Giáo án vật li lớp 9 tuần 4

Mục tiêu 1.Về kiến thức: - Nêu được điện trở của dây dẫn phụ thuộc vào chiều dài, tiết diện và vật liệu làm dây dẫn.. - Biết cách xác định sự phụ thuộc của điện trở vào một trong những

Tuần 4 ngày 15/8/2018

Tiết 7

Bài 7 : SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ

VÀO CHIỀU DÀI DÂY DẪN

I Mục tiêu

1.Về kiến thức:

- Nêu được điện trở của dây dẫn phụ thuộc vào chiều dài, tiết diện và vật liệu làm dây dẫn

- Biết cách xác định sự phụ thuộc của điện trở vào một trong những yếu tố (chiều dài, tiết diện, vật liệu làm dây dẫn)

- Suy luận và tiến hành thí nghiệm kiểm tra sự phụ thuộc của điện trở dây dẫn vào chiều dài

- Nêu được điện trở của dây dẫn có cùng tiết diện và được làm cùng vật liệu thì tỉ lệ thuận với chiều dài

2.Về kĩ năng: Mắc mạch điện và sử dụng dụng cụ đo để đo điện trở của dây dẫn

3.Về thái độ : Trung thực, có tinh thần hợp tác trong hoạt động nhóm

II.Chuẩn bị

1 Giáo viên:

GV : 3 đoạn dây có chiều dài khác nhau,tiết diện khác nhau và chất liệu khác nhau

Mỗi nhóm học sinh

+ 3 dây dẫn có cùng tiết diện và cùng làm bằng một loại chất liệu, có chiều dài l, 2l, 3l + 1 ampe kế và 1 vôn kế

+ 1 nguồn điện 3V

+ 1 công tắc và 8 dây nối

2 Học sinh: Học bài cũ và chuẩn bị trước bài 7

III Tiến trình bài dạy

1 Kiểm tra bài cũ : Kết hợp bài mới

2 Bài mới

Đặt vấn đề : Dây dẫn là một bộ phận quan trọng trong mạch điện Điện trở của nó có

phụ thuộc vào các yếu tố của dây dẫn như thế nào hay không ? Hôm nay ta xét điện trở nó phụ thuộc vào chiều dài thế nào?

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1 : Tìm hiểu về

công dụng của dây dẫn và

các loại dây dẫn thường

được sử dụng

- Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi

:

+ Dây dẫn trong mạch điện có

công dụng gì ?

- Cá nhân trả lời câu hỏi :

+ Dây dẫn trong mạch điện dùng cho dòng điện chạy

I Xác định sự phụ thuộc của điện trở dây dẫn vào một trong những yếu tố khác nhau

- Phụ thuộc vào chiều dài, chất liệu làm day dẫn và tiết diện của dây

+ Quan sát các dây dẫn h.7.1,

các dây dẫn có thể khác nhau ở

những yếu tố nào ?

+ Để biết điện trở có phụ thuộc

chiều dài dây dẫn ta xét các dây

dẫn có các yếu tố thế nào ?

Hoạt động 2: Tìm hiểu diện trở

của dây dẫn phụ thuộc vào

chiều dài dây dẫn

GV yêu cầu HS hãy nêu dự kiến

cách làm TN (nhóm) ?

- Lấy 3 dây dẫn thế nào ?

(nên dùng các dây dài l, 2l, 3l

dễ so sánh)

- Xác định điện trở chúng dùng

vôn kế và ampe kế bằng cách

nào ?

+ C1 : (Cá nhân)

- Gọi điện trở dây dài l là R1 =

R Dự đoán dây dài 2l gồm 2

dây l nối tiếp thì R2 = ?

- Tương tự dây 3lgồm 3 dây l

nối tiếp thì R3 = ?

Hoạt động 3 : Xác định sự phụ

thuộc của điện trở vào chiều

dài dây dẫn.

+ Nhóm :

- Mắc mạch điện như hình vẽ

- Đóng K, đọc U và I vào

+ Các dây dẫn có thể khác nhau ở : Chiều dài, tiết diện, chất làm dây dẫn

Học sinh nêu ví dụ + Để biết điện trở có phụ thuộc chiều dài dây dẫn

ta xét các dây dẫn có cùng tiét diện, cùng một chất tạo nên, khác nhau chiều dài

+ Thảo luận nhóm, đại diện trả lời:

- Lấy một loại dây dẫn có chiều dài khác nhau

- Lấy 3 dây dẫn cùng S, cùng loại, có chiều dài l, 2

l, 3l

- Mắc vào hiệu điện thế U,

đo hiệu điện thế và I, xác định : R =

I U

+ Cá nhân làm C1:

- Dây dài 2l có R2 = R1 +

R1 = 2R

- Dây dài 2l có R2 = R1 +

R1 + R1 = 3R

+ Các nhóm mắc mạch điện theo sơ đồ h.vẽ

+ Đo U, I ghi vào bảng kẽ

II Sự phụ thuộc của điện trở vào chiều dài dây dẫn

1.Dự đoán cách làm :

2 Thí nghiệm kiểm tra.

Mô tả thí nghiệm

3 Kết luận :

A

V

+ _ _ _

+

+

K

bảng ?

- Làm tương tự với 2 dâyl nối

tiếp ?

- Làm tương tự với 3 dâyl nối

tiếp ?

+ Nhận xét kết quả

+ GV khái quát và nêu kết luận

như bảng 1 SGK

+ Làm tương tự với 2 dâyl

nối tiếp

+ Làm tương tự với 3 dâyl

nối tiếp

+ Nêu nhận xét : Điện trở của dây dẫn tỉ lệ thuận với chiều dài của dây

Điện trở của các dây dẫn

có cùng tiết diện và được làm từ cùng một loại vật liệu thì tỉ lệ thuận với chiều dài của mỗi dây.

3/.Củng cố-Luyện tập:

Qua bài học này chúng ta cần nắm những kiến thức gì?

-> Điện trở phụ thuộc vào chiều dài của dây dẫn điện trở dây dẫn tỉ lệ thuận với chiều dài của dây

- HS phát biểu ghi nhớ

Vận dung:

C2 (cá nhân) : Trả lời C2 ?

Gợi ý:

+ So sánh điện trở dây dẫn ngắn và dây dài ?

+ Vận dụng định luật Ôm so sánh I qua đèn trong hai trường hợp ?

Chốt C2:

+ Dây ngắn có R1, dây dài có l2 > l1

=> R1 < R2 ( do điện trở tỉ lệ thuận với chiều dài )

=> I1 > I2 ( do I tỉ lệ nghịch với điện trở )

Do đó đèn khi dùng dây dài sáng yếu hơn

Nhận xét cho điểm học sinh làm tốt

C3 (cá nhân) : Trả lời C3 ?

+ Tóm tắt bài toán ?

+ Tính R1 vận dụng ?

+ Tính l1 vận dụng ?

Chốt C3:

C3 (cá nhân) : Trả lời C3 :

+ Tóm tắt : U = 6V

l1  R1  I1= 0,3A Tính l1 = ?

l2 = 4m R2 = 2

+ Tính R1 = 06,3

1



I

U

= 20()

+ Ta có :

2

1 2

1

l

l R

R

2

1 l R

R

= 40(m) Nhận xét cho điểm học sinh làm tốt

4/.Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:

- Đọc phần có thể em chưa biết

- Học thuộc bài và và phần ghi nhớ

- Chuẩn bị bài 8 “ Sự phụ thuộc của điện trở vào tiết diện dây dẫn ’’

5 Rút kinh nghiệm – Bổ sung

………

………

………

-Tuần 4 ngày 15/8/2018 Tiết 8

Bài 8: SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ VÀO TIẾT DIỆN DÂY DẪN

I Mục tiêu

1.Về kiến thức:

- Suy luận được rằng các dây dẫn có cùng chiều dài và làm từ một loại vật liệu thì điện trở tỉ lệ nghịch với tiết diện của dây

2.Về kĩ năng:

- Bố trí và cách tiến hành TN

- Vận dụng giải BT

- Nêu được điện trở tỉ lệ nghịch với tiết diện của dây

3.Về thái độ: Ý thức tham gia thí nghiệm, hợp tác trong học tập.

II.Chuẩn bị

1 Giáo viên:

- Cho mỗi nhóm : 2 dây dẫn hợp kim cùng loại khác tiết diện

- 1 nguồn 6V

- 1 công tắc

- 1 ampe kế GHĐ 1,5A, ĐCNN 0,1A

- 1 vôn kế GHĐ 1)V, ĐCNN 0,1V

- 7 đoạn dây nối 30cm

- 2 chốt kẹp nối dây dẫn

2 Học sinh:

- Học bài cũ và chuẩn bị trước bài 8

III Tiến trình bài dạy

1 Kiểm tra bài cũ :

- Nêu kết luận về sự phụ thuộc điện trở dây dẫn vào chiều dài dây dẫn ?

2 Dạy bài mới

Hoạt động 1: Nêu dự đoán về

sự phụ thuộc của điện trở vào

tiết diện

GV yêu cầu trả lời câu hỏi :

+ Dây dài l R1 = R Dùng 2 dây

- HS hoạt động cá nhân trả lời:

+ Hai dây mắc song song

I Dự đoán sự phụ thuộc của điện trở vào tiết diện dây dẫn.

4

+ _ K

l

dài l cùng chất mắc song song

h.vẽ Tính R2 = ?

+ Dùng 3 dây dài l cùng chất

mắc song song Tính R3 = ?

+ Nếu các dây trong mỗi sơ đồ

chập sát nhau coi như một dây

và coi như có tiết diện tương

ứng S; 2S; 3S

- GV yêu cầu học sinh hoạt

động nhóm trả lời câu C2

+ Hãy dự đoán mối quan hệ

giữa điện trở của các dây dẫn

với tiết diện của mỗi dây ?

+ Suy ra hai dây dẫn cùng chiều

dài cùng vật liệu thì liên hệ giữa

S1 , S2 với điện trở tương ứng R1

và R2 của chúng thế nào ?

Hoạt động 2 : Thí nghiệm kiểm

tra dự đoán.

GV yêu cầu các nhóm thí

nghiêm :

+ Mắc mạch điện theo sơ đồ

h.vẽ

+ Đóng K đo U1, I1 và ghi

kết quả vào B1

+ Thay dây có S2 Đo U2, I2, ghi

kết quả vào B1

+ Tính R1 và R2 dùng R =

I U

ghi kết quả vào B1

+ Tính tỉ số : 2

1

2 2 1

2

d

d S

S

 và so

sánh với tỉ số :

2

1

R

R

Đối chiếu

dự đoán rút ra kết luận ?

nên :

R2 =

2

R

+ Ba dây mắc song nên :

R3 =

3

R

- Thảo luận, đại diện trả lời + Điện trở dây dẫn tỉ lệ nghịch với tiết diện của dây

+ Suy ra :

1

2 2

1

S

S R

R



Các nhóm : + Mắc mạch điện

Bảng 1:(B1) + Thực hiện đo U, I và tính

R hai trường hợp, ghi kết quả vào B1

+ Tính tỉ số : 2

1

2 2 1

2

d

d S

S

 và so

sánh với tỉ số :

2

1

R

R

Đối chiếu dự đoán rút ra kết luận Đại diện nhóm báo cáo

II Thí nghiệm kiểm tra:

1 Thí nghiệm:

2

Nhận xét

3 Kết luận :

Điện trở của các dây dẫn có cùng chiều dài và được làm từ cùng một loại vật liệu thì tỉ lệ nghịch với tiết diện của dây.

1

2 2

1

S

S R

R



3/.Củng cố-Luyện tập:

Qua bài học này chúng ta nắm được những kiến thức gì?

-> Điện trở của dây dẫn ngoài phụ thuộc vào chiều dài của dây còn phụ thuộc vào tiết diện

S1,

+ _ K

A

V

R1

+ _ K

R3 l

- GV Gọi HS phát biểu ghi nhớ.

Vận dụng:

- GV hướng dẫn HS làm câu C3

+ Hai dây đồng cùng l, dây 1 có

S1 = 2mm2, dây 2 có S2 = 6mm2 So sánh điện trở hai dây ?

Chốt C3 (cá nhân) : Trả lời:

+ Ta có

1

2

S

S

= 3  S2 = 3S1 R tỉ lệ nghịch với S nên : R1 = 3R2

C4 ) Hai dây nhôm, dây 1 có S1 = 0,5mm2, R1 = 5,5 Dây 2 có S2 = 2,5mm2 thì R2 = ?

C4 (cá nhân) :

Trả lời :

+ R tỉ lệ nghịch S nên :

2

1 1

2

S

S R

R

2

1 R S

S

= 1,1()

4/ Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:

- Học thuộc bài và phần ghi nhớ

- Làm bài tập trong sách bài tập 8.1 đến 8.4 SBT

- Đọc phần có thể em chưa biết

- Chuẩn bị bài 9 “ Sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu làm dây dẫn ’’

5

Rút kinh nghiệm-Bổ sung:

………

………

………