Những thay đổi cơ bản trong m«n sinh học 6.. Thay đổi về nội dung v h×nh th à ức của s¸ch gi¸o khoa mới.. So với chương tr×nh sinh 6 trước đ©y, chương tr×nh sinh 6 hiện nay thay đổi kh¸
Trang 1§æi míi ph¬ng ph¸p gi¸o dôc víi
m«n sinh häc líp 6
GV:Qu¸ch V¨n Sum
Trêng THCS §¹i An- S.Tr¨ng
1 Những thay đổi cơ bản trong m«n sinh học 6.
a Thay đổi về nội dung v h×nh th à ức của s¸ch gi¸o khoa mới.
So với chương tr×nh sinh 6 trước đ©y, chương tr×nh sinh 6 hiện nay thay đổi kh¸ nhiều
về cấu tróc v nà ội dung
- SGK mới được biªn soạn theo tinh thần cung cấp c¸c t×nh huống, c¸c th«ng tin đã được lựa chọn để gi¸o viªn cã thể tổ chức hướng dẫn học sinh tập ph©n tÝch, tổng hợp
v xà ử lý th«ng tin, tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh trong qu¸ tr×nh học tập, vừa tiếp nhận được nhiều kiến thức, vừa rÌn luyện kỹ năng v nà ắm được phương ph¸p học tập
- SGK sinh học 6 mới đ· cố gắng thể hiện nội dung chương tr×nh bằng nhiều con đường đã l thà ể hiện một c¸ch đồng bộ trªn cả hai kªnh: kªnh h×nh v kªnh chà ữ râ
m u sà ắc đẹp ở b i hà ọc chÝnh, b i à đọc thªm ở mục “Em cã biết”, b i thà ực h nh và à c¸c b i tà ập trong đã cã một số c©u hỏi đ¸nh dấu (*) C¸c c©u hỏi cuối b i thà ực chất là c©u hỏi củng cố c¸c kiến thức đ· học
b Đổi mới phương ph¸p giảng dạy.
Đổi mới phương ph¸p giảng dạy m«n sinh học 6 cần qu¸n triệt ở tất cả c¸c kh©u: thiết
kế b i hà ọc, soạn gi¸o ¸n, dạy học trªn lớp, kiểm tra đ¸nh gi¸
- Đổi mới thiết kế b i dà ạy: Trong khi thiết kế b i dà ạy cần tập trung l m râ c¸c nà ội dung sau:
+ Mục tiªu cần đạt của b i hà ọc l g×?à
+ Những loại thiết kế, đồ dïng dạy học n o cà ần phải cã để chuyển tải nội dung b ià học
+ Cần cã bao nhiªu hoạt động để thực hiện mục tiªu của b i hà ọc, thời gian cho mỗi hoạt động?
+ Nội dung n o cho hà ọc sinh l m vià ệc c¸ nh©n theo nhãm hoặc cả lớp
+ Nªn chia nhãm như thế n o? Chà ỗ ngồi?
+ Với nội dung n o cà ần cho học sinh ở ngo i trà ường
- Đổi mới việc soạn gi¸o ¸n
+ Mục tiªu: kiến thức, kỹ năng, th¸i độ
+ Đồ dïng dạy học (của GV, của HS)
+ C¸c hoạt động: thể hiện râ c¸c hoạt động của thầy, c¸c hoạt động của trß
- Đổi mới dạy học trªn lớp:
+ Dạy học th«ng qua tổ chức hoạt động của học sinh bằng c¸ch tổ chức cho học sinh thu thập, xử lý tr×nh b y th«ng tin.à
+ Đa dạng về h×nh thức dạy học c¸ nh©n, nhãm
Trang 2- Đổi mới kiểm tra, đ¸nh gi¸: cần chó trọng hướng dẫn học sinh ph¸t triển kỹ năng và thãi quen tự đ¸nh gi¸, đ¸nh gi¸ lẫn nhau nhất l khi thà ảo luận nhãm
2 Một số phiếu b i t à ập để minh họa phương ph¸p thảo luận nhãm.
+ Phiếu thảo luận nhãm: c¸c loại rễ, c¸c miền của rễ
H§ 1: C¸c loại rễ
Gi¸o viªn yªu cầu học sinh kẻ phiếu theo mẫu v l m vià à ệc theo nhãm (4 người/01 nhãm)
Phiếu mẫu
- GV yªu cầu HS chia rễ c©y th nh 2à
nhãm c¸c c©y mẫu sau đ©y (c©y bÌo, c©y
đậu xanh, c©y c , c©y mÝt, c©y cau, c©yà
dừa, c©y ng«, c©y h nh, c©y cà ải xanh) lưu ý
những c©y n o cã rà ễ giống nhau để riªng
01 nhãm trªn b n.à
- GV hướng dẫn HS ghi nội dung phiếu
học tập ở b i tà ập 1 (tªn c©y)
- GV tiếp tục yªu cầu HS quan s¸t c©y của
nhãm đ· chọn ở cột A ghi lại nhận xÐt
về đặc điểm của rễ (kÝch thước rễ c¸i) c¸ch
mọc rễ trong đất ghi v o phià ếu ở nội
dung mục 2 (điểm chung của rễ) tương
tự như vậy h·y l m và ới cột B Gi¸o viªn
yªu cầu học sinh nhãm 1 v 2 lªn bà ảng
điền nội dung b i tà ập 1 v b i tà à ập 2
nhãm 3 nhận xÐt nhãm 1 v nhãm 4à
nhận xÐt nhãm 2
- GV đưa đ¸p ¸n b i tà ập 1 v b i tà à ập 1
cho cả lớp (nhãm n o sai th× tà ự sửa)
- GV yªu cầu HS l m b i tà à ập 3 đạt tªn
cho rễ nhãm 3 đặt cho cột A nhãm 4
đặt tªn cho cột B
- GV cho HS ghi b i theo mà ẫu chuẩn x¸c
đóng với nội dung sau đ©y
- HS đặt tất cả c¸c rễ c©y của m×nh lªn b n à quan s¸t v là ựa chọn những c©y cã rễ giống nhau xếp riªng th nh 2 nhãm.à
- HS trao đổi thống nhất tªn những c©y cã rễ giống nhau điền v o hai cà ột
A v B.à
- B i tà ập 2: HS quan s¸t kỹ rễ của những c©y đã chọn ở cột A ghi lại nhận xÐt của nhãm v o b i tà à ập 2 lưu
ý kÝch thước của rễ c¸i v c¸ch mà ọc của rễ trong đất L m xong cà ột A
l m tià ếp cột B
- HS nhãm 1, 2 cử hai đại diện lªn bảng l m b i tà à ập 1 v b i tà à ập 2
- Đại diện nhãm 5 nhận xÐt nhãm 1
- Đại diện nhãm 4 nhận xÐt nhãm 2
- HS cả lớp theo dâi đ¸p ¸n của gi¸o viªn đưa ra
- Nhãm 3 cử đại diện trả lời rễ cọc (cột A)
- Nhãm 4 cử đại diện trả lời rễ chïm (cột B)
- HS kẻ bảng kết luận v o và ở ghi
Trang 3b i hà ọc.
* Phiếu đ· điền đủ nội dung l phà ần kết luận của hoạt động 1
c©y đậu xanh, c©y c à
C©y lóa, c©y ng«, c©y dừa, c©y cau, c©y h nh.à
của rễ
Cã 1 rễ c¸i to khỏe đ©m thẳng nhiều rễ con mọc xiªn, từ rễ con mọc nhiều rễ kh¸c nhỏ hơn
Gồm nhiều rễ to, d ià gần bằng nhau mọc tỏa
ra từ gốc th©n th nh 1à chïm
H§ 2: T×m hiểu đặc điểm thÝch nghi v c¸ch ph¸t t¸n cà ủa quả v hà ạt, gi¸o viªn yªu cầu học sinh cả lớp kẻ mẫu phiếu v o và ở ghi b i hà ọc v o bà ảng sau:
BT1 C¸c c¸ch ph¸t
t¸n A/ Ph¸t t¸n nhờ gốc B/ Ph¸t t¸n nhờ động vật C/ Tự ph¸t t¸n BT2 Tªn quả v hà ạt Quả trß, quả trăm
bầu, hạt hoa sữa
Quả sim, quả ổi, quả kÕ, quả dưa hấu
Quả đậu, xà
cừ, bằng lăng
BT3 Đặc điểm thÝch
nghi A/ Quả cã cµnh hoặc tóm l«ng nhẹ
B/Quả cã mïi thơm ngọt, hạt
cã vỏ cứng quả
cã nhiều gai,gãc b¸m
C/ Vỏ quả khi chÝn kh« v tà ự nứt để tung hạt
ra ngo ià
- GV yªu cầu HS hoạt động nhãm l m b ià à
tập 3 trong phiếu
- GV bao qu¸t HS trong c¸c nhãm gợi ý
c¸c em yếu kÐm t×m đặc điểm thÝch nghi
cho từng h×nh thức ph¸t t¸n: (c¸nh của quả,
chïm l«ng, mïi, vị của quả, đường nứt của
quả đậu )…
- GV yªu cầu c¸c nhãm th«ng b¸o đ¸p ¸n
của nhãm m×nh ghi nhanh kết quả lên
bảng yªu cầu HS nhãm kh¸c bổ sung
GV chốt lại những kiến thức đóng cho
những đặc điểm thÝch nghi với mỗi c¸ch
ph¸t t¸n
- Em h·y giải thÝch hiện tượng quả dưa
hấu trªn đảo quả Mai An Tiªm?
- HS trao đổi nhãm v chia c¸c loà ại quả
v hà ạt mẫu th nh 3 nhãm theo c¸chà ph¸t t¸n
- Từng HS của mỗi nhãm quan s¸t đặc điểm bªn ngo i cà ủa quả v hà ạt
- Suy nghĩ trao đổi nhãm t×m ra đặc điểm phï hợp với c¸ch ph¸t t¸n của quả
v hà ạt
- Cử đại diện nhãm tr×nh b y à nhãm kh¸c nhận xÐt bổ sung
- HS suy nghĩ trả lời yªu cầu c¸ch ph¸t t¸n kh¸c đã l con ngà ười gióp ph¸t
Trang 4Vậy ngo i 3 c¸ch ph©n t¸n nà ªu trªn cßn
c¸ch ph¸t t¸n n o khà ¸c kh«ng?
- GV mở rộng: ng y nay con ngà ười trồng
được nhiều loại c©y kh¸c nhau nhờ v oà
việc đem c©y từ nơi n y à đến nơi kh¸c
trồng
- GV cho HS ghi đ¸p ¸n của b i tà ập 3 v oà
vở
t¸n (đem quả hạt từ nơi n y à đến nơi kh¸c trồng)
- HS ghi b i tà ập 3 v o và ở
Trong thực tế phương ph¸p dạy học thảo luËn nhãm đã gióp c¸c th nh viªn trongà nhãm học sinh chia sẽ c¸c kinh nghiệm cũng như những thắc mắc của bản th©n học sinh để từ đã c¸c em x©y dựng cho m×nh phương ph¸p nhận thức míi B i hà ọc v buà ổi học sẽ trở th nh qóa tr×nh hà ọc hỏi lẫn nhau, tư duy tÝch cực của học sinh được ph¸t huy, rÌn luyện năng lực v tÝnh hà ợp t¸c giữa c¸c th nh viªn trong nhãm.Vià ệc tổ chức hoạt động nhãm chÝnh l nhà ững dấu hiệu nhất của đæỉ mới phương ph¸p gi¸o dục theo yªu cầu míi