Giáo án Ngữ văn 12 tuần 19 bài: Vợ chồng A Phủ

- Hiểu được giá trị nhân đạo của thiên truyện thể hiện sự lên án tội ác của bon thống trị và khẳng định sức sống ngoan cường vẫn tiềm tàng ở người lao động.. TIẾT 02 Bước 2: Tìm hiểu số

GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12

VỢ CHỒNG A PHỦ

Tô Hoài

A- Mục tiêu: giúp hs.

- Hiểu được giá trị nhân đạo của thiên truyện thể hiện sự lên án tội ác của bon thống trị và khẳng định sức sống ngoan cường vẫn tiềm tàng ở người lao động

- Nắm được giá trị hình tượng nhân vật Mị và A Phủ, nghệ thuật xây dựng tình huống truyện, miêu tả sinh hoạt, phong tục và tâm lí nhân vật trong đoạn trích

B- Dự kiến cách thức tiến hành giảng dạy:

- Phương pháp thuyết minh, gợi vấn đề

- Phương pháp phát vấn - đàm thoại

C- Tiến trình lên lớp:

1- Ổn định:

- Kiểm tra số học sinh

- Kiểm tra vệ sinh, nề nếp

2- Kiểm tra bài cũ:

3- Tổ chức giờ dạy:

Hoạt động 1: Tìm hiểu phần I- Tiểu dẫn:

tiểu dẫn.

Gv cho hs đọc phần tiểu dẫn

và phát hiện vài nét về:

- Vài nét về tác giả Tô Hoài,

một số tác phẩm tiêu biểu của

ông?

- Tập truyện “ Tây Bắc”?

- Tóm tắt tác phẩm “ Vợ

chồng A Phủ”?

Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc

hiểu

Bước 1: Hướng dẫn tìm hiểu

Mị và A Phủ trong những

ngày tự do.

- Hãy chứng minh Mị và A

Phủ đã có những tháng ngày

tươi đẹp?

- Đâu là dấu hiệu cho thấy

những tháng ngày tươi đẹp sẽ

trôi nhanh?

- Đâu là điểm chung trong số

phận của Mị và A Phủ?

1- Tác giả: ( sgk )

2- Tác phẩm:

- Được trích từ tâp “ Tây Bắc”.Gồm ba truyện ngắn và là kết quả của tám tháng cùng bộ đội tham gia chiến dịch giải phóng Tây Bắc

- Tóm tắt tác phẩm: sgk

II- Đọc hiểu:

1- Hình tượng Mị và A Phủ:

a) Những ngày tự do:

Mị A Phủ

- Trẻ trung, xinh đẹp, thổi sáo giỏi, nhiều chàng trai say mê

- Đã yêu và có người yêu

- Cần cù, thiết tha, yêu đời

- Bố mẹ nghèo→ món

nợ suốt đời không trả nổi

- Khoẻ mạnh, tháo vát, gan dạ, nhiều cô gái mê

- Khát khao hạnh phúc

và được yêu thương

→ đi tìm người yêu

- Mồ côi không lấy nổi

vợ vì nghèo

→Hai con người trẻ trung, khoẻ mạnh, yêu đời,

TIẾT 02

Bước 2: Tìm hiểu số phận

Mị và A Phủ trong những

ngày nô lệ.

- Vì sao từ những con người

tự do, Mị và A Phủ trở thành

nô lệ cho nhà thống lí Phá

Tra?

- Mị và A Phủ đã sống như

thế nào trong những ngày nô

lệ ấy?

Gv cho hs đọc sgk, phát hiện

và chứng minh bằng các chi

tiết cụ thể trong tác phẩm

đáng được hưởng hạnh phúc nhưng cái nghèo đã không cho họ sống cuộc đời như họ mong ước

b) Những ngày nô lệ:

- Bị A Sử bắt , cúng ma, làm dâu gạt nợ trong nhà thống lí → nô lệ vĩnh viễn cho cường quyền và thần quyền

- Bắt đầu cuộc sống tủi nhục, đau đớn cả về thể xác lẫn tinh thần:

+ Bị bóc lột cùng cực

+ Tuổi trẻ, nhan sắc bị vùi dập, tước đoạt

+ Sức sống bị đè nén đến thành

vô cảm, tê liệt cả ý thức làm người→ Mị sống trong bóng tối, không còn ý niệm thời gian, không có ý thức về cuộc sống, lãng quên dĩ vãng: Cuộc sống không hi vọng, không mong đợi

- Trong Mị vẫn có một sức sống tiềm tàng, tinh thần phản kháng

âm thầm mà mãnh liệt:

+ Ban đầu: khóc, trốn, toan tự tử

- Đánh A Sử

→ trở thành đứa ở phạt vạ

- Bị bóc lột tàn bạo, bị hành hạ dã man

- Sức mạnh phản kháng:

- Phải chăng tâm hồn Mị đã

thực sự chết cứng?

Nhà văn đã phát hiện trong

đáy sâu trong tâm hồn Mị còn

le lói điều gì?

Hành động nào chứng tỏ Mị

đã từng phản kháng, không

cam chịu kiếp sống nô lệ?

- Còn sức phản kháng của A

Phủ thể hiện như thế nào?

Bước 3: Sự vùng dậy của Mị

và A Phủ.

nhưng vì thương cha Mị không đành lòng chết

+ Tiếng sáo đêm xuân tình mùa xuân → khơi gợi sức sống âm ỉ trong lòng Mị Vì thế Mị:

 Uống rượu

 Nhớ tới quá khứ ( ý thức tình yêu trở lại )

 Nghĩ đến cái chết ( Ý thức phản kháng )

 Muốn được đi chơi

 Bị trói song vẫn chơi vơi, nhớ tiếng sáo → vùng bước đi

+ Đã từng đánh A Sử + Bị trói, nhay đứt hai vòng dây mây → muốn trốn thoát

► Bằng sức sống tiềm tàng, Mị và A Phủ chưa muốn gục ngã trước số phận nhưng vẫn chưa đủ sức thoát khỏi sự ràng buộc của kiếp đời nô lệ

→ Mị rơi vào trạng thái vô cảm trầm trọng hơn

c) Vùng dậy:

- Lúc đầu: chứng kiến cảnh

A Phủ bị trói, Mị thản nhiên,

- Nhay đứt hai vòng dây mây nhưng không

Chứng kiến cảnh A Phủ bị

trói:

- Ban đầu thái độ của Mị như

thế nào?

- Vì sao, động cơ nào khiến

Mị vượt qua sự sợ hãi để cứu

A Phủ?

* Ý nghĩa của hành động

Mị cởi trói cho A Phủ?

lạnh lùng, hoàn toàn vô cảm

- Sau thấy hai dòng nước mắt của A Phủ:

+ Mị nhớ lại mình

+ Đồng cảm với A Phủ

+ Căm giận kẻ độc ác

+ Chấp nhận chết để cứu A Phủ → cắt dây cởi trói cho A Phủ

→ Mị vùng dậy chạy theo

được

- Bất lực → A Phủ vốn cứng rắn

đã phải rơi nước mắt → nước mắt của niềm khao khát tự do

- Quật sức vùng dậy chạy

► Ý thức trở về, Mị cắt dây trói cho A Phủ cũng

là tự cắt dây trói buộc mình Khát vọng tự do, quyền sống của con người đã tạo cho Mị & A Phủ sức mạnh để vùng dậy từ bóng tối và nước mắt

2- Nghệ thuật:

- Nghệ thuật kể chuyện : dựng cảnh, tạo tình huống

- Nghệ thuật miêu tả và phát triển tâm lí nhân vật

- Miêu tả thành công cảnh sinh hoạt và phong tục miền núi Tây Bắc

III- Chủ đề:

- Lòng khao khát tự do đã đẩy người dân miền núi Tây Bắc đến với con đường vùng dậy để thoát khỏi

kiếp đời nô lệ, tủi nhục dưới sự thống trị của phong kiến miền núi

- Tác phẩm mang giá trị hiện thực và nhân đạo sâu sắc cũng như tình cảm của nhà văn dành cho đất nước, con người Tây Bắc

D- Củng cố & dặn dò:

- GV yêu cầu hs nêu tóm tắt giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm Nghệ thuật đặc sắc của thiên truyện

- Chuẩn bị: Bài viết số 05 ( Nghị luận văn học)