TẬP HUẤN CỐ ĐỊNH XƯƠNG2016

CỐ ĐINH TẠM THỜI XƯƠNG GÃY I. ĐẠI CƯƠNG. Trong chiến tranh, những vết thương gãy xương có thể là gãy xương hở do các loại vũ khí gây nên. Cũng có thể là gãy xương kín do nhiều nguyên nhân như sóng nổ, vùi lấp, chấn thương kín… Những vết thương xương này thường có những đặc điểm sau: – Xương thường bị gãy vỡ thành nhiều mảnh, có thể bị mất từng đoạn xương, các mảnh vỡ bị tung toé, các đoạn xương bị di lệch lớn. – Tổn thương xương càng lớn thì các tổn thương phần mền càng rộng lớn. – Mạch máu thần kinh cũng dễ bị tổn thương do chính các mảnh vũ khí, các đầu xương gãy nhiều xương, nếu không được cấp cứu và vận chuyển kịp thời và đúng nguyên tắc thì có thể đưa đến những tai biến nguy hiểm như: + Sốc do mất máu và do đau đớn, sốc nặng có thể tử vong, nhất là gãy khung xương chậu, gãy xương đùi. + Gây thêm tổn thương mới do các đầu xương gãy sắc nhọn bị di động quá trình vận chuyển. – Biến chứng nhiễm khuẩn vết thương. Khi có một vết thương gãy xương, động tác xử trí của y tá cứu thương hoặc tải thương hoặc tải thương là: + Băng vết thương. + Cầm máu (nếu cần thiết). + Cố định tạm thời để vận chuyển về sau. Cố định tạm thời gãy xương ở hoả tuyến nhằm mục đích giữ cho ổ gãy được tương đối yên tĩnh, thương binh được vận chuyển an toàn về các tuyến phẫu thuật khẩn cấp hoặc cơ bản phía sau. Thao tác cố định không phức tạp, nhưng mong muốn làm tốt trong chiến đấu cần phải. – Thấy rõ mục đích tầm quan trọng của cố định tạm thời. – Được rèn luyện thuần thục các kỹ thuật cố định ở mọi tư thế, cả ngày lẫn đêm. – Chuẩn bị đầy đủ các cỡ nẹp cần thiết. Băng bó, cầm máu, cố định tạm thời chính là những biện pháp phòng chông sốc và phòng chống nhiễm khuẩn tích cực nhất đối với gãy xương ngoài hoả tuyến.

Cố định tạm thời gãy xương là một kỹ thuật quan trọng để hạn chế những tai biến, và giữ cho ổ gãy xương được ổn định để vận chuyển an toàn bệnh nhân đến bệnh viện

Tài Liệu Y Học 123doc

Yêu cầu cố định xương gãy như thế nào?

- Khi cố định tạm thời xương gãy phải

đảm bảo không làm cho bệnh nhân bị đau thêm

- Muốn thế phải giảm đau tốt cho bệnh

nhân trước khi tiến hành băng bó cố

định chi gãy, không được nâng nhấc, băng bó, cố định chi gãy nếu chưa

dùng thuốc giảm đau cho bệnh nhân.

- Nẹp phải đủ dài để cố định được cả

khớp trên và khớp dưới ổ gãy

buộc chắc chắn vào chi

- Nếu chi gãy bị di lệch, biến dạng nhiều thì sau khi đã giảm đau thật tốt, có thể

nhẹ nhàng kéo chỉnh lại trục chi để giảm bớt biến dạng, giảm bớt nguy cơ

thương tổn phần mềm do các đầu

xương gãy gây ra.

- Không đặt nẹp cứng sát vào chi mà phải lót bằng bông, gạc Khi cố định xương gãy, không cần cởi quần áo người bị

thương vì quần áo có tác dụng tăng

cường đệm lót cho nẹp.

Các loại nẹp dùng để cố định xương gãy 

- Nẹp tre (hoặc gỗ), kích thước dài ngắn tùy chi thể của người bị thương

- Các nẹp được bọc trước bằng bông

hoặc giấy xốp cuốn băng xô, trên toàn

bộ chiều dài, bịt kín 2 đầu nẹp

- Ngoài ra còn loại nẹp Crame là loại nẹp làm bằng sợi kẽm, bẻ uốn được, hình bậc thang, có nhiều kích thước thích

hợp cho từng đoạn chi

- Dùng nẹp Crame cũng cần có đủ các kích thước phù hợp với từng đoạn chi

và cũng cần bọc lót bông gạc như với nẹp tre

- Tuy nhiên khi gặp tình huống khẩn cấp

mà không có nẹp đã chuẩn bị sẵn, có thể sử dụng các phương tiện sẵn có

như đòn gánh, cành cây, gậy gỗ, dát

giường để cố định xương gãy.

Phương pháp cố định tạm thời ở một số gãy xương lớn

1/ Cố định tạm thời gãy xương cẳng tay: + Đặt nẹp ngắn ở mặt trước cẳng tay đi

từ nếp khuỷu đến khớp ngón - bàn

+ Đặt nẹp dài ở mặt sau cẳng tay, từ quá mỏm khuỷu, đối xứng với nẹp ở mặt

trước

+ Buộc 2 đoạn cố định 2 nẹp vào bàn tay

và cẳng tay.

+ Đoạn thứ nhất ở bàn tay và cổ tay.

+ Đoạn thứ 2 ở dưới và trên khớp khuỷu

+ Dùng băng cuộn để treo cẳng tay ở tư thế gấp 90 0

2/ Cố định tạm thời gãy xương cánh tay:

+ Ở mặt trong cánh tay đặt 1 nẹp đầu trên lên tới hố nách, đầu dưới sát nếp khuỷu.

+ Mặt ngoài cánh tay đặt 1 nẹp đầu trên quá khớp vai nách, đầu dưới quá khớp khuỷu + Cố định nẹp ở 2 đoạn: đoạn một ở 1/3

trên cánh tay và khớp vai, đoạn hai ở trên

và ở dưới khớp khuỷu

+ Dùng băng cuộn treo cẳng tay vuông góc

90 0 với cánh tay và cuốn 1 vài vòng băng buộc cánh tay vào thân.

3/ Cố định tạm thời gãy xương cẳng chân: + Đặt 2 nẹp ở mặt trong và mặt ngoài chi

gãy đi từ giữa đùi tới quá cổ chân Nếu có nẹp thứ 3 thì đặt ở mặt sau cẳng chân

+ Băng cố định nẹp vào chi ở bàn, cổ chân, dưới và trên khớp gối, giữa đùi

4/ Cố định tạm thời gãy xương đùi:

+ Dùng 3 nẹp để cố định:

- Nẹp ở mặt ngoài đi từ hố nách đến

quá gót chân.

- Nẹp ở mặt trong đi từ bẹn đến quá gót chân

- Nẹp ở mặt sau đi từ trên mào chậu

đến quá gót chân.

- Băng cố định nẹp vào chi ở bàn chân,

cổ chân, 1/3 trên cẳng chân, trên gối, bẹn, bụng và dưới nách

- Trước khi vận chuyển: buộc chi gãy

đã cố định vào chi lành ở ba vị trí cổ

chân, đầu gối và đùi.

BS Trần Văn Phong