CHƯƠNG VI THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

3.2 THỊ TRƯỜNG NỢ VÀ THỊ TRƯỜNG CỔ PHIẾU• CHỨNG KHOÁN VỐN: • Là chứng khoán xác nhận quyền được sở hữu một phần thu nhập và tài sản của công ty phát hành.. 3.2 THỊ TRƯỜNG SƠ CẤP VÀ THỊ

CHƯƠNG 6 THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

I KHÁI NIỆM THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH (TTTC)

• Thị trường tài chính là nơi diễn ra quá trình luân chuyển vốn từ

những người dư thừa sang những người thiếu hụt, thông qua

các công cụ tài chính và một cơ chế nhất định.

II CHỨC NĂNG CỦA TTTC

• Khơi thông các nguồn vốn và dẫn vốn, để đáp ứng các nhu cầu

của nền kinh tế xã hội, thúc đẩy tính hiệu quả của nền kinh tế.

Những người cần vốn/ đi vay:

III CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH:

Thị trường cổ phiếu Thị trường sơ cấp Thị trường thứ cấp

3.1 THỊ TRƯỜNG TRỰC TiẾP VÀ GIÁN TiẾP

• Thị trường tài chính trực tiếp:

• Là kênh dẫn vốn trong đó vốn được dẫn trực tiếp từ người sở

hữu vốn sang người sử dụng vốn

• Vốn Vốn

DÂN CHÚNG

3.1 THỊ TRƯỜNG TRỰC TiẾP VÀ GIÁN TiẾP

• Thị trường tài chính gián tiếp:

• Là kênh dẫn vốn trong đó vốn từ người sở hữu sang người sử

dụng thông qua các trung gian tài chính

• Vốn Vốn

• Trung gian tài chính: Ngân hàng, các công ty tài chính, công ty

bảo hiểm, các quỹ hưu trí, quỹ đầu tư

DÂN CHÚNG

TRUNG GIAN TÀI CHÍNH

CÁC CÔNG TY

3.2 THỊ TRƯỜNG NỢ VÀ THỊ TRƯỜNG CỔ PHIẾU

• CHỨNG KHOÁN NỢ:

 Là chứng khoán xác nhận quyền được nhận lại khoản vốn

đã cho nhà phát hành vay khi chứng khoán đáo hạn cũng như quyền được đòi tiền lãi theo thỏa thuận từ việc cho vay.

 Chứng khoán nợ được xem là các công cụ tài chính có thu nhập

cố định.

 Thời hạn chứng khoán có thể là ngắn hạn (1 năm), trung hạn (1 đến 5 năm) hay dài hạn ( trên 5 năm)

6

3.2 THỊ TRƯỜNG NỢ VÀ THỊ TRƯỜNG CỔ PHIẾU

• CHỨNG KHOÁN VỐN:

• Là chứng khoán xác nhận quyền được sở hữu một phần thu

nhập và tài sản của công ty phát hành.

• Cổ phiếu được xem là chứng khoán dài hạn vì chúng không có

ngày đáo hạn.

• Bất lợi của việc nắm giữ cổ phiếu đó là cổ đông chỉ được quyền

đòi lại tài sản còn lại cuối cùng, sau khi công ty đã thanh toán hết nợ.

• Lợi ích lớn nhất của cổ đông là được nhận lợi tức và giá trị tài

sản gia tăng theo tỷ lệ góp vốn vào công ty Trong khi đó các trái chủ không có được quyền này.

3.2 THỊ TRƯỜNG SƠ CẤP VÀ THỊ TRƯỜNG THỨ CẤP

• THỊ TRƯỜNG SƠ CẤP:

• Là thị trường tài chính, tại đó các chứng khoán mới (lần đầu)

được các nhà phát hành bán cho các khách hàng đầu tiên, do đó thị trường này còn được gọi là thị trường phát hành

• THỊ TRƯỜNG THỨ CẤP:

• Là thị trường tài chính, tại đó các chứng khoán đã được phát

hành trên thị trường sơ cấp được mua đi bán lại, làm thay đổi quyền sở hữu chứng khoán

8

3.2 THỊ TRƯỜNG TiỀN TỆ VÀ THỊ TRƯỜNG VỐN

• THỊ TRƯỜNG TiỀN TỆ:

• Là thị trường mua bán các chứng khoán nợ ngắn hạn, thường

có thời hạn đến hạn là 1 năm

• THỊ TRƯỜNG VỐN:

• Là thị trường mua bán các chứng khoán nợ dài hạn có thời hạn

đến hạn trên một năm và các chứng khoán vốn

4 CÁC CÔNG CỤ CỦA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

• 4.1 CÁC CÔNG CỤ TÀI CHÍNH NGẮN HẠN

a) TÍN PHIẾU KHO BẠC:

Tín phiếu kho bạc là công cụ vay nợ ngắn hạn của chính phủ

do kho bạc phát hành để bù đắp cho những thiếu hụt tạm thời của ngân sách nhà nước.

Tín phiếu kho bạc thuộc loại chứng khoán chiết khấu Đó là loại chứng khoán được bán với giá chiết khấu, tức là giá bán thấp hơn mệnh giá.

Tín phiếu kho bạc được xem là công cụ tài chính có độ rủi ro thấp nhất trên thị trường tiền tệ

10

4 CÁC CÔNG CỤ CỦA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

• 4.1 CÁC CÔNG CỤ TÀI CHÍNH NGẮN HẠN

b) CHỨNG CHỈ TiỀN GỬI CÓ THỂ CHUYỂN NHƯỢNG

Chứng chỉ tiền gửi là một công cụ nợ do các ngân hàng phát hành, cam kết trả lãi định kỳ cho các khoản tiền gửi và sẽ hoàn trả vốn gốc cho người gửi tiền khi đến hạn

4 CÁC CÔNG CỤ CỦA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

• 4.1 CÁC CÔNG CỤ TÀI CHÍNH NGẮN HẠN

d) CHẤP PHIẾU NGÂN HÀNG

Chấp phiếu ngân hàng là các hối phiếu kỳ hạn do các công ty

ký phát và được ngân hàng đảm bảo thanh toán bằng cách đóng dấu “ đã chấp nhận” trên hối phiếu

e) HỢP ĐỒNG MUA LẠI

Hợp đồng mua lại là hợp đồng trong đó ngân hàng bán một lượng tín phiếu kho bạc mà nó đang nắm giữ, kèm theo điều khoản mua lại tín phiếu đó sau một vài ngày hay một vài tuần với giá cao hơn

12

4 CÁC CÔNG CỤ CỦA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

4 CÁC CÔNG CỤ CỦA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

• 4.1 CÁC CÔNG CỤ TÀI CHÍNH NGẮN HẠN

f) TÍN PHIẾU NHTW

g) ĐÔ LA CHÂU ÂU

14

4 CÁC CÔNG CỤ CỦA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

• 4.1 CÁC CÔNG CỤ TÀI CHÍNH DÀI HẠN

• Nhà phát hành trái phiếu phải có nghĩa vụ trả lãi vay cũng như

hoàn trả vốn gốc cho trái chủ khi trái phiếu đáo hạn

• Nhà phát hành trái phiếu phải được đảm bảo bằng các tài sản cầm

cố thế chấp.

• Trái chủ luôn được ưu tiên hơn cổ đông khi nhận lãi hoặc nhận

4 CÁC CÔNG CỤ CỦA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

• 4.1 CÁC CÔNG CỤ TÀI CHÍNH DÀI HẠN

a) TRÁI PHIẾU

Trái phiếu bao gồm những nội dung cơ bản sau:

 Mệnh giá trái phiếu

 Thời hạn trái phiếu

 Lãi trái phiếu

 Người sở hữu trái phiếu

Các loại trái phiếu chủ yếu:

 Trái phiếu chính phủ

 Trái phiếu chính quyền địa phương

 Trái phiếu công ty

16

4 CÁC CÔNG CỤ CỦA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

• 4.1 CÁC CÔNG CỤ TÀI CHÍNH DÀI HẠN

b) CỔ PHIẾU:

Cổ phiếu là một chứng thư hay bút toán ghi sổ xác nhận quyền hưởng lợi về vốn đối với thu nhập và tài sản ròng của một công ty cổ phần

Là chủ sở hữu công ty, các cổ đông có các quyền cơ bản sau:

 Quyền tham gia quản lý công ty

 Quyền tham gia chia lợi nhuận ròng sau thuế

4 CÁC CÔNG CỤ CỦA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

• 4.1 CÁC CÔNG CỤ TÀI CHÍNH DÀI HẠN

b) CỔ PHIẾU:

Đặc điểm của cổ phiếu:

 Thời hạn cổ phiếu

 Giá trị cổ phiếu

Cổ phiếu có hai loại cơ bản sau:

 Cổ phiếu thường hay cổ phiếu phổ thông

 Cổ phiếu ưu đãi

18

4 CÁC CÔNG CỤ CỦA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

• 4.1 CÁC CÔNG CỤ TÀI CHÍNH DÀI HẠN

b) CỔ PHIẾU:

 Cổ phiếu thường hay cổ phiếu phổ thông:

• Không quy định trước số cổ tức mà cổ đông sẽ nhận được

• Chỉ được chia lãi sau khi công ty đã thanh toán lãi cho những

chủ nợ và cổ phiếu ưu đãi.

• Thời hạn cổ phiếu là vô hạn

• Được hưởng quyền tham gia quản lý công ty

4 CÁC CÔNG CỤ CỦA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

• 4.1 CÁC CÔNG CỤ TÀI CHÍNH DÀI HẠN

b) CỔ PHIẾU:

 Cổ phiếu ưu đãi:

• Được hưởng mức cổ tức riêng biệt có tính cố định hàng năm dù

công ty làm ăn có lãi hay không.

• Được ưu tiên chia lãi cổ phần trước cổ phiếu thường

• Được ưu tiên chia tài sản còn lại của công ty khi thanh lý giải

thể.

• Không được tham gia quản lý công ty.

• Khi lợi nhuận của công ty tăng lên thì cổ tức cổ phiếu ưu đãi

không vì thế mà được tăng lên theo.

20

4 CÁC CÔNG CỤ CỦA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

• 4.1 CÁC CÔNG CỤ TÀI CHÍNH DÀI HẠN

c) CÁC KHOẢN VAY THẾ CHẤP:

Vay thế chấp là khoản tiền cho các cá nhân hoặc công ty vay đầu tư (mua hoặc xây dựng) vào nhà, đất hoặc những bất động sản khác, các bất động sản và đất sau đó lại trở thành vật thế chấp để đảm bảo cho chính các khoản vay.

5 CÁC CHỦ THỂ THAM GIA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

5.1 NHỮNG NHÀ PHÁT HÀNH

Những nhà phát hành là những người cần vốn trên thị trường tài chính Các nhà phát hành thông qua phát hành chứng khoán để huy động vốn tài trợ cho các hoạt động của mình

5.3 NHỮNG NHÀ CUNG CẤP DỊCH VỤ HỖ TRỢ

5.4 NHỮNG NHÀ QUẢN LÝ

22