Kiến thức: Bằng thí nghiệm khẳng định được rằng ta nhận biết được ánh sáng khi có ánh sáng truyền vào mắt ta và ta nhìn thấy các vật khi có ánh sáng từ các vật đó truyền vào mắt ta.. Xác
Trang 1Tuần: 1 Tiết: 1
Ngày soạn: 15/08/2016 Ngày dạy: 22/08/2016
CHƯƠNG I: QUANG HỌC
BÀI 1: NHẬN BIẾT ÁNH SÁNG - NGUỒN SÁNG VÀ VẬT SÁNG.
I Mục tiêu
1 Kiến thức: Bằng thí nghiệm khẳng định được rằng ta nhận biết được ánh sáng khi
có ánh sáng truyền vào mắt ta và ta nhìn thấy các vật khi có ánh sáng từ các vật đó truyền vào mắt ta
2 Kĩ năng: Phân biệt được nguồn sáng, nêu thí dụ
3 Thái độ (Giáo dục): Rèn luyện cho học sinh lòng yêu thích khoa học, thực tế
4 Xác định nội dung trọng tâm của bài:
Nhận biết được rằng, ta nhìn thấy các vật khi có ánh sáng từ các vật đó truyền vào mắt ta
Nêu được ví dụ về nguồn sáng và vật sáng
II Phương tiện, thiết bị sử dụng, phương pháp
- Tranh hình 1.2a, 1.2b
- Đèn pin
- Phương pháp thuyết trình, đàm thoại, trực quan, thí nghiệm, thí nghiệm nhóm, thực hành, phát huy tính tích cực của học sinh, giải quyết vấn đề
III Định hướng phát triển năng lực
1 Năng lực chung: Năng lực tự học, hợp tác, giải quyết vấn đề, giao tiếp, dự đoán
2 Năng lực chuyên biệt: Năng lực thu thập thông tin, làm việc theo nhóm, tiến hành thí nghiệm theo nhóm, thực nghiệm, sử dụng ngôn ngữ vật lí, suy luận lý thuyết
IV Chuẩn bị của GV, HS:
1 GV: Đèn pin, bảng phụ.
2 HS: Mỗi nhóm 1 hộp kín có đèn pin (H 1.2a), pin dây nối công tắc.
V Tiến trình dạy học
Ổn định: Kiểm tra sĩ số HS (1 phút)
Kiểm tra bài cũ: Không
Hoạt động 1: Khi nào ta nhận biết được ánh sáng ? (10 phút)
A Nội dung kiến thức: (phần ghi bảng)
I Nhận biết ánh sáng:
C1 Mắt ta nhận biết được có ánh sáng có điều kiện giống nhau là : Có ánh sáng và mở mắt nên ánh sáng lọt vào mắt
KL: Mắt ta nhận biết được ánh sáng khi có ánh sáng truyền vào mắt ta.
B Hoạt động thầy - trò:
+ GV bật đèn pin ( h 1.1).
- Ta có nhìn thấy ánh sáng trực tiếp từ
đèn phát ra không? vì sao ?
=> Không, vì ánh sáng không chiếu trực tiếp từ đèn pin phát ra Vậy khi
Trang 2+ Yêu cầu HS đọc SGK: “ Quan sát và thí
nghiệm “
+ Yêu cầu HS thảo luận, trả lời C1 vào
phiếu học tập
* GV giúp HS rút ra câu kết luận.
- Vậy trong điều kiện nào thì ta nhìn thấy
1 vật
nào ta nhận biết được ánh sáng ? + HS đọc SGK: “ Quan sát và thí nghiệm “
+ HS thảo luận, trả lời C1: Mắt ta nhận biết được ánh sáng khi
có ánh sáng truyền vào mắt ta.
C Năng lực hình thành cho HS sau khi kết thúc hoạt động:
Năng lực thu thập thông tin, năng lực trình bày kết quả
Hoạt động 2: Điều kiện nào ta nhìn thấy 1 vật (10 phút)
A Nội dung kiến thức: (phần ghi bảng)
II Nhìn thấy một vật:
C2 Ta nhìn thấy mảnh giấy trắng trong trờng hợp hình 1.2a đèn sáng
Vì có đèn tạo ra ánh sáng, áng sáng chiếu đến trang giấy trắng, áng sáng từ trang giấy trắng đến mắt ta thì nhìn thấy trang giấy trắng
KL: Ta nhìn thấy một vật khi có ánh sáng từ vật đó truyền vào mắt ta.
B Hoạt động thầy - trò:
+ GV hướng dẫn HS làm thí nghiệm 1.2a
+ Từng nhóm thảo luận và trả lời C2
+ GV giúp HS rút ra câu kết luận chung
HS: hoạt động theo nhóm
C2 Ta nhìn thấy mảnh giấy trắng trong trờng hợp hình 1.2a đèn sáng
Vì có đèn tạo ra ánh sáng, áng sáng chiếu đến trang giấy trắng, áng sáng từ trang giấy trắng đến mắt ta thì nhìn thấy trang giấy trắng
- Vì có ánh sáng từ mảnh giấy truyền vào mắt ta
C Năng lực hình thành cho HS sau khi kết thúc hoạt động:
Năng lực làm việc theo nhóm, năng lực trình bày kết quả
Hoạt động 3: : Phân biệt nguồn sáng và vật sáng (12 phút)
A Nội dung kiến thức: (phần ghi bảng)
III / Nguồn sáng và vật sáng
C3.-Vật tự phát ra ánh sáng : Dây tóc bóng đèn
-Vật hắt lại ánh sáng do vật khác chiếu tới : Tờ giấy trắng
- Kết luận:
Dây tóc bóng đèn tự nó phát ra ánh sáng gọi là nguồn sáng.
Dây tóc bóng đèn phát sáng và mảnh giấy trắng hắt lại ánh sáng từ vật khác chiếu
vào nó gọi chung là vật sáng
B Hoạt động thầy - trò:
Trang 3- GV yêu cầu HS nhận xét sự khác nhau
giữa dây tóc đèn đang sáng và mảnh giấy
trắng Vật nào tự nó phát ra ánh sáng , vật
nào phải nhờ ánh sáng từ vật khác chiếu
vào nó rồi hắt lại ánh sáng ?
- Yêu cầu đọc câu hỏi SGK để trả lời câu
hỏi C3
- Từ đó điền vào kết luận SGK
- Vậy vật hắt lại ánh sáng là gì ? Nguồn
sáng là gì ? lấy ví dụ minh hoạ ?
=> Dây tóc đèn đang sáng tự nó phát ra ánh sáng gọi là nguồn sáng, mảnh giấy trắng là vật sáng
C3.-Vật tự phát ra ánh sáng : Dây tóc bóng đèn
-Vật hắt lại ánh sáng do vật khác chiếu tới : Tờ giấy trắng
C Năng lực hình thành cho HS sau khi kết thúc hoạt động:
Năng lực thu thập thông tin, năng lực trình bày kết quả
Hoạt động 4: Vận dụng (5 phút)
A Nội dung kiến thức: (phần ghi bảng)
IV/ Vận dụng
C4 – Bạn Thanh đúng vì ánh sáng đèn pin không chiếu vào mắt nên mắt không nhìn thấy được
C5 – Khói gồm các hạt nhỏ li ti, các hạt này được chiếu sáng và trở thành vật sáng ánh sáng từ các hạt này truyền tới mắt
- Các hạt xếp gần liền nhau nằm trên đường truyền của ánh sáng tạo thành vệt sáng mắt nhìn thấy
B Hoạt động thầy - trò:
- Yêu cầu đọc ghi nhớ, vận dụng kiến
thức đã học trả lời câu hỏi vận dụng SGK
C4 – Bạn Thanh đúng vì ánh sáng đèn pin không chiếu vào mắt nên mắt không nhìn thấy được
C5 – Khói gồm các hạt nhỏ li ti, các hạt này được chiếu sáng và trở thành vật sáng ánh sáng từ các hạt này truyền tới mắt
- Các hạt xếp gần liền nhau nằm trên đường truyền của ánh sáng tạo thành vệt sáng mắt nhìn thấy
C Năng lực hình thành cho HS sau khi kết thúc hoạt động:
Năng lực thu thập thông tin, năng lực trình bày kết quả
VI Câu hỏi và bài tập củng cố, dặn dò.
1 Củng cố: (5 phút)
- Qua bài học hôm nay các em cần ghi nhớ những điều gì?
- Học bài, đọc “Có thể em chưa biết”
Câu 1: Khi nhìn lên bảng học trong lớp, đôi lúc em thấy bảng bị chói và không đọc được chữ Em hãy tìm hiểu nguyên nhân từ đó đưa ra các phương pháp khắc phục
Trang 4Trả lời: Đó là do bề mặt của bảng đã được sơn nhẵn bóng nên ánh sáng khi chiếu đến bảng, hầu như hoàn toàn phản chiếu lại khiến mắt nhìn lên bảng bị chói Để hạn chế hiện tượng này, người dùng sơn hấp thụ ánh sáng, tức là nếu có ánh sáng chiếu vào mặt bảng sẽ hấp thụ ánh sáng nhiều và phản chiếu và phản xạ lại rất ít
Câu 2: Em hãy tìm: 5 nguồn sáng tự nhiên, 5 nguồn sáng nhân tạo
Trả lời: 5 nguồn sáng tự nhiên: Mặt trời, Ngôi sao, tia chớp, đom đóm, nham thạch phun ra từ núi lứa 5 nguồn sáng nhân tạo: đèn thắp sáng, hồ quang điện, nguồn la-de, đèn pin, đèn tín hiệu
2 Dặn dò: (2 phút)
Làm bài tập 1.1 đến 1.5 SBT