THỰC NGHIỆM và sử DỤNG PHƯƠNG PHÁP GIẢI QUYẾT vấn đề vào VIỆC GIẢNG dạy CHUYÊN đề tư TƯỞNG hồ CHÍ MINH ở HUYỆN PHÚ hòa

- Kế hoạch thực nghiệm-Giả thuyết thực nghiệm Phương pháp dạy học giải quyết vấn đề là hướng đi đúng vớiviệc giảng dạy hiện nay, với mục đích tạo ra hiệu quả cho côngtác giảng dạy của tr

THỰC NGHIỆM VÀ SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ VÀO VIỆC GIẢNG DẠY

CHUYÊN ĐỀ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở HUYỆN PHÚ HÒA

- Kế hoạch thực nghiệm

-Giả thuyết thực nghiệm

Phương pháp dạy học giải quyết vấn đề là hướng đi đúng vớiviệc giảng dạy hiện nay, với mục đích tạo ra hiệu quả cho côngtác giảng dạy của trung tâm và phương pháp này còn được ápdụng để giảng dạy các chuyên đề chính trị khác Vì vậy trongchương này sẽ thực hiện giảng dạy thực nghiệm để thấy được tínhđúng đắn của phương pháp giải quyết vấn đề, tạo cho học viênchủ động học tập hơn so với cách dạy học trước đây tại trung tâm.Theo đó, tác giả xây dựng giả thuyết như sau: Nếu việc vận dụngđúng quy trình thiết kế bài giảng theo những yêu cầu của phươngpháp giải quyết vấn đề, thì sẽ làm cho việc dạy học đạt kết quả tốtnhất

- Mục đích thực nghiệm

Thực nghiệm sư phạm sử dụng phương pháp giải quyết vấn

đề trong dạy học chuyên đề “tư tưởng Hồ Chí Minh” ở Huyện PhúHòa, Tỉnh Phú Yên để thấy được sự hiệu quả như mong muốn.Mục đích đặt ra của quá trình thực nghiệm là nhằm làm rõ sựhăng hái học tập của người học và giảng viên dạy học thấy đượchiệu quả của phương pháp này mang lại

“Nguồn gốc, quá trình hình thành và phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh” Để thực hiện thực nghiệm, kết quả rút ra rừ

thực nghiệm sẽ làm rõ việc sử dụng phương pháp giải quyết vấn

đề trong dạy học chuyên đề “tư tưởng Hồ Chí Minh” đem kết quảtốt Sau khi dạy học thực nghiệm, để thấy được sự cần thiết vậndụng phương pháp này so với các phương pháp dạy học khác nhưthế nào, để góp phần vào việc giảng dạy các chuyên đề chính trị ởHuyện Phú Hòa, Tỉnh Phú Yên đạt kết quả cao

- Phương pháp thực nghiệm

Phương pháp thực nghiệm là kiểu thực nghiệm sư phạm đốichứng chia thành hai lớp tổ chức thực nghiệm: lớp thực nghiệm vàLớp đối chứng

-Địa điểm và thời gian thực nghiệm

- Địa điểm thực nghiệm: Tại Thị trấn Phú Hòa, Huyện Phú

Hòa, Tỉnh Phú Yên

- Thời gian thực nghiệm

Tiến hành Thời gian này học viên hai lớp Bồi dưỡng lý luậnchính trị dành cho Đảng viên mới bắt đầu học tập tại Trung tâm

- Đối tượng thực nghiệm

Tác giả chọn học viên Huyện Phú Hòa, Tỉnh Phú Yên là đốitượng thực nghiệm.

- Lớp thực nghiệm: (28 Học viên)

- Lớp đối chứng: ( 22 học viên)

Lớp thực nghiệm tác giả soạn theo phương pháp dạy học giảiquyết vấn đề và tiến hành thực nghiệm sư phạm theo phương phápnày Lớp đối chứng vẫn dạy học theo phương pháp thuyết trình

- Nội dung thực nghiệm

- Những nội dung khoa học cần thực nghiệm

Chương trình bồi dưỡng lý luận chính trị dành cho mới đượcthực hiện dưới sự thống nhất trong cả nước theo Hướng dẫn số11-HD/BTGTW, ngày 30 tháng 9 năm 2016 của Ban tuyên giáo

trung ương Chương trình gồm 10 bài trong cuốn: “Tài liệu bồi

dưỡng dành cho đảng viên mới”, do Ban Tuyên Giáo Trung

Ương biên soạn năm 2016, đã được cập nhật theo tinh thần

chọn nội dung khoa học cần thực nghiệm là đơn vị kiến thức

trong bài 1 phần hai: “Nguồn gốc, quá trình hình thành và phát

triển của tư tưởng Hồ Chí Minh” để thực nghiệm.

Đơn vị kiến thức mà tác giả chọn để thực nghiệm chứa đựngnội dung phong phú, phức tạp để vận dụng phương pháp dạy họcgiải quyết vấn đề Đồng thời đơn vị kiến thức đó sẽ giải quyếtnhững vấn đề cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn đang đặt ra hiệnnay.

- Thiết kế bài giảng theo phương pháp giải quyết vấn đề

Thiết kế bài giảng theo phương pháp giải quyết vấn đề tuântheo các bước:

- Bước 1: Nhận biết vấn đề

Giảng viên khi chuẩn bị bài phải tạo ra tình huống có vấn đềcủa nội dung bài học, vấn đề đặt ra phải ngắn gọn rõ ràng đểngười học hiểu được vấn đề cần giải quyết

- Bước 2: Tìm các phương án giải quyết

Giảng viên diễn đạt vấn đề tồn tại dưới dạng câu hỏi hoặc cácbài tập nêu vấn đề, từ đó người học tìm lời giải đáp cho vấn đề đặt

ra của môn học

- Bước 3: Quyết định phương án giải quyết

Khi người học tập trung tìm ra phương án giải quyết vấn đề,lúc này cần phải có sự phân tích và so sánh, từ đó quyết địnhphương án tối ưu cho việc giải quyết vấn đề.

Việc soạn giáo án để giảng viên giảng dạy đối với phươngpháp giải quyết vấn đề trong chuyên đề “tư tưởng Hồ Chí Minh”được thực hiện theo các bước nêu trên

- Tiến hành dạy học thực nghiệm

- Khảo sát năng lực học tập của lớp đối chứng và thực nghiệm

Khảo sát năng lực học tập của lớp đối chứng với lớp thựcnghiệm, tác giả ra bài tập kiểm tra một bài giống nhau Nội dungkiểm tra là những kiến thức phần I Chủ nghĩa Mác – Lênin củaBài I Kết quả kiểm tra được phản ánh là:

- Kết quả học tập chương trình bồi dưỡng chính trị dành cho

đảng viên mới của lớp thực nghiệm và đối chứng

Chương trình học Lớp thực nghiệm

(Kết quả trung

bình)

Lớp đối chứng (Kết quả trung

bình) Lớp chính trị Lớp chính trị

dành cho đảng viên mới khóa I/2018

dành cho đảng viên mới khóa II/2018

độ năng lực học tập của hai lớp tương đối đồng đều nhau

Câu trả lời của học viên

1 Hoạt động học tập của các đồng chí

khi học tại trung tâm là gì?

Viết vào vở khihọc tập

2 Để ghi nhớ tri thức đồng chí phải

giảng viên nội dung môn học mà bản

thân chưa rõ không?

Chưa chủ động

6 Đồng chí có khả năng thẩm định tính

của tri thức môn học chưa?

Chưa có

7 Đồng chí có hay liên hệ giữa lý

thuyết với thực tế không?

Chưa áp dụng

- Soạn giáo án dạy học thực nghiệm

Tác giả soạn bài giảng tiến hành dạy học cho hai lớp thựcnghiệm và lớp đối chứng cùng một bài giảng.Hai bài giảng phảiđảm bảo nguyên tắc chung:

- Không sửa đổi chương trình, kế hoạch nội dung theo quyđịnh

-Thực hiện đúng các bước giảng dạy tại trung tâm

* Soạn giáo án đối với lớp đối chứng

Thiết kế bài giảng cho lớp đối chứng dạy học theo phươngpháp truyền thống như lâu nay mà trung tâm thực hiên cho việcgiảng dạy các chuyên đề bồi dưỡng chính trị Giảng viên thựchiện bằng thuyết trình (thầy truyền đạt – học viên ghi chép, thầykiểm tra – học viên tái hiện)

* Soạn giáo án cho lớp thực nghiệm

Chuyên đề 1: NGUỒN GỐC, QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH

VÀ

PHÁT TRIỂN CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

I Mục tiêu của chuyên đề

1 Về kiến thức: Học viên biết rõ

- Khái niệm và hệ thống “tư tưởng Hồ Chí Minh”

- Quá trình hình thành và phát triển “tư tưởng Hồ Chí Minh”

- Vận dụng “tư tưởng Hồ Chí Minh”

2 Về kỹ năng: Học viên phải có các kỹ năng

- Phân tích được quá trình hình thành và phát triển “tư tưởng Hồ

Chí Minh”

- Phân tích vận dụng “tư tưởng Hồ Chí Minh” .

3.Về thái độ, hành vi

- Thấy được khả năng tư duy và trí tuệ Hồ Chí Minh

- Thấy được phẩm chất đạo đức và năng lực hoạt động thựctiễn

II Phương pháp, đồ dùng và phương tiện dạy học

1 Phương pháp

Sử dụng phương pháp thuyết trình, dạy học nêu vấn đề, đàmthoại, tổng hợp, phân tích, so sánh

2 Đồ dùng và phương tiện dạy học

- Máy chiếu dạy bằng giáo điện tử

- Bảng phấn, bài kiểm tra nhận thức

- Tài liệu bồi dưỡng dành cho đảng viên mới, giáo trìnhchuyên đề “tư tưởng Hồ Chí Minh” do Ban Tuyên giáo Trungương biên soạn, một số tài liệu tham khảo như giáo trình “tưtưởng Hồ Chí Minh”

III Tiến trình tổ chức bài giảng chuyên đề

Nội dung dạy

học

Hoạt động của giảng viên và

học viên

Phương pháp

I Khái niệm

tư tưởng Hồ

Chí Minh

- Giảng viên trình bày vấn đề:

Để nghiên cứu “tư tưởng HồChí Minh” điều kiện tiên quyết

là phải tìm hiểu khái niệm tưtưởng của Người Tư tưởng là

sự phản ánh hiện thực trong ýthức, là biểu hiện của con

-Trình bày nêu vấn đề

- Liên hệ thực tiễn

1 Khái niệm

người với thế giới xung quanh.Vậy các đồng chí cho biết kháiniệm “tư tưởng Hồ Chí Minh”

là gì?

- Giảng viên tiến hành chia lớphọc thành 4 nhóm, mỗi nhóm

có nhóm trưởng và thư kýnhóm

- Giảng viên nêu yêu cầu cho

cả 4 nhóm: Trình bày kháiniệm “Tư tưởng Hồ Chí Minh”

- Giảng viên gọi đại diện 4nhóm lên trả lời

- Các thành viên trong nhómlắng nghe và sẵn sàng bổ sung

ý kiến

- Đại diện 4 nhóm trình bàykết quả nội dung kiến thức vừathảo luận

- Giảng viên chốt lại: Đại hội

IX (2001), Đảng ta định nghĩa

- Phân tích kết quả thực nghiệm

- Tiêu chí đánh giá

Tác giả cho làm bài kiểm tra 60 phút Đề bài được dùng cho

cả hai lớp Và tác giả lấy kết quả học tập của hai lớp để so sánhtính khả thi của phương pháp dạy học giải quyết vấn đề

Tiến hành kiểm tra và xử lý kết quả thực nghiệm theo cácbước sau:

- Soạn câu hỏi kiểm tra theo mục tiêu học tập

- Cho học viên làm bài kiểm tra

- Chấm bài của lớp thực nghiệm và lớp đối chứng

- Xử lý kết quả kiểm tra để rút ra kết luận

- Kiểm tra, đánh giá sau khi dạy học thực nghiệm

Kiểm tra nhận thức của học viên nhằm so sánh mức độ nhậnthức của hai lớp, đồng thời lấy ý kiến học viên sau giờ dạy

12 Đảng cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb.

Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001, tr 83.

23 Sđd, tr 84.

34 Hồ Chí Minh: Toàn tập,Sđd, t.7, tr.38.

45 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd,t 12, tr.562.

5 6 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd,t2, tr.289.

- Thống kê ý kiến trả lời của học viên lớp thực nghiệm và đối

chứng với câu hỏi kiểm tra

Lý luận chính trị dành cho đảng viên mới khóa I/2018

Lớp đối chứng

Lý luận chính trị dành cho đảng viên mới khóa II/2018

1

Thái độ của đồng chí khi

học chuyên đề tư tưởng Hồ

2114270

b Đôi lúc tham gia

c Không tham gia

38146

01547

b Có đôi lúc hỏi lại

c Không hỏi lại

142523

6 Mức độ ghi chép bài trong

2621150

7 Đồng chí có tham gia học

tập theo nhóm trong giờ học

a Hay tham gia

b Ít khi tham gia

c Không tham gia

5800

0062

192122

- Kết quả thực nghiệm

Qua việc dạy học thực nghiệm ở cả hai lớp, tác giả có buổigặp mặt trao đổi, rút kinh nghiệm với các đồng chí giảng viênchuyên trách tại trung tâm và giảng viên kiêm chức của Huyện.Với những nhận xét, góp ý của các đồng chí giảng viên giúp tácgiả có thêm cơ sở thực tiễn về sử dụng phương pháp giải quyết

vấn đề trong dạy học chuyên đề “tư tưởng Hồ Chí Minh” ở Trungtâm Bồi dưỡng Chính trị Huyện Phú Hòa, Tỉnh Phú Yên.

Khi tiến hành dạy học hai lớp thực nghiệm và lớp đối chứng,với những góp ý của các giảng viên, tác giả rút ra kếtt luận nhưsau:

- Trong giờ dạy học ở lớp thực nghiệm bằng phương phápgiải quyết vấn đề đã tạo ra được sự hứng khởi cho người họctrong học tập, học viên thảo luận sôi nổi, tìm kiếm lời giải đáp đểgiải quyết vấn đề mà giảng viên đặt ra Có sự tác động lẫn nhaucủa học viên với học viên, giảng viên với học viên, điều đó gópphần vào việc dạy và học đạt hiệu quả cao tại lớp Học viên đượctham gia thảo luận và tranh luận chính kiến của họ với nhóm, tổ,

và trước lớp về nội dung bài học, lĩnh hội kiến thức một cách chủđộng và nâng cao trình độ cho họ

- Trong giờ học ở lớp đối chứng học viên tiếp nhận kiến thức

từ giảng viên thông qua thuyết trình về nội dung bài học, và chưađặt ra những vấn đề về kiến thức chuyên đề cho học viên để họtìm tòi kiến thức giải quyết vấn đề, học viên ghi vào vở là chủyếu

Qua trao đổi, góp ý, nhận xét của các đồng chí giảng viên dựgiờ cho rằng: dạy học thực nghiệm bằng giải quyết vấn đề cho

thấy các học viên đều tự chủ động tham gia học tập và phát huyđược vốn kiến thức của mình Học viên không e ngại khi tập trungthảo luận nhóm tìm lời giải đáp cho vấn đề đặt ra, có sự trao đổigiữa người thầy và người học, dạy học giải quyết vấn đề rèn luyệncho người học có khả năng liên hệ với thực tiễn, làm cho buổi họcđạt được chất lượng cao Tuy nhiên, cũng có những hạn chế là:giảng viên sẽ mất nhiều thời gian cho chuẩn bị bài giảng, giảngviên sẽ vất vả trong việc tiến hành dạy học nêu vấn đề, rất dễ cháygiáo án vì dành nhiều thời gian để học viên thảo luận để tìmphương án giải quyết vấn đề

Để có kết quả học tập, tác giả tiến hành chấm bài kiểm tranhận thức của người học Kết quả có được là:

- Bảng kiểm tra kết quả học tập của lớp thực nghiệm

và đối chứng

Mức độ

Nhận thức

Lớp thực nghiệm Bồi dưỡng chính trị dành cho đảng viên mới khóa I/2018

Lớp đối chứng Bồi dưỡng chính trị dành cho đảng viên mới khóa II/2018

- Tỉ lệ điểm giỏi của lớp thực nghiệm ( 34,5%) cao hơn củalớp đối chứng (30,7%).

- Tỉ lệ điểm khá của lớp thực nghiệm (46,5%) cao hơn lớp đốichứng (40,3%)

- Tỉ lệ điểm trung bình của lớp thực nghiệm (11%) thấp hơncủa lớp đối chứng (29%)

Có thể nói rằng lớp thực nghiệm học học viên học tập có kếtquả điểm số của tốt hơn lớp đối chứng, từ đó cho thấy việc sửdụng phương pháp giải quyết vấn đề trong dạy học chuyên đề “tư

tưởng Hồ Chí Minh” ở Trung tâm Bồi dưỡng lý luận Chính trịHuyện Phú Hòa, Tỉnh Phú Yên đáp ứng được mục đích nâng caochất lượng giảng dạy như lúc ban đầu đặt ra.

Để việc thực nghiệm được tiến hành, tác giả đã xây dựng kếhoạch từ việc phân bổ thời gian thực nghiệm đối với lớp thựcnghiệm và lớp đối chứng Tác giả thiết kế bài giảng, tiến hành dạy

so sánh giáo án hai lớp

Kết quả cho thấy dạy học giải quyết vấn đề trong chuyên đề

“tư tưởng Hồ Chí Minh”, ở lớp thực nghiệm thấy học viên chủđộng học tập, phát huy khả năng trong việc tìm kiếm tri thức đểgiải quyết các vấn đề mà người thầy đặt ra

Từ đây có thể khẳng định tính khả thi khi giảng viên lựa chọn

và sử dụng phương pháp giải quyết vấn đề trong dạy học chuyên

đề “tư tưởng Hồ Chí Minh”

Trong công tác giảng dạy sử dụng phương pháp giải quyếtvấn đề là hướng đi đúng của công tác giáo dục hiện nay, vì nó gópphần vào dạy và học tập chuyên đề “tư tưởng Hồ Chí Minh” nóiriêng và những chương trình bồi dưỡng chính trị của trung tâmnói chung ngày càng đạt được hiệu quả cao Thực tiễn cho thấy đa

số giảng viên của Trung tâm (cả chuyên trách và kiêm chức) vẫnchưa sử dụng thành thạo phương pháp giải quyết vấn đề vào dạy

học chuyên đề “tư tưởng Hồ Chí Minh”, học viên học tập vớiphương pháp này còn chưa thích ứng được Chúng tôi đã xâydựng kế hoạch để thực nghiệm và tiến hành thực nghiệm có đốichứng bài giảng chuyên đề 1: “Nguồn gốc, quá trình hình thành vàphát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh”.

Kết quả đạt được cho phép tác giả có cơ sở vững chắc đểkhẳng định: Đề tài nghiên cứu đúng hướng, đúng mục đích vàgiả thuyết khoa học đưa ra Tuy nhiên, khi tiến hành nghiên cứu,tác giả nhận thấy đề tài còn nhiều vấn đề đặt ra cần giải quyếtnhưng do thời gian không cho phép nên không thể đi sâu và mởrộng giải quyết hết mọi vấn đề