b/ Tần số dao động càng nhỏ, âm phát ra càng trầm.. Câu 5: Ban đêm yên tĩnh, ta nghe rõ tiếng vang của chân mình phát ra khi phản xạ lại từ hai bên tường ngõ.. HẠ ÂM Từ hàng dọc: ÂM THAN
Trang 1Tuần: 17
Tiết: 17
Ngày soạn: 05/12/2016 Ngày dạy: 13/12/2016
Bài 16: TỔNG KẾT CHƯƠNG II: ÂM HỌC I/ Mục tiêu:
1 Kiến thức: Ôn lại một số kiến thức liên quan đến âm thanh.
Luyện tập để chuẩn bị kiểm tra
2 Kĩ năng: Vận dụng kiến thức về âm thanh vào cuộc sống.
3 Thái độ: Có thái độ nghiêm túc trong học tập.
4 Xác định nội dung trọng tâm của bài:
- Cho được ví dụ nguồn âm Nhận biết được âm cao, âm thấp, âm to, âm nhỏ
- Biết được đặc tính của các môi trường truyền âm Phản xạ âm và tiếng vang
- Biết được ô nhiễm tiếng ồn và các biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn
II Phương tiện, thiết bị sử dụng, phương pháp
- Phương pháp thuyết trình, đàm thoại, trực quan, học theo nhóm, phát huy tính tích cực của học sinh, giải quyết vấn đề, luyện tập, ôn tập
III Chuẩn bị:
1 Giáo viên: Vẽ bảng phụ hình 16.1 về trò chơi ô chữ.
2 Học sinh : Chuẩn bị phần tự kiểm tra vào vở bài tập
IV Định hướng phát triển năng lực:
1 Năng lực chung: Năng lực tự học, hợp tác, giải quyết vấn đề, giao tiếp
2 Năng lực chuyên biệt: Năng lực thu thập thông tin, làm việc theo nhóm, sử dụng ngôn ngữ vật lí
V Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ: (7 phút)
Thông qua phần tự kiểm tra
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Ôn lại kiến thức cơ bản (15 phút)
A Nội dung kiến thức: (phần ghi bảng)
I/ Lý thuyết: Tự kiểm tra
1) a/ dao động
b/ tần số, Héc (Hz)
c/ đêxiben
d/ 340 m/s
e/ 70 dB
2) a/ Tần số dao động càng lớn, âm phát ra càng bổng
b/ Tần số dao động càng nhỏ, âm phát ra càng trầm
c/ Dao động mạnh, biên độ lớn, âm phát ra to
d/ Dao động yếu, biên độ nhỏ, âm phát ra nhỏ
3) a/ không khí
c/ rắn
d/ lỏng
4) Là âm dội ngược lại khi gặp 1 mặt chắn
5) D
6) a/ cứng, nhẵn
Trang 2b/ mềm, gồ ghề
7) b/ làm việc cạnh nơi nổ mìn, phá đá
d/ hát karaôkê to lúc ban đêm
8) bông, vải xốp, gạch gỗ, bêtông
B Hoạt động thầy - trò:
- Yêu cầu HS lần lượt trả lời những câu hỏi
ở phần tự kiểm tra
- Hướng dẫn HS thảo luận chọn câu trả
lời đúng
- HS trả lời câu hỏi theo sự chuẩn bị ở nhà của học sinh
- Câu 2 cho mỗi nhóm đứng lên đặt 1 câu, nhóm khác nhận xét bổ sung cho hoàn chỉnh
C Năng lực hình thành cho HS sau khi kết thúc hoạt động:
Năng lực thu thập thông tin, năng lực trình bày kết quả
Năng lực đánh giá kết quả và giải quyết vấn đề
Hoạt động 2: Bài tập vận dụng (20 phút)
A Nội dung kiến thức: (phần ghi bảng)
1) Vận dụng:
Câu 1:
- dây đàn
- là phần lá bị thổi
- cột không khí trong sáo
- là mặt trống
Câu 2: C
Câu 3:
a/ - mạnh, dây lệch nhiều
- yếu, dây lệch ít
b/ nhanh chậm
Câu 4: Tiếng nói đã truyền từ miệng người này qua không khí đến hai cái mũ và
lại qua không khí đến tai người kia
Câu 5: Ban đêm yên tĩnh, ta nghe rõ tiếng vang của chân mình phát ra khi phản
xạ lại từ hai bên tường ngõ Ban ngày tiếng vang bị thân thể người qua lại hấp thụ, hoặc bị tiếng ồn trong thành phố át nên chỉ nghe thấy mỗi tiếng chân
Câu 6: A
Câu 7:
- Treo biển báo cấm bóp còi gần bệnh viện
- Trồng nhiều cây xanh xung quanh bệnh viện để hướng âm truyền đi theo hướng khác
- Xây tường chắn xung quanh bệnh viện, đóng các cửa phòng để ngăn chặn đường truyền âm
2) Trò chơi ô chữ:
1 CHÂN KHÔNG
2 SIÊU ÂM
3 TẦN SỐ
4 PHẢN XẠ ÂM
5 DAO ĐỘNG
Trang 36 TIẾNG VANG
7 HẠ ÂM
Từ hàng dọc: ÂM THANH
III/ Bài học kinh nghiệm:
- Âm phản xạ đến tai cùng 1 lúc với âm phát ra, ta nghe thấy âm phát ra to hơn
- Âm phản xạ nghe được cách biệt với âm phát ra ta nghe tiếng vang
- Tần số dao động càng lớn âm càng bổng, tần số dao động càng nhỏ âm càng thấp
- Biên độ dao động càng lớn âm càng to, biên độ dao động càng nhỏ âm càng nhỏ
B Hoạt động thầy - trò:
- Cho HS làm việc cá nhân phần vận
dụng 1, 2, 3 vào vở bài tập
- Cho HS thảo luận theo gợi ý
+ Cấu tạo cơ bản của mũ?
- Tại sao 2 nhà du hành không nói
chuyện trực tiếp được? Khi chạm mũ thì
nói chuyện được? Vậy âm truyền qua môi
trường nào?
- Giáo viên cho hs nêu biện pháp, gv xem
lại biện pháp nào phù hợp cho các em ghi
- Thảo luận và thống nhất câu trả lời
- Phần trò chơi ô chữ cho các nhóm trả lời vào phiếu học tập
C Năng lực hình thành cho HS sau khi kết thúc hoạt động:
Năng lực thu thập thông tin, năng lực trình bày kết quả
Năng lực đánh giá kết quả và giải quyết vấn đề
Hoạt động 3: Củng cố và dặn dò (2 phút)
1 Củng cố và luyện tập:
Thông qua phần bài tập vận dụng
2 Dặn dò - Hướng dẫn về nhà:
- Xem lại các kiến thức đã ôn
- Giải các bài tập ở sách bài tập
- Ôn tập toàn bộ kiến thức từ tiết 1 chuẩn bị thi HKI
Trang 4ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KỲ I
I/ Lý thuyết:
Chương I: Quang học
1 Ta nhìn thấy một vật: khi có ánh sáng từ vật đó truyền vào mắt ta.
2 Nguồn sáng: là những vật tự nó phát ra ánh sáng Ví dụ: Mặt Trời, ngọn lửa,
…
Vật sáng: bao gồm những nguồn sáng và cả những vật được chiếu sáng Ví dụ:
Trang giấy, bông hoa, …
3 Định luật truyền thẳng của ánh sáng: “Trong môi trường trong suốt và đồng
tính, ánh sáng truyền theo đường thẳng”
4 Định luật phản xạ ánh sáng:
- Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia tới và đường pháp tuyến của gương ở điểm tới
- Góc phản xạ bằng góc tới ( i’ = i )
5 Gương phẳng, gương cầu lồi và gương cầu lõm
1 Ảnh ảo
2 Ảnh bằng vật
3 K/c từ vật đến gương
bằng k/c từ gương đến
ảnh
1 Ảnh ảo
2 Ảnh nhỏ hơn vật
3 Vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy của gương phẳng
1 Ảnh ảo
2 Ảnh lớn hơn vật
3 + Biến đổi chùm tia sáng song song thành chùm tia phản xạ hội tụ vào một điểm
+ Biến đổi chùm tia sáng phân kỳ thích hợp thành chùm tia phản xạ song song
Chương II: Âm học
6 Các nguồn âm có chung đặc điểm: là khi phát ra âm đều dao động.
7 Tần số: là số dao động vật thực hiện được trong một giây.
Đơn vị: tần số có đơn vị là Hec, ký hiệu là Hz
Giới hạn: Tần số của tai người nghe bình thường là: 20 Hz – 20.000 Hz
8 Âm cao của âm: Tần số của dao động càng lớn thì âm phát ra càng cao (càng
bổng)
9 Âm to của âm: Độ to của âm bằng đơn vị đêxiben, ký hiệu là dB.
Giới hạn độ to về ô nhiễm tiếng ồn là: 70 dB – 130 dB
10 Môi trường truyền âm:
-Âm thanh có thể truyền được trong môi trường rắn, lỏng và khí
-Âm thanh không thể truyền được trong chân không
- Vận tốc truyền âm trong chất rắn lớn hơn trong chất lỏng, trong chất lỏng lớn hơn trong chất khí
11 Âm phản xạ và tiếng vang:
- Âm dội lại khi gặp mặt vật chắn là âm phản xạ
- Tiếng vang là âm phản xạ nghe được cách âm trực tiếp ít nhất là 1/15 giây
II/ Bài tập
Bài 1: Một tia sáng SI chiếu tới một gương phẳng và hợp với gương một góc 450 Xác định số đo góc tới, góc phản xạ và vẽ tia phản xạ IR
S
I
Trang 5B
A' B'
Bài 2: Chiếu một tia sáng SI lên mặt một gương phẳng
a/ Hãy vẽ tia phản xạ IR
b/ Xác định vị trí đặt gương để tia phản xạ vuông góc với tia tới
Bài 3: Vẽ ảnh hoặc vật đặt trước gương phẳng
Bài 4: Một người nghe tiếng sấm sau khi nhìn thấy tia chớp 3,5 giây Hỏi người
đó đứng cách nơi xảy ra tiếng sét bao xa? Biết tốc độ truyền âm trong không khí
là 340m/s
Bài 5: Một lá thép thực hiện được 7250 dao đồng trong 10 giây Hỏi dao động
của lá thép có phát ra âm thanh không? Tai con người có thể nghe được âm thanh
do lá thép đó phát ra không? Tại sao?
Bài 6: Con lắc A dao động phát ra âm có tần số 50Hz Âm của con lắc B thực
hiện được 100 dao động trong 5 giây
a) Tính tần số dao động của con lắc B
b) Con lắc nào phát ra âm trầm cao hơn? Tại sao?