Kiến thức: - Nêu được đặc điểm chung của ngành chân khớp, nêu rõ các đặc điểm đặc trưng cho mỗi lớp.. yêu cầu H quan sát con tôm sông mà các nhóm mang đến ??. Em có thể chia cơ thể tôm r
Trang 1Bài 22: TÔM SÔNG
1 Mục tiêu
a Kiến thức:
- Nêu được đặc điểm chung của ngành chân khớp, nêu rõ các đặc điểm đặc trưng cho mỗi lớp
- Nêu được khái niệm về lớp giáp xác
- Mô tả được cấu tạo và hoạt động của Tôm sông
- Trình bày được tập tính hoạt động của lớp giáp xác
b Kỹ năng.
- Rèn kỹ năng quan sát tranh, mẫu vật, phân tích tổng hợp
- Rèn kỹ năng sống cho học sinh như biết cách thể hiện, hợp tác nhóm
c.Thái độ:
- Có ý thức học tập yêu thích môn học Bảo vệ các loài giáp xác
2.Chuẩn bị.
a.GV: Tranh vẽ cấu tạo ngoài của tôm + mẫu vật + bảng phụ
b.HS: Học bài cũ và xem trước bài mới Mẫu vật và phiếu học tập.
3 Tiến trình bài dạy
a.Kiểm tra bài cũ (Không kiểm tra)
* Nêu vấn đề.(1’)
- Ở các tiết trước chúng ta đã nghiên cứu song chương thân mềm và đã biết được một số đặc điểm chung của ngành Hôm nay chúng ta cùng nhau tiếp tục nghiên cứu sang một ngành nữa trong chương trình sinh học lớp 7 đó là ngành chân khớp Chân khớp có số lượng loài lớn như lớp giáp xác, lớp hình nhện, lớp sâu bọ Chúng ta cùng nhau nghiên cứu lớp đầu tiên trong ngành lớp giáp xác phần lớn sống ở nước ngọt
Trang 2b Bài mới.
TG Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
5’
16’
G Hướng dẫn học sinh nghiên cứu
thông tin
? Ngành chân khớp có đặc điểm
gì?
?.Ngành chân khớp có mấy lớp là
những lớp nào?
? Em hiểu như thế nào về lớp giáp
xác?
? Tôm thường sống ở đâu
G yêu cầu H quan sát con tôm sông
mà các nhóm mang đến
? Em có thể chia cơ thể tôm ra làm
- Nghiên cứu thông tin
* Đặc điểm đặc chưng:
- Bộ xương ngoài bằng ki tin
- Có chân phân đốt, khớp động.
- Sinh trưởng qua lột xác.
- Có 3 lớp lớn là lớp giáp xác, lớp
hình nhện, lớp sâu bọ
* Khái niệm lớp giáp xác: Lớp giáp xác là những động vật thở bằng mang có vỏ giáp cứng bao bọc.
I Cấu tạo ngoài và di chuyển.
- Trong nước
- HS quan sát con tôm sông mang đến
- Cơ thể tôm gồm 2 phần + Đầu- ngực
Trang 3mấy phần
- Hướng dẫn H bóc vỏ để quan sát
và trả lời các câu hỏi sau
? Qua quan sát em có nhận xét gì
về màu sắc của vỏ
? Em có nhận xét gì về độ cứng của
vỏ? vỏ có vai trò gì?
G Cho H quan sát tôm sông ở các
môi trường sống khác nhau
? Hãy giải thích tôm sông lại có
các màu sắc khác nhau đó
? Vì sao tôm thay đổi được màu
sắc của cơ thể
? Khi nào thì vỏ tôm có màu gạch
+ Bụng
1 Vỏ cơ thể.
- Vỏ trong suốt không màu
- Vỏ có cấu tạo bằng ki tin ngấm thêm can xi nên cứng à che chở và
là chỗ bám cho cơ thể
-Tôm thay đổi màu sắc theo môi trường sống là một hình thức tự vệ
- Vỏ có chứa hạt sắc tố nên màu sắc thay đổi được theo môi trường.
- Khi tôm chết và dưới tác dụng của nhiệt độ
2 Các phần phụ và chức năng.
- HS tiếp tục thảo luận nhóm (4’) quan sát mẫu vật đối chiếu với H22.1
Trang 4Gv Hướng dẫn thảo luận nhóm
quan sát mẫu vật đối chiếu với
H22.1
? Hãy xác định các phần phụ trên
cơ thể tôm
? Quan sát hoạt động nhóm xác
định chức năng các phần phụ trên
cơ thể tôm
G Gọi đại diện nhóm lên trình bày
trên bảng phụ ànhóm khác nhận
xét bổ sung
G Hoàn thịên kiến thức
H Hoàn thành nội dung bảng /75
STT Chức năng Tên các phần phụ Vị trí các phần phụ
Phần đầu -ngực
Phần bụng
1 Định hướng phát hiện mồi 2 mắt kép,2 đôi râu x
2 Giữ và sử lí mồi Chân hàm x
3 Bắt mồi và bò Các chân ngực x
4 Bơi giữ thăng bằng và ôm
trứng
Chân bụng x
5 Lái và giúp tôm nhảy Tấm lái x
? Cho biết tên các phần phụ và chức năng - Đầu ngực:
+ Mắt, râu định hướngà phát hiện
Trang 5? Tôm có những hình thức di chuyển nào
G yêu cầu H động nhẹ vào cơ thể tôm để
xem cách tự vệ của tôm
? Tôm tự vệ bằng cách nào
- Yêu cầu hs nghiên cứu SGK tiếp tục
thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi sau
- Gọi đại diện nhóm báo cáo kết quả
nhóm khác nhận xét bổ sung
? Tôm kiếm ăn vào thời gian nào trong
ngày và thức ăn của tôm là gì
? Vì sao người ta thường dùng thính
thơm để làm mồi nhử tôm
? Quá trình tiêu hoá ở tôm diễn ra ntn
mồi.
+ Chân hàm giữ và sử lý mồi.
+ Chân ngực bò và bắt mồi
- Phần bụng:
+ Chân bụng: để bơi, giữ thăng bằng,
ôm trứng(con cái) + Tấm lái: lái, giúp tôm nhảy
3 Di chuyển
- Tôm di chuyển bằng cách bò, bơi,tiến lùi
- Tôm bật nhảy
II Dinh dưỡng.
- Hs nghiên cứu SGK tiếp tục thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi sau
- Tôm ăn tạp và hoạt động về đêm
- Vì TB khứu giác trên 2 đôi râu của tôm rất phát triển Thính có mùi thơm lan toả đi xa
Trang 6? Tôm tiêu hóa, hô hấp , bài tiết nhờ bộ
phận nào
- Tấm mang luôn nhấp nháy ở trong
khoang mang nên quanh mang rất giàu
ôxi
- Nghiên cứu thông tin SGK
? Quan sát tôm hãy xác định con đực con
cái
? Tôm mẹ ôm trứng có ý nghĩa gì
? Vì sao trong quá trình lớn lên tôm lột
xác nhiều lần
- Tiêu hoá: Thức ăn miệng →hầu
→ Dạ dày (nhờ en zim từ gan tiết ra)
→ hấp thụ ở ruột
- Hô hấp bằng mang.
- Bài tiết qua tuyến bài tiết ở gốc đôi râu thứ 2
III Sinh sản.
- Tôm phân tính Con đực càng to, con cái ôm trứng bảo vệ.
- Bản năng ôm trứng để bảo vệ
- Vì vỏ tôm rất cứngà khả năng đàn hồi kém à để tôm lớn lên phải lột xác nhiều lần; lớp vỏ chưa kịp cứng à cơ thể tôm lớn lên một cách nhanh chóng
c Củng cố –Luyện tập (5’)
- Khoanh tròn vào câu trả lời đúng nhất
Tôm được xếp vào ngành chân khớp vì
a Cơ thể chia làm 2 phần: đầu – ngực , bụng
b Có phần phụ phân đốt khớp động với nhau
Trang 7c Cả a vàb
? Tôm dinh dưỡng và sinh sản bằng cách nào
d Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (1’)
- Học và trả lời câu hỏi SGK
- Xem trước bài mới tìm hiểu cách mổ và quan sát cấu tạo của tôm Chuẩn bị mẫu vật mỗi nhóm chuẩn bị 2 con tôm sống