- Làm TN phát hiện tác dụng từ của dòng điện.. Kết luận Dòng điên chạy qua dây dẫn thẳng hay dây dẫn có hình dạng bất kì đều gây ra tác dụng lực gọi là tác dụng lực từ lên kim nam châm đ
Trang 1Tuần Ngày soạn: 20/10/2017
Tiết 23
Bài 22: TÁC DỤNG TỪ CỦA DÒNG ĐIỆN – TỪ TRƯỜNG
I Mục tiêu
1.Về kiến thức:
- Mô tả được tác dụng từ của dòng điện
- Biết được từ trường và điện trường tồn tại trong môi trường thống nhất là điện từ
trường
- Trả lời được câu hỏi, từ trường tồn tại ở đâu?
2.Về kĩ năng:
- Biết cách nhận biết từ trường, liên hệ thực tế về sự tồn tại của từ trường
3.Về thái độ
- Cá nhân cẩn thận, tỉ mỉ biết cách hopwj tác trong các hoạt động trên lớp
II.Chuẩn bị
1 Giáo viên:
- 2 giá TN
- 1 nguồn điện 6V và 3V
- 1 kim nam châm
- 1 công tắc
- 1 đoạn dây dẫn bằng constantan dài khoảng 20cm
- 5 đoạn dây nối
- 1 biến trở
2 Học sinh:
- Học bài cũ và chuẩn bị trước bài 22
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ :
- Nam châm có mấy cực ? (2đ)
- Đó là những cực nào ? (2đ)
- Nêu các tính chất của nam châm ? (6đ)
2 Bài mới
Họat động 1: Phát hiện tính chất
từ của dòng điện
- Tổ chức tình huống dạy học
Làm một TN mở đầu để gây hứng
thú cho HS hoặc nêu vấn đề: Giữa
điện và từ có gì liên quan với nhau
không? Củng có thể nêu vấn đề
như SGK
Yêu cầu HS:
- Nghiên cứu cách bố trí TN trong
hình 22.1 SGK, trao đổi về mục
đích TN
- Bố trí và tiến hành TN theo
nhóm, trao đổi các câu hỏi trong
C1 lưu ý, lúc đầu đặt dây dẫn AB
song song với kim nam châm
đứng thăng bằng
- Đến các nhóm, giúp đỡ HS tiến
hành TN, quan sát hiện tượng
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
Trong TN trên, hiện tượng xảy
ra với kim nam châm chứng tỏ
- Nhận thức vấn đề cần giải quyết trong bài học
- Làm TN phát hiện tác dụng
từ của dòng điện
- Bố trí và tiến hành TN như
mô tả trên hình 22.1 SGK
Thực hiện C1
Lắng nghe, làm TN
- Cử đại diện nhóm báo cáo kết quả và trình bày nhận xét kết quả TN
I Lực từ.
1 Thí nghiệm
C1: Kim nam châm lệch khỏi
vị trí cân bằng
2 Kết luận
Dòng điên chạy qua dây dẫn thẳng hay dây dẫn có hình dạng bất kì đều gây ra tác dụng lực (gọi là tác dụng lực từ) lên kim nam châm đặt gần nó Ta nói rằng dòng điện
có tác dụng từ
Trang 2điều gì? Cũng có thể nêu câu
hỏi như đề bài SGK
Y/c rút ra kết luận về tác dụng từ
của dòng điện
- Các kiến thức về MT:
+ Trong không gian, từ trường và
điện trường tồn tại trong 1 môi
trường thống nhất là điện từ
trường Sóng điện từ là sự lan
truyền của điện từ trường biến
thiên trong không gian
+ Các sóng rađiô, sóng vô tuyến,
ánh sáng nhìn thấy, tia X, tia
gamma cũng là sóng điện từ Các
sóng điện từ truyền đi mang theo
năng lượng Năng lượng sóng điện
từ phụ thuộc vào tần số và cường
độ sóng
- Biện pháp GDBVMT:
+ XD các trạm phát sóng điện từ
xa khu dân cư
+ Sử dụng điện thoại di động hợp
lý, đúng cách, không sử dụng điện
thoại di động đẻ đàm thoại quá lâu
để giảm thiểu tác hại của sóng điện
từ đối với cơ thể, tắt điện thoại khi
ngủ hoặc để xa người
+ Giữ k/c giữa các trạm phát sóng
phát thanh truyền hình một cách
hợp lý
+ Tăng cường sử dụng truyền
hình cáp, điện thoại cố định; chỉ
sử dụng điện thoại di động khi
thật cần thiết
Hoạt động 2 : Tìm hiểu từ
trường
- Nêu vấn đề: Trong TN trên, kim
nam châm đặt dưới dây dẫn điện
thì chịu tác dụng của lực từ Có
phải chỉ có vị trí đó mới có lực từ
tác dụng lên kim nam châm hay
không? Làm thế nào để trả lời câu
hỏi đặt ra?
- Bổ sung cho mỗi nhóm 1 thanh
nam châm yêu cầu HS làm TN
theo phơng án đã đề xuất Đến các
nhóm, hướng dẫn các em thực hiện
C2, C3
Gợi ý: hiện tượng xảy ra với
kim nam châm trong TN trên
chứng tỏ không gian xung
quanh dòng điện, xung quanh
nam châm có gì đặc biệt?
Hoạt động 3: Tìm hiểu cách nhận
biết từ trường
- Gợi ý HS: Hãy nhớ lại các TN
- Nêu kết luận về tác dụng từ của dòng điện
Lắng nghe, ghi vở
- HS trao đổi vấn đề mà GV nêu ra, đề xuất phương án làm
TN kiểm tra
- Làm TN thực hiện các C2, C3
Rút ra kết luận về không gian xung quanh dòng điện, xung quanh nam châm
- Đưa kim nam châm lại gần
II Từ trường
1 Thí nghiệm
C2: Kim nam châm lệch khỏi hướng Bắc _ Nam
C3: Kim nam châm luôn chỉ
1 hướng xác định
2 Kết luận
- Tại mọi vị trí nhất định trong từ trường của thanh nam châm hoặc của dòng điện, kim nam châm đều chỉ một hướng nhất định
3 Cách nhận biết từ trường Kết luận:
- Nơi nào trong không gian
có lực từ tác dụng lên kim nam châm thì nơi đó có từ trường
Trang 3nào đã làm đỗi hướng kim nam
châm và từ trường gợi cho ta
phương án để phát hịện ra từ
trường?
Nêu câu hỏi:
- Cần căn cứ vào đặc tính nào của
từ trường để phát hiện ra từ
trường?
Thông thường, dụng cụ đơn giản
để nhận biết từ trường là gì?
nơi có từ trường, nếu kim nam châm lệch khỏi hướng bắc nam thì chứng tỏ nơi đó có từ trường Làm kim nam châm lệch hướng bắc nam Kim Nam châm 3/.Củng cố-luyện tập: - Hãy nêu cách nhận biết trong không gian nơi nào có từ trường? - GV Gọi HS phát biểu ghi nhớ Vận dụng Y/c HS đọc C4 và trả lời ? Chốt C4 : Đặt kim nam châm gần dây dẫn AB, kim nam châm lệch khỏi hướng Bắc-Nam thì dây AB có dòng điện chạy qua và ngược lại Y/c HS đọc C5 và trả lời ? Chốt C5: Đó là TN 21.1 đặt kim nam châm tự do, khi đứng yên kim nam châm luôn chỉ hướng nam-Bắc Y/c HS đọc C6 và trả lời ? Chốt C6: Không gian xung quanh nam châm có từ trường mạnh hơn từ trường của trái đất
4/ Hướng dẫn HS tự học ở nhà: - Học Thuộc bài và phần ghi nhớ. - Gọi HS Đọc phần có thể em chưa biết - Làm bài tập trong sách bài tập - Chuẩn bị bài 23 “ TỪ PHỔ - ĐƯỜNG SỨC TỪ ” 5 Rút kinh nghiệm, bổ sung ………
………
………
………
………