Tổng quan về tổ chức Cấp tổ chức và tầm quản trị Phân chia tổ chức thành các bộ phận Quyền hạn trong tổ chức Các loại hình cơ cấu tổ chức Nâng cao hiệu quả của công tác tổ chứ
Trang 1TỔ CHỨC
và XÂY DỰNG CƠ CẤU TỔ CHỨC
Chương 4
Trang 2 Tổng quan về tổ chức
Cấp tổ chức và tầm quản trị
Phân chia tổ chức thành các bộ phận
Quyền hạn trong tổ chức
Các loại hình cơ cấu tổ chức
Nâng cao hiệu quả của công tác tổ chức.
NỘI DUNG CHÍNH
Trang 3Mục tiêu
Con người
Trang 4Đảm bảo nguồn lực
Trang 5Tổ chức tiếp cận ở khía cạnh
một Động từ theo nghĩa hẹp
Tổ chức là quá trình sắp xếp
nguồn lực con người và gắn liền
với con người là các nguồn lực
khác nhằm thực hiện thành
công kế hoạch.
Con người
Nguồn lực khác
Kế hoạch
TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC
Trang 6Tổ chức là gì?
- Tổ chức là một hệ thống gồm hai hay nhiều người cùng làm việc vì mục đích chung trong hình thái cấu trúc ổn định
- Tổ chức là quá trình sắp xếp nguồn lực con người và gắn liền với con người là các nguồn lực khác nhằm thực hiện thành công kế hoạch.
TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC
Trang 7Tổ chức là quá trình…
Xác lập nhiệm vụ
Phân công người thực hiện nhiệm vụ
Xác định chức trách, quyền hạn của các cá nhân, các bộ phận
Quy định mối liên hệ giữa các cá nhân và bộ phận
khi tiến hành công việc
Trang 8Chức năng của tổ chức?
Phân chia
công việc
• Tiến tới phân chia ổn định, rõ ràng
và ngày càng chuyên môn hóa công việc
Sắp xếp các nguồn
lực
• Hình thành các bộ phận,
phân hệ trong cơ cấu tổ chức
Phối hợp các hoạt động
• Hình thành cấp quản lý,
quyền hạn và trách nhiệm, sự phối hợp,…
TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC
Trang 9Quan niệm về cơ cấu tổ chức:
+ Cơ cấu tổ chức: là hình thức tồn tại của tổ chức, biểu thị việc
sắp xếp theo trật tự nào đó của mỗi bộ phận của tổ chức cùng các mối quan hệ giữa chúng.
+ Cơ cấu tổ chức bộ máy: Là tổng hợp các bộ phận khác nhau có mối liên hệ và quan hệ phụ thuộc lẫn nhau, được chuyên môn hoá và
có những trách nhiệm, quyền hạn nhất định, được bố trí theo từng cấp nhằm bảo đảm thực hiện các chức năng quản lý và phục vụ mục đích chung đã xác định của tổ chức.
CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 10Vai trò, ý nghĩa của cơ cấu tổ chức:
+ Cơ cấu tổ chức là giúp cho việc phân công lao động trong tổ chức một cách hợp lý;
+ Cơ cấu tổ chức có tác động đến quá trình hoạt động của hệ thống quản lý;
+ Cơ cấu tổ chức một mặt phản ánh tính chất, nhiệm vụ, chức năng của tổ chức, mặt khác nó tác động trở lại đối với việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ và cao hơn là phát triển tổ chức.
Cơ cấu tổ chức hợp lý => gia tang sức mạnh của tổ chức
CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 11và tạm thời Phân loại cơ cấu tổ chức
CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 12CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 13CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 14Các thuộc tính cơ bản của cơ cấu tổ chức
CƠ CẤU TỔ CHỨC
1 Chuyên môn hóa công việc
2 Hình thành các bộ phận
3 Cấp quản lý và tầm quản lý
4 Quyền hạn và trách nhiệm trong tổ chức
5 Tập trung và phi tập trung
6 Phối hợp các bộ phận khác của tổ chức
Trang 15Là hình thức tạo nên bộ phận trong đó các cá nhân thực hiện các hoạt động mang tính chất tương đồng (như marketing, R&D, sản xuất, tài chính, QTNNL ), được hợp nhóm trong cùng một đơn vị cơ cấu
CƠ CẤU TỔ CHỨC
Giám đốc
Phòng Marketing
- Nghiên cứu thị trường
- Lập kế hoạch Mar
- Quảng cáo truyền thông
- Quản lý bán hàng
Phòng
Kỹ thuật
- Quản lý kỹ thuật
- Lập kế hoạch sản xuất
- Kỹ thuật công nghệ
- Kỹ thuật sản xuất
Phòng tài chính
- Kế hoạch tài chính
- Ngân quỹ
- Kế toán thuế
- Thống kê
Trang 16Tại mỗi khu vực địa lý, ban
lãnh đạo giao quyền cho nhà
quản lý đứng đầu bộ phận
đảm nhận tất cả các chức
năng- Một nhà quản lý đảm
nhận hay tập trung tất cả
mọi công việc về trung tâm
Theo địa dư
Thuận lợi
•Nguồn nguyên liệu, lao động … được
sử dụng tại chỗ => tiết kiệm thời gian,
chi phí trong sản xuất
•Nhà quản trị được tự do phát triển kỹ
năng chuyên môn
•Hiểu rõ, đáp ứng được nhu cầu khách
hàng trên địa bàn
Bất lợi
•Cơ cấu bộ máy tổ chức cồng kềnh
•Dễ gây xung đột giữa mục tiêu của văn phòng khu vực với mục tiêu chung của tổ chức
•Không khuyến khích phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề của khu vực khác
CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trụ sở chính
Khu vực miền Bắc Tỉnh A
Tỉnh B
Khu vực miền Trung
Tỉnh A
Tỉnh B
Khu vực miền Nam
Tỉnh A
Tỉnh B
Trang 17Thuận lợi Bất lợi
Thích ứng nhanh với sự thay đổi thị
hiếu người tiêu dùng
Xác định chính xác các yếu tố liên quan
com
Theo sản phẩm hay dịch vụ
Tổ chức được phân chia thành những đơn vị
chuyên trách thiết kế, sản xuất và tiêu thụ một sản phẩm hay dịch vụ nào đó
CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 18Thuận lợi Bất lợi
Tạo điều kiện để tập trung sự chú ý
vào yêu cầu của khách hang.
Tạo cho khách hàng cảm giác được
Theo khách
hàng
Tổ chức được phân chia thành những đơn vị phục
vụ cho từng khách hàng cụ thể.
Ngân hàng sự nghiệp
Ngân hàng thương mại
Ngân hàng nông nghiệp
Trang 19Thuận lợi
•Linh hoạt và hiệu quả trong việc điều động nhân sự
•Thúc đẩy sự hợp tác giữa các bộ phận trong tổ chức
•Tập trung được nguồn lực vào các khâu xung yếu
• Đem lại những kiến thức chuyên sâu về các loại dự án, sản phẩm
Mỗi người lao động sẽ báo cáo cho nhà quản lý
bộ phận mà họ là nhân lực cơ hữu và nhà quản
lý chương trình, dự án
CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 20Mô hình tổ chức hỗn hợp
Ưu
điểm
Sự kết hợp nhiều mô hình cho phép
tổ chức lợi dụng được các ưu thế của mô hình tổ chức chính, đồng thời giảm được ảnh hưởng của các nhược điểm
Giúp xử lý được các tình huống phức tạp, có tác dụng tốt đối với các
tổ chức lớn, và cho phép chuyên môn hóa một số cơ cấu tổ chức
Nhược
điểm
Cơ cấu tổ chức có thể phức tạp, có thể dẫn đến việc hình thành các bộ phận, phân hệ quá nhỏ và có thể làm tăng thêm yếu điểm của mỗi loại
mô hình hơn là ưu điểm
CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 22- Quản l ý dựa vào mối quan
hệ hợp đồng giữa cỏc đối tỏc độc lập
- Chuyên môn hoá hoạt động:
tập trung vào năng lực vượt trội
- Quan hệ linh hoạt giữa các
đối tỏc
CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 233 Cấp quản lý và tầm quản lý
Cấp quản lý và Tầm quản lý:
Cấp quản lý: vị trí quản lý được phân thứ bậc để triển
khai công việc.
Tầm quản lý: số thuộc cấp mà NQL có thể quản lý trực
tiếp và có hiệu quả.
Sở dĩ có các cấp quản lý trong tổ chức là do giới
hạn của tầm quản lý (hay tầm kiểm soát) Tầmquản lý rộng sẽ cần ít cấp quản lý, còn tầm quản lýhẹp dẫn đến nhiều cấp
Xu hướng nào về mối quan hệ giữa cấp quản lý và
tầm quản lý?
CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 243 Cấp quản lý và tầm quản lý
Các yếu tố ảnh hưởng đến tầm quản lý:
Năng lực của NQL
Tính phức tạp của hoạt động quản lý
Năng lực, ý thức tôn trọng, tuân thủ mệnh lệnh
của cấp dưới
Sự rõ ràng trong xác định nhiệm vụ, quyền hạn
Năng lực MIS
Mối quan hệ như thế nào đối với tầm quản
lý?
CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 254 Quyền hạn và trách nhiệm trong tổ chức
Quyền hạn là quyền tự chủ trong hành động, trong
quá trình quyết định và đòi hỏi sự tuân thủ quyếtđịnh gắn liền với một vị trí (hay chức vụ) quản lýnhất định trong tổ chức
Trách nhiệm là bổn phận phải hoàn thành những
hoạt động được phân công và đạt được mục tiêuxác định
CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 265 Tập trung và phi tập trung
Tập trung là phương thức tổ chức trong đó phần lớn
quyền ra quyết định tập trung vào cấp quản lý caonhất của tổ chức
Phi tập trung là phương thức tổ chức trong đó các
nhà quản lý cấp cao trao cho cấp dưới quyền quyếtđịnh, hành động và tự chịu trách nhiệm trong nhữngphạm vi nhất định
CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 276 Phối hợp các bộ phận của tổ chức
Phối hợp là quá trình liên kết hoạt động của những
người, bộ phận, phân hệ và và hệ thống riêng rẽ nhằm thực hiện có hiệu lực và hiệu quả các mục tiêu chung của tổ chức.
CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 28Tạo nền móng cho các hoạt động quản lý khác
Góp phần thực hiện mục tiêu
CƠ CẤU TỔ CHỨC
Vai trò của cơ cấu tổ chức
Trang 29• Xây dựng cơ cấu Tổ chức là gì?
Xây dựng cơ cấu tổ chức là quá trình lựa chọn vàtriển khai một cơ cấu tổ chức phù hợp với chiến lược
và những điều kiện môi trường Bao gồm:
Xây dựng cơ cấu tổ chức mới
Hoàn thiện cơ cấu tổ chức hiện tại
XÂY DỰNG CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 30Mục tiêu xây dựng cơ cấu Tổ chức
1.Đảm bảo công cụ hữu hiệu cho việc thực hiệnchiến lược: CCTC phải xây dựng theo hình thứcphù hợp
2.Đảm bảo chuyên môn hóa và phân nhóm các hoạtđộng có hiệu quả nhất, rõ ràng về trách nhiệm giữacác cá nhân
3.Nhằm bố trí và sắp xếp các nguồn lực(?) đảm bảohiệu lực và hiệu quả
4.Xác định và quản trị thông tin đảm bảo sự phốihợp nhịp nhàng trong quá trình ra quyết định(BPM -> MIS -> EPR)
XÂY DỰNG CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 31Mục tiêu xây dựng cơ cấu Tổ chức
5.Đảm bảo khả năng tương thích với những thayđổi từ môi trường nội bộ và môi trường bên ngoài.Ví dụ, khi cần thiết có thể tái cấu trúc hoặc bổ sungmột cách linh hoạt Ví dụ chương trìnhCLC,…trong một trường ĐH
6.Đảm bảo tạo động lực cho NLĐ (nghĩa là mongmuốn được tự chịu trách nhiệm -> tầm quản lýrộng)
7.Giám sát và đánh giá tốt nhất các hoạt động
XÂY DỰNG CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 32Yêu cầu đối với cơ cấu Tổ chức
1 Tính hiệu quả
2 Tính thống nhất
3 Tính tối ưu
4 Tính tin cậy
5 Tính linh hoạt
XÂY DỰNG CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 33• Các nguyên tắc xây dựng cơ cấu Tổ chức
Nguyên tắc 1: Xác định CCTC theo chức năng.
Nguyên tắc 2: Tương xứng (trách nhiệm của bộ phận phải tương xứng với quyền hạn để tiến hành công việc của bộ phận đó).
Nguyên tắc 3: Thống nhất mệnh lệnh và đảm bảo tính tuyệt đối trong trách nhiệm (một người ra lệnh; một công việc phải có một người chịu trách nhiệm; một người có thể chịu trách nhiệm nhiều công việc).
Nguyên tắc 4: Bậc thang và Quyền hạn theo cấp bậc (đâu là cấp tham mưu triển khai, đâu là cấp quyết định -> tránh lạm dụng).
Nguyên tắc 5: Quản lý sự thay đổi
Nguyên tắc 6: Cân bằng
XÂY DỰNG CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 34• Các yếu tố ảnh hưởng đến cơ cấu Tổ chức
1 Môi trường bên ngoài
2 Chiến lược
3 Quy mô của tổ chức và mức độ phức tạp tronghoạt động của tổ chức
4 Công nghệ và tính chất công việc
5 Thái độ của lãnh đạo cấp cao và năng lực củađội ngũ nhân lực
XÂY DỰNG CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 35Quy trình xây dựng cơ cấu Tổ chức Bước 1
• Nghiên cứu và dự báo các yếu tố ảnh hưởng lên cơ cấu
tổ chức nhằm xác định mô hình cơ cấu tổng quát
Bước 2 • Chuyên môn hóa công việc
Bước 3 • Xây dựng các bộ phận và phân hệ của cơ cấu
Bước 4 • Thể chế hóa cơ cấu tổ chức
XÂY DỰNG CƠ CẤU TỔ CHỨC
Trang 36NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA CÔNG TÁC TỔ CHỨCNhững sai lầm thường gặp trong công tác tổ chức
1 Không lập kế hoạch một cách đúng đắn, thiếu định hướng hoạt động.
2 Không làm rõ các mỗi quan hệ đặc biệt là quan hệ giữa quyền hạn và trách nhiệm
3 Thiếu quyền hành được giao
4 Giao quyền nhưng không giao trách nhiệm
5 Sử dụng tham mưu không tùy tiện
6 Quy trách nhiệm không đúng người đúng việc
7 Rối loạn trong các tuyến quyền lực và thông tin
8 Sử dụng không đúng quyền hạn chức năng
9 Có quá nhiều cấp quản lý, tầm quản trị quá rộng
10 Sử dụng không đúng các bộ phận phục vụ
Trang 37NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA CÔNG TÁC TỔ CHỨCNâng cao hiệu quả
1 Chú trọng lập kế hoạch
2 Đảm bảo tính linh hoạt trong tổ chức
3 Tái cơ cấu tổ chức khi cần thiết
4 Phân công nhiệm vụ, vị trí rõ ràng
Trang 38KẾT LUẬN
Phân quyền và sử dụng tốt quyền hạn trực
tuyến, quyền hạn tham mưu.
Chọn cơ cấu tổ chức phù hợp.
Tổ chức tốt
=> Nâng cao hiệu quả quản lý
=> Tăng năng suất lao động