểu và dựng lại
toàn bộ những hoạt động của con người và xã hội loài
người chính vì vậy nó được xem như là một bộ môn khoa
học chuyên biệt và độc lập
2 HỌC LỊCH SỬ ĐỂ LÀM GÌ
GV: yêu cầu học sinh quan sát tranh ( h1/3sgk )
Hỏi: những lớp học trong tranh có gì khác so với lớp học
của em bây giờ?Vì sao lại có sự khác biệt đó?
HS:- Lớp học ngày xưa và bây giờ khác nhau Lớp học ở
trường làng thời xưa thật đơn giản, học sinh trải chiếu để
ngồi, số lượng chỉ có vài bạn học…lớp học ngày nay có
phong khang trang, có bàn ghế, có quạt, có điện sáng, số
lượng hs đông… trường lớp ngaỳ nay đẹp hơn nhiều
- Sỡ dĩ có sự khác nhau đó là do con người tự làm ra
GV: nhận xét bổ sung thêm: Mỗi con người, mỗi làng
xóm,mỗi trường học… đều trải qua những thay đổi theo
thời gian mà chủ yếu do con người tạo nên
Hỏi: chúng ta có cần biết những thay đổi đó không?vì
Lịch sử là những gì xảy
ra trong quá khứ Lịch
sử loài người mà chúng
ta học là toàn bộ những hoạt động của con người
từ khi xuất hiện đến nay
2 HỌC LỊCH SỬ ĐỂ
LÀM GÌ
Trang 3HS: Rất cần Bởi vì, những thay đổi đó phải do cả một
quá trình lao động mới có được
GV: nhận xét, bổ sung thêm không phải ngẫu nhiên mà
có được những thay đổi như chúng ta nhận thấy mà là
một quá trình lao động, xây dựng của tổ tiên, của cha ông
chúng ta
Hỏi: chúng ta cần biết để làm gì?
HS: trả lời: Chúng ta cần biết để quý trọng những gì
mình đang có, biết ơn những người đã làm nên cuộc sống
ngày hôm nay và để từ đó chúng ta có trách nhiệm giữ
gìn, bảo vệ và phát huy những gì mà tổ tiên cha ông ta đã
để lại cho ta
GV: Nhận xét, giảng giải thêm
Hỏi: đất nước ta hiện nay ngày càng phát triển, cuộc sống
của chúng ta ngày càng tôt hơn, sự thay đổi đó là do đâu?
HS: do có sự cố gắng của nhân dân, sự lãnh đạo của nhà
nước
GV: nhận xét, giải thích thêm: sự thay đổi đó không chỉ
do lao động của riêng chúng ta hay của một gia đình,
dòng họ, mà do những việc làm của ông cha từ đời này
qua đời khác
Hỏi : Vậy theo em học lịch sử có cần thiết không? vì sao?
HS: rất cần thiết, vì học lịch sử để mở rộng hiểu biết, biết
được cội nguồn dân tộc, biết ơn ông bà tổ tiên đã tạo
dựng nên đất nướcngày nay, biết quý trọng những gì
mình đang có
GV: nhận xét, chốt lại nội dung bài học
3 DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ DỰNG LẠI LỊCH SỬ
Hỏi: tại sao em biết được cuộc sống trước đây của ông
bà, cha mẹ và tuổi thơ của mình?
HS: Em biết được qua lời kể của ông bà, cha mẹ, những
người thân, hayn nhật kí, ghi chép của ông bà, cha mẹ
Học lịch sử để hiểu được cội nguồn của tổ tiên dân tộc biết ơn ông bà tổ tiên đã tạo dựng nên đất nước ngày nay, biết quý trọng những gì đang có
và biết phải làm gì cho đất nước
3 DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ
DỰNG LẠI LỊCH SỬ
Trang 4GV: yêu cầu HS xác định tranh.
Hỏi: Quan sát h1 và h2 Theo em đó là những loại tư liệu
nào?
HS: h1: tư liệu hiện vật( bàn ghế gỗ, nhà cửa, thầy trò…)
H2: Là bia đá, bia tiến sĩ
Hỏi: tại sao em biết đó là bia tiến sĩ
HS: Nhờ những dòng chữ khắc trên bia, giúp em biết
được đó là bia tiến sĩ
Hỏi: có mấy loại tư liệu giúp chúng ta hiểu biết lịch sử?
HS: trả lời
GV: nhận xét, chốt lại nội dung bài học
Hỏi: trống Đồng thuộc nguồn tư liệu gì?
HS: tư liệu hiện vật
Hỏi : truyện thánh Gióng, Âu cơ- Lạc long quân thuộc
nguồn tư liệu gì?
HS: tư liệu truyền miệng
Hỏi: Câu “ Lịch sử là thầy dạy của cuộc sống” có nghĩa
là gì?
HS:trả lời
GV: nhận xét, tổng kết lại,Lịch sử ghi lại những gì xảy ra
trong quá khứ, những việc làm, những con người xấu hay
tốt, thành hay bại, những gì xấu tốt của cuộc sống, những
cuộc chiến tranh phi nghĩa hay chính nghĩa… lịch sử
giúp chúng ta ngày nay hiểu được những cái hay cái đẹp
để phát huy, cái xấu, cái khiếm khuyết để tránh bỏ, từ đó
rút ra kinh nghiệm cho bản thân, lịch nsử là cái cân, cái
gương để chúng ta soi vào Lịch sử là thầy dạy của cuộc
sống
Có 3 loại tư liệu giúp chúng ta hiểu biết lịch sử
- Tư liệu truyền miệng
- Tư liệu hiện vât
- Tư liệu chữ viết
3 Củng cố:
HS nêu lại những nội dung chính của bài học
5 Dặn dò
- Trả lời các câu hỏi cuối bài / 5sgk
- Xem trước bài mới “ Cách tính thời gian trong lịch sử”