Phân tích được vai trò của: allopurinol, colchicin, probenecid trong điều trị gout... BỆNH GOUT5 Bệnh gút gout: lắng đọng tinh thể natri urat Acid uric lắng đọng Viêm khớp Tinh thể natri
Trang 1THUỐC ĐIỀU TRỊ GOUT
BÀI GIẢNG DÀNH CHO HỆ ĐẠI HỌC
Trang 2MỤC TIÊU HỌC TẬP
1 Trình bày được cơ chế tác dụng, tác dụng, tác dụng
không mong muốn, chỉ định và chống chỉ định của allopurinol, colchicin, probenecid
2 Phân tích được vai trò của: allopurinol, colchicin,
probenecid trong điều trị gout.
2
Trang 3NỘI DUNG HỌC TẬP
I Đại cương
1 Định nghĩa và cơ chế bệnh sinh của Gout
2 Mục tiêu điều trị Gout
3 Các nhóm thuốc điều trị Gout
II Một số thuốc
1 Allopurinol
2 Colchicin
3 Probenecid
Trang 4TÀI LIỆU HỌC TẬP, THAM KHẢO
• Mai Tất Tố, Vũ Thị Trâm (chủ biên) (2012), Dược lý học tập 2, NXB Y học, 278 – 282 (Thuốc điều trị gout)
• Bộ Y tế (2015), Dược thư Quốc gia Việt nam, NXB Y
học
• Trần Thị Thu Hằng (2015), Dược lực học, tái bản lần thứ
19, NXB Phương Đông
• Clark MA, Finkel R, Rey JA, Whalen K (editors) (2012),
Lippincott’s Illustrated Reviews: Pharmacology,5th
edition, Wolters Kluwer/Lippincott Williams & Wilkins
Trang 5BỆNH GOUT
5
Bệnh gút (gout):
lắng đọng tinh thể natri urat
Acid uric lắng đọng
Viêm khớp
Tinh thể natri urat hình kim
Trang 6CƠ CHẾ GÂY VIÊM KHỚP DO GOUT
6
Hóa hướng động bạch cầu
Tăng acid uric
Lắng đọng tt acid uric tại khớp
Hoạt hóa bổ thể
Qt thực bào của tb đơn nhân
Giải phóng tinh thể
Ly giải bạch cầu
BC thực bào tinh thể LT, PG,
gốc tự do
IL-1, 6, 8, TNF
Sụn Màng hoạt dịch
Trang 7MỤC TIÊU VÀ CÁC THUỐC ĐIỀU TRỊ GOUT
✓ Giảm triệu chứng
cơn gout cấp
✓ Giảm nguy cơ tái
phát cơn gout cấp
✓ Giảm nồng độ AU
← Thuốc ức chế sự di chuyển của bạch cầu vào khớp (colchicin)
← Thuốc chống viêm, giảm đau (NSAIDs,
glucocorticoid)
← Thuốc ức chế tổng hợp
AU (allopurinol, febuxostat) hoặc tăng đào thải AU (probenecid)
Trang 8COLCHICIN - CƠ CHẾ TÁC DỤNG
8
Hóa hướng động bạch cầu
Tăng acid uric
Lắng đọng tt acid uric tại khớp
Hoạt hóa bổ thể
Qt thực bào của tb đơn nhân
Giải phóng tinh thể
Ly giải bạch cầu
BC thực bào tinh thể LT, PG,
gốc tự do
IL-1, 6, 8, TNF
Sụn Màng hoạt dịch
Colchicin
(-)
(-) (-)
Trang 9Tác dụng:
• Giảm đau, giảm viêm
• Ít td trên tổng hợp và bài
tiết AU
DĐH:
• Hấp thu đường uống tốt
nước tiểu
Tác dụng kmm
• Rối loạn tiêu hóa, hoại
tử gan, suy thận cấp
• Ức chế phân bào → suy tủy, rụng tóc
Ccđ
• Mẫn cảm, bệnh dạ dày, ruột, gan, thận nặng
• Lạn sản máu
• Giảm liều /bệnh gan, thận
Chỉ định:
• Điều trị cơn gout cấp, nên bắt đầu dùng trong vòng 24 –
• Điều trị dự phòng: lựa chọn thứ hai sau NSAIDs
Trang 10ALLOPURINOL - CƠ CHẾ TÁC DỤNG
Trang 11ALLOPURINOL
Tác dụng:
• Giảm acid uric máu
• Giảm acid uric niệu
DĐH:
• Hấp thu đường uống tốt
lần/ ngày
Tác dụng kmm
• Rối loạn tiêu hóa
• Dị ứng thuốc: phát ban,
-Johnson
Ccđ
• Mẫn cảm
• PNCT, cho con bú, TE
• Giảm liều /bệnh gan, thận
Chỉ định:
Điều trị phòng ngừa, nên dùng kèm colchicin hoặc NSAIDs
đột ngột Chú ý uống đủ nước
Trang 12PROBENECID – CƠ CHẾ TÁC DỤNG
Tế bào ồng lượn gần
Bài tiết
acid uric
Tái hấp thu acid uric
Probenecid
liều thấp
Probenecid liều cao
Tăng thải trừ
Trang 13Tác dụng:
• Liều thấp (-) bài tiết AU
• Liều cao tăng đào thải AU
< 50ml/ph,
• AUniệu > 800mg/24h → sỏi
DĐH:
• Hấp thu đường uống tốt
chậm
Tác dụng kmm
• Kích ứng dạ dày, ruột
• Dị ứng thuốc, hội chứng thận, thiếu máu bất sản
Ccđ
• Mẫn cảm
• PNCT, cho con bú, TE
• Giảm liều /bệnh gan, thận
Chỉ định:
Điều trị phòng ngừa (bn ccđ allopurinol), nên dùng kèm
Trang 14URICASE - CƠ CHẾ TÁC DỤNG
Allantoin
Urate oxidase
Rusburicase
Pegloticase
Hypoxanthin
Xanthin
Acid uric
Xanthin oxidase
Xanthin oxidase
Trang 15CÁC THUỐC ĐIỀU TRỊ GOUT
Giảm tạo thành acid uric
Tăng thoái hóa acid uric Tăng thải trừ acid uric
Chống viêm
Thuốc điều trị gout
Tiến triển bệnh
Thực phẩm
Chuyển hóa
tế bào
Lắng đọng tt AU
Viêm khớp
Trang 16SỬ DỤNG THUỐC TRONG ĐIỀU TRỊ GOUT
Điều trị cơn gout cấp
Điều trị phòng ngừa
• Nsaids…có thể phối hợp với colchicin
• Colchicin
• Hydrocortison, prednison
• Allopurinol
• Probenecid, sulfinpyrazon (nếu bn dị ứng với allopurinol)
• Tránh cơn gout cấp trong thời kỳ đầu bằng cách kết hợp:
o Colchicin liều thấp hàng ngày hoặc cách quãng
o Nsaids liều thấp
• (Uricase)
Trang 17Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From
the American College of Physicians
Ann Intern Med 2017;166(1):58-68
Trang 18OAT: organic anion transporters
URAT: the renal urate transporter
Lesinurad ức chế URAT1 và OAT4 → ức chế tái hấp thu acid uric
Benzbromaron wcs chế URAT1 → ức chế tái hấp thu acid uric
Probenecid (liều cao) ức chế URAT1 và OAT4 → ức chế tái hấp thu acid uric Probenecid (liều thấp) ức chế OAT1 và OAT3 → ức chế bài tiết acid uric