Mức độ cần đạt: - Hiểu được tấm lòng yêu thương những người nghèo khổ của nhà văn được thể hiện trong truyện.. -Hoạ sĩ nghèo, thuê phòng trọ rẻ nhất, bị bệnh viêm phổi -Vì cô muốn xem ch
Trang 1TUẦN 8 Ngày 08/10/2017
Tiết 29 -30
Văn bản: CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
(O Hen - ri)
I Mức độ cần đạt:
- Hiểu được tấm lòng yêu thương những người nghèo khổ của nhà văn được thể hiện trong truyện
- Thấy được nghệ thuật kể chuyện độc đáo, hấp dẫn của Ô Hen-ri
II Trọng tâm kiến thức kĩ năng:
1.Kiến thức:
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm truyện ngắn hiện đại Mỹ.
- Lòng cảm thông, sự xẽ chia giữa những nghệ sĩ nghèo
- Ý nghĩa của tác phẩm nghệ thuật vì cuộc sống của con người
2 Kĩ năng:
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thực biểu đạt trong tác phẩm tự sự để đọc- hiểu tác
phẩm
- Phát hiện, phân tích đặc điểm nổi bật nghệ thuật kể chuyện của nhà văn
- Cảm nhận được ý nghĩa nhân văn sâu sắc của truyện
3.Thái độ:
Tình cảm yêu thươn con người, quý trọng giá trị nghệ thuật chân chính
4.Tích hợp: Tập làm văn, Tiếng Việt.
5 Các năng lực cần đạt:
- Giao tiếp, phản hồi/lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ/ý tưởng về tình
huống truyện và cách ứng xử của các nhân vật trong truyện
- Suy nghĩ sáng tạo: phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản, ý nghĩa của hình tượng chiếc lá cuối cùng
- Xác định giá trị bản thân sống có tình yêu thương và trách nhiệm với mọi
người xung quanh
III Chuẩn bị:
1.GV:
- Phương pháp: Đàm thoại - giải thích
- Phương tiện: - Giáo án, SGK, SGV, tài liệu tham khảo
2.HS: Bài chuẩn bị, SGK.
IV Các bước lên lớp:
1 Ổn định: (1phút)
2 Kiểm tra: (3-5 phút)
* HĐ1
(?Giới thiệu về tác giả, tác phẩm? - Đọc phần giới thiệu tác giả - Tác giả:
Hen-ri (1862-1910) nhà văn Mỹ chuyên viết về truyện ngắn, truyện của Ông thường nhẹ nhàng nhưng toát lên tinh thần nhân đạo
I/ Đọc- Tìm hiểu chung:
( 20-25phút)
1 Tác giả:
O Hen-ri (1862-1910) nhà văn
Mỹ chuyên viết về truyện ngắn, truyện của Ông thường nhẹ nhàng nhưng toát lên tinh thần nhân đạo
Trang 2-Giáo viên đọc
-Giáo viên hướng dẫn học sinh
xem phần chú thích
(?)Văn bản thuộc phương thức
gì?
(?) Có mấy nhân vật? Có điểm
chung là gì?
*HĐ2:
(?) Giôn đã trải qua 1 cuộc sống
ntn?
(?) Tại sao cô mở to cặp mắt
thẫn thờ, thều thào Kéo nó lên?
(?) Hình dung của em về nhân
vật Giôn xi từ lời nói đến dáng
vẻ?
(?) Tại sao tác giả viết : khi trời
vừa hửng sáng thì Giôn xi , con
người tàn nhẫn lại ra lệnh kéo
mành lên?
(?) Nhưng chiếc lá vẫn còn
đó thái độ, lời nói, tâm trạng
của cô sau đó như thế nào?
(?) Vậy nguyên nhân nào từ ý
nghĩ muốn chết……muốn sống?
(?) Chi tiết này gọi là chi tiết
nghệ thuật gì?
(?) Tìm những chi tiết thể hiện
sự lo lắng của Bơ men khi nghe
Xiu kể về ý nghĩ của Giôn là
gì?
cao cả, tình thương yêu người nghèo khổ, rất cảm động
-Tác phẩm: Đoạn trích nằm ở phần cuối truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng
-Học sinh đọc tiếp
-Tự sự - kết hợp với miêu tả và biểu cảm
-Bác Bơ - men Giôn xi, Xiu -Nghệ sĩ nghèo nước Mỹ
-Hoạ sĩ nghèo, thuê phòng trọ rẻ nhất, bị bệnh viêm phổi
-Vì cô muốn xem chiếc lá cuối cùng đã rụng chưa-> cô sẽ chết -Sức khoẻ yếu ớt, sự sống cạn kiệt, tuyệt vọng
-Vì Giôn xi là người tàn nhẫn, thờ
ơ với chính bản thân mình, với sự sống đang tắt dần trong cơ thể mình nên cô cũng không để ý, không quan tâm đến sự lo lắng, chăm sóc ăn cần của Xiu
- Nhưng qua một buổi sáng và một đêm mưa gió phủ phàng chiếc lá cuối cùng không rụng -khiến Giôn Xi thoát khỏi suy nghỉ
về cái chết
-Cô ngạc nhiên ->ăn cháo gà -> uống chút rượu -> muốn vẽ
-Từ chiếc lá cuối cùng không chịu rụng, từ sự chăm sóc của Xiu
-Đảo ngược
-Họ sợ sệt ngó ra ngoài cửa sổ, nhìn cây thường xuân
- Nhìn nhau chẳng nói năng gì lo lắng khi trên cây thường xuân chỉ
cao cả, tình thương yêu người nghèo khổ, rất cảm động
2.Tác phẩm: Đoạn trích nằm ở
phần cuối truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng
3 Đọc văn bản:
4 Chú thích:
Chú ý 2- 3- 4- 5- 7
II/Đọc - hiểu văn bản:
(43-45phút) 1/Tâm trạng của Giôn Xi:
- Nghèo khổ, ốm đau,
- Chiếc lá cuối cùng rụng -> cô chết
=>Tuyệt vọng, mất hết niềm tin vào cuộc sống
- Chiếc lá hiên ngang bám trụ ->
cô ngạc nhiên -> ăn cháo, uống rượu, muốn vẽ
->Tình huống đảo ngược, bất ngờ
=> Cô đã muốn sống và làm việc
Trang 3(?) Cụ Bơ men vẽ chiếc lá cuối
cùng trong hoàn cảnh nào?
(?) Có ý kiến cho rằng khi họ
nhìn nhau - không nói gì đó là
lúc bác Bơ - Men đã có ý định
vẽ chiếc lá cuối cùng để cứu
Giôn Xi theo ý kiến của em như
thế nào ? Chứng minh?
(?) Tại sao tác giả không trực
tiếp tả cảnh cụ Bơ men vẽ tranh
trong đêm gió rét, cảnh cụ vào
viện rồi qua đời ở đó?
(?) Qua các yếu tố trên em hãy
kết luận tại sao bức tranh vẽ ấy
là một kiệt tác ?
(?) Từ đó em hiểu gì về được
tấm lòng của cụ Bơ - Men?
(?) Em hãy tìm thêm một chi
tiết đảo ngược nữa trong truyện?
(?) Tại sao khi nghe Xiu kể về
cái chết của Bơ Men thì
chuyện chấm dứt?
*HĐ3:
(?) Phân tích nghệ thuật đặc sắc
đảo ngược tình huống của
truyện ?
-Thú vị là ở chỗ 2 sự bất ngờ
và đảo ngược đều gắn liền với
bệnh sưng phổi và h/ảnh chiếc
lá cuối cùng Bệnh sưng phổi
không quật ngã được Giôn xi
nhưng lại làm cụ Bơ men phải
còn hai lá
- Vẽ chiếc lá trong mưa tuyết -Học sinh nêu ý kiến của mình
-Cụ lẳng lặng vẽ bức tranh trong gió tuyết chỉ nhằm mục đích duy nhất là cứu Giôn xi,trả lại niềm tin cuộc sống cho cô chứ không nghĩ mình đang làm kiệt tác cho
cả đời -> không báo cho ai => bản chất tốt đẹp của cụ là thế
Kiệt tác vì vẽ giống như thật -đánh lừa được mắt thường
-Vẽ với tất cả tấm lòng nhiệt tình của mình
-Vẽ để cứu sống một con người
Cái giá của nó quá đắt, nó cứu 1 người nhưng lại cướp đi chính người đã sinh ra nó, nó được vẽ bằng cả tình thương yêu, đức hi sinh thầm lặng, cao quí của cụ Bơ men
-Tấm lòng nhân đạo cao cả
-Cụ Bơ Men sống khoẻ mạnh
chết -Hấp dẫn lôi cuốn người đọc đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác -Để người đọc tự suy nghĩ về hành động của Giôn Xi
-Lần 1: Ai cũng tưởng Giôn xi
chết nhưng chiếc lá không rụng
Giôn xi không chết
-Lần 2: Cụ Bơ men khoẻ mạnh
bỗng cảm lạnh, sưng phổi chết sau khi hoàn thành chiếc lá
2/Kiệt tác của Bác Bơ-men:
Vẽ chiếc lá trong mưa tuyết
->sưng phổi -> chết
- vẽ như thật -vẽ bằng tấm lòng Kiệt tác mình
- cứu sống con người
=>Tấm lòng cao thượng, yêu thương con người sâu nặng
III.Tổng kết :(3-5phú) 1.Nghệ thuật:
-Kết cấu đảo ngược tình huống
2 lần
-Kết thúc truyện bất ngờ
Trang 4lìa cõi thế Chiếc lá cũng có 2
mặt: cứu người >< hại người
(?) Bức tranh của hoạ sĩ Bơ-men
không phải là thần dược nó là
tác phẩm nghệ thuật được tạo
nên từ tình yêu thương con
người Từ đó em hiểu thêm được ý
nghĩa nào của truyện Chiếc lá
cuối cùng?
*HĐ4:
-GV hướng dẫn HS làm luyện
tập
- Nghệ thuật chân chính được tạo
ra từ tình yêu thương con người
-Nghệ thuật chân chính là nghệ thuật vì con người
-Học sinh đọc phần ghi nhớ
-HS hoạt động độc lập
2.Nội dung:
-Ca ngợi nghệ thuật chân chính -Tình yêu thương cao cả giữa con người với con người
IV Luyện tập:(3-5phút)
-Qua đoạn trích em thích nhất chi tiết nào ? Tại sao?
Hoạt động 5:
4.Hướng dẫn tự học:: (1-2p)
- Đọc lại truyện – xem lại phần giảng
- Xem trước bài : “Chương trình địa phương (phần Tiếng việt)”
Trang 5Tiết 31 CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG
(Phần Tiếng Việt)
I Mức độ cần đạt:
- Hệ thống hóa từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt, thân thích được dùng trong giao tiếp ở địa phương
II Trọng tâm kiến thức kĩ năng:
1 Kiến thức:
- Các từ ngữ địa phương chỉ quan hệ ruột thịt, thân thích.
2 Kĩ năng:
- Sử dụng từ ngữ địa phương chỉ quan hệ ruột thịt, thân thích.
3.Thái độ: Tôn trọng và phát huy ngôn ngữ địa phương.
4.Tích hợp: Các văn bnar có sử dụng từ ngữ địa phương( thơ Tố Hữu,Lâm Thị Mỹ Dạ…)
5Các năng lực cần đạt :Sưu tầm, thống kê,hợp tác, vẽ sơ đồ
III Chuẩn bị:
1.GV:
- Phương pháp: Đàm thoại - giải thích
- Phương tiện: - Giáo án, SGK, SGV, tài liệu tham khảo
2.HS: Bài chuẩn bị, SGK.
IV Các bước lên lớp:
1 Ổn định: (1phút)
2 Kiểm tra: (3-5 phút)
3.Bài mới:
HĐ1: (19-20’)
(?) Tìm các từ ngữ chỉ quan hệ
ruột thịt, thân thích được dùng
ở địa phương em có nghĩa
tương đương với các từ ngữ
toàn dân ?
-Hs nhắc lại kiến thức từ địa
phương ,toàn dân
*Lưu ý:
-Phương ngữ Sài Gòn từ những
năm đầu thế kỉ XX cònmang
ngôn ngữ bình dân, mộc mạc,
mang dáng dấp của phương
ngữ Nam bộ .nhưng hiện nay
những yếu tố phương ngữ này
chỉ còn xuất hiện trong văn bản
như là những yếu tố cổ
VD:
+ Mãn : hết
+Gây chuyện: bắt chuyện
+ Sập: đóng
+Lìa : rời, bỏ
1.cha 2.mẹ 3.ông nội 4.bà nội 5.ông ngoại 6.bà ngoại 7.bác-anh trai của cha 8.bác-vợ anh trai của cha 9.chú-em trai của cha 10.thím-vợ của chú 11.bác-chị gái của cha 12.bác-chồng chị gái của cha 13.cô-em gái của cha
14.chú-chồng em gái của cha 15.bác-anh trai của mẹ 16.bác-vợ anh trai của mẹ 17.cậu-em trai của mẹ 18mợ -vợ em trai của mẹ 19.bác-chị gái của mẹ 20.bác-chồng chị gái của mẹ 21.dì-em gái của mẹ
22.chú-chồng em gái của mẹ
-ba -mạ ,me
- o -dượng -o -dượng
Trang 6-Phương ngữ Sài Gòn trong
giao tiếp vẫn sử dụng những
tình thái từ : nghen, há, hén,
chớ, bộ
Hoặc một số phụ từ: hôn, hông,
không (dùng trong nghi vấn )
-Hôn, hông, không -dùng trong
câu phủ định
-Phương ngữ Sài Gòn vẫn tiếp
nhận những yếu tố tình thái của
phương ngữ Bắc bộ : à, ư, nhỉ,
nhé hoặc trong văn bản thì phụ
từ không lại được dùng cho cả
câu nghi vấn và câu phủ định
-Một số bài luyện tập :
23.anh trai 24.chị dâu-vợ anh trai 25.em trai
26.em dâu-vợ em trai 27.chị gái
28.anh rể-chồng chị gái 29.em gái
30.em rể-chồng em gái 31.con
32.con dâu-vợ của con trai 33.con rể-chồng con gái 34.cháu-con của con
-dì -dượng
-dượng
HĐ2: (19-20’)
*Một số câu thơ ca có sử dụng từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt, thân thích ở địa phương em :
-“Con du đi ra mụ gia đi vào”
-“Chị em du như lu nước lã”
-“Chị em gái như trái bù non”
*Bài tập nâng cao: Tìm một số từ ngữ địa phương nơi mình ở hoặc mình biết để mở rộng và củng
cố tầm hiểu biết của mình theo các yêu cầu sau:
-Tìm các từ ngữ địa phương chỉ các loài cây cối
- // chỉ các loài bánh
- // chỉ các loài gia cầm, gia súc
Gợi ý: Tìm theo từng chủ đề ,khi tìm hs cần đi theo 2 hướng :
+Tìm các từ ngữ địa phương không có từ ngữ toàn dân tương ứng
+Tìm từ ngữ địa phương có từ ngữ toàn dân tương ứng
Hoạt động 3:
4.Hướng dẫn tự học:: (1-2p)
-Tiết sau học : “ Lập dàn ý cho bài văn tự sự kết hợp miêu tả - biểu cảm”
Trang 7Tiết 32 LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN TỰ SỰ KẾT HỢP
MIÊU TẢ - BIỂU CẢM
I Mức độ cần đạt:
- Biết lập bố cục và cách thức xây dựng dàn bài cho bài văn tự sự có yêu tố miêu tả và biểu cảm
II Trọng tâm kiến thức kĩ năng:
1 Kiến thức:
- Cách lập dàn ý cho văn bản tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm.
2 Kĩ năng:
- Xây dựng bố cục, sắp xếp các ý cho bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm;
- Viết một bài văn tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm có độ dài khoảng 450 chữ
3.Thái độ:
- Giáo dục HS có ý thức xây dựng dàn ý trước khi bước vào viết bài
4.Tích hơp: Các bài văn tự sự, miêu tả, biểu cảm.
5.Các năng lực cần đạt; Dựng đoạn, viết đoạn, lập dàn bài theo nhóm, trình bày trước tập thể III Chuẩn bị:
1.GV:
- Phương pháp: Đàm thoại - giải thích
- Phương tiện: - Giáo án, SGK, SGV, tài liệu chuẩn KTKN
2.HS: Bài chuẩn bị, SGK.
IV Các bước lên lớp:
1 Ổn định: (1phút)
2 Kiểm tra: (3-5 phút)
3.Bài mới:
*HĐ1
(?) Bài văn trên chia làm mấy
phần? Chỉ ra và nêu nội dung
khái quát của mỗi phần?
(?) Truyện kể về việc gì? Ai là
người kể chuyện? Ở ngôi thứ
mấy?
(?) Câu chuyện xảy ra ở đâu?
Vào lúc nào? Trong hoàn cảnh
-Đọc văn bản Món quà sinh nhật
-3 phần
+MB: Từ đầu… bày la liệt trên
bànKể và tả quang cảnh buổi sinh nhật
+TB:”Vui thì vui gật đầu
không nói”Kể về món quà sinh nhật độc đáo của người bạn
+KB:phần còn lạiCảm nghĩ
của người bạn về món quà sinh nhật
-Diễn biến của buổi sinh nhật
Trang là người kể chuyện, ở ngôi thứ nhất
-Vào buổi sáng sinh nhật, ở nhà Trang ,lúc các bạn đến
I.Dàn ý của bài văn tự sự: (19-20 phút)
Trang 8nào?
(?) Chuyện xảy ra với ai? Có
những nhân vật nào?
(?) Ai là nhân vật chính? Tính
cách của mỗi nhân vật ra sao?
(?) Điều gì đã tạo nên sự bất ngờ
trong truyện ?
(?) Tác giả đã kể lại truyện theo
thứ tự nào?
(?) Các yếu tố miêu tả biểu cảm
được kết hợp và thể hiện ở
những chỗ nào trong truyện?
(?) Nêu tác dụng của những yếu
tố này?
(?) Từ phân tích ví dụ, rút ra
nhận xét về bố cục và dàn ý của
bài văn tự sự kết hợp yếu tố
miêu tả, biểu cảm?
-Chốt lại
*HĐ2
(?) Lập dàn ý cơ bản từ văn bản
Cô bé bán diêm Giới thiệu ai?
Trong hoàn cảnh nào?
(?) Nêu các sự việc chính theo
trật tự thời gian ?
chúc mừng -Trang còn có Thanh, Trinh và các bạn khác
-Tranghồn nhiên, vui mừng, sốt ruột
Trinhkín đáo, đằm thắm, chân thành
Thanh hồn nhiên, nhanh nhẹn, tinh ý
-Đó là tình huống truyện: tâm trạng chờ đợi ,có ý chê trách của Trang suýt trách nhầm người bạn có tấm lòng thơm thảo
-Theo trình tự thời gian nhưng trong khi kể có dùng hồi ức, ngược thời gian nhớ về việc đã diễn ra Lâu lắm từ mấy tháng trước
-Tự rút ra
-Sinh động, cụ thể
* Có 3 phần:
- Mở bài: giới thiệu sự việc, tình huống xảy ra câu chuyện -Thân bài:
+ Kể lại diễn biến câu chuyện theo một trình tự nhất định +Trong khi kể, kết hợp với miêu tả, biểu cảm
- Kết bài: thường nêu kết cục
và cảm nghĩ của người trong cuộc
-Giới thiệu quang cảnh đêm giao thừa và gia cảnh của cô bé bán diêm
-Không bán được diêm, không dám về nhà -> sợ bố mắng -Tìm 1 góc tường tránh rét ->
* Có 3 phần:
- Mở bài: giới thiệu sự việc, tình huống xảy ra câu chuyện -Thân bài:
+ Kể lại diễn biến câu chuyện theo một trình tự nhất định +Trong khi kể, kết hợp với miêu tả, biểu cảm
- Kết bài: thường nêu kết cục
và cảm nghĩ của người trong cuộc
II Luyện tập: (19-20 phút) Bài tập 1.
1.MB: giới thiệu quang cảnh
đêm giao thừa và gia cảnh của
cô bé bán diêm
2.TB:
-Không bán được diêm, không dám về nhà -> sợ bố mắng -Tìm 1 góc tường tránh rét ->
Trang 9(?)Chỉ ra các yếu tố miêu tả,
biểu cảm được sử dụng?
(?) Kết cục số phận nhân vật và
cảm nghĩ người kể?
-GV nhận xét bổ sung
bị lạnh cóng , quẹt diêm để sưởi ấm cho mình
-Mỗi lần quẹt diêm là hiện lên
1 viễn cảnh đẹp đẽ : lò sưởi, bữa ăn thịnh soạn, cây thông noen ,thấy bà mỉm cười
*Đan xen trong quá trình kể chuyện ,đặc biệt sau mỗi lần
cô bé quẹt diêm thì cảnh mộng tưởng được miêu tả sinh động + suy nghĩ, tâm trạng nhân vật
- Học sinh trả lời bài tập 1 đã soạn ở nhà (10’)
- HS làm nhóm -trình bày rút
bị lạnh cóng , quẹt diêm để sưởi ấm cho mình
-Mỗi lần quẹt diêm là hiện lên
1 viễn cảnh đẹp đẽ : lò sưởi, bữa ăn thịnh soạn, cây thông noen ,thấy bà mỉm cười
*Đan xen trong quá trình kể chuyện ,đặc biệt sau mỗi lần
cô bé quẹt diêm thì cảnh mộng tưởng được miêu tả sinh động + suy nghĩ, tâm trạng nhân vật
3.KB:
-Em bé đã chết trong đêm giao thừa
-Mọi người không biết được những điều kì diệu em đã trông thấy
Bài tập2.Lập dàn bài cho đề
văn: Hãy kể về một kỉ niệm với người bạn tuổi thơ khiến
em xúc động và nhớ mãi
*MB:
-Giới thiệu người bạn của mình là ai?
-Kỉ niệm khiến mình xúc động
là kỉ niệm gì? (nêu 1 cách khái quát)
*TB: tập trung kể về kỉ niệm
xúc động ấy -Nó xảy ra ở đâu? Lúc nào? (thời gian, hoàn cảnh .) với ai? (nhân vật )
-Chuyện xảy ra ntn? Mở đầu? Diễn biến ? kết quả ?
-Điều gì khiến em xúc động ? Xúc động ntn? (miêu tả biểu hiện sự xúc động ấy )
*KB: em có suy nghĩ gì về kỉ
niệm đó?
Hoạt động 3:
4.Hướng dẫn tự học:: (1-2p)
-Tiết sau học : “ Hai cây phong ”