Tiết 01: toán viết phơng trình dao động Ngày soạn: 18/11/08 I- Mục tiêu Ngày giảng: 20/11/08 Kiến thức - Xây dụng PP giải loại tập viết phơng trình chuyển động vật dao động điêu hòa Kĩ - Có PP giải tập viết phơng trình dao động vật dao động điều hòa II- Chuẩn bị Giáo viên Học sinh III- Tổ chức hoạt động dạy học ổn định tổ chức Lớp 12A1 Kiểm tra cũ CH: Dao động điêu hòa gì? Dạng PTDĐ, tên đại lợng Bài ĐVĐ: Hoạt ®éng (10 phót) : KiĨm tra bµi cị vµ tóm tắt kiến thức Phơng trình đồ thị dao động điều hòa a) Phơng trình vi phân dao động điều hòa a = x = - 2x hay x + - 2x = b) Phơng trình dao động điều hòa x = Acos(t + ) (m) (1) c) Phơng pháp giải toán viết phơng trình dao động B1: Đa dạng phơng trình (viết phơng trình 1) B2: Xác định đại lợng đà biết cha biết (1) B3: Xác định đại lợng A, , x x  A cos  cos     Xác định : Chon t = ta có: A v   Asin v   Asin Thay dòng xuống dòng dới Kết hợp với ®iỊu kiƯn cđa v t×m  Lu ý: + Vật chuyển động theo chiều dơng v > 0, ngợc lại v < + Trớc tính cần xác định rõ thuộc góc phần t thứ đờng tròn lợng giác (thờng lấy - < < ) Hoạt động (30phút) : Đa tập ví dụ Hoạt động thày - trò Nội dung học GV Đa vi dụ để hớng dẫn học sinh làm VD 1:Vật dao động điều hòa với tần số f = quen 2,0Hz biên độ A = 20cm Lập phơng trình HS chuyển động trờng hợp sau: a) Chọn gốc thời gian lúc vật qua vị trí cân theo chiỊu d¬ng b) Chän gèc thêi gian lóc vËt qua vị trí co li độ + 10 cm ngợc chiều dơng c) Chọ gốc thời gian lúc vật vị trí biên Giải GV Hớng dẫn giải theo bớc đà nêu Ta có 2f (rad/s); HS Lắng nghe, suy ngÉm A = 20 cm Suy phơng trình tổng quát: x 20cos(4 t  )(cm)  v  80 sin(4 t   )(cm / s ) a) Trêng hỵp 1:  x 0 cos  0       v  sin    VËy x = 20sin (4 t  )(cm) Theo ®Ị t = 0: GV Yêu cầu học sinh thực HS Tiến hành theo bớc Căn theo điều kiện ban đầu b) Trờng hợp 2: Theo đề t = 0:   cos   2  sin    VËy x = 20sin (4 t  )(cm) c) Theo ®Ị t = 0: x 20cm  x 10cm   v GV Yêu cầu học sinh thực HS Tiến hành theo bớc Căn c theo điều kiện ban đầu (v = 0) cos  1      VËy x = 20sin (4 t k )(cm) k số nguyên Hoạt động (5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ nhà Yêu cầu học sinh qua tập trên, nêu Nêu phơng pháp giải phơng pháp giải toán Về nhà giải tập lại sách tập Tiết 02: toán lắc lò xo lắc đơn lắc đơn Ngày soạn: 08/01/09 I- Mục tiêu Ngày giảng: 10/01/09 Kiến thức - Củng cố cho học sinh định nghĩa công trờng hợp tổng quát, Nhấn mạnh giá trị công công suất Kĩ - Vận dụng định nghĩa công công suất giải số tập liên quan II- Chuẩn bị Giáo viên Học sinh III- Tổ chức hoạt động dạy học ổn định tổ chức Lớp 12A1 Kiểm tra cũ CH: Trình bày định nghĩa công, viết biểu thức nhận xét giá trị công Bài ĐVĐ: Hoạt động (25 phút) : Kiểm tra cũ tóm tắt kiến thức Con lắc lò xo thẳng đứng dao động điều hòa với với tần số góc = k m Cơ lắc lò xo treo thẳng đứng a) Thế Chọn gốc vị trí cân ta có: Wt = kx b) Cơ W = Wt + W® = kx + mv2 2 Khi ma sát lắc đợc bảo toàn: W= 1 kx + mv2 = kA2 = h»ng sè 2 Phơng trình dao động điều hòa lắc đơn a) Vị trí cân Vị trí cân lắc đơn vị trí mà dây treo thẳng đứng, vật nặng vị trí O thấp b) Li độ góc li độ cong Để xác định vị trí lắc đơn, ngời ta dùng li độ góc li độ cong s c) Phơng trình dao động điều hòa lắc đơn biên độ góc nhỏ = 0cos(t + ) S = S0cos(t + ) Trong ®ã  = g s = l. ( tính rad l 4.Năng lợng lắc đơn Chọn mốc VTCB lắc đơn li ®é gãc  (  900) lµ: Wt = mlg(1 - cos) Cơ lắc là: W = W ® + Wt = mv2 + mlg(1 - cos) Nếu bỏ qua ma sát sức cản không khí lắc đơn đợc bảo toàn: W= mv2 + mlg(1 - cos) = số Hoạt động (15 phút) : Giải tập Hoạt động thày - trò Nội dung học GV Đa vi dụ để hớng dẫn học sinh làm Bài 1: Gắn cầu có khối lợng m1 lò xo, quen hệ dao động với chu kì T1 = 0,6s Thay HS cầu cầu khác có khối lợng m2 hệ dao động với chu kì T2 = 0,8s Tính chu kì dao động hệ gồm hai cầu gắn vào lò xo Giải Ta có: T1 2 m1  T1 4 m1 k k m2 m T2 2  T2 4 2 k k GV Hớng dẫn giải theo bớc đà nêu HS Lắng nghe, suy ngẫm Chu kì dao động lắc lò xo gồm hai cầu là: T 2 m1  m2 m m   T 4    k k   k Do ®ã: T T12  T22  0,6  0,8 1,0( s ) GV Đa vi dụ để hớng dẫn học sinh làm Bài 2: Vật có khối lợng m = 1,00kg treo vào quen lo xo có độ cứng k = 400N/m Lập phơng HS trình chuyển động cho trờng hợp sau: a) Đa vật tới vị trí có li độ x = +5,0 cm buông tay lúc t = b) Truyền cho vật vị trí cân vËn tèc v0 = 1,0m/s lóc t = (LÊy  10 ) Gi¶i GV Híng dÉn gi¶i theo bớc đà nêu k 400 20,0( rad / s ) Ta cã:   HS L¾ng nghe, suy ngÉm m 1,00  x  Aco s(20t   ) GV Yêu cầu học sinh thực Suy phơng trình: HS Tiến hành theo bớc Căn cø theo ®iỊu v  20 A sin(20t   ) kiện ban đầu a) Trờng hợp 1: Theo đề t =  x 5,0cm  A cos  5,0 A 5,0cm GV Yêu cầu học sinh thực HS Tiến hành theo bớc Căn c theo điều v sin kiện ban đầu Vậy: x 5,0cos 20t (cm) b) Trờng hợp 2: Theo đề t =   co s  0        A sin  5,0  A 5,0cm   VËy: x 5,0co s(20t  )(cm)  x 0   v 1,0m / s Ho¹t ®éng (5 phót) : Cđng cè, giao nhiƯm vơ nhà Yêu cầu học sinh nhà giải tập lại Ghi nhận phơng pháp giải sách tập Ghi tập nhà Tiết 03: tập tổng hợp dao động I- Mục tiêu Ngày soạn: 22/11/08 Ngày giảng: 24/11/08 0: : KiÕn thøc - Cñng cè cho häc sinh kiÕn thøc tổng hợp hai dao động điều hòa Kĩ - Vận dụng làm tập tổng hợp dao động II- Chuẩn bị Giáo viên Học sinh III- Tổ chức hoạt động dạy học ổn định tổ chức Lớp 12A1 Kiểm tra cũ CH: Tổng hợp dao động gì? ND phơng pháp giản đồ véc tơ Fre-nen Bài ĐVĐ: Hoạt ®éng (5 phót) : KiĨm tra bµi cị vµ tóm tắt kiến thức Tổng hợp hai dao động điều hoà phơng tần số x1 = A1cos(t + 1) x2 = A2cos(t + 2) đợc dao động điều hoà phơng tần số x = Acos(t + ) Trong ®ã: A2  A12  A22  A1 A2cos(2  1 ) tan   A1 sin 1  A2 sin  A1cos1  A2cos * NÕu  = 2k  (x1, x2 cïng pha)  AMax = A1 + A2 * NÕu  = (2k+1)  (x1, x2 ngỵc pha)  AMin = A1 - A2 `  A1 - A2  A A1 + A2 Hoạt động (35 phút) : Giải tập Hoạt động thày - trò Nội dung học GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa Câu Hai dao động điều hoà phơng có chon phơng trình lần lợt x1 = 4cos100t HS Đáp án C (cm) x2 = 3cos(100t + ) (cm) Dao A2  A12  A22  A1 A2 cos(2  1 ) = ®éng tỉng hợp hai dao động có biên A1 sin 1  A2 sin 2 tan   =1 ®é lµ A1cos1  A2cos A 5cm B 3,5cm C 1cm D 7cm Câu Một vật thực đồng thời hai dao GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa động điều hoà phơng có phơng trình chon dao động thành phần làlà x1 = 5cos10t (cm) HS Đáp án C x2 = 5cos(10t + ) (cm) Phơng trình dao A2  A12  A22  A1 A2 cos(2 ) = động tổng hợp vËt lµ tan   A1 sin 1  A2 sin 2 = A1cos1  A2cos  A x = 5cos(10t + )(cm)  B x = cos(10t + ) (cm)   D x = 5cos(10t + ) (cm) C x = 5cos(10t + ) (cm) GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa chon HS Đáp án C Vì độ lệch pha Câu Một vật tham gia đồng thời hai dao động điều hoà phơng, cng tần số: x1 = A1cos (t +  1) v x2 = A2cos (t + 2) Biên số nguyên lầm bớc sóng độ dao động tổng hợp chúng đạt cực đại GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa chon HS Đáp án B Vì độ lệch pha số nửa nguyên lầm bớc sãng A 2  1 = (2k + 1) B 2  1 = (2k + 1) C 2  1 = 2k D 2  1 =  Câu Một vật tham gia đồng thời hai dao động điều hoà phơng, cng tần số x1 = A1cos (t +  1) vµ x2 = A2cos (t + 2) Biên độ dao động tổng hợp chúng đạt cực tiểu khi: A 1 = (2k + 1)  B 2  1 = (2k + 1)  C 2  1 = 2k D 2  1 =  Ho¹t ®éng (5 phót) : Cđng cè, giao nhiƯm vơ nhà Yêu cầu học sinh nhà giải tập lại Ghi nhận phơng pháp giải sách tập Ghi tập nhà Tiết 04: tập tổng hợp dao động Ngày soạn: 22/11/08 I- Mục tiêu Ngày giảng: 24/11/08 Kiến thức - Cđng cè cho häc sinh kiÕn thøc vỊ dao động điều hòa, Con lắc đơn, lắc lò xo,tổng hợp hai dao động điều hòa Kĩ - Vận dụng làm tập liên quan II- Chuẩn bị Giáo viên Học sinh III- Tổ chức hoạt động dạy học ổn định tổ chức Lớp 12A1 Kiểm tra cũ CH: Tổng hợp dao động gì? ND phơng pháp giản đồ véc tơ Fre-nen Bài ĐVĐ: Hoạt động thày - trò Nội dung học GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa Câu PTDĐ vật DĐĐH có dạng chon HS Đáp ¸n C Theo ®Ị t = 0: x = Acos(t +   x  A cos  A       v   A sin    A  ) cm Gốc thời gian đợc chọn? A Lúc chất điểm qua vị trí có li độ x = A/2 theo chiều dơng B Lúc chất điểm qua vị trí có li độ A theo chiều dơng Vì v < nên Lúc chất điểm qua vị trí có x = A C Lúc chất điểm qua vị trí có li độ li độ x = theo chiều âm x = A theo chiỊu ©m D Lúc chất điểm qua vị trí có li độ x = A/2 theo chiều âm GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa Câu Công thức sau dùng để tính chon HS Đáp án D Trong TH vật VTCB tần số dao động lắc lị xo treo thẳng đứng lò xo đà bị biến dạng l Theo điều kiện cân ( l độ giÃn lị xo vị trí cân bằng): k l = mg nªn g/ l = k/m =  A f = 2 k B f = m l C f = g GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa chon HS §¸p ¸n 20cm g T =0,2m 4. GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa chon HS Đáp án B => T = 2,5s GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa chon HS Đáp án T (l1 l2 ) / g T T12  T22 1,75 g l A 2mm B 2cm C 20cm D 2m C©u Tại nơi xác định, chu kì dao động điều hoà lắc đơn tỉ lệ thuận với A gia tốc trọng trờng B bậc hai gia tốc trọng trờng C chiều dài lắc D bậc hai chiều dài lắc Câu Tại vị trí địa lí, hai lắc đơn có chu kì dao động lần lợt làT1 = 2s T2 = 1,5s, chu kì dao động lắc thø ba cã chiỊu dµi b»ng tỉng chiỊu dµi cđa hai lắc nói A 5,0s B 2,5s C 3,5s D 4,9s Câu Tại vị trí địa lí, hai lắc đơn có chu kì dao động lần lợt làT1 = 2s T2 = 1,5s, chu kì dao động lắc thứ ba cã chiỊu dµi b»ng hiƯu chiỊu dµi cđa hai lắc nói A 1,32s B 1,35s C 2,05s D 2,25s Câu Tại vị trí địa lí, chiều dài lắc đơn tăng lần chu kì dao động điều hoà A giảm lần B giảm lần C tăng lần D tăng lần T l / g T T12  T22 6, 25 2 2 s Chiều dài lắc đơn GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa chon HS Đáp án D T (l1  l2 ) / g D f = C©u Tại nơi có gia tốc trọng trờng 9,8m/s2, lắc đơn dao động điều hoà với chu kì T 2 l / g  l   => T = 1,35s GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa chon HS Đáp án C Vì T ~ l nên l tăng T tăng Củng cố, giao nhiệm vụ nhà Yêu câu HS làm taạp SBT HS nhận nhiệm vụ học tập Tiết 05: toán giao thoa Ngày soạn: 31/11/08 I- Mục tiêu Ngày giảng: 01/21/08 KiÕn thøc - Cñng cè cho häc sinh kiÕn thøc vỊ giao thoa sãng ®iỊu kiƯn ®Ĩ cã giao thoa sóng Kĩ - Vận dụng làm tập liên quan II- Chuẩn bị Giáo viên Học sinh III- Tổ chức hoạt động dạy học ổn định tổ chức Lớp 12A1 Kiểm tra cũ., tóm tắt kiến thức * Giao thoa hai sóng phát từ hai nguồn sóng kết hợp S1, S2 cách khoảng l: Xét điểm M cách hai nguồn d1, d2 Phương trình sóng nguồn u1 Acos(2 ft  1 ) u2 Acos(2 ft  2 ) Phương trình sóng M hai sóng từ hai nguồn truyền tới: u1M Acos(2 ft  2 d1 d  1 ) u2 M Acos(2 ft  2   )   Phương trình giao thoa sóng M: uM = u1M + u2M d  d   2   d  d    uM 2 Acos    cos  2 ft            d  d   Biên độ dao động M: AM 2 A cos     với  1  2    l  l  k   (k  Z) Chú ý: * Số cực đại:    2  2 l  l  k    (k  Z) * Số cực tiểu:     2  2 Hai nguồn dao động pha (  1   0 ) * Điểm dao động cực đại: d1 – d2 = k (kZ) l l Số đường số điểm (khơng tính hai nguồn):    k    * Điểm dao động cực tiểu (không dao động): d1 – d2 = (2k+1) (kZ) l l k    l Số đường số điểm (khơng tính hai nguồn):    Hai nguồn dao động ngược pha:(  1    )  * Điểm dao động cực đại: d1 – d2 = (2k+1) (kZ) l Số đường số điểm (khơng tính hai nguồn):     k    * Điểm dao động cực tiểu (không dao động): d1 – d2 = k (kZ) l l Số đường số điểm (khơng tính hai nguồn):    k   Chú ý: Với tốn tìm số đường dao động cực đại không dao động hai điểm M, N cách hai nguồn d1M, d2M, d1N, d2N Đặt dM = d1M - d2M ; dN = d1N - d2N giả sử dM < dN + Hai nguồn dao động pha: Cực đại: dM < k < dN  Cực tiểu: dM < (k+0,5) < dN  + Hai nguồn dao động ngược pha: Cực đại:dM < (k+0,5) < dN  Cực tiểu: dM < k < dN  Số giá trị nguyên k thoả mãn biểu thức s ng cn tỡm Hoạt động thày - trò GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa chon HS Theo đề ta có AB = 7,8cm Khoảng cách hai điểm dao động pha 1, 2cm Trong khoảng AB có số điểm dao động cực đại N = 2AB/ với N số nguyên N = 13 GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa chon ®ã HS Theo lÝ thuyÕt ta cã d2 – d1 = k Tại điểm dao động vơi biên độ cực đại Nội dung học Câu Trên mặt chất lỏng có hai nguồn kết hợp, dao động pha theo phơng thẳng đứng hai điểm A B cách 7,8cm Biết bớc sóng 1,2cm Số điểm có biên độ dao động cực đại nằm đoạn AB A 14 B 13 C 12 D 11 Câu Trong giao thoa sóng mặt nớc hai nguồn kết hợp, pha, điểm dao động với biên độ cực đại có hiệu khoảng cách từ tới nguồn (k = 0, ± 1, ±, 1, ± 1, ±,, …)) A d2 – d1 = k B d2 – d1 = 2k C d2 – d1 = (k + )  D d2 – d1 = k GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa chon Câu Hai điểm S1, S2 mặt chất lỏng, cách 18cm, dao động pha với tần số 20Hz Vận tốc truyền sóng 1,2m/s Giữa S1 S2 có số gợn sóng hình hypebol mà Số điểm dao động có biên độ cực tiểu 2N = biên độ dao cùc tiĨu lµ A B C D Câu Tại hai điểm A B cách 10cm mặt chất lỏng có hai nguồn phát dao động theo phơng thẳng đứng với phơng trình lµ uA = 0,5cos(50t) cm ; uB = v HS Ta cã   0,06m 6cm f Sè kho¶ng sãng lµ N = S1S2/  =3 0,5cos(50t + ) cm, vận tốc tuyền sóng mặt chất lỏng 0,5m/s Xác định số điểm có biên độ dao động cực đại đoạn thẳng AB A 12 B 11 C 10 D GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa Câu Hiện tợng giao thoa sóng xảy chon có gặp cđa hai sãng HS D DK ®Ĩ cã giao thoa hai sóng phải A xuất phát từ hai nguồn dao động biên sóng kết hợp độ B xuất phát từ hai nguồn truyền ngợc chiều C xuất phát từ hai nguồn D xuất phát từ hai nguồn sóng kết hợp phơng Củng cố, giao nhiệm vụ nhà Yêu câu HS làm tập SBT HS nhận nhiệm vụ học tập Tiết 06: toán sóng dừng Ngày soạn: 31/11/08 I- Mục tiêu Ngày giảng: 01/12/08 Kiến thức - Cñng cè cho häc sinh kiÕn thøc sãng dõng, điều kiện để có sóng dừng sợi dây đàn hồi Kĩ - Vận dụng làm tập liên quan II- Chuẩn bị Giáo viên Học sinh III- Tổ chức hoạt động dạy học ổn định tổ chức Lớp 12A1 Kiểm tra cũ Sóng dừng + Sóng dừng sóng có nút bụng cố định không gian 10 + Sóng dừng có đợc giao thoa sóng tới sóng phản xạ phát từ nguồn + Điều kiện để có sóng dừng Để có sóng dừng sợi dây với đầu nút đầu bụng (một đầu cố định, đầu dao động) chiều dài sợi dây phải số lẻ bớc sóng Để có sóng dừng sợi dây với hai nút hai đầu (hai đầu cố định) chiều dài sợi dây phải số nguyên lần bớc sóng + Đặc điểm sóng dừng Biên độ dao động phần tử vật chất điểm không đổi theo thời gian Không truyền tải lợng Khoảng cách nút bụng liền kề Khoảng cách nút bụng liền kề + Xác định bớc sóng, vận tốc truyền sóng nhờ sóng dừng Đo khoảng cách gi÷a hai nót sãng ta suy bíc sãng  Khoảng cách hai nút sóng Vận tốc truyền sãng: v = f =  T Bµi ĐVĐ: Hoạt động thày - trò GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa chon HS C Vì khoảng cách hai điểm gần dao động cung pha bớc sóng Theo đặc điểm bớc sóng ta tìm đợc GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa chon HS Theo điểu kiện có sóng dừng sợi dây đàn hồi L/2 GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa chon HS Bớc sãng:    v = 4(mm) f Nh AB đợc chia thành 10 khoảng nh tơng đơng có 10 gơn sóng 11 điêm đứng yên GV Em chon đáp án nào? Cơ sở cđa sù lùa chon ®ã HS Theo ®iỊu kiƯn ®Ĩ có sóng dừng sợi dây đàn hồi D Củng cè, tỉng kÕt bµi häc 11 Néi dung bµi häc Câu 15 Khi có sóng dừng sợi dây đàn hồi, khoảng cách hai nút sóng liên tiếp b»ng A mét phÇn t bíc sãng B hai lÇn bíc sãng C mét n÷a bíc sãng D mét bíc sóng Câu 16 Một dây đàn có chiều dài L, hai đầu cố định Sóng dừng dây có bớc sãng dµi nhÊt lµ A L/2 B L/4 C L D 2L Câu 17 Hai nhỏ gắn nhánh âm thoa chạm vào mặt nớc hai điểm A B cách 4cm Âm thoa rung với tần số 400Hz, vận tốc truyền sóng mặt nớc 1,6m/s Giữa hai điểm A B có bao nhiên gợn sóng điểm đứng yên ? A 10 gợn, 11 điểm đứng yên B 19 gợn, 20 điểm đứng yên C 29 gợn, 30 điểm đứng yên D gợn, 10 điểm đứng yên Câu 20 Để có sóng dừng xảy dây đàn hồi với hai đầu dây hai nút sóng A bớc sóng số lẻ lần chiều dài dây B chiều dài dây phần t lần bớc sóng C bớc sóng chiều dài dây D chiều dài dây số nguyên lần bớc sóng Yêu câu HS làm bµi tËp SBT HS nhËn nhiƯm vơ häc tËp Tiết 07: tập tổng hợp sóng I- Mơc tiªu KiÕn thøc - Cđng cè cho häc sinh kiến thức sóng cơ, sóng âm, Kĩ - Vận dụng làm tập liên quan II- Chuẩn bị Giáo viên Học sinh III- Tổ chức hoạt động dạy học ổn định tổ chức Lớp 12A1 Kiểm tra cũ Ngày soạn: 06/12/08 Ngày giảng: 08/12/08 Hoạt động thày - trò Nội dung học GV Em chon đáp án nào? Cơ së cđa sù lùa C©u Chän c©u sai chon A Sóng âm truyền đợc môi trờng HS A Vì sóng âm truyền đợc môi tr- khí lỏng ờng rắn B Sóng âm có tần số nhỏ 16Hz gọi sóng hạ âm C Sóng âm sóng học có chÊt vËt lÝ D VËn tèc trun ©m phơ thc vào nhiệt độ GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa Câu Âm sắc đặc tính sinh lí âm chon A phụ thuộc vào biên độ HS Âm sắc đặc tính sinh lí âm Liên B phụ thuộc vào tần số quan mật thiết vơi đồ thị dao động âm B phụ thuộc vào cờng độ âm D đồ thị dao động âm GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa Câu Khi âm truyền từ không khí vào chon nớc HS Bớc sóng không đổi nhng tần số thay đổi A Bớc sóng thay đổi nhng tần số không đổi B Bớc sóng tần số thay đổi C Bớc sóng tần số không đổi D Bớc sóng không đổi nhng tần số thay đổi Câu Độ to âm phụ thuộc vào A tần số âm GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa B Biên độ dao động âm chon C Mức cờng độ âm HS Độ to âm đặc tính sinh lí âm D Ngỡng nghe phụ thuộc vào tần số âm Câu Phát biểu sau không ? A Dao động âm có tần số niền từ 16Hz 12 GV Em chon đáp án nào? Cơ së cđa sù lùa ®Õn 20kHz chon ®ã B Sãng âm, sóng siêu âm sóng hạ âm HS D Vì sóng siêu âm tai ngời sóng không nghe đợc sóng hạ âm C Sóng âm sóng dọc D Sóng siêu âm sóng âm mà tai ngời không nghe đợc Câu Mét sãng lan trun víi vËn tèc 200m/s cã bớc sóng 4m Tần số chu kì GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa sóng chon A f = 50Hz; T = 0,02s B f = 0,05Hz; T = 200s HS TÇn sè sãng: f = v/  = 50Hz C f = 800Hz; T = 1,25s Đáp án A D f = 5Hz; T = 0,2s Câu Nguồn phát sóng ®ỵc biĨu diƠn: u = 3cos(20t) cm VËn tèc trun sóng 4m/s Phơng trình dao động phần tử vật GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa chất môi trờng truyền sóng cách nguån chon ®ã HS Ta cã u = 3cos(20t) cm Tại điểm cách 20cm nguồn 20cm = 0,2m  A u = 3cos(20t - ) cm u = 3cos[20(t - d/v)] => u = 3cos[20t - 20.0,5]  B u = 3cos(20t + ) cm GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa chon ®ã HS Bíc sãng  = AB/5 =20cm VËn tèc truyÒn sãng: v =  f = 0,2.50 = 10m/s GV Em chon đáp án nào? Cơ sở lựa chon HS A Theo định nghĩa bíc song C u = 3cos(20t - ) cm D u = 3cos(20t) cm Câu Một sợi dây đàn hồi có độ dài AB = 80cm, đầu B giữ cố định, đầu A gắn với cần rung dao động điều hoà với tần số 50Hz theo phơng vuông góc với AB Trên dây có sóng dừng với bơng sãng, coi A vµ B lµ nót sãng VËn tốc truyền sóng dây A 10m/s B 5m/s C 20m/s D 40m/s Câu Khoảng cách hai điểm phơng truyền sóng gần dao ®éng cïng pha víi gäi lµ A bíc sãng B chu kì C vận tốc truyền sóng D độ lệch pha Củng cố tổng kết học Yêu cầu học sinh nhà làm tập lai HS nhËn nhiƯm vơ häc tËp SBT TiÕt 08+09+10: Ngày soạn: 06/12/08 BT viết phơng trình dòng điện Giải toán mạch điện xoay chiều Ngày giảng: 08/12/08 I- Mơc tiªu KiÕn thøc - Cđng cè cho học sinh kiến thức dòng điện xoay chiều, khái niệm mạch điện xoay chiều Định luật Ôm cho loai đoạn mạch Công suât tiêu thụ cua Kĩ - Vận dụng làm tập liên quan đến viết phơng trình dòng điện mạch điên xoay chiều - Vận dụng tính toán đại lợng mạch điện xoay chiều II- Chuẩn bị Giáo viên 13 Học sinh III- Tổ chức hoạt động dạy học ổn định tổ chức Lớp 12A1 Kiểm tra cũ, tóm tắt lÝ thut * HiƯu ®iƯn thÕ xoay chiỊu, cêng ®é dòng điện xoay chiều Nếu i = Iocost u = Uocos(t + ) NÕu u = Uocost th× i = Iocos(t - ) U Víi Io = o ; Z = Z R  (Z L - Z C ) Z L  ZC L  ; tan = = C R R * C¸c giá trị hiệu dụng dòng điện xoay chiều I= Io ;U= Uo vµ E = Eo * Các loại đoạn mạch xoay chiều + Đoạn mạch có điện trở thuần: uR pha với i ; I = U R R + Đoạn mạch có tụ điện: uC trể pha i gãc U I = C ; víi ZC = dung kháng tụ điện ZC C + Đoạn mạch có cuộn dây cảm: uL sím pha h¬n i gãc I=  UL ; với ZL = L cảm kháng cuộn dây ZL + Đoạn mạch có R, L, C mắc nối tiếp (không phân nhánh): Z L ZC L Độ lệch pha u i xác định theo biểu thức: tan = = C R R U Cờng độ hiệu dụng xác định theo định luật Ôm: I = Z Với Z = R  (Z L - Z C ) lµ tổng trở đoạn mạch + Cộng hởng đoạn mạch RLC U dòng điện mạch đạt giá trị cực đại I max = , công suất R LC mạch đạt giá trị cực đại Pmax = U , u cïng pha víi i ( = 0) R Khi ZL = ZC hay  = Khi ZL > ZC u nhanh pha i (đoạn mạch có tính cảm kháng) Khi ZL < ZC u trể pha i (đoạn mạch có tính dung kháng) R tiêu thụ lợng dới dạng toả nhiệt, ZL ZC không tiêu thụ lợng nguồn điện xoay chiều + Cách nhận biết cuộn dây có điện trở r Xét toàn mạch, nếu: Z  R  ( Z L  Z C ) ; U  U R2  (U L  U C ) hc P  I2R hc cos R cuộn dây có điện trở r  Z 14 XÐt cuén d©y, nÕu: Ud  UL hc Zd  ZL hc Pd  cosd d cuộn dây có điện trở r Hoạt động thày - trò GV Hớng dẫn phơng pháp HS Lắng nghe, ghi nhận Nội dung học PP giải B1 Đa dạng phơng trình dòng điện i = Iocos(t + ) Tính toán đại lỵng cha biÕt I0;  =  f vµ tan = Z L  Z C = L C R GV Đa tập vị dụ HS Nhận nhiệm vụ R Bài 1: Cho mạch điện xoay chiều RLC nối tiếp, điện áp hai đầu đoạn mạch có phơng trình: u 100cos(100 t ) , điện áp đặt vào hai đầu dây 20V, điện áp đặt vào hai đầu tụ điện 80V dòng điện hiệu dụng mạch có cờng độ 4A a) Xác định giá trị điện áp hai đầu điện trở b) Xác định giá trị R,L,C tổng trở đoạn mạch c) Viết phơng trình dòng điên mạch điện Tóm tắt GV Yêu cầu häc sinh tom t¾t HS  u 100cos(100 t  ) ; UL = 20V; UC = 80V; I = 4A a) UR =? b) R, L, C , Z = ? c) i = ? d) P = ? Giải GV HÃy tính điện áp hai đầu điện trở a) Điện áp hai đầu điện trở HS VËn dơng c«ng thøc UR2 = U2 – (UL - UC)2 = 1400 UR2 = U2 – (UL - UC)2 GV Yêu cầu HS xác định đại lợng UR = 10 14 V b) Các giá trị mạch mạch HS Vận dụng đinh luật Ôm cho loại đoạn R = UR/I = 2,5 14 =10  ZL = UL/I =  => L = ZL/  =1/20  H m¹ch ZC = UC/I = 20  => C = 1/  ZC = 1/2000  F Z2 = R2 + (ZL – ZC)2 = 40 GV Sử dụng PP viết PT dòng điện c) BiĨu thøc cđa i HS TÝnh I hiƯu dơng độ lệch pha dòng Độ lệch pha i so với u điện điện ZC Z L tan   1,5   0,31( rad ) R i 4 2cos(100 t  0,31) A GV Đa tấp Bài 2: Cho mạch điện xoay chiều RLC nối tiếp điện áp hai đầu đoạn mạch có phơng trình: R A 15 C L M N B Giải Câu 2: Theo đầu ta cã 2 BiÕt UMN = 20V, UNB = 80V dòng điện hiệu UR = U (UL - UC) = 6400 UR = 80V dơng m¹ch có cờng độ 4A a) Xác định giá trị R,L,C tổng trở đoạn Các giá trị mạch R = UR/I = 20 mạch b) Viết phơng trình dòng điện qua mạch điện ZL = UL/I =  => L = ZL/  =1/20  H ZC = UC/I = 20  => C = 1/ ZC = 1/2000 F c) Xác định công suất mạch điện Z2 = R2 + (ZL ZC)2 = 25  d) Theo sè liƯu cđa c©u giữ nguyên giá trị L,C cho giá trị R biến thiên, tìm giá trị b) Biểu thức i R để công suất tiêu thụ mạc cực đại Độ lệch pha i so víi u  u 100 2cos(100 t  ) V e) Theo số liệu câu giữ nguyên giá trị L,R cho giá trị C thay đổi,mắc thêm tụ điện giống hệt tụ C song song với đoạn mạch NB Xác định giá trị C để công suất mạch điện đạt cực đại ZC  Z L 3 /   0, 2( rad ) R i 4 2cos (100 t  0, 2) A tan d) Công suất tiêu thụ mạch P = UIcos = 320W Câu 3: a) Tìm R để P đạt max YC HS tham gia vào giai đoạn tính toán U2 U2  R  cđa bµi Ta cã P = UIcos  = Z (Z  ZC )2 R L R Bài Cho mạch điện xoay chiều R, L, C m¾c (Z  ZC ) nèi tiÕp Cuén dây có hệ số tự cảm L = Để P đạt max đạt R L 0,1 R H, điện trở R = 10 tô  (Z L  ZC )2 Khi R thay đổi: đạt R 500 F Đặt vào hai điện có điện dung C = R đầu đoạn mạch hiệu điện xoay chiÒu chØ R  ( Z L  ZC ) có tần số R f = 50 Hz hiƯu ®iƯn thÕ hiƯu dơng U = Hay R ( Z L  ZC )2  R 60 100V b) Tìm C2 để P max a) Tổng trở Z mạch điện là: điện dung tơng đơng hai tụ mắc song b) Độ lệch pha hiệu điện hai đầu đoạn Gọi song Ctd mạch dòng điện mạch U2 U2 c) Giả sử ®iƯn dung cđa tơ cã thĨ thay ®ỉi ®ỵc  R Phải chọn C giá trị sau ®©y ®Ĩ cã Ta cã P = UIcos  = Z (Z L  ZC )2 R  céng hởng xảy mạch điện? R d) Khi có cộng hởng xảy cờng độ dòng điện ( Z Z ) lúc bao nhiêu? Để P đạt max R L C đạt R Bài 4: Một điện trở R = 800 mắc nối tiếp với tụ điện có điện dung C = 5,3 F råi (Z L  ZC )2 Khi R không đổi: đạt R mắc vào hiệu điện xoay chiều có giá trị R hiệu dụng U = 220V Biết tần số dòng điện lµ chØ Z L Z C =  50Hz => Ct® = 1/  ZC = 1/500  F a) Tính tổng trở đoạn mạch C = Ctd - C1 = 1/500  - 1/2000  =3/2000 F b) Tính cờng độ dòng điện hiệu dụng Một điện trở R = 800 mắc nối tiếp với qua đoạn mạch tụ điện có điện dung C = 5,3 F mắc vào hiệu điện xoay chiều có giá trị hiệu dụng U = 220V Biết tần số dòng điện 50Hz Câu 2: Tính tổng trở đoạn mạch A Z = 100 (  ) B Z = 200 (  ) C Z = 500 (  ) D Z = 1000 ( ) Bài 5: Một đoạn mạch gồm điện trở 16 R = 50 , mét cuén c¶m cã L = H, mét tụ điện có điện dung C = 10 F , mắc nối tiếp vsog mạng ®iƯn xoay chiỊu cã tÇn sè f = 50 Hz hiệu điện hiệu dụng U = 120 V a) Tổng trở đoạn mạch nhận giá trị sau đây? b) Hiệu điện hiệu dụng hai đầu R, L, C lần lợt là: c) Biêủ thức dòng điện qua đoạn mạch? Củng cố tổng kết học Yêu cầu học sinh nhà làm tập HS nhận nhiƯm vơ häc tËp lai SBT TiÕt 11+12: Bµi tâp công suất điện- Máy biến áp Ngày soạn: 06/12/08 I- Mục tiêu Ngày giảng: 08/12/08 Kiến thức - Củng cố cho học sinh kiến thức dòng điện xoay chiều, Công suât tiêu thụ mạch điện 17 xoay chiều Máy biến áp, động điện Kĩ - Vận dụng làm tập liên quan đến viết phơng trình dòng điện mạch điên xoay chiều II- Chuẩn bị Giáo viên Học sinh III- Tổ chức hoạt động dạy học ổn định tổ chức Lớp 12A1 Kiểm tra cũ, tóm tắt lí thuyết * Công suất dòng điện xoay chiều + Công suất dòng điện xoay chiÒu: P = UIcos = I2R = U 2R Z + HƯ sè c«ng st: cos = R Z + ý nghÜa cđa hƯ sè c«ng st cos Trờng hợp cos = tức = 0: mạch có R, mạch RLC có cộng hởng ®iƯn (ZL = ZC) th× P = Pmax = UI = U R  Trêng hỵp cos = tức = : Mạch có L, có C, có L C mà R P = Pmin = * Máy phát điện xoay chiều pha + Tần số dòng điện xoay chiều Nếu máy phát có cuộn dây nam châm (gọi cặp cực), rôto quay n vòng giây tần số dòng điện f = n Nếu máy có p cặp cực rô to quay n vòng giây f = np Nếu máy có p cặp cực rô to quay n vòng phút f = n p 60 * Máy biến Máy biến thiết bị dùng để thay đổi hiệu điện nhng không làm thay đổi tần số dòng điện xoay chiều * Sự biến đổi hiệu điện cờng độ dòng điện U2 I N = 1= U1 I N1 * Truyền tải điện + Công suất hao phí đờng dây tải: P = RI2 = R( P R ) = P2 U U + Biện pháp giảm hao phí đờng dây tải: giảm R, tăng U l S Vì R = nên để giảm R ta phải tăng tiết diện S Việc tăng tiết diện S tốn kim loại phải xây cột điện lớn nên biện pháp không kinh tế Hoạt động thày - trò Néi dung bµi häc GV Híng dÉn häc sinh lËp hệ phơng trình, Bài giải để tìm UR UL Ta cã: U 2AB = U 2R + (UL UC)2 HS Lập hệ phơng trình, giải để tìm UR vµ UL U 2AD = U 2R + U 2L GV Yêu cầu học sinh tính hệ số công st Thay sè, gi¶i hƯ ta cã UR = 80V; UL = 60V HS.TÝnh hƯ sè c«ng st 18 U 80 R = 0,8 GV Yêu cầu học sinh tÝnh c«ng st cã Ých HƯ sè c«ng st : cos = U 100 AB (Pcơ), công suất hao phí (Pnhiệt) HS Tính công suất có ích (P cơ), công suÊt hao Bµi a) Ta cã : Pdien = Pco + Pnhiet phÝ (PnhiÖt) Pco = H.Pdien = 0,95.75 = 71,25 (W) GV Yêu cầu học sinh tính cờng ®é hiƯu dơng Pnhiet = Pdien – Pco = 75 71,25 = 3,75 (W) dòng điện Pnhiet = I2R HS Tính cờng độ hiệu dụng dòng điện qua qu¹t => I = Pnhiet  3,75 = 0,61 (A) GV Yêu cầu học sinh tính hệ số công st R 10 HS TÝnh hƯ sè c«ng st b) HƯ sè c«ng st : GV Híng dÉn häc sinh lập hệ phơng trình, cos = Pdien = 75 = 0,6 220.0,61 giải để tìm UR UL UI HS Lập hệ phơng trình, giải để tìm UR UL Bµi Ta cã: U = U + (UL – UC)2 AB R 2 U AD = U R + U 2L Thay số giải hệ ta có: GV.Yêu cầu học sinh tính hệ số công st HS TÝnh hƯ sè c«ng st UR = 90 V; UL = 90V HƯ sè c«ng st: GV Giới thiệu cách nhận biết cuộn dây cos = U R 90 = cảm cuộn dây có điện trở U 180 HS Ghi nhận cách nhận biết cuộn dây Bài a) Nếu cuộn dây cảm cảm cuộn dây có điện trở U = U + (UFD – UDB)2 GV Híng dÉn häc sinh lập hệ phơng trình, VìAB: 1752AF 252 + (25 175)2 giải để tìm UR UL Nên cuộn dây có điện trở b) Hệ số công suất mạch HS Lập hệ phơng trình, giải để tìm UR vµ UL Ta cã: U 2AB = (UR + Ur)2 + (UL – UC)2 U 2FD = U 2r + U 2L GV Yêu cầu học sinh tính hệ số c«ng st HS TÝnh hƯ sè c«ng st Thay sè giải hệ ta có: GV Yêu cầu học sinh tÝnh dung kh¸ng cđa tơ Ur = 24V; UL = 7V điện cảm kháng cuộn dây U U r 25  24 HS TÝnh dung kh¸ng cđa tơ ®iƯn   VËy: cos = R U AB 175 25 GV Tính cảm kháng cuộn dây Bài 5: Dung kháng tụ điện cảm kháng cuộn dây: GV Yêu cầu học sinh tính tổng trở pha HS Tính cờng độ hiệu dụng chạy qua tải pha Tính cờng độ hiệu dụng chạy qua tải pha Tính cờng độ hiệu dụng chạy qua tải pha GV Yêu cầu học sinh tính cờng độ hiệu dụng chạy qua tải HS Nêu tổng trở pha Tính tỉng trë cđa pha 19  ZC = 2fC 10  = 30 () 3 ZL = 2fL = 2.50 = 40 () 10 2 50 Tỉng trë cđa c¸c pha: Z1 = R1 = 50 () Z2 = R22  Z C2  40  30 = 50 () Z3 = R32  Z L2  30  40 = 50 () Cờng độ hiệu dụng chạy qua tải: I1 = U p1 Z1  220 = 4,4 (A) 50 TÝnh tỉng trë cđa pha I2 = I3 = U p2 Z2 U p3  220 = 4,4 (A) 50  220 = 4,4 (A) 50 Z3 GV Yêu cầu học sinh tính công suất tiêu thụ Công suất tiêu thụ tải: tải P1 = I 12 R1 = 4,42.50 = 958 (W) HS Tính công suất tải Tính công suất t¶i P2 = I 22 R2 = 4,42.40 = 774,4 (W) Tính công suất tải 2 GV Yêu cầu học sinh tính tổng công suất tiêu P2 = I R3 = 4,4 30 = 580,8 (W) Tổng công suất tiêu thụ hệ thống tải thụ hệ thống tải HS Tính tổng công suất tiªu thơ trªn hƯ thèng P = P1 + P2 + P3 = 958 + 774,4 + 580.8 = 2323,2 (W) tải Củng cố tổng kết học Yêu cầu HS nhà học làm tâp HS nhËn nhiƯm vơ häc tËp 20 ... kiƯn để có giao thoa sóng Kĩ - Vận dụng làm tập liên quan II- Chuẩn bị Giáo viên Học sinh III- Tổ chức hoạt động dạy học ổn định tổ chức Lớp 12A1 Kiểm tra cũ., tóm tắt kiến thức * Giao thoa hai... quan II- Chuẩn bị Giáo viên Học sinh III- Tổ chức hoạt động dạy học ổn định tổ chức Lớp 12A1 Kiểm tra bµi cị Sãng dõng + Sãng dõng lµ sãng có nút bụng cố định không gian 10 + Sóng dừng có đợc giao. .. Vận dụng làm tập liên quan II- Chuẩn bị Giáo viên Học sinh III- Tổ chức hoạt động dạy học ổn định tỉ chøc Líp 12A1 KiĨm tra bµi cị Ngµy soạn: 06 /12/ 08 Ngày giảng: 08 /12/ 08 Hoạt động thày - trò