- Mị bị giam cầm trong căn buồng kín mít “mỗi ngày Mị không nói….đến bao giờ chết thì thôi” => Mị phải chịu nỗi đau tinh thần sống mà như chết.. - “ Ở lâu trong cái khổ Mị quen rồi” - “B
Trang 1Hoạt động của Giáo viên và Học sinh Kiến thức cần đạt
Gv: Vì sao khi bố Mị đã qua đời Mị
không còn ý định tự tử?
- Gv: Đọc lại đoạn văn thể hiện
nỗi đau tinh thần của Mị Và chỉ
cho cô biết Mị phải chịu nỗi đau
tinh thần gì?
- Căn buồng của Mị gợi cho em
suy nghĩ gì? (tù túng ngột ngạt
…)
- Vậy thái độ của Mị như thế nào?
Bằng những phân tích trên em nào có
thể nhận xét cho cô biết về cuộc đời
của Mị khi làm dâu Thống Lí Pá
Tra? (cuộc đời bị đầy đọa cả về thể
- Lúc đầu Mị cũng có thái độ phản kháng mãnh liệt nhưng vì lòng hiếu thảo với người cha Mị quyết định từ bỏ Nhưng khi về làm dâu nhà Thống Lí, Mị làm việc như trâu như ngựa Ở mãi trong cảnh khổ Mị cũng quen với nó rồi, dần dần Mị không hề còn có suy nghĩ muốn tự tử nữa
- Mị bị giam cầm trong căn buồng kín mít “mỗi ngày Mị không nói….đến bao giờ chết thì thôi”
=> Mị phải chịu nỗi đau tinh thần sống
mà như chết
- Kín mít tù túng ngột ngạt -> giam hãm mọi ước mơ khát vọng của Mị
- “ Ở lâu trong cái khổ Mị quen rồi”
- “Bây giờ Mị tưởng mình cũng là con trâu, mình cũng là con
ngựa…”
- Mỗi ngày Mị càng không nói, lùi lũi như con rùa trong xó cửa”
- => sống tăm tối nhẫn nhục đau khổ tê liệt về tinh thần buông xuôi theo số phận
- Bị đày đọa cả về thể xác và tinh thần đó là cuộc đời khốn khổ của một kiếp người
Trang 2xác và tinh thần đó là nỗi đau nỗi
khốn khổ của một kiếp người)
- Yêu cầu học sinh đọc lại đoạn
văn miêu tả cảnh mùa xuân?
“Trên đầu núi….thổi khèn và
nhảy”
- Cảnh thiên nhiên mùa xuân đã có
ảnh hưởng như thế nào đến nhân
vật Mị?
- Tâm trạng Mị lúc uống rượu
trong đêm mùa xuân như thế nào?
Nhận xét về điều đó?
- Khi nghe tiếng sáo gọi bạn trong
đêm tình mùa xuân Mị có tâm
trạng như thế nào?
b Sức sống tiềm tàng của Mị:
* Cảnh mùa xuân:
- Mị nghe tiếng sáo vọng lại thiết tha bồi hồi Mị nhẩm bài hát của người đang thổi:
Mày có con trai con gái rồi Mày đi làm nương
Ta không có con trai con gái
Ta đi tìm người yêu
*Tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân
- Lúc uống rượu đón xuân:
+ “ Mị lén lấy hũ rượu cứ uống ực từng bát”
Mị đang uống cái cay cái đắng của phần đời đã qua cái khát vọng của phần đời còn lại Mị say nhưng tinh thần Mị càng tỉnh táo sau tất cả những đắng cay câm nín vì bị đày đọa
- Khi nghe tiếng sáo gọi bạn:
+ Nhớ lại những kỉ niệm ngọt ngào của quá khứ “ thổi sáo, thổi lá giỏi) “ có biết bao nhiêu người say mê, ngày đêm đã thổi sáo theo Mị”
+ “Mị thấy phơi phới trở lại ”
+ Mị có ý nghĩ muốn chết => Mị đã ý thức được tình cảnh xót xa của mình +Trong đầu Mị rập rờn tiếng sáo:
Trang 3- Lúc đó Mị nghĩ gì?
- Tiếng sáo có ý nghĩa gì?
- Những sục sôi trong tâm hồn Mị đã
thôi thúc Mị làm những gì?
- Tâm trạng của Mị trong đêm mùa
xuân diễn biến như thế nào? Nhận
xét?
- Tâm trạng của Mị khi nhìn thấy A
Phủ bị trói đứng diễn biến như thế
nào?
+Tiếng sao thể hiện cho tình yêu tự do khát vọng đã thổi bùng lên tâm hồn Mị
+Mị lấy mỡ bỏ thêm và đĩa dầu => Mị muốn thắp sáng cho căn phòng bấy lâu chỉ là bóng tối thắp sáng cuộc đời Mị vốn dĩ là tăm tối
+Mị muốn đi chơi xuân quên hẳn sự có mặt của A Sử
-Khi bị A Sử trói: “Trong bóng tối Mị đứng lặng…”
+quên hẳn mình đang bị trói vẫn thả hồn theo những cuộc chơi nhưng tiếng sáo gọi bạn tình thiết tha
+khát vọng đi chơi của Mị bị chặn đứng
“Mị vùng bước đi…” ; “ Mị nín khóc…”
=>Tô Hoài đã đặt tâm trạng Mị vào tình huống bi kịch khát vọng mạnh liệt nhưng hiện thực phũ phàng càng làm cho sức sống tiềm tàng Mị càng mãnh liệt
=> Tư tưởng của nhà văn : sức sống của con người tuy bị dẫm đạp nhưng vẫn luôn âm ỉ và có cơ hội để bùng lên
c.diễn biến tâm trạng và hành động của
Mị trong đêm mùa đông:
-Mị trở lại với cách sống lầm lũi câm lặng vô cảm
-Tâm trạng và hành động của Mị khi nhìn thấy A Phủ bị trói đứng
+ lúc đầu khi thấy A Phủ bị trói đứng Mị vẫn thản nhiên vẫn dậy sớm thổi lửa sưởi tay
+nhưng khi nhìn thấy “một dòng nước lấp lánh bò xuống hai hõm má đã đen
Trang 4-Nguyên nhân nào dẫn đến hành động
Mị cát dây trói cho A Phủ?
Vì sao Mị lại quyết định chạy theo A
Phủ?
- Giá trị nhân đạo mà Tô Hoài
muốn thể hiện qua nhân vật Mị là
gì?
xám lại…” của A Phủ Mị đã thức tỉnh + Nhớ lại Mị đã từng bị trói đứng + Nhớ lại câu chuyện về một người trong gia đình Thống Lí cũng từng chết
vì bị trói đứng
+ Mị thương người thương thân
+ Nhận thức được tội ác của nhà Thống
Lí “ trời ơi ”
+thương cảm cho A Phủ “
Từ lạnh lùng Mị trở nên thương cảm Mị nhận ra nỗi đau của mình
và người khác
+ Mị lại hốt hoảng sợ A Phủ có thể bị trốn được Chính những lo sợ ấy càng tiếp thêm thêm sức mạnh để Mị cắt dây trói cho A Phủ
Quyết định cắt dây trói cho A Phủ tâm lí từ không sợ -> sợ hãi -> quyết định chay theo A Phủ
Đây là hành động bộc phát-> đúng đắn: chứng tỏ sức sống tiềm tàng :” thương người nhue thể thương thân của Mị” cứu cuộc đời A Phủ cũng như cứu lấy cuộc đời của chính mình
Con đường giải phóng của Mị và
A Phủ cũng chính là con đường vùng lên cứu mình của bao người dân lao động
- Khi sức sống tiềm tang của con người được hồn sinh thì đó là ngọn lửa không thể dập tắt
- Nó tất yếu chuyển thành phản kháng táo bạo chống lại mọi sự chà đạp, lăng nhục để cứu cuộc đời mình
Trang 5- Số phân đặc biệt của A Phủ được
tác giả miêu tả như thế nào?
- A Phủ có những tính cách đặc biệt
nào?
- Em có nhận xét gì về cách xây
dựng nhân vật của Tô Hoài?
- Em có nhận xét gì về nghệ thuật
mà Tô Hoài sử dụng trong tác
phẩm?
3.2 Nhân vật A Phủ:
a Số phân đặc biệt của A Phủ?
- Từ nhỏ mồ côi mẹ không người thân thích sống qua nạn dịch hạch
- Làm thuê làm mướn nghèo đến nỗi không thể lấy vợ vì tục lệ cưới xin
- Mười tuổi bị bắt đem bán sau đó chạy trốn lên Hồng Ngài
- Trở thành chàng trai khỏe mạnh, tháo vát thông minh
- Nhiều cô gái ao ước lấy được A Phủ làm chồng
- Nhưng vì nghèo quá không thể lấy vợ
vì tục lệ cưới xin
- Gan góc từ bé
- Lớn lên đánh con quan bảo vệ lẽ phải
- Khi trở thành người ở nhà Thống
Lí : A Phủ vẫn tự do làm điều mình thích không sợ cường quyền
kẻ ác
- Không sợ cái uy không sợ bất kì ai Khi bị trói vào cột A Phủ nhai đứt 2 vòng đây định trốn thoát
Nghệ thuật xây dựng nhân vật của
Tô Hoài vô cùng sức sảo với 2 tính cách đối lập giữa Mị và A Phủ nhưng đều có điểm chung là tiềm ẩn sức mạnh phản kháng mãnh liệt
4 Nghệ thuật:
- Khắc họa nhân vật chân thực
- Miêu tả tâm lí nhân vật sinh động đặc sắc
- Quan sát tìm tòi mới lạ phát hiện ra những đặc điểm phong thục tập quán của đồng bào dân tộc miền núi
- Nghệ thuật kể cuyện uyển chuyển lịnh hoạt mang tính truyền thống nhưng đầy
Trang 6• Hoạt động luyện tập:
sáng tạo
- Ngôn ngữ giản dị phong phú đầy sáng tạo mang bản sắc riêng
III Tổng kết:
1. Nội dung:
- Mang giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo sâu sắc
- Thông ảm ới nỗi đau cả về thể xác và tinh thần của Mị và A Phủ dưới chế độ thống trị của phong kiến miềm núi
- Khám phá sức mạnh tiềm ẩn của những nạn nhân Niềm khát khao
tự do và khả năng vùng dậy để tự giải phóng
2. Nghệ thuật: ghi nhớ sgk
IV luyện tập Lam bài tập trong sách giáo khoa
IV Củng cố và dặn dò:
1 Củng cố:
- Giá trị nhân đạo của tác phẩm
- Giá trị nghệ thuật của tác phẩm
2 Dặn dò:
- Học thuộc các luận cứ về sức sống tiềm tàng của Mị
- Chuẩn bị bài nhân vật giao tiếp