Sở giáo dục và Đào tạo Đề thi tuyển sinh lớp 10 thpt chuyên năm học 2008-2009 Tỉnh NINH BìNH Môn: Hoá học Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề) (Đề thi gồm 08 câu, 01 trang) I. phần trắc nghiệm (4,0 điểm) Hãy chọn chữ cái A, B, C hoặc D trớc phơng án đúng trong các câu sau đây: Câu 1: Để tiết kiệm axit HCl trong việc điều chế cùng một lợng khí Cl 2 , cần dùng chất nào sau đây cho tác dụng với axit HCl ? A. KMnO 4 B. MnO 2 C. K 2 Cr 2 O 7 D. KClO 3 Câu 2: Thành phần của một loại silicat gồm Si, O, Na, Al trong đó có 32,06% Si và 48,85% O về khối l ợng. Công thức đúng của silicat trên là: A. Na 2 O. Al 2 O 3 . 6SiO 2 B. Na 2 O. 2Al 2 O 3 . 6SiO 2 C. 2Na 2 O. Al 2 O 3 . 5SiO 2 D. 2Na 2 O. Al 2 O 3 . 6SiO 2 Câu 3: Trong các dãy chất sau đây, dãy nào gồm các chất đều là polime? A. Tinh bột, xenlulozơ, caosu, nhựa tổng hợp. B. Glucozơ, nhựa PE, tơ tằm, protein. C. Xà phòng, protein, chất béo, xenlulzơ, tơ nhân tạo. D. Đá vôi, chất béo, dầu ăn, dầu hoả. Câu 4: Để hoà tan hoàn toàn 42,68 gam hỗn hợp X gồm Fe 3 O 4 , FeO, Fe 2 O 3 cần dùng vừa đủ 800 ml dung dịch H 2 SO 4 0,95M (loãng). Sau phản ứng thu đợc dung dịch Y. Cô cạn dung dịch Y đến khối lợng không đổi thu đợc m gam muối khan. Giá trị của m là: A. 103,49 gam B. 103,46 gam C. 103,48 gam D. 104,48 gam II. Phần tự luận (16,0 điểm ) Câu 5 (5,0 điểm): Cho hỗn hợp X gồm Fe 2 O 3 , Al 2 O 3 , Al, Cu tác dụng với dung dịch HCl d thu đợc dung dịch Y, khí Z và chất rắn A. Hoà tan A trong dung dịch H 2 SO 4 đặc, nóng, d thu đợc khí B. Sục từ từ khí B vào dung dịch nớc vôi trong thu đợc kết tủa C và dung dịch D. Cho dung dịch NaOH d vào dung dịch D lại thấy xuất hiện kết tủa C. Cho từ từ dung dịch NaOH vào dung dịch Y cho đến d thu đợc kết tủa G. Hãy viết các phơng trình hoá học xảy ra trong thí nghiệm trên. Câu 6 (3,0 điểm): 1) Cho bốn dung dịch không màu cha dán nhãn chứa các chất sau : Na 2 SO 4 , H 2 SO 4 , NaOH, Phenolphtalein. Không dùng thêm hoá chất và không tác động bằng nhiệt, các điều kiện thí nghiệm khác có đủ, hãy trình bày cách nhận biết các dung dịch trên, viết các phơng trình hoá học xảy ra. 2) Hoàn thành các phơng trình hoá học theo sơ đồ sau: Câu 7 (4,0 điểm): E là oxit kim loại M có công thức M 2 O n , trong đó oxi chiếm 20% về khối lợng. Cho dòng khí CO (thiếu) đi qua ống sứ chứa x gam chất E đốt nóng. Sau phản ứng khối lợng chất rắn còn lại trong ống sứ là y gam. Hoà tan hết y gam này vào lợng d dung dịch HNO 3 loãng, thu đợc dung dịch F và khí NO duy nhất bay ra. Cô cạn dung dịch F thu đợc 3,7x gam muối G. Giả thiết hiệu suất các phản ứng là 100%. 1) Xác định công thức của E, G. 2) Tính thể tích khí NO (đktc) theo x, y. Câu 8 (4,0 điểm): 1) Khi đốt cháy hoàn toàn một hiđrocacbon thu đợc thể tích hơi H 2 O gấp đôi thể tích khí CO 2 ở cùng điều kiện. Xác định công thức phân tử và gọi tên hiđrocacbon đó. 2) Đun nóng một rợu A có công thức C n H 2n + 1 OH với dung dịch H 2 SO 4 đặc ở 170 0 C để thực hiện phản ứng tách nớc thu đợc hiđrocacbon B có công thức C n H 2n , lấy hết lợng B sinh ra cho tác dụng với lợng d HBr thì thu đợc 32,7 gam dẫn xuất brom. Hiệu suất của cả quá trình thí nghiệm là 75%. Cùng lợng rợu đó khi cho tác dụng hoàn toàn với Na d thấy giải phóng 4,48 lit khí (đktc). Hãy xác định công thức phân tử của A. Viết công thức cấu tạo và gọi tên rợu A. (Cho Fe = 56; O = 16; S = 32; H = 1; Si = 28; Al = 27; Na = 23; Cu = 64; Mg = 24; Ca = 40; Zn = 65; N = 14; Br = 80; C = 12; đợc sử dụng trong toàn bài thi) đề thi chính thức Tinh bột + H 2 O dd axit, t o A men rượu B + O 2 men giấm D + NaOH E + NaOH rắn CaO, t o G + Cl 2 ánh sáng H Hớng dẫn chấm thi môn hóa học Đề thi tuyển sinh lớp 10 thpt chuyên năm học 2008-2009 (HDC gồm 08 câu, 03 trang) Câu Đáp án - Nội dung Điểm Câu 1 D 0,5 Câu 2 A 0,5 Câu 3 A 0,5 Câu 4 C 0,5 Câu 5 (5 đ) X + dd HCl d dd Y + khí Z + ch.rắn A: Al + 3 HCl AlCl 3 + 3/2 H 2 Fe 2 O 3 + 6 HCl 2 FeCl 3 + 3 H 2 O Cu + 2 FeCl 3 2 FeCl 2 + CuCl 2 Do HCl d nên Al, Fe 2 O 3 tan hết, chất rắn A là Cu d, khí Z là H 2 A + H 2 SO 4 đặc, nóng, d khí B là SO 2 Cu + 2 H 2 SO 4 CuSO 4 + SO 2 + 2 H 2 O Sục SO 2 vào dd nớc vôi trong: Ca(OH) 2 + SO 2 CaSO 3 + H 2 O CaSO 3 + SO 2 + H 2 O Ca(HSO 3 ) 2 Kết tủa C là CaSO 3 , dd D chứa Ca(HSO 3 ) 2 dd D + dd NaOH d : Ca(HSO 3 ) 2 + 2 NaOH CaSO 3 + Na 2 SO 3 + 2 H 2 O dd Y + dd NaOH d : HCl + NaOH NaOH + H 2 O CuCl 2 + 2 NaOH Cu(OH) 2 + 2 NaCl FeCl 2 + 2 NaOH Fe(OH) 2 + 2 NaCl AlCl 3 + 3 NaOH Al(OH) 3 + 3 NaCl Al(OH) 3 + NaOH NaAlO 2 + 2 H 2 O Kết tủa G gồm : Cu(OH) 2 , Fe(OH) 2 0.25 0.25 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0,25 0.5 0.5 0,25 0.5 Câu 6 (3 đ) 1) (1,5 đ) Cho các chất tác dụng với nhau từng đôi một Nhóm I : dd NaOH và phenolphtalein : có màu hồng hoặc đỏ. Nhóm II : dd Na 2 SO 4 và H 2 SO 4 : không màu. Cho dd màu hồng thu đợc ở trên lần lợt vào 2 dung dịch ở nhóm II : + Nếu dd nào làm mất màu hồng là H 2 SO 4 + Nếu dd nào không làm mất màu hồng là Na 2 SO 4 Cho dd vừa mất màu hồng ở trên lần lợt vào 2 dd ở nhóm I : + Nếu dd nào cho màu hồng trở lại là dd NaOH + Nếu dd nào không cho màu hồng trở lại là dd phenolphtalein PTHH : 2 NaOH + H 2 SO 4 Na 2 SO 4 + 2 H 2 O 0.5 0.5 0.5 2) (1,5 đ) (C 6 H 10 O 5 ) n + n H 2 O n C 6 H 12 O 6 (A) C 6 H 12 O 6 2 C 2 H 5 OH + 2 CO 2 (B) 0,25 0,25 axit, t 0 men rượu men giấm C 2 H 5 OH + O 2 CH 3 COOH + H 2 O (D) CH 3 COOH + NaOH CH 3 COONa + H 2 O (E) CH 3 COONa + NaOH rắn CH 4 + Na 2 CO 3 (G) CH 4 + Cl 2 CH 3 Cl + HCl (H) H có thể là CH 2 Cl 2 hoặc CHCl 3 hoặc CCl 4 0,25 0,25 0,25 0,25 Câu 7 (4 đ) 1) (3,0 đ) Ta có %m O = nM nM n 32%20%100. 162 16 == + Thấy n = 2, M = 64 thoả mãn. Vậy M là Cu, Oxit E là CuO CuO + CO 0 t Cu + CO 2 (1) Chất rắn là Cu và CuO d Hoà tan chất rắn vào HNO 3 loãng : CuO + 2 HNO 3 Cu(NO 3 ) 2 + H 2 O (2) 3 Cu + 8 HNO 3 3 Cu(NO 3 ) 2 + 2 NO + 4 H 2 O (3) Theo (1), (2), (3) khi cô cạn dung dịch F thu đợc Cu(NO 3 ) 2 Số mol Cu(NO 3 ) 2 = số mol CuO ban đầu = x/80 (mol) Khối lợng Cu(NO 3 ) 2 = )(7,3)(35,2188. 80 gamxgamx x <= Vậy G là muối ngậm nớc có công thức : Cu(NO 3 ) 2 .nH 2 O Khối lợng muối G = 67,3)18188.( 80 ==+ nxn x Vậy công thức của muối G là Cu(NO 3 ) 2 .6H 2 O 0,25 0,5 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,5 2) (1,0 đ) Theo (1) : )( 16 / mol yx nnn CuOpuOCuOpuCu === Theo (3) : 3 2 3 2 == CuNO nn . )( 16 mol yx Vậy V NO = 22,4 3 2 . ).( 3 8,2 16 . yx yx = (lit) hay )( 15 14 yx (lit) 0,25 0,25 0,5 Câu 8 (4 đ) 1) (2,0 đ) Gọi CT của hiđrocacbon là C x H y (với x 1; y 2x+2 ; y chẫn ) PTHH : C x H y + (x+ 4 y ) O 2 x CO 2 + 2 y H 2 O (mol) a ax a 2 y Vì V H 2 O = 2 V CO 2 nên a 2 y = 2ax y = 4x nên 4x 2x+2 x 1 mà x 1 nên x = 1và y = 4 CTPT của hiđrocacbon là CH 4 (metan) 0,5 0,5 0,5 0,5 2) (2,0 đ) Số mol H 2 = )(2,0 4,22 48,4 mol = C n H 2n + 1 OH + Na C n H 2n + 1 ONa + 1/2 H 2 (1) 0,25 áỏnh sáng CaO, t 0 (mol) 0,4 0,2 C n H 2n + 1 OH CSOH 0 42 170, C n H 2n + H 2 O (2) (mol) 0,4 0,4 C n H 2n + HBr xt C n H 2n +1 Br (3) (mol) 0,4 0,4 Do H = 75% nên số mol C n H 2n +1 Br = 0,4 . 0,75 = 0,3 (mol) M dxbrom = 14n + 81 = = 109 3,0 7,32 n = 2 CTPT của rợu A là C 2 H 5 OH hoặc C 2 H 6 O CTCT : CH 3 CH 2 OH : Rợu etylic 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,5 Ghi chú : - Thí sinh làm cách khác đúng cho điểm tơng đơng. - Các PTHH nếu viết sai một chất không tính điểm, thiếu điều kiện p hoặc cân bằng sai cứ 3 lỗi trong 1 câu trừ 0,25 điểm . - Các bài toán có PTHH viết đúng, đủ các chất tham gia và tạo thành cân bằng sai mà không ảnh hởng đến kết quả tính toán chỉ trừ điểm của PTHH đó - Điểm của toàn bài là tổng điểm của các câu, làm tròn đến 0,25. . dục và Đào tạo Đề thi tuyển sinh lớp 10 thpt chuyên năm học 2008-2009 Tỉnh NINH BìNH Môn: Hoá học Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)