Chương 4 Tổ chức bộ máy kiểm toán

4.1.1.Khái niệm- Kiểm toán viên là khái niệm chung chỉ những người làm công tác kiểm toán có trình độ nghiệp vụ tương xứng với công việc kiểm toán, gồm: KTV nhà nước, KTV độc lập và KTV

CHƯƠNG IV

TỔ CHỨC BỘ MÁY

KIỂM TOÁN

4.1.1.Khái niệm

- Kiểm toán viên là khái niệm chung chỉ những người làm công tác kiểm toán có trình độ nghiệp vụ tương xứng với công việc kiểm toán, gồm: KTV nhà nước, KTV độc lập và KTV nội bộ.

- KTV nhà nước là những công chức (viên chức) làm nghề kiểm toán.

- KTV độc lập là những người hành nghề kiểm toán trong các đơn vị thực hiện dịch vụ kiểm toán.

- KTV nội bộ là những người thực hiện công việc

kiểm toán trong một đơn vị cụ thể.

4.1 Kiểm toán viên và tổ chức Hiệp hội kiểm toán

Điều kiện được hành nghề kiểm toán

Để hành nghề, các KTV phải có đủ các điều kiện

sau:

- Về nghiệp vụ chuyên môn: Phải có chứng chỉ (bằng) kế toán viên công chứng (ở VN là KTV).

- Về phẩm chất đạo đức: Người không có tiền án, tiền sự; có đạo đức nghề nghiệp.

- Về pháp lý: Phải đăng ký hành nghề với cơ quan có thẩm quyền.

- Về xã hội: Không có chung lợi ích, không có quan

hệ ruột thịt với khách thể được kiểm toán.

4.1 Kiểm toán viên và tổ chức hiệp hội kiểm toán

4.1.2 Các tổ chức hiệp hội KTV

4.1.2.1 Tổ chức hiệp hội KTV trên thế giới

Ở một số nước phát triển (Anh, Mỹ, Úc…) kế toán chia là 3 loại:

- Thứ nhất, kế toán trong các đơn vị kinh doanh.

- Thứ hai, kế toán trong các tổ chức của Chính phủ.

- Thứ ba, kế toán được công chứng thừa nhận: là

người hành nghề kế toán trong các đơn vị cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp về kế toán, kiểm toán, tư

vấn…

4.1 Kiểm toán viên và tổ chức hiệp hội kiểm toán

4.1.2.1 Tổ chức hiệp hội KTV trên thế giới

Trên thế giới việc xác định người đủ chuyên môn do tổ chức hiệp hội nghề nghiệp thực hiện:

- Anh: Hiệp hội kế toán công chứng Anh- ACCA (1904)

- Mỹ: Viện kế toán viên công chứng Hoa Kỳ- AICPA

- Pháp: Viện nghiên cứu KTV và KTV nội bộ - IFAIC

- INTOSAI: Tổ chức quốc tế của các cơ quan kiểm toán nhà nước

- ASOSAI: Hiệp hội kiểm toán nhà nước châu Á

- IFAC: Liên đoàn kế toán quốc tế (1977)

- IAPC: Ủy ban thực hành kiểm toán quốc tế (1977)

4.1.2.2 Tổ chức ở Việt Nam

- VAA: Hội kế toán và Kiểm toán Việt Nam (1994).

- Tháng 5/1998 VAA là thành viên thức 7 của AFTA (Liên đoàn Kế toán ASEAN; thành viên thứ 130

của IFAC; thành viên của IACS (Ủy ban chuẩn

mực quốc tế về kế toán) và cũng là thành viên của INTOSAI.

- 15/4/2005 Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam

ra đời- VACPA

4.2.1 Kiểm toán Nhà nước

Khái niệm

Là hệ thống bộ máy chuyên môn của Nhà nước thực hiện các chức năng kiểm toán tài sản công

- Chức năng chủ yếu: Thực hiện kiểm toán tuân thủ việc thực hiện các chính sách, chế độ của Nhà nước trong các đơn vị

sử dụng NSNN, đồng thời kiểm toán hoạt động để đánh giá hiệu năng, hiệu quả của các đơn vị này

- Ngày 11/7/1994 Kiểm toán Nhà nước VN được thành lập

theo Nghị định 70 CP, đứng đầu là Tổng kiểm toán Nhà

nước

4.2 Tổ chức bộ máy kiểm toán

4.2.1 Kiểm toán Nhà nước

Mô hình Kiểm toán nhà nước trên thế giới

Có các mô hình sau:

- MH1: KTNN trực thuộc cơ quan lập pháp (Quốc hội): Mỹ, Nga, Anh, Thụy Điển, Đan Mạch, Việt Nam…

- MH2: KTNN trực thuộc cơ quan hành pháp (Chính phủ):

Trung Quốc

- MH3: KTNN trực thuộc người đứng đầu nhà nước (Tổng

thống): Hàn Quốc, Ấn Độ…

- MH4: KTNN độc lập với cơ quan lập pháp và hành pháp: Đức, Pháp…

4.2 Tổ chức bộ máy kiểm toán

4.2.2 Kiểm toán độc lập

Là hệ thống bộ máy của các kiểm toán viên độc lập, đó là các Công ty hoặc Văn phòng kiểm toán

- Kiểm toán độc lập do các cá nhân, tổ chức đứng ra thành lập theo pháp luật, hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận

- Chức năng chủ yếu: Thực hiện các dịch vụ kiểm toán, tư vấn theo yêu cầu của khách hàng

- KT độc lập là đội ngũ hành nghề chuyên nghiệp, có kỹ năng nghề nghiệp, có đạo đức và phải trải qua các kỳ thi tuyển,

có chứng chỉ bằng cấp và kinh nghiêm

4.2 Tổ chức bộ máy kiểm toán

4.2.3 Kiểm toán nội bộ

Là bộ máy kiểm toán thực hiện chức năng kiểm toán trong phạm vi đơn vị, phục vụ yêu cầu quản lý nội bộ đơn vị

- Kiểm toán nội bộ do đơn vị tổ chức thành lập theo yêu cầu quản lý

- Chức năng chủ yếu: Kiểm tra, đánh giá tính hiệu lực, hiệu quả của hệ thống kế toán, HTKSNB và các hoạt động trong đơn vị theo yêu cầu quản lý

- Năm 1941 có 2 sự kiện: Xuất bản cuốn sách “Kiểm toán nội

bộ hiện đại” và việc thành lập Viện nghiên cứu Kiểm toán nội bộ của Hoa Kỳ

4.2 Tổ chức bộ máy kiểm toán

4.2.3 Kiểm toán nội bộ

- Những năm 40-50, kiểm toán nội bộ chủ yếu thực hiện chức năng kiểm toán và phân tích BCTC.

- Từ những năm 80 đến nay, Kiểm toán nội bộ phát triển sang nhiều lĩnh vực khác: Đánh giá HTKSNB, Kiểm toán thông tin, Kiểm toán hoạt động…

- Tùy theo các nước, điều kiện của các đơn vị mà mô hình tổ chức kiểm toán nội bộ là khác nhau.