Bài giảng Ngữ văn 10 tuần 8: Tam đại con gà

a/ Đối tượng gây cười trong truyện: + Là một anh học trò dốt nhưng lại sĩ diện hão.. 1/ Nội dung truyện cười : c/ Bản chất và ý nghĩa của cái cười: + Truyện phê phán một bộ phận trong nộ

1 Tam đại con gà.

2 Nhưng nó phải bằng hai mày.

(truy n c i) ện cười) ười)

(truy n c i) ện cười) ười)

Bài giảng Ngữ văn 10

A.Tam đại con gà.

GIỚI THIỆU

 Trong chế độ phong kiến sự công bằng lẽ phải trái không có nghĩa lý gì ở chốn công đường và trong cuộc sống không vươn

lên để đẩy lùi cái dốt là đáng phê bình

Song càng đáng chê trách hơn là những

kẻ giấu dốt và hay khoe khoang, liều lĩnh

Ta cùng tìm hiểu hai truyện cười để thấy

rõ điều đó

I.TÌM HiỂU CHUNG

Tiểu dẫn

-Nội dung : Phân loại truyện cười thành hai loại:

+ Truyện khôi hài:

Nhằm mục đích giải trí, mua vui,

II.TÌM HiỂU VĂN BẢN

A TAM ĐẠI CON GÀ

a/ Đối tượng gây cười trong truyện:

+ Là một anh học trò dốt nhưng lại sĩ diện hão.

b/ Mâu thuẫn gây cười:

+ Đối tượng gây cười vì dốt lại còn sĩ diện hão

Ngoan cố dấu dốt đến phút cuối cùng

1/ Nội dung truyện cười :

c/ Bản chất và ý nghĩa của cái cười:

+ Truyện phê phán một bộ phận trong nội bộ nhân dân với tật xấu : đã dốt lại dấu dốt và tự cho mình giỏi, rút cuộc, cái dốt vẫn

lộ ra, hơn nữa anh ta lại mang cái dốt dạy trẻ làm ảnh hưởng

đến tương lai của đất nước.

+ Truyện chỉ dừng lại ở mức độ phê phán , nên tiếng cười

mang tính chất sảng khoái.

2/ Nghệ thuật gây cười

a/ Nghê thuật gây cười:

- Mâu thuẫn tạo ra tiếng cười

Thầy đồ dốt >< hay khoe khoang giấu dốt, sĩ diện hão

- Cái cười bật ra nhiều lần Mỗi lần ta đều nhận ra tính láu

cá, vụng chèo khéo chống của anh học trò dám liều lĩnh làm thầy đồ dạy trẻ.

b/ Cách thể hiện cái cười:

Kê (con gà)

Lần thứ nhất

- Gặp chữ “kê” là gà thầy không biết chữ gì,

bị học trò hỏi dồn, thầy cuống nói liều “dủ

* Lần thứ hai :

- Thầy sợ hai người ta biết thì cười, cho nên bảo học trò đọc khẽ ta cười vì sự giấu dốt rất thận trọng của thầy, cười vì thói sĩ diện hão của kẻ dốt nát

- Thầy liều lĩnh bao nhiêu khi dạy trẻ thì lại

thận trọng bấy nhiêu trong việc giấu dốt => đáng chê trách

* Lần thứ ba :

- Ta cười khi thầy tìm đến thổ công

( không tìm sách, tìm người để hỏi )

- Thổ công xuất hiện càng làm cho ý nghĩa

phê phán thêm sinh động, sâu sắc Thầy

dốt thổ công cũng dốt luôn

(Thầy xin ba đài âm dương được cả ba) 

Cái dốt dạy cái dốt  thầy tin chắc nên đắc

ý lắm, quát trẻ đọc thật to (dủ dỉ là con dù dì) => cái dốt được khuếch đại nhân lên

bằng âm thanh

* Lần thứ tư

Ta cười khi thầy bộc lộ đến tận cùng sự thảm hại của thói giấu dốt Đó cuộc chạm trán với chủ nhà, cái dốt bị lật tẩy ( Kê là gà sao dạy

các cháu là dù dì? )

- Thầy vẫn cố chống đỡ bằng cách láu cá vặt

“vụng chèo khéo chống” => vẫn biết “kê là

gà” nhưng thầy muốn dạy cho trẻ biết đến

“Tam đại con gà” tiếng cười bật ra 1 cách bất ngờ => yếu tố bất ngờ nhất của truyện

+ Cái cười được

thể hiện qua

nhiều lần :

Lần thứ nhất Thầy không nhận ra mặt chữ, trò hỏi gấp

Nên nói liều?Dủ dỉ là con dù dì?

Lần thứ hai

Sợ sai nên thầy bảo trò đọc khẽ (đã dốt thầy lại còn sĩ diện hão)

Lần thứ ba Thầy không chắc nên cầu cứu thổ công Khi được ba đài âm dương thầy cho trò

đọc to ?Dủ dỉ là con dù dì?

Lần thứ tư:

Khi chạm chán với chủ nhà,

cá dốt bị lộ tẩy

Ý nghĩa

Sau khi học xong truyện dân gian này

Ta thấy được điều gì ?

Sau khi học xong truyện dân gian này ta hiểu được mâu thuẫn trái tự nhiên trong cách ứng phó của

nhân vật thầy đồ trong truyện.

Thấy được cái hay của nghệ thuật tự sự

“ Nhân vật tự bộc lộ” (Cái dốt không thể che đậy sớm muộn nó sẽ hiện nguyên hình)

Tiếng cười không chỉ mua vui mà phê phán thói

giấu dốt của thầy đồ khi xưa Bên cạnh đó còn

nhắc nhở, cảnh tỉnh những kẻ hôm nay cũng mắc bệnh ấy

GHI NHỚ

B.NHƯNG NÓ PHẢI BẰNG

HAI MÀY

1/ Nội dung truyện cười

Nguyên nhân cái cười:

- Nguyên nhân tiếng cười là do mâu thuẫn của sự việc : thầy lý nổi tiếng xử kiện giỏi

>< bản chất bên trong ( chuyên nhận tiền đút lót )

Biện pháp để gây cười:

- Dùng tiếng cười và cử chỉ của nhân vật để làm tiếng cười bật ra

 + Khi bị lôi ra đánh đòn : “Cải vội xòe năm ngón tay Khẽ bẩm lẽ phải thuộc về con

cơ mà”

 + Cử chỉ lời nói của Cải nhắc thầy lý món tiền mà anh ta đã lót trước cho thầy lý

 + Thầy lý cũng có hành động lời nói tương ứng “thầy xòe năm ngón tay trái úp lên

năm ngón tay mặt ” và nói “Mày phải

nhưng nó lại phải bằng hai mày”

Ý nghĩa tiếng cười ở chi tiết cuối

truyện.

 Cử chỉ và lời nói lập lờ của thầy lý đã làm bật ra tiếng cười => cái phải đã bị cái khác lớn hơn ( tiền ) che lấp mất rồi => sự công bằng, lẽ phải không có nghĩa lý gì ở chốn công đường khi thầy lý xử kiện Lẽ phải ở đây thuộc về kẻ nhiều tiền!!!

GHI NHỚ

Những nét đặc sắc của truyện

cười dân gian

man làm nhạt đi tiếng cười Truyện phải gói kín

mở nhanh mới tạo sự bất ngờ.

cười Tiếng cười rộ lên ở cuối truyện.

của tiếng cười.

là ngôn ngữ và cử chỉ của nhân vật ở cuối

truyện

CẢM ƠN CÁC BẠN ĐÃ

LẮNG NGHE