- Tuy nhiên, ở một số văn bản thuyết minh phổ cập kiến thức hoặc một ssố văn bản thuyết minh có tính chất văn học, muốn tạo sự sinh động, hấp dẫn và để khơi gợi sự cảm thụ của người đọc,
Trang 1Tuần thứ nhất : Bài 1
Tiết 1 + 2 : Văn bản
Phong c¸ch Hå ChÝ Minh
( Lê Anh Trà ) A.Mục tiêu cần đạt :
- Thấy được vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí minh là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, thanh cao và giản dị
- Từ lòng kính yêu và lòng tự hào về Bác, học sinh có ý thức tu dưỡng, học tập, rèn luyện theo gương Bác
B.Chuẩn bị :
- Thầy : Đọc tư liệu, soạn bài, sưu tÇm tranh ảnh
- Trò : Đọc văn bản, soạn bài theo hướng dẫn
C.Lên lớp.
-æn định lớp
- Kiểm tra việc chuẩn bị sách vở của học sinh
- Giới thiệu bài mới :
Hồ Chí Minh không những là nhà chiến sỹ yêu nước,nhà cách mạng vĩ đại,Người còn là danh nhân văn hoá thế giới Thế nhưng Người lại là một con người sống hÕt sức giản dị Đức tính giản dị của Người chúng ta đã có dịp tìm hiểu ở lớp 7 qua văn bản : " Đức tính giản dị của Bác Hồ " Hôm nay chúng ta lại cùng nhau đi tìm hiểu về phong cách của Người qua văn bản Phong cách Hồ Chí Minh
I Đọc -hiểu chú thích
-Hướng dẫn đọc
- Đọc đoạn một
? Em hiểu phong cách nghĩa là thế nào ?
? Từ cách hiểu đó, em hãy cho biết nội
dung văn bản thông qua nhan đề của văn
bản này ?
? Để giúp ta hiểu biết thêm về phong
cách của Bác người viết đã sử dụng
phương thức biểu đạt nào cho phù hợp ?
- Giáo viên tiếp tục nêu câu hỏi để kiểm
tra việc hiêu chú thích của học sinh
? Theo em, văn bản này có thể chia làm
mấy phần ?
? Căn cứ vào đâu mà em chia văn bản
như vậy ?
Nghe
- Học sinh đọc tiếp
- Là lối sống, cách sinh hoạt, làm việc, ứng xử tạo lên cái riêng của một ngườ hay một tầng lớp người nào đó
Trang 2? Hãy cho biết nội dung của mỗi phần ?
- Nhận xét và hướng dẫn học sinh tìm
hiểu văn bản theo cấu trúc đã chia ở trên
II- Tìm hiểu nội dung.
1 - Vẻ đẹp trong phong cách văn hoá
của Bác
- Yêu cầu đọc văn bản
- Ngay trong câu đầu của văn bản tác giả
đã viết : " HCM đã tiếp xúc với văn hoá
nhiều nước "
? Em hãy cho biết việc tiếp xúc đó biểu
hiện như thế nào ?
? Hãy đưa ra một vài ví dụ chứng tỏ
người nói, viết thạo nhiều thứ tiếng
? Sau khi đưa ra những biểu hiện người
viết đã nhận xét như thế nào ? Uyên thâm
? Việc trau dồi vốn tri thức đó trong điều
kiện như thế nào ?
? Điều quan trọng là Người tiếp thu một
cách có chọn lọc văn hoá nước ngoài
Tìm dẫn chứng minh hoạ ?
? Từ những tìm hiểu trên đã cho ta thấy
vẻ đẹp nào trong con người HCM ?
", " Vọng nguyệt "
* Am hiểu sâu sắc các nền văn hoá tren thế giới
+ Qua hoạt động cách mạng + Qua lao động
+ Qua học hỏi, tìm tòi
- " Trong cuộc đời đầy truân chuyên " ( Lý giải từ truân chuyên )
- Tiếp thu mọi cái đẹp, cái hay đồng thời phê phán những tiêu cực, sai trái, cái xấu
- ( Thảo luận )
- Trả lời + Ham học hỏi,ham hiểu biết+ Nghiêm túc trong cách tiếp cận với văn hoá
+ Cã quan điểm rõ ràng về văn hoá
Trang 3? Sau khi giới thiệu về vốn văn hoá sâu
rộng của Người tác giả đã có lời bình như
thế nào ?
? Hiểu như thế nào về " những ảnh
hưởng quốc tế " và " cái gốc văn hoá dân
tộc " của Bác ?
? Hai nguồn văn hoá ấy được nhào nặn
trong con người HCM Em hiểu sự nhào
nặn ấy như thế nào ?
? Từ đó chúng ta rút ra bài học gì trong
sự hội nhập vói thế giới hiện nay ?
- GV kết luận :
? Để giúp ta hiểu về phong cách văn hoá
HCM tác giả đã có phương pháp thuyết
minh như thế nào ?
? Từ đó gợi trong em tình cảm gì với Bác
- Biết giữ vững các giá trị văn hoá nước nhà -> Văn hoá mang đậm bản sắc văn hoá dân tộc
- Có sự đan xen, kết hợp, hài hoà, sáng tạo giữa văn hoá nhân loại với văn hoá dân tộc trong tri thức HCM
- Tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại nhưng không làm mất đi bản sắc văn hoá dân tộc
* Bác - một nhân cách rất Việt Nam, mọi lối sống rất Việt Nam , nhưng cũng rất mới, rất hiện đại
- ( Thảo luận )
- Trả lời
- Việc tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại
là cần thiết, điều đó vừa có ý nghĩa cập nhật, vừa có ý nghĩa lâu dài Học tập Bác, thế hệ trẻ chúng ta sẽ tiếp thu những cái đẹp, cái hay của văn hoá thế giới đòng thời biết phê phán cái xấu giữ được bản sắc văn hoá dân tộc mình trong lối sống, trong cách ứng xử hàng ngày
- Sử dụng đan xen các phương pháp thyết minh : so sánh, liệt kê, đan xên lời kể , lời bình cùng nghệ thuật đối lập, diễn đạt tinh tế để khéo léo đi đến kết luận, tạo sức thuyết phục lớn
- Học sinh nêu ý kiến theo cảm nhận riêng
-( )
Trang 4? ë điều kiện này tác giả có cách thuyết
minh như thế nào ?
* Những luận cứ nêu ra không có gì mới,
nhiều người đã nói, đã viết,nhưng Lê Anh
Trà đã viết một cách giản dị, thân mật ,
trân trọng ngợi ca
? Tác dụng ?
? Hãy dẫn ra một vài ví dụ trong thơ văn
mà em biết thể hiện phong cách sống của
+ vừa kể vừa bình luận
+ Bình luận chung về lối sống đó
- Nơi làm việc, nơi ở
- Dùng phương pháp liệt kê với những thông tin xác thực
- Làm nổi rõ lối sống bình dị trong sáng, thanh đạm
- Thêm cảm phục và yêu mến Người
* Lối sống giản dị nhưng thanh cao
- Ví dụ : " Tức cảnh Pắc Bó " - HCM
" Theo chân Bác " - Tố Hữu
- So sánh cách sống của lãnh tụ HCM với các lãnh tụ của các nước khác
- So sánh cách sống của Bác với các vị hiền triết xưa
- ( HS nhắc lại )
- §ã không phải là lối sống tự thần thánh hoá, tự làm cho mình khác đời, khác người
Trang 5? Em hiểu như thế nào về 2 câu thơ của
Nguyễn Bỉnh Khiêm ?
? Em hiểu như thế nào về lời nói đó ?
( Lối sống thanh cao ấy không phải ai
cũng nhưng vẫn gần gũi )
? Sau những vế câu phủ định là khẳng
định Tác giả khẳng định điều gì ?
? Vì sao có thể nói lối sống đó có khả
năng đem lại hạnh phúc thanh cao cho
tâm hồn và thể xác ?
? Em cảm nhận được thái độ tình cảm
nào của tác giả đói với Bác qua bài viết
này ?
? Nêu những suy nghĩ của em qua bài
viết này Em học tập được điều gì qua
phong cách của Bác ?
III - Tổng kết
GV đưa bài tập trắc nghiệm
? Điểm cốt jõi của phong sách HCM
được nêu trong bài viết là :
A - Biết kết hợp hài hoà giữa bản sắc
văn hoá dân tộc và tinh hoa vặn hoá nhân
loại
B - Đời sống vật chất giản dị kết hợp
hài hoà với đời sống tinh thần phong phú
C - Có sự thừa kế vẻ đẹp trong cách
sống của các vị hiền triết xưa
D - Am hiểu nhiều về các dân tộc và
nhân dân trên thế giới
? Trong bài viết của mình tác giả sử dụng
nghệ thuật gì ?
? Từ văn bản thuyết minh này em học tập
được cách làm một bài văn thyết minh
Trang 6- Nắm được nội dung phương châm về lượng và phương châm về chất
- Biết vận dụng những phương châm này trong giao tiếp
B Chuẩn bị :
Thầy : Đọc tài liệu, chuẩn bị phiếu học tập
Trß : Ôn bài cũ, chuẩn bị bài mói ( xem bài hội thoại lớp 8 )
1- Phương châm về lượng
? -" Bơi" nghĩa là như thế nào ?
- Như vậy, ai cũng biết để thực
hiện được hoạt động này là phải ở trong
môi trường nước
? - Như thế câu trả lời của Ba khi
An hỏi " học bơi ở đâu" có đáp ứng
được điều mà An muốn biết không ?
? Vì sao ?
_ Cầu trả lời của Ba không đúng
với nội dung đang giao tiếp
? - Từ ví dụ trên em rút ra điều gì
khi giao tiếp ?
- Đọc đoạn đối thoại trong sách giáo khoa
- Di chuyển trong nước hoặc trên mặt nước bằng cử động của cơ thể
Trang 7? - Chú ý vào truyện cười " Lợn
cưới ấo mới " Hãy kể lại bằng lời của
mình ?
? Vì sao truyện lại gây cười ?
? - Lẽ ra họ chỉ cần hỏi và trả lời
như thế nào ?
- Như vậy hai anh chàng này
trong khi giao tiếp đã nói nhiều hơn
những điều cần nói
? Từ đó cho biết cần tuân thủ yêu
cầu gì khi giao tiếp ?
- GV hệ thống hoá kiến thức
- Tất cả những yêu cầu trên gọi là
phương châm về lượng trong giao tiếp
- Yêu cầu đọc ghi nhớ 1
- GV đưa đoạn đối thoại trong "
Trí khôn của ta đây "
? Trong đoạn đối thoại trên các
nhân vật có tuân thủ phương châm về
lượng không ? Vì sao ?
? Truyện phê phán điều gì ?
Như vậy, trong giao tiếp cần tránh
điều gì ?
- GV đưa tình huống : Thầy giáo
vào lớp, một bạn vắng mặt Khi thầy hỏi
- GV hệ thống kiến thức qua hai
ví dụ trên Đó là những yêu cầu của
phương châm về chất
* * Ghi nhớ 2
- GV đưa hai văn bản : " Con rắn
vuông " ; " Trâu ăn ở đâu "
? Ai là người vi phạm phương
châm hội thoại ?
- Không nên nói nhiều hơn những
- Đọc ghi nhớ - SGK
- Thaỏ luận
Trang 8? Phương châm hội thoại nào đã
không tuân thủ ?
3 Luyện tập
* - Phân tích lỗi
? Phương châm lượng đã không
được tuân thủ, cụ thể như thế nào ?
* * Điền từ ngữ vào chỗ trống
- Yêu cầu cá nhân trình bày
? Những từ đó chỉ cách nói liên
quan đến phương châm hội thoại nào ?
* * * Chỉ ra các phương châm hội
thoại đã không được tuân thủ ?
Yêu cầu HS phân tích
* * * * Sử dụng các cách diễn
đạt
- GV nhận xét
- Chỉ ra được mỗi cách diễn đạt
đó liên quan đén phương châm hội thoại
nào ?
- Đọc 2 ví dụ
a - Thừa cụm từ " nuôi ở nhà " bởi ý đó đã có trong từ " gia súc "
b - Thừa cụm từ ' có hai cánh " bởi loài chim nào cũng có hai cánh
GV hệ thống kiến thức bằng sơ đå hoá
Đưa ra VD vừa mở vừa liên quan đÕn hai phương châm hội thoại đã học , vừa liên quan đến phương châm hội thoại các em sẽ học ở tiết sau
Nhắc học sinh làm bài tập số 5
Chuẩn bị bài tiết sau Ôn lại lý thuyết văn thuyết minh
Ngµy d¹y: Tiết 4:Tập làm văn
Trang 9Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
Thầy : Soạn bài, tham khảo tài liệu
Trò : Ôn bài cũ, xem bài mới
C.Lên lớp :
- Ôn định lớp
- Kiểm tra bài cũ : ( Nội dung phần 1 )
I - Kiểm tra việc chuẩn bị của học
Ghi bảng : Cung cấp tri thức khách quan
về đối tượng thuyết minh
Phương pháp thuyết minh
? Khi thuyết minh thường sử dụng những
phương pháp thuyết minh nào ?
- Tuy nhiên, ở một số văn bản thuyết
minh phổ cập kiến thức hoặc một ssố văn
bản thuyết minh có tính chất văn học,
muốn tạo sự sinh động, hấp dẫn và để
khơi gợi sự cảm thụ của người đọc, người
nghe về đối tượng thuyết minh thì người
viết có thể vận dụng một số biện pháp
nghệ thuật như so sánh, ẩn dụ, nhân hoá
II - Tìm hiểu việc sử dụng một số biện
pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết
xã hội bằng phương thúc trình bày, giới thiệu, giải thích
- Định nghĩa, liệt kê, nêu ví dụ, dùng số liệu, phân loại, phân tích
Nghe
- Đọc văn bản " Hạ Long đá và nước "
- Đây là văn bản thuyết minh vì nội dung cung cấp cho ta những kiến thức về đối tượng : Vịnh Hạ Long
- Sự kỳ lạ vô tận của Hạ Long do đá và nước tạo lên
Trang 10? Theo em những tri thức trong văn bản
có phải là tri thức khái quát không ? Vì
sao em biết ?
? Em có suy nghĩ gì khi thuyết minh về
Hạ Long tác giả lại đề cập tới hai yếu tố
đá và nước ?
? Hãy chỉ ra những phương pháp thuyết
minh được sử dụng trong bài ?
- Yêu cầu HS lấy dẫn chứng cụ thể minh
hoạ cho mỗi phương pháp
? Ngoài việc thu nhận được những kiến
thưc khái quát về Hạ Long văn bản còn
hấp dẫn em ở điều gì ?
? Có được điều đó là do tác giả sử dụng
bện pháp nghệ thuật gì ?
- Giáo viên phân tích biện pháp nghệ
thuật đó trong văn bản
? Từ bài thuyết minh này em rút ra nhận
xét gì khi làm bài văn thuyết minh ?
- Giáo viên nhận xét, chốt nội dung cơ
- Nghệ thuật nhân hoá do trí liên tưởng, tưởng tượng phong phú
( Thảo luận ) Trả lời
D.Củng cố dặn dò :
Ôn lại lí thuyết kiểu bài thuyết minh
- Một số biện pháp nghệ thuật
Chuẩn bị bài tiết sau
Tuần thứ hai Bài 2
Trang 11* Đấu tranh cho một thế giới hoà bình
* Các phương châm hội thoại
* Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn thuyết minh
- Thấy được nghệ thuật nghị luận của tác giả : Chứng cứ cụ thể , xác thực , cách so sánh rõ ràng giàu sức thuyết phục , lập luận chặt chẽ
B.Chuẩn bị :
Thầy : Soạn bài, tham khảo tài liệu
Trò : Ôn bài cũ, xem bài mới
C.Lên lớp :
- Ôn định lớp
- Kiểm tra bài cũ :
? Vấn đề chủ yếu được nói đến trong văn bản Phong cách Hồ Chí minh là gì?
A - Tinh thần chiến đấu dũng cảm của chủ tịch Hồ Chí minh
B - Phong cách làm việc và nếp sống của Hồ Chí Minh
Tình cảm chủ người dân Việt Nam đối với chủ tịch Hồ Chí Minh
? Hãy phân tích một vài dẫn chứng minh hoạ cho phương án em vừa lựa chọn?
Mĩ ( Cô-lôm-bi-a ) , giải thưởng Nô-ben văn học, tác giả của những tiểu thuyết hiện thực huyền ảo lừng danh Ga-bri-en Gác-xi-a Mác-két
Trang 12Kô-lôm-? Nêu xuất xứ của băn bản vừa đọc Kô-lôm-?
- Giáo viên nêu câu hỏi về việc tìm hiểu
chú thích từ khó của học sinh ( Chú ý
chú thích 1-2-3-5 )
II Đọc - Hiểu văn bản
? Văn bản này nhằm thể hiện một tư
tưởng nổi bật, đó là tư tưởng nào ?
? Thể hiện tư tưởng đó nhà văn đã sử
dụng kiểu văn bản nào ?
? H·y chỉ ra hệ thống luận điểm, luận cứ
của bài viết ?
1 - Chiến tranh hạt nhân - một hiểm
hoạ đang đe doạ sự sống của nhân loại
? Đọc phần văn bản và nêu luận cứ 1 ?
? Em có nhận xét gì về cách nêu vấn đề
của tác giả ?
? Thông tin đó cho em biết điều gì ?
? Những thông tin đó đã cảnh báo nguy
cơ ghê gớm của chiến tranh hạt nhân như
thế nào ?
? Điều này được nhà văn thể hiện bằng
những câu văn nào ?
- Đó chính là một thảm hoạ đang treo lơ
lửng trên đầu nhân loại
? Nói về điều đó tác giả sử dụng nghệ
thuật nào ?
? Hiểu như thế nào về cách so sánh đó ?
- Không dừng lại ở đó mà nhà văn còn
đưa ra những lời cảnh báo đầy ấn tượng
Mê Trước những nguy cơ của chiến tranh hạt nhân chúng ta cần phải kiên quyết chống lại điều đó vì hoà bình trên trái đất
- Văn bản nghị luận
- 2 luận điểm
a.Nguy cơ chiến tranh hạt nhân
- Đặt ra một câu hỏi và trả lời bằng cách đưa ra thông tin có tính chất thời sự , nóng bỏng " Hôm nay , ngày 8-8-1986 "
- 50000 đầu đạn hạt nhân
- Mỗi người ngồi trên 4 tấn thuốc nổ
- Chiến tranh hạt nhân chính là sự tàn phá huỷ diệt toàn bộ sự sống trên trái đất
( Đọc )( Nhấn mạnh1-12 )
Trang 13- Bằng những con số biết nói trên nhiều
lĩnh vực , tác giả làm cho người đọc ngạc
nhiên , bất ngờ trước những sự thật hiển
nhiên mà phi lí để dẫn đế một kết luận rất
thuyết phục
? Đó là kết luận nào ?
? Em hiểu thế nào về " Lí trí tự nhiên " ?
? Vì sao nói chạy đua vũ trang là đi
ngược lại quy luật của tự nhiên?
? Từ những thông tin đó tác giả muốn nói
với ta điều gì ?
? Từ đó tác giả bình luận " trong thời đại
hoàng kim " Em hiểu như thế nào về lời
- Phát minh hạt nhân quyết định sự sống còn của thế giới
- Đọc đoạn văn tiếp
b.Chạy đua vũ trang là làm mất đi khả năng để con người được sống tốt đẹp hơn
- Chạy đua vũ trang là cực kỳ tốn kém ; việc bảo tồn sự sống trên trái đất ít tốn kém hơn là " dịch hạch " hạt nhân "
+ Chương trình của UNICEF+ Trong lĩnh vực y tế
+ Trong lĩnh vực thực phẩm + Trong giáo dục
- Chứng cứ cụ thể xác thực , so sánh đối lập
- Phải trải qua một quá trình lâu dài mới
có được sự sống trên trái đất , mới xuất hiện những vẻ đẹp của tự nhiên, của sự sống
- Vậy mà chỉ cần một tích tắc là có thể phá huỷ toàn bộ -> quay lại vạch xuất phát ban đầu
- Chạy đua vũ trang là phi lí, là man rợ , đáng xấu hổ
Trang 14bình ấy của tác giả ?
? ở phần văn bản này tác giả đã thuyết
phục người đọc bằng cách nào ?
-Đọc văn bản còn lại
? Sau khi thức tỉnh nhân loại về hiểm hoạ
nhà văn thức tỉnh mọi người về điều
gì ?
2-Hãy ngăn chặn chiến tranh hạt nhân
vì một thế giới hoà bình
- Như vậy sau khi cảnh báo về hiểm
hoạ nhà văn không dẫn người đọc đến
sự lo âu mà hướng họ tới thái độ tích cực
là đấu tranh ngăn chặn
? Nhà văn đã kêu gọi như thế nào ?
? Hiểu như thế nào về "bản đồng ca "?
? Ngoài ra tác giả còn đề nghị mở một
nhà băng lưu giữ trí nhớ Theo em lí do
nào sau đây khiến tác giả đề nghị như vậy
?
( GV treo bảng phụ có câu trắc nghiệm )
? Hiểu gì về tác giả từ những ý tưởng đó
của ông ?
( HS thảo luận )+ Những hiểu biết chính xác về khoa học địa chất và cổ sinh về nguồn gốc , sự tiến hoá của sự phát triển trái đất
+ Phân tích so sánh cụ thể với những hình ảnh số liệu cùng lời bình
nghe( Đọc câu văn )
- Là lời nói chung của nhân dân thế giới
về việc chống chiến tranh
- Là tiếng nói yêu chuộng hoà bình
A- Để nhân loại tương lai biết rằng sự sống đã từng tồn tại với tất cả những khổ đau và hạnh phúc
B- Để nhận lo¹i tương lai biết rõ những thủ phạm đã gây ra những lo sợ, khổ đau cho con người
C- Để nhân loại tương lai lo sợ trước nguy cơ chiến tranh hạt nhân
D - Để nhân loại tương lai biết rằng những phát minh giã man nào xoá bỏ cuộc sống khỏi vũ trụ này
- Đọc các phương án Chọn phương án đúng, nêu lí do chọn phương án đó
- Quan tâm sâu sắc đế vấn đề với lòng nhiệt tình cao
- Thái độ căm phẫn
- Yêu chuộng hoà bình
Trang 15C - Có nhiều chứng cứ sinh động, cụ thể, giàu sức thuyết phục
D - Kết hợp các nhận định trên
D.Củng cố - Dặn dò :
- Yêu cầu hs thâu tóm nội dung bài bằng cách diễn đạt nội dung bằng hệ thống sơ đồ hoá
? Từ văn bản này em đã học được cách viết văn nghị luận như thế nào ?
? Theo em vì sao t¸c giả lại sắp xếp trình tự hệ thống luận điểm như trong bài ?
- Ôn bài, chuẩn bị bài tiết sau
Ngµy d¹y: Tiết 8:Tiếng Việt
Trang 16Các phương châm hội thoại A.Mục tiêu cần đạt :
- Nắm được nội dung phương châm quan hệ , phương châm cách thức và phương châm lịch sự
- Biết cách vận dụng phương châm này trong giao tiếp
B.Chuẩn bị :
Thầy : Soạn bài, tham khảo tài liệu
Trò : Ôn bài cũ, xem bài mới
C.Lên lớp :
- Ôn định lớp
- Kiểm tra bài cũ
? Thế nào là phương châm về chất, phương châm về lượng ?
? Theo em câu tục ngữ sau thể hiện phương châm hội thoại nào đã học ?
" Biết thì thưa thốt, không biết thì dựa cột mà nghe "
- Bài mới
I - Phương châm quan hệ
? Thành ngữ " Ông nói gà, bà nói vịt " là
chỉ tình huống hội thoại như thế nào ?
? Trong những tình huống hội thoại như
? Trong những trường hợp sau có ai vi
phạm phương châm quan hệ trong giao
tiếp không ?Vì sao ?
A : Nam ơi đi học thôi !
B : Mẹ tớ vẫn chưa về
( Trong trường hợp này cần chú ý tới hàm
ý trong câu nói của Nam )
II -Phương châm cách thức
- Đọc câu TN trong sách giáo khoa
? Hai TN này chỉ cách nói như thế nào ?
- Chỉ tình huống hội thoại mà trong đó mỗi người nói một đằngkhông khớp với nhau , không hiểu nhau
- Những người tham gia đối thoại sẽ không giao tiếp được với nhau , không hiểu nhau , hoạt động xã hội sẽ không thể bình thường
- HS trả lời -> Khi giao tiếp cần nói đúng vào đề tài
mà hội thoại đang đề cập tới , tránh nói lạc đề
- Cách nói dài dòng, rườm rà
- Cách nói ấp a ấp úng không thành lời,
Trang 17? Trong giao tiếp người tham gia lại có
cách nói như vậy sẽ dẫn tới hậu quả như
thế nào ?
? Qua đó rút ra bài học gì trong giao
tiếp ?
- GV nhận xét -> Chốt
? Khi có câu nói " Tôi đồng ý với những
nhận định về truyện ngắn của ông ấy "
Em hiểu câu nói đó như thế nào ?
GV nhận xét
- Có thể có những cách hiểu và được diễn
đạt như sau :
1 - Tôi đồng ý với những nhận định của
ông ấy về truyện ngắn
2 - Tôi đồng ý với những nhận định về
tryện ngắn mà ông ấy đã sáng tác
3 - Tôi đồng ý với những nhận định của
các bạn về truyện ngắn của ông ấy
? Như vậy trong giao tiếp cần tuân thủ
? Suy nghĩ của em về người ăn xin ?
- Cả hai đều cảm thấy mình đã nhận ở
người kia một cái gì đó
? Vì sao nói như vậy ?
? Từ câu chuyện này em rút ra bài học gì
trong giao tiếp ?
- GV nhận xét -Kết luận
không rành mạch
- Làm cho người nghe khó tiếp nhận hoặc tiếp nhận không đúng nội dung được truyền đạt
-> Cuộc giao tiếp không đạt được kết quả như mong muốn
=> Trong giao tiếp tránh nói mơ hồ
- Thân thiện, tình cảmđối với những người ở hoàn cảnh bần cùng , có thái độ cảm thông chân thành
( HS tự bộc lộ )( Trả lời theo suy nghĩ cá nhân )
- Khi giao tiếp cần tế nhị và tôn trọng người khác
Trang 18- Như vậy là ta đã tuân thủ phương châm
lịch sự trong giao tiếp
IV - Luyện tập
1 Nội dung những câu ca dao , tục ngữ
- Đọc ca dao, tục ngữ
- HS nêu ý nghĩa của
? Hãy tìm thêm một số câu tục ngữ , ca
dao có nội dung tương tự
- GV hướng dẫn HS tự giải quyết yêu cầu
trên bằng trò chơi tiếp sức
3 - Chọn từ điền vào chỗ trống
GV nhận xét
D.Củng cố :
? Em đã học những phương châm hội thoại nào
? Yêu cầu của mỗi phương châm hội thoại đó là gì ?
-Về nhà làm bài tập 5
- Chuẩn bị bài tiết sau
Ngµy d¹y:
Trang 19Thầy : Soạn bài, tham khảo tài liệu
Trò : Ôn bài cũ, xem bài mới
C.Lên lớp :
- Ôn định lớp
- Kiểm tra bài cũ
? Trong văn bản thuyết minh có nên sử dụng các biện pháp nghệ thuật không ?
? Tác dụng của các yếu tố đó ?
- Bài mới :
Trong văn bản thuyết minh, khi phải trình bày các đối tượng cụ thể trong đời sống như các loài cây, di tích, thắng cảnh, thành phố bên cạnh việc thuyết minh rõ ràng mạch lạc các đặc điểm giá trị của đối tượng thuýet minh cũng cần vận dụng biện pháp miêu tả để làm cho đối tượng hiện lên cụthể gần giũ dễ cảm dễ nhận
I-Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn
? Thuyết minh về cây chuối tác giả thuyết
minh ở những khía cạnh nào ?
? Khi thuyết minh về các đặc điểm đó ,
tác giả sử dụng những câu văn miêu tả
- Đại diện nhóm trả lời
- Giúp người đọc hiểu được, hình dung được một số đặc điểm của một số đối tượng thuyết minh ( dễ cảm, dễ nhận )
* Ghi nhớ
- Để thuyết minh cụ thể, sinh động hấp dẫn trong bài thuyết minh có thể sử dụng yếu tố miêu tả
Trang 20? Theo yêu cầu của bài văn thuyết minh
thì văn bản này cần bổ sung những gì ?
- Phần văn bản của Nguyễn Trọng Tạo
chỉ là một trích đoạn
? Hãy cho biết công dụng của thân cây
chối, lá chuối ?
- Yêu cầu hoạt động nhóm : Mỗi nhóm
nêu một công dụng của một bộ phận
- Gv nhận xét
Ví dụ : Thân cây chuối non có thể thái
nhỏ làm rau sống ăn ghém rất mát, có tác
dụng giải nhiệt
- Thân chuối tươi có thể ghép lại thành bè
- Hoa chuối thái nhỏ làm món xào hoặc
nấu
Nõn chuối tây ( Lá non còn cuốn ở trong
thân cây màu trắng ) ăn sống rất mát
- Lá chuối tươi còn dùng để gói bánh nếp,
bánh gai, gói giò
II-Luyện tập
1 - Bổ sung yếu tố miêu tả vào các chi
tiết thuyết minh sau "
- Hs đọc dữ liệu đã cho
- HĐN
Yêu cầu hs hoàn chỉnh các dữ liệu đã cho
trong sgk chú trọng các câu phải sử dụng
yếu tố miêu tả
2 - Chỉ ra yếu tố miêu tả trong đoạn văn ?
Y/c tìm và đọc những câu văn miêu tả
- Yếu tố này có tác dụng làm cho đối tượng thuyết minh được nổi bật, gây ấn tượng
- Thuyết minh về đặc điểm của thân cây chuối, lá chuối, nõn chuối, bắp chuối ,
- Chén của ta không có tai
- Khi mời ai uống trà thì bưng hai tay mà mời
- Bác vừa cười vừa làm động tác
- Có uống nước cũng nâng hai tay, xoa xoa rồi mới uống, mà uống rất nóng
- Đọc đoạn văn
- Qua sông Hồng, sông Đuống, ngược lên phía Bắc
Trang 21D.Củng cố - dặn dò
? trong văn bản thuyết minh có nên sử
dụng yếu tố miêu tả không ?
? Thông thường thuyết minh các đối
tượng nào thì sử dụng yếu tố miêu tả ?
? Mục đích của việc sử dụng yếu tố miêu
tả ?
- Trong quá trình thuyết minh, những câu
văn có ý nghĩa miêu tả nên đuợc sử dụng
đan xen để tạo cách diễn đạt phong phú,
linh hoạt, sinh động cho văn bản thuyết
minh
-Gv hướng dẫn học sinh về nhà chuẩn bị
cho tiết luyện tập sử dụng yếu tố miêu tả
trong văn bản thuyết minh
Đề bài : Con trâu ở làng quê Việt Nam
Chú ý : Thuyết minh về đối tượng con
trâu trong mối quan hệ gắn bó với đời
sống của người nông dân
- Lâu đài trang trí công phu, râu ngũ sắc lông mày bạc , mắt lộ to
- Múa lâu rất sôi động với các động tác
- Kéo co : chia làm hai phe, đứng thành một hàng đối nhau
- Khi đối tượng thuyết minh là những hình ảnh, hiện tượng, sự việc diễn ra trong cuộc sống như : các loài cây , danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử
- Nhằm khơi gọi sự cảm nhận cho người nghe, người đọc, giúp họ hình dung về đối tượng rõ hơn, cụ thể hơn
- Nghe
- VÒ nhà đọc tư liệu đã cho trong trang 28
- Vận dụng những tư liệu đó chuẩn bị một dàn ý chi tiết cho đề bài này
Ngµy d¹y:
Trang 22Thầy : Soạn bài, tham khảo tài liệu
Trò : Ôn bài cũ, xem bài mới
C.Lên lớp :
- æn định lớp
- Kiểm tra bài cũ
- Bài mới
* Đề bài : Con trâu ở làng quê Việt Nam
- Cần chú ý dưa vào những yếu tố miêu tả
Ví dụ : Chiều chiều, khi một ngày lao
động đã tạm dừnh, con trâu được tháo
* Yêu cầu :
- Thể loại : Thuyết minh
- Đối tượng : Con trâu ( Thuyết minh về con vật này trong sự gắn bó thân thiết với người nông dân với nghề nông ở Việt nam )
- Thuyết minh về đặc điểm của loài vật ( Hình dáng )
- Con vật với công việc đồng áng( Chú ý tới sức kéo )
- Con trâu trong lễ hội, đình đám-Con trâu với công việc cung cấp thực phẩm
( Minh hoạ bằng bài ca dao )
b - Thân bài :
- Hs trình bày rõ ràng phần nội dung đã chuẩn bị
- Nhận xét phần trình bày của bạn, bổ sung
Trang 23cày và đủng đỉnh đi trên đường làng, luôn
miệng " nhai trầu " bỏm bẻm
- Khi nói đến nội dung : Con trâu trong lễ
hội, đình đám, học sinh có thể miêu tả
ngắn gọn hình ảnh con trâu trong lễ hội
chọi trâu ( Đồ Sơn )
* Củng cố - dặn dò :
- GV sơ lược về những yếu tố nghệ thuật
và miêu tả trong văn bản thuyết minh
- Những lưu ý khi sử dụng yếu tố này
- Nhắc nhở hs về ôn bài để tiết sau viết
bài số 1
c - Kết bài
- Khẳng định vai trò, vị trí của con vật này trong đời sống của người dân Việt Nam
Trang 24Thầy : Soạn bài, tham khảo tài liệu
Trò : Ôn bài cũ, xem bài mới
C.Lên lớp :
- Ôn định lớp
- Kiểm tra bài cũ
? Nhà văn Mac-kÐt đã gửi tới người đọc những bức thông điệp nào qua văn bản " Đấu tranh cho một thế giới hoà bình''
- Bài mới :
Bác Hồ đã từng viết :
Trẻ em như búp trên cành Biết ăn, ngủ, biết học hành là ngoan
Trẻ em Việt Nam cũng như trẻ em trên thế giới hiện nay đang đứng trước những thuận lợi to lớn và sự chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục nhưng đồng thời cũng đang gặp những thách thức , những cản trở không nhỏ ảnh hưởng xấu đến tương lai pát triển của các em Một phần bản tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền được được bảo về và phát triển của các em tại hội nghị cấp cao thế giới họp tại liên hợp quốc ( Mỹ ) cách đây 15 năm (1990) đã nói lên tầm quan trọng của vấn đề này
- Giới thiệu xuất xứ văn bản:
Văn bản này trích từ " Tuyên bố " của hội
nghị cấp cao thế giới về trẻ em họp tại trụ
sở liên hợp quốc tại Nưu-ooc ngày
30-9-1990
- hs đọc tiếp
- nghe ( ghi )
Trang 25- Nêu câu hỏi kiểm tra việc hiểu chú thích
của hs
II.Đäc - Hiểu văn bản
? Hãy chỉ ra bố cục của văn bản
1.Mở đầu
- Yêu cầu hs đọc văn bản
? Hãy nêu nội dung, ý nghĩa của từng
mục vừa dọc ?
- Đó cũng chính là nguyên nhân và cũng
là mục đích của vấn đề : Làm thế nào để
đạt được điều ấy ?
? Nhận xét cách nêu vấn đề của tác giả ?
+ nhiệm vụ
- Đọc mục 1-2+ Mục 1 : Nêu vấn đề, giới thiệu mục đích và nhiệm vụ của hội nghị cấp cao thế giới
+ Mục 2 : Khái quát những đặc điểm yêu cầu của trẻ em, khẳng định quyền được sống, được phát triển trong hoà bình, hạnh phúc
- Cách nêu vấn đề gọn, rõ, có tính chất khẳng định
- Đọc từ mục 3-7
- Mục 3 : Có vai trò chuyển đoạn, chuyển
ý, giới hạn vấn đề
- Mục 7: Là kết luận cho những thách thức đã nêu , nhận trách nhiệm phải đáp ứng những thách thức đã nêu trên thuộc
về những nhà lãnh đạo chính trị của các nước - những nguyên thủ quốc gia
- Nêu ra thực trạng : Trẻ em trên nhiểu nước, nhiều vùng khác nhau đã trở thành nạn nhân của bao vấn nạn xã hội
- Là nạn nhân của chiến tranh, bạo lực, chủ nghĩa khủng bố, phân biệt chủng tộc,
bị bóc lột, bị lãng quên
+ Chịu thảm hoạ của đói nghèo, vô gia
cư, dịch bệnh, ô nhiễm môi trường, mù chữ ,
+ Chết vì suy dinh dưỡng, dịch bệnh
Trang 26? Để chứng minh cho điều này, tác giả đã
đưa ra số liệu nào ?
? Đó là những cải thiện nào ?
- Gv liên hệ với sự quan tâm của Đảng,
nhà nước Việt Nam về vấn đề trẻ em
? Qua những nội dung đã tìm hiểu, em
hãy trình bày nhận thức về tầm quan
trọng của vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em
về sự quan tâm của cộng đồng quốc tể
đối víi vấn đề này ?
- Mỗi ngày có tới 40 nghìn trẻ emm chết
do suy dinh dưỡng ( Học sinh tự bộc lộ )
- Để thấy được tính cấp bách của các vấn
- Công ước về quyền trẻ em khẳng định
về mặt pháp lí tạo thêm cơ hội mới để quyền và phúc lợi của trẻ em thực sự được tôn trọng
+ Những cải thiện của bầu chính trị
- Xóa nạn mù chữ trong trẻ em
- Giáo dục tính tự lập, tự do, tinh thần trách nhiệm
- Chú ý tới việc tăng trưởng, phát triển kinh tế
-> Nêu ra phương hướng thực hiện những nhiệm vụ trên cần ở sự nỗ lực, liên tục, sự phối hợp đồng bộ giữa các nước và sự hợp tác quốc tế
- Hoạt động nhóm
- Đại diện nhóm nêu ý kiến
- bổ sung - > Nhận xét
Trang 27- Gv nêu được vấn đề cho hs manh dạn
phát biểu, suy nghĩ về sự quan tâm, chăm
sóc của chính quyền địa phương của các
tổ chức xã hội nơi mình ở đối với trẻ em
- Về nhà ôn bài , chuẩn bị bài tiết sau
- Trả lời
- Đọc : Ghi nhớ sgk
Ngµy d¹y :
Tiết 13:Tiếng Việt:
Các phương châm hội thoại A.Mục tiêu cần đạt :
Nắm được mối quan hệ chặt chẽ giữa phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp
- Hiểu đựơc phương châm hội thoại không phải là những quy định bắt buộc trong mọi tình huống giao tiếp vì nhiều lí do khác nhau các phương châm hội thoại có khi không được tuân thủ
B.Chuẩn bị :
Thầy : Soạn bài, tham khảo tài liệu
Trò : Ôn bài cũ, xem bài mới
C.Lên lớp :
- Ôn định lớp
- Kiểm tra bài cũ
? Hãy nêu những yêu cầu của các phương châm hội thoại đã học ?
- Bài mới :
Khi giao tiếp , người nói không chỉ nắm vững các phương châm hội thoại mà còn phải xác định rõ những đặc điểm của tình huống giao tiếp
I.Quan hệ giữa phương châm hội thoại
và tình huống giao tiếp.
- Đọc truyện cười "Chào hỏi "
? Câu chào của chàng rể có tuân thủ đúng
phương châm lịch sự không ? Vì sao ?
- Gv nêu ví dụ này trong một ví dụ khác
- Đọc
- Khi gặp ai đó và chào hỏi thông thường được coi là lịch sự, quan tâm đến người khác Nhưng trong tình huống này chàng
rể đã gọi một người đang làm việc từ trên cây cao xuống để hỏi ( chào ) thì không phù hợp chút nào Rõ rabgf anh chàng này đã làm phiền hà gây gián đoạn cho người khác
Trang 28phù hợp
? Từ ví dụ này em có nhận xét gì ?
? Vậy em rút ra bài học gì trong giao
tiếp ?
? Hãy lấy ví dụ minh hoạ
II.Những trường hợp không tuân thủ
phương châm hội thoại
- Xem lại các ví dụ đã học trong các tiết
trươc về phương châm hội thoại
? Trong các ví dụ đó , tình huống nào đã
không tuân thủ phương châm hội thoại
Đó là phương châm hội thoại nào ?
- Đọc ví dụ của câu 2
? Câu trả lời của Ba có đáp ứng được yêu
cầu trong câu hỏi của An không ?
? Phương châm nào đã không được tuân
thủ ?
? Theo em vì sao trong các trường hợp
này Ba lại vi phạm phương châm đó ?
- Nói cách khác , Ba đã vi phạm phương
châm về lượng để tuân thủ phương châm
về chất
Theo ba trong trường hợp này phương
châm về chất quan trọng hơn
? Trước một người mắc bệnh nan y, bác
sỹ khi nói với bệnh nhân này có thể
không tuân thủ phương châm nào ?
? Vì sao ?
? Hãy tìm những tình huống khác mà
phương châm này cũng không tuân thủ ?
? Khi nói " Tiền bạc chỉ là tiền bạc " có
phải người nói không tuân thủ phương
châm về lượng không ? Vì sao ?
- Có những lời nói phù hợp trong tình huống này nhưng lại không phù hợp trong tình huống giao tiếp khác
- Cần vận dụng các phương châm hội thoại phù hợp với đặc điểm của tình huống giao tiếp
- Ba đã không dám đưa ra một thông tin
mà mình không tin là xác thực
- Nghe
- Phương châm về chất
- Không vì khi nói như vậy là người nói
có hàm ý : Tiền bạc chỉ là phương tiện để sống chứ không phải là mục đích cuối cùng để sống Câu này muốn nhắc nhở
Trang 29? Từ những ví dụ trên em rút ra những
nhận xét gì ?
- Gv chốt lại kiến thức :
+ Việc không tuân thủ phương châm hội
thoại có thể vì những lí do ; - người nói
vô ý, vụng về, thiếu văn hoá giao tiếp
- Người nói phải ưu tiên cho một phương
châm hội thoại hoặc một yêu cầu khác
quan trọng hơn
- Người nói muốn gây một sự chú ý để
người nghe hiểu câu nói theo một hàm ý
nào đó
III.Luyện tập
1 - Phân tích việc không vi phạm phương
châm hội thoại
- Chú ý vào câu nói của người cha và dữ
liệu : Đứa trẻ mới 5 tuổi
( Phương châm cách thức )
2 Phương châm hội thoại nào không được
tuân thủ ?
- Chú ý khi khách đến nhà cần có thái độ,
hành vi như thế nào với chủ nhà ?
Từ đó xác định phương châm hội thoại
mà chân tay, tai, mắt vi phạm ?
- Dựa vào văn bản đã học ở lớp 6 cho biết
lí do họ vi phạm phương châm hội thoại
nào ?
D.Củng cố - Dặn dò :
? Khi giao tiếp cần chú ý điề gì để đạt
hiệu quả cao trong giao tiếp ?
- Phương châm hội thoại
- Tình huống giao tiếp ?
- Nhắc hs về nhà ôn bài cũ
- Chuẩn bị bài cho tiết sau
con người rằng : tiền bạc để duy trì sự sống , con người còn có những mối quan
hệ thiêng liêng khác trong đời sống tinh thần như cha con, anh em, tình yêu đôi lứa Vì vậy không nên vì tiền bạc mà quên đi tất cả
Trang 30Thầy : Ra đề kiểm tra
Trò : Ôn kiểu bài thuyết minh có sử dụng yếu tố nghệ thuật và miêu tả
B.Lên lớp :
- Ôn định lớp
- Đề bài : Cây lúa Việt Nam
*Yêu cầu
- Thể loại : Thuyết minh
- Đối tượng : Cây lúa
- Bố cục : 3 phần
- Chú ý sử dụng các biện pháp nghệ thuật, miêu tả trong bài làm một cách phù hợp
Trang 31Ngµy d¹y:
Tuần thứ tư -Bài 4
* Chuyện người con gái Nam Xương
* Xưng hô trong hội thoại
* Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp
* LuyÖn tËp tãm t¾t v¨n b¶n tù sù
Tiết 16-17:Văn bản
Chuyện người con gái Nam Xương
( Nguyến Dữ) A.Mục tiêu cần đạt :
-Giúp hs cảm nhận được vẻ đẹp truyền thống trong tâm hồn của người phụ nữ Việt Nam qua nhân vật Vũ Nương
- Thấy rõ số phận oan trái của người phụ nữ dưới chế độ phong kiến
- Tìm hiểu những thành công về nghệ thuật của tác phẩm :
+ Nghệ thuật dựng chuỵên, dựng nhân vật, sự sáng tạo trong việc kết hợp những yếu
tố kì ảo với những tình tiết có thực tạo nên vẻ đẹp riêng của loại truyện truyền kì
B.Chuẩn bị :
Thầy : Soạn bài, tham khảo tài liệu
Trò : Ôn bài cũ, xem bài mới
C.Lên lớp :
- Ôn định lớp
- Kiểm tra bài cũ
? Những thông điệp nào đựơc nhà văn văn Mác-kết gửi gắm trong " đấu tranh cho một thế giới hoà bình "
- Bài mới :
Nguyễn Dữ là một tác giả tiêu biểu trong nền văn học Trung đại Có thể nói , ông
đã vượt khỏi những công thức thông thường về hình tîng người phụ nữ trong thể truyền kỳ Vũ Nương không phải là hình tượng một trang liệt nữ, nàng chỉ là một người phụ nữ bình thường như bao người vợ người mÑ khác trong đời thực Phản ánh số phận bi thương của nàng, Nguyễn Dữ đã đề cập đến cái bi kịch muôn thuở của con người Có lẽ chính vì vậy " Người con gái Nam Xương " vẫn còn sức hấp dẫn đối với người đọc ngày nay Nó xứng đáng là " thiên cổ kỳ bút "
Trang 32mươi truyện ngắn viết bằng chữ Hán,
nhân vật chủ yếu là người phụ nữ và trí
thức
? Nêu những hiểu biết về " Truyện người
con gái Nam Xương "
- Yêu cầu tóm tắt văn bản
? Văn bản này có bố cục như thế nào ?
Hãy chỉ rõ từng phần ?
? Đoạn truyện nào em thấy thú vị nhất ?
Vì sao ?
2.Tìm hiểu nội dung
? Phần đầu truyện, Vũ Nương được giới
thiệu như thế nào ?
- Một phụ nữ đẹp người, đẹp nết ->
Trương Sinh vì mến dung hạnh đã đem
một trăm lạng vàng cưới về
? Phẩm chất cuả Vũ Nương được thể hiện
qua những tình huống nào , thời điểm nào
?
? Chồng vũ Nương được giới thiệu ra sao
?
? Với người chồng như thế Vũ Nương đã
cư xử như thế nào ?
? Sự cố gắng đó có đem lại kết quả không
?
- Hạnh phúc gia đình được nàng cố gắng
vun đắp song cũng bị chia sẻ bơỉ chiến
tranh Chồng nàng tuy con nhà giầu
nhưng ít học nên phải đi lính Trong lúc
- Đây là thiên truyện thứ 16 trong tập (Truyền kỳ mạn lục ) kể về bi kịch gia đình ở Nam Xương có dòng sông Hoàng Giang vào cuối thế kỷ 14, đầu thế kỷ 15, một thời loạn lạc đầy biến động
- Ba phần:
+ Vũ nương và những phẩm chất tốt đẹp+ Nỗi oan khuất của vũ nương
+ Nỗi oan được giải
- Học sinh tự bộc lộ
- Đọc phần một của văn bản
a.Vũ Nương và nhũng phẩm chất tốt đẹp
- Thuỳ mị nết na lại có tư dung tốt đẹp
- Ba thời điểm
* Khi mới lấy chồng
- ít học lại có tính hay ghen, đa nghi
- Biết nhường nhịn, giữ gìn khuôn phép
- Giữ gìn được hạnh phúc gia đình không thất hoà
( Nghe )
Trang 33tiễn đưa, lần nữa đức hạnh của người phụ
nữ này lại được bộc lộ
? Đọc những câu nói của nàng trong buổi
tiễn đưa?
? Nhận xét giọng điệu
? Em thấy thái độ, tình cảm của Vũ
Nương trong những câu nói ấy ?
? Qua đó em thấy Vũ Vương là người vợ
như thế nào ?
? Nỗi buồn " Góc bể " nghĩa là gì ?
? Vậy em nhận biết thêm đức tính nào ở
nàng ?
- Bên cạnh nỗi buồn đó thì Vũ Nương
cũng được an ủi bởi một niềm vui lớn :
Sinh được một bé trai
? Là người mẹ, Vũ Nương đã thể hiện
như thế nào ?
? Là con dâu, Vũ Nương đối xử với mẹ
chồng ra sao ?
? Nhận xét chung về Vũ Nương ?
? Em nhận thấy thái độ nào của nhà văn
Nguyễn Dữ qua đoạn trích này ?
- Như vậy, chúng ta đã thấy được những
phẩm chất tốt đẹp của Vũ Nương với vai
trò là một người vợ một người phụ nữ
đẹp người đẹp nết như thế rất đáng được
hưởng hạnh phúc nàng xứng đáng được
chồng ghi nhận công lao Xong ngày
chồng trở về - c¸i ngày nàng rất mong
mỏi lại là ngày " Đất bằng nổi sóng "
b.Nỗi oan khuất của Vũ Nương
? Khi Trương Sinh trở về, không khí gia
? Tại sao Trương Sinh lại tin ngay
* Khi tiễn đưa chồng
- Đằm thắm thiết tha, dịu dàng
- Bầy tỏ nỗi lo lắng, nhớ nhung
- Là người vợ dịu hiền, yêu chồng, không tham vinh hoa phú quý
* Trong khi Trương Sinh đi chiến trận
- Nỗi buồn nhớ chồng nơi biên ải mong muốn có ngày hội ngộ
- Nỗi buồn của sự cô đơn
- Thuỷ chung yêu chồng tha thiết
- Một người mẹ dịu hiền đảm đang
- Là một con dâu hiếu thảo chu toàn( Hs liệt kê các chi tiết)
-> Đức hạnh nhân hậu đáng để cho ta trân trọng
( Nghe )
- Không vui đượm vẻ ngậm ngùi
- Mẹ chàng đã mất
( Lời nói của bế Đảm )
- Nghi ngờ -> gặn hỏi -> đinh ninh là vợ mình hư hỏng
- Vốn bản tính ít học lại hay đa nghi
Trang 34- Điều này rất phù hợp với tính cách
Trương Sinh như đã giới thiệu ở phần
đầu Với một người ít học, những lời vô
? Nhận xét lối cư xử của con người này ?
? Em nhận thấy thái độ nào của nhà văn
khi xây dựng nhân vật này ?
này của Vũ Nương ?
? Theo em những nguyên nhân nào dẫn
tới cái chết của Vũ Nương ?
- Gv thâu tóm lại
+ Thật xót xa, Vũ Nương không thể ngờ
tác nhân phá hoại đời mình lại nằm ngay
trong lời nói ngây thơ hồn nhiên của con
trẻ
- La um lên cho hả giận -> Mắng nhiếc -> đánh đuổi vợ đi
- Không cho vợ một cơ hội để thanh minh
-Lối cư xử thô bạo, độc đoán, mù quáng
- HS tự bộc lộ( Nghe)
- Đọc
-Khẳng định tấm lòng trinh bạch
- Thanh minh cho mình mong chồng hiểu
và rã nguyên cớ chàng nghi ngờ
- Xin trời đất chứng giám cho mình
- Khao khát mọi người hiểu đúng
- Bất ngờ -> đau đớn -> Tuyệt vọng tìm đến cái chết
- Bình tĩnh
- Đây không phải là hành động bột phát Lúc đầu Vũ Nương bất ngờ, hỏi để tìm cơ hội thanh minh khi biết không thể cứu vãn được tình thế -> Tự tử Dù có sự tuyệt vọng song ta vẫn thấy có sự chỉ đạo của lý trí
- HS tự do đưa ra suy nghĩ của mình
( Nghe)
Trang 35+ Trương Sinh là nguyên nhân trực tiếp
gây ra cái cết cho Vũ Nương song chính
chàng cũng là nạn nhân của bi kịch này
bởi chàng là sản phẩm của xã hội phong
kiến nam quyền, xã hội sản sinh ra những
kẻ luôn cho mình quyền quyết định tất cả
mọi việc, có quyền được đối xử thô bạo,
áp đÆt với vợ
+ Do chiến tranh,không có chiến tranh
Vũ Nương đã không phải chết
+ Do Vũ Nương ,(Mặc dù ta hiểu tìm đến
cái chết là do Vũ Nương không còn cách
nào khác ) song lấy cái chết để giải quyết
mọi việc là tiêu cực
? Cái chết của Vũ Nương có ý nghĩa gì ?
- Vũ Nương đau đớn, không còn cách nào
khác, nàng đành mượn con sông quê để
bày tỏ tấm lòng, dòng sông quê hương đã
dang rộng vòng tay để đón nhận nàng
? Theo em, tấm thảm kịch này có thể
tránh được klhông ? Vì sao ?
? Khái quát về Vũ Nương ?
? Những nét nghệ thuật đặc sắc nào được
sử dụng trong đoạn truyện ?
? Khi nào Trương Sinh hiểu được nỗi oan
của vợ ?
? Em có nhận xét gì về cách mở nút câu
chuyện ?
- Hoá ra tác nhân gây tan nát hạnh phúc
gia đình lại nằm ngay trong cái bóng của
mình, nằm ngay trong tình yêu thương
Quả là bi kịch
c.Nỗi oan được giải
- Thực ra truyện có thể kết thúc khi
Trương Sinh hiểu được nõi oan của vợ thì
đã muộn nhưng Nguyễn Dữ đã sáng tạo
thêm phần kết của câu chuyện
- HS thực hiện bài tập trắc nghiệm
- Nói rõ lý do vì sao lụa chọn đáp án đó( Nghe )
- Phẩm chất tốt đẹp nhưng cuộc đời bất hạnh
- Chi tiết giàu kịch tính, khéo léo thắt nút câu chuyện
- Diễn biến tâm lý nhân vật được miêu tả hợp lý
- Ngôn ngữ phù hợp
- Cách mở nút đơn giản nhưng càng tăng thêm tính bi kịch bởi câu nói hồn nhiên của con trẻ lại gây ra
( Nghe )
( Nghe )
- Xây dựng những yếu tố kỳ ảo kết hợp
Trang 36? Cái tài của Nguyễn Dữ trong việc xây
dựng phần kết câu chuyện là gì ?
? Vậy đâu là yếu tố kì ảo , đâu là yếu tố
thực ?
? Yếu tố kì ảo có tác dụng gì ? Lối kết
hợp giữa yếu tố ảo - thực ?
? ý nghĩa của những yếu tố kì ảo ?
- Hs nộp kết quả -> Treo trên bảng -> Hs
nhận xét
- Gv đưa kết quả
? Trong những yếu tố kì ảo trên, yếu tố
nào làm em lí thú nhất ? Tại sao ?
? Thái độ của Nguyễn Dữ ?
? Số phận của người phụ nữ xưa được đề
cập tới trong nhiều tác phẩm Hãy lấy
một ví dụ mà em đã được học để minh
hoạ từ đó liên hệ với hình ảnh người phụ
nữ trong xã hội ngày nay
( Gv liên hệ đến Kiều sẽ học trong tiết
- Chiếu hai văn bản của Lê Thánh Tông,
Phạm Công Trứ so sánh để thấy đựơc "
Chuyện người con gái Nam Xương "
phản ánh đuợc toàn diện vấn đề hơn
Với tác phẩm này Nguyễn Dữ khẳng
định tâm tư của một trí thức có lương tri
đối với vấn đề lớn của xã hội con người
với những yếu tố thực
- HS tự bộc lộ
- Yếu tố kỳ ảo : Truyện sinh động hấp dẫn
- Hai yếu tố này đan xen làm cho thế giới
kỳ ảo lung linh, mơ hồ trở nên gần với cuộc đời thực làm tăng độ tin cậy
- Xã hội đó không thể dung thân những con người như Vũ Nương một người phụ
Trang 37IV.Luyện tập
- hs hoàn chỉnh sơ đồ - > Truyền kỳ mạn
lục của ông được tôn vinh là " Thiên cổ
kì bút "
- So sánh giữa truyện dân gian " Vợ
chàng Trương " Với tác phẩm của
Nguyễn Dữ -> Người đặt nền móng cho
truyện Việt Nam
- Dặn dò
- Về nhà kể lại văn bản theo cảm nhận
cuả em
- Xem lại văn bản
- Soạn bài tiết sau theo câu hỏi sách giáo
khoa
Trang 38Ngµy d¹y :
Tiết 18:Tiếng Việt
Xưng hô trong hội thoại A.Mục tiêu cần đạt :
-Giúp hs hiểu được sự phong phú tinh tế và giàu sắc thái biểu cảm của hệ thống các
từ ngữ xưng hô trong Tiếng Việt
- Hiểu rõ mối quan hệ chặt chẽ giữa việc sử dụng từ ngữ xưng hô với tình huống giao tiếp
- Nắm vững và sử dụng thích hợp từ ngữ xưng hô
B.Chuẩn bị :
Thầy : Soạn bài, tham khảo tài liệu
Trò : Ôn bài cũ, xem bài mới
B.Lên lớp :
- Ôn định lớp
- Kiểm tra bài cũ
? Khi giao tiếp cần chú ý những điều gì để đạt hiệu quả cao trong giao tiếp ?
- Bài mới
I.Từ ngữ xưng hô và việc sử dụng từ
ngữ xưng hô
? Trong tiếng việt chúng ta đã gặp những
từ ngữ xưng hô nào ? Cách sử dụng
chúng ra sao ?
- Hs dễ dàng liệt kê được những từ ngữ
dùng để xưng hô trong giao tiếp
- Cách dùng : Sau khi học sinh đưa ra ý
kiến, giáo viên tổng hợp , phân loại
? Chỉ ra những từ ngữ xưng hô trong
đoạn trích ?
? Nhận xét cách xưng hô này ?
? Giải thích vì sao mỗi nhân vật lại có
cách xưng hô này ?
? Cách xưng hô ở đây có sự thay đổi như
+ Ngôi thứ ba
- Theo quan hệ :+ Suồng sã : Tao, mày,
+ Thân mật : Anh, chị, em,
+ Trang trọng : Quý vị , quý ông , quý bà
- Đọc đoạn trích -Anh - Em ( Dế Choắt - Dế Mèn)
- Ta - Chú mày : ( Dế Mèn - Dế Choắt )-> Đây là cách xưng hô bất bình đẳng
- Đọc đoạn trích b
- Tôi - anh -> Cách xưng hô bình đẳng
* Ghi nhớ
Trang 39những nhận xét gì ?
- Hs trả lời , gv nhận xét và chốt
II.Luyện tập
1 Bài 1 : - Đọc yêu cầu
Học sinh trả lời , gv ghi nhận xét
? Vì sao có sự nhầm lẫn đó ?
2 Bài 2 :
? Vì sao trong văn bản khoa học có khi
tác giả chỉ là một cá nhân nhưng vẫn
xưng chúng tôi ?
3 bài 3
- Yêu cầu hs trả lời , lí giải cách xưng hô
của chú bé đối với từng đối tượng ?
- Hướng dẫn bài tập 4-5-6
D.Củng cố - Dặn dò :
? Khi giao tiếp việc sử dụng từ ngữ xưng
hô cần lưu ý điều gì ?
- Về nhà học thuộc lí thuyết , làm bài tập
- Chuẩn bị bài tiết sau
- Tiếng Việt có một hệ thống từ xưng hô rất phong phú , tinh tế và giàu sắc thái biểu cảm
- Người nói cần căn cứ vào đối tượng và các đặc điểm khác của tình huống giao tiếp để xưng hô cho thích hợp
Trong lời mời của nữ học viên có sự nhầm lẫn giữa chúng ta với chúng tôi hoặc chúng em
- Vận dụng kiến thức về xưng hô để lí giải
- Thể hiện tính khách quan của văn bản khoa học
- Sự khiêm tốn
- Đọc yêu cầu của đoạn văn
- Mẹ - con_ Ông - ta
Ngµy d¹y:
Trang 40Tiết 19:Tiếng Việt
Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp A.Mục tiêu cần đạt :
-Giúp hs nắm được hai cách dẫn lời nói hoặc ý nghĩ : Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp
B.Chuẩn bị :
Thầy : Soạn bài, tham khảo tài liệu
Trò : Ôn bài cũ, xem bài mới
? ë hai đoạn trích, phần in đậm nào được
nói ra thành lời , phần nào là ý nghĩ trong
đầu ?
? Phần in đậm đó được tách ra khỏi phần
đứng trước bằng những dấu hiệu nào ?
? Có thể đảo vị trí giữa bộ phận in đậm
với phần đứng trước nó được không ?
? Khi đảo cần trình bày như thế nào ?
II.Cách dẫn gián tiếp
? Phần in đậm ở mỗi đoạn văn có được
ngăn cách với bộ phận trước bằng dấu gì
+ Dẫn gián tiếp : Thuật lại lời nói hay ý nghĩ của người hoặc vật điều chienh cho thích hợp không đặt lời dẫn gián tiếp trong dấu ngoặc kép
