Chuyên đề quản lý thu bảo hiểm xã hội

Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý đối tượng tham gia Bảo hiểm xã hội trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang 26 3.1.1.. Một số khuyến nghị lên các cơ quan chức năng nhằm hoàn thiện

MỤC LỤC

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 2

DANH MỤC BẢNG BIỂU 2

LỜI NÓI ĐẦU 3

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI 4

1.1 Một số khái niệm.4 1.1.1 Khái niệm bảo hiểm xã hội 4

1.1.2 Khái niệm thu bảo hiểm xã hội 4

1.1.3 Khái niệm quản lý thu bảo hiểm xã hội 4

1.2 Vai trò quản lý thu bảo hiểm xã hội 5 1.2.1 Nắm chắc được nguồn thu BHXH 5

1.2.2 Tăng thu, bảo đảm cân đối quỹ BHXH 5

1.2.3 Bảo đảm quyền lợi người tham gia BHXH: 6

1.2.4 Tham gia vào thị trường tài chính, đầu tư phát triển 6

1.3 Một số nhân tố ảnh hưởng đến công tác thu BHXH 6 1.3.1 Sự phát triển kinh tế xã hội 6

1.3.2 Sự ảnh hưởng của các chính sách pháp luật: 7

1.3.3 Nhận thức của người tham gia 7

1.3.4 Công tác thông tin tuyên truyền về chế độ, chính sách Bảo hiểm xã hội 8

1.3.5 Công tác tổ chức thực hiện Bảo hiểm xã hội 8

1.3.6 Nhân khẩu học 9

1.3.7 Trình độ đội ngũ cán bộ bảo hiểm xã hội 9

1.4 Nội dung quản lý thu. 9 1.4.1 Quản lý đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội 9

1.4.2 Quản lý tiền lương - tiền công làm căn cứ đóng BHXH 10

1.4.3 Phương thức đóng và mức đóng BHXH bắt buộc: 11

1.4.4 Tổ chức thu BHXH: 11

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU Ở BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH TUYÊN QUANG 12

2.1 Giới thiệu chung về tỉnh Tuyên Quang và cơ quan bảo hiểm xã hội. 12 2.1.1 Giới thiệu chung về tỉnh Tuyên Quang 12

2.1.2 Bảo hiểm xã hội tỉnh Tuyên Quang 13

2.1.3 Chức năng nhiệm vụ và hệ thống tổ chức bộ máy của BHXH tỉnh Tuyên Quang 13

2.2 Tình hình thực hiện quản lý thu bảo hiểm xã hội. 15 2.2.1.Công tác quản lý đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội 15

2.2.2 Quản lý tiền lương làm căn cứ đóng và mức đóng Bảo hiểm xã hội 19

2.2.3 Phương thức đóng và mức đóng BHXH: 21

2.2.4 Kết quả thực hiện công tác thu BHXH bắt buộc tại đơn vị: 22

2.3 Một số đánh giá về công tác quản lý thu Bảo hiểm xã hội trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang 22 2.3.1 Kết quả đạt được 22

2.3.2 Những hạn chế còn tồn tại 23

2.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế 24

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH TUYÊN QUANG 26

3.1 Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý đối tượng tham gia Bảo hiểm xã hội trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang 26 3.1.1 Tăng cường công tác thông tin tuyên truyền chính sách Bảo hiểm xã hội 26

3.1.2 Hoàn thiện cơ cấu bộ máy và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ 28 3.1.3 Tăng cường rà soát việc thực hiện nghĩa vụ tham gia Bảo hiểm xã hội của người lao động và người sử dụng lao động 30

3.2 Một số khuyến nghị lên các cơ quan chức năng nhằm hoàn thiện công tác quản lý đối tượng tham gia Bảo hiểm xã hội trên địa bàn tỉnh 32

KẾT LUẬN 33

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

- Bảo hiểm xã hội: BHXH

- Bảo hiểm xã hội bắt buộc: BHXHBB

- Bảo hiểm y tế: BHYT

- Doanh nghiệp nhà nước: DNNN

- Doanh nghiệp ngoài quốc doanh: DN ngoài QD

- Doanh nghiệp vốn đầu tư nước ngoài: DN vốn ĐTNN

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1: Số đơn vị sử dụng lao động tham gia BHXHBB trên địa

bàn tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2008 – 2010

16

Bảng 2.2: Số lao động tham gia BHXHBB trên địa bàn tỉnh Tuyên

Quang giai đoạn 2008 – 2011

18

Bảng 2.3 Mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXHBB trên địa bàn

tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2008 – 2010

LỜI NÓI ĐẦU

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa có sự quản lý của nhà nước, thì BHXH ngày một phát triển và trưởng thànhnhanh chóng BHXH là một trong những bộ phận cấu thành và đóng vai trò quantrọng trong các chính sách xã hội Nó là một bộ phận không thể thiếu và có tính ổnđịnh trong hệ thống an sinh xã hội Mục tiêu của BHXH là nhằm thỏa mãn nhữngnhu cầu thiết yếu của người lao động và gia đình họ trong trường hợp bị giảm hoặcmất thu nhập

Nhưng trong thực tế, tại nước ta việc thu BHXH từ số lượng lao động tham

gia vào BHXH còn rất hạn chế Nên em đã lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Thực

trạng quản lý thu bảo hiểm xã hội tại bảo hiểm xã hội tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2008 - 2011” Bài báo cáo này được thực hiện với mục đích nêu lên sự cần

thiết của công tác quản lý thu BHXH tại tỉnh Tuyên Quang, những kết quả đạtđược và những tồn tại cần giải quyết để từ đó có nhưng giải pháp nhằm thực hiệntốt công tác quản lý thu BHXH và công tác triển khai mở rộng đối tượng tham giatại tỉnh Tuyên Quang Kết cấu bài báo cáo ngoài lời nói đầu và kết luận gồm 3Chương:

Chương 1: Những vấn đề chung về quản lý thu bảo hiểm xã hội.

Chương 2: Thực trạng quản lý thu bảo hiểm xã hội tỉnh Tuyên Quang

Chương 3: Giải pháp và khuyến nghị nhằm hoàn thiện công tác thu bảo hiểm

xã hội tỉnh tuyên quang

Trong quá trình hoàn thành báo cáo, do thời gian và nhận thức còn nhiều hạnchế nên không thể tránh khỏi những thiếu sót Em rất mong được sự chỉ bảo thêmcủa các thầy cô giáo Qua đây em xin gửi lời cảm ơn tới giảng viên Th.S Phạm ĐỗDũng đã giúp em hoàn thành bài báo cáo này./

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ THU BẢO

HIỂM XÃ HỘI.

1.1 Một số khái niệm.

1.1.1 Khái niệm bảo hiểm xã hội.

Bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm sự thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhậpcho người lao động khi họ bị mất hoặc giảm khoản thu nhập từ nghề nghiệp do bịmất hoặc giảm khả năng lao động hoặc mất việc làm, thông qua việc hình thành sửdụng một quỹ tài chính do sự đóng góp của các bên tham gia BHXH, nhằm gópphần bảo đảm an toàn đời sống của người lao động và gia đình họ, đồng thời gópphần bảo đảm an toàn xã hội

1.1.2 Khái niệm thu bảo hiểm xã hội.

Thu bảo hiểm xã hội là việc Nhà nước dùng quyền lực của mình bắt buộccác đối tượng tham gia phải đóng BHXH theo mức phí quy định Trên cơ sở đóhình thành, tạo lập một quỹ tiền tệ tập trung nhằm mục đích bảo đảm cho việc chitrả các chế độ bảo hiểm xã hội và hoạt động của tổ chức sự nghiệp bảo hiểm xãhội

1.1.3 Khái niệm quản lý thu bảo hiểm xã hội.

Quản lý thu BHXH là hoạt động có tổ chức dựa trên cơ sở hệ thống phápluật của nhà nước sử dụng biện pháp hành chính tổ chức kinh tế quản lý hoạt động

thu nộp BHXH, xác định việc thực hiện nghĩa vụ của NLĐ tham gia BHXH vàđồng thời việc xác nhận đó là căn cứ để thực hiện chính sách, chế độ BHXH, đảmbảo quyền lợi đối với đối tượng tham gia BHXH đúng, đủ, kịp thời đáp ứng mọiyêu cầu, quy định của pháp luật.

1.2 Vai trò quản lý thu bảo hiểm xã hội.

1.2.1 Nắm chắc được nguồn thu BHXH

Nguồn thu của quỹ BHXH bao gồm: nguồn đóng BHXH của người tham gia

và chủ sử dụng lao động, tiền sinh lời từ hoạt động đầu tư tăng trưởng quỹ, nguồn

hỗ trợ của Nhà nước, các nguồn khác như: viện trợ, quà biếu, quà tặng… của các

tổ chức trong và ngoài nước

Để nắm chắc được các nguồn thu trên phải tăng cường công tác quản lý chặtchẽ các nguồn thu Đối với từng nguồn khác nhau phải có phương pháp quản lýthích hợp

1.2.2 Tăng thu, bảo đảm cân đối quỹ BHXH

Thu BHXH có vai trò rất lớn trong việc cân đối quỹ Hơn thế nữa thu BHXHquyết định đến sự tồn tại và phát triển của hệ thống BHXH Để tăng thu có một sốbiện pháp chính sau:

+ Tăng số người tham gia đóng BHXH Đây là biện pháp có tính chất quyếtđịnh Trong điều kiện kinh tế nước ta chưa phát triển, chúng ta chưa thể tăng nhanhmức đóng BHXH, mà phải tăng từ từ Từ thực tế đó việc tăng số người tham giađóng BHXH có ý nghĩa thực tế và có tính quyết định trong việc cân đối quỹBHXH

+ Thu đúng đối tượng, thu đủ số lượng và đảm bảo đúng thời gian quy định.Nội dung này chỉ có thể đạt được trên cơ sở tăng cường các biện pháp quản

lý hành chính, tổ chức thu khoa học kết hợp với các biện pháp kinh tế

Thu đúng đối tượng là phải căn cứ vào những quy định về đối tượng thamgia BHXH trong văn bản pháp luật về BHXH

Thu đủ số lượng và đúng hạn quy định cũng phụ thuộc vào công tác quản lýthu BHXH Trên thực tế có rất nhiều đơn vị nộp BHXH không đủ theo số lượngquy định Tình trạng trốn đóng BHXH hiện còn xảy ra ở rất nhiều đơn vị Vì vậy

phải bằng phương pháp quản lý thu khoa học, kết hợp với các biện pháp hànhchính, kinh tế cứng rắn đối với các hành vi vi phạm pháp luật về đóng BHXH Cónhư vậy công tác quản lý thu mới đem lại hiệu quả.

1.2.3 Bảo đảm quyền lợi người tham gia BHXH:

Thứ nhất, bảo vệ quyền lợi của người tham gia BHXH Đây là quyền lợichính đáng và hợp pháp của người lao động Nhưng nếu người tham gia khôngthực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng góp BHXH thì trước hết bản thân người tham giakhông đủ điều kiện quy định của pháp luật để hưởng các quyền lợi theo quy định,mặt khác không có nguồn thu để bảo đảm chi trả các chế độ cho người tham giakhi các sự kiện bảo hiểm xảy ra, bởi lẽ chính sách BHXH trong cơ chế thị trườngđược xây dựng trên nguyên tắc “có đóng có hưởng” Nếu tăng cường công tácquản lý thu, phát hiện các trường hợp trốn đóng, đóng thiếu và có biện pháp xử lýđúng đắn là cơ sở tiền đề để đảm bảo quyền lợi người tham gia

Thứ hai, khi quỹ BHXH được cân đối, điều đó có nghĩa là quỹ luôn luôn có

đủ nguồn lực để chi trả các chế độ cho người tham gia Khi người tham gia BHXHgặp rủi ro theo quy định của pháp luật thì bản thân và gia đình họ được tổ chức bảohiểm xã hội chi trả trợ cấp đầy đủ, kịp thời

1.2.4 Tham gia vào thị trường tài chính, đầu tư phát triển

Ở tầm vĩ mô, vai trò quản lý thu còn được thể hiện, khi số thu lớn hơn sốchi, quỹ BHXH được chính phủ cho phép thực hiện các biện pháp đầu tư tăngtrưởng, cung ứng lượng tiền tạm thời nhàn rỗi trên thị trường tài chính, để đầu tư

và phát triển kinh tế, xã hội của đất nước, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội

1.3 Một số nhân tố ảnh hưởng đến công tác thu BHXH

1.3.1 Sự phát triển kinh tế xã hội.

Cùng với sự phát triển của kinh tế xã hội đời sống của con gn]ời được cảthiện Những lao động ở ngoài khu vực nhà nước có điều kiện tiếp xúc với nhữngchính sách BHXH hiểu được quyền và nghĩa vụ tham gia của mình dẫn đến việc

gia bảo hiểm sẽ đông hơn, nguồn thu sẽ lớn hơn Ngoài ra kinh tế phát triển cũng làcho mức lương của lao động cao hơn mức đóng bảo hiểm sẽ cao hơn.

1.3.2 Sự ảnh hưởng của các chính sách pháp luật:

- Chính sách tiền lương: giữa chính sách tiền lương và chính sách BHXH nóichung và công tác thu BHXH nói riêng có mối quan hệ rất chặt chẽ với nhau

Chính sách tiền lương là tiền đề và cơ sở cho việc thực hiện chính sáchBHXH, bởi vì cơ sở để tính toán mức đóng và hưởng BHXH của chúng ta hiện nay

là phụ thuộc vào tiền lương tối thiểu do Nhà nước quy định Như vậy khi Nhà nướcnâng lương tối thiểu, điều đó đồng nghĩa với việc tăng mức đóng BHXH và đươngnhiên số thu BHXH cũng tăng lên

- Thêm vào đó đối với các lao động đóng BHXH theo thang bảng lương Nhànước quy định, mức đóng còn phụ thuộc vào hệ số lương, vì thế khi Nhà nước điềuchỉnh lại thang bảng lương thì mức đóng BHXH cũng tăng lên Nguồn lực laođộng Người lao động là đối tượng tham gia BHXH, đang trong độ tuổi lao động,trực tiếp tạo ra của cải cho xã hội

- Chính sách về BHXH: việc quy định tăng mức đóng làm cho mức đóngtăng lên cơ quan bảo hiểm xã hội phải điều chỉnh mức đóng hiện tại của người laođộng

- Các chính sách pháp luật khác

1.3.3 Nhận thức của người tham gia

Nhận thức của người tham gia tốt là nhân tố thiết yếu để công tác quản lýđối tượng tham gia BHXH đạt kết quả cao Chính sách ra đời chỉ là sự hướng dẫnchung nhất, nhưng để chính sách đi vào thực tế, nhất định phải có sự chấp hành tốtchính sách đó Ý thức tham gia BHXH của các đối tượng thuộc diện tham gia, baogồm người lao động và chủ SDLĐ từ lâu đã trở thành mối quan tâm hàng đầutrong công tác quản lý đối tượng tham gia BHXH

Các chủ SDLĐ thường vì lợi nhuận mà không muốn tham gia BHXH chongười lao động của mình Phần lớn họ đều mới chỉ nhận thấy lợi ích trước mắt màchưa nghĩ đến hậu quả lâu dài khi rủi ro không may xảy đến với người lao động

của họ Còn với người lao động, do hiểu biết kém, thu nhập không cho phép, hoặc

lo sợ bị mất việc làm khiến họ không dám lên tiếng đòi quyền lợi Khi ý thức củacác đối tượng tham gia thấp, tức là không có sự hợp tác từ phía các đối tượng thamgia, chắc chắn công tác quản lý đối tượng tham gia BHXH sẽ gặp nhiều khó khăn

Ở những nước dân trí phát triển, công tác quản lý đối tượng tham gia BHXH gặp íttrở ngại hơn bởi người dân rất tự giác chấp hành tốt chính sách

1.3.4 Công tác thông tin tuyên truyền về chế độ, chính sách Bảo hiểm xã hội

Thông tin tuyền truyền là nội dung quan trọng trong bất cứ lĩnh vực hoạtđộng nào Với BHXH, là chính sách tác động đến một lượng người tham gia rộngkhắp, công tác thông tin tuyên truyền chính là nhân tố tác động trực tiếp đến hiệuquả của công tác quản lý đối tượng tham gia Cụ thể, công tác thông tin tuyêntruyền giúp cho đối tượng tham gia hiểu rõ về chế độ, chính sách BHXH theo quyđịnh của luật pháp, làm thay đổi thái độ đối với công tác BHXH theo hướng tíchcực, phù hợp với pháp luật Ngoài ra, tuyên truyền BHXH còn có tác dụng cổ vũđộng viên người lao động cùng các đơn vị SDLĐ tự giác, tích cực thực hiện đúngquyền lợi và nghĩa vụ khi tham gia BHXH theo đúng quy định của pháp luật, đấutranh loại bỏ những hành vi gian lận, trái pháp luật nhằm mục đích trục lợi Bảohiểm Ý thức tham gia của các đối tượng kém xuất phát từ sự ít hiểu biết về lợi íchcủa chính sách BHXH Bởi vậy, tuyên truyền giúp cho các đối tượng hiểu được lợiích từ chính sách này sẽ khuyến khích các đối tượng tham gia nhiều hơn, chấphành đúng các thủ tục hơn trong quy trình tham gia, giúp việc quản lý đối tượngtham gia được thực hiện tốt hơn

1.3.5 Công tác tổ chức thực hiện Bảo hiểm xã hội

Do quản lý đối tượng tham gia BHXH là phải quản lý một lượng lớn giấy tờ

sổ sách, có sự tham gia của nhiều phòng ban nên cơ cấu tổ chức có sự phân công,phân cấp hợp lý, hoạt động nhịp nhàng thống nhất sẽ tác động trực tiếp đến quátrình quản lý đối tượng tham gia BHXH Thông thường, việc quản lý đối tượng

tham gia ở cấp huyện thường do bộ phận Tiếp nhận quản lý hồ sơ, bộ phận thu và

bộ phận cấp sổ thẻ đảm nhiệm

Quá trình quản lý đối tượng tham gia, nhất là ở những khu vực đông dân cư,nhiều người tham gia, đòi hỏi các cán bộ phải giải quyết một khối lượng công việcrất lớn với nhiều loại hồ sơ, giấy tờ, sổ sách BHXH lại là ngành phải thườngxuyên tiếp xúc cơ sở, đòi hỏi trình độ chuyên môn cao để có thể giải thích, hướngdẫn chính sách cho các đối tượng trong quá trình tham gia Do vậy, trình độ chuyênmôn nghiệp vụ cũng như lòng nhiệt huyết với nghề của các cán bộ là hết sức cầnthiết, cần được trau dồi nâng cao thường xuyên Thưởng phạt nghiêm minh cũng

là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy các cán bộ bảo hiểm thực hiện tốtnhiệm vụ quản lý đối tượng tham gia của mình, nhất là với một lĩnh vực còn mangnặng tính hành chính như BHXH

1.3.6 Nhân khẩu học

- Tuổi thọ bình quân giúp các nhà hoạch định xác định được mức đóng

và thời gian đóng phù hợp để đảm bảo chi trả cho thời gian hưởng

- Cơ cấu dân số giúp nhà quản lý có thể xác định được số lao độngtrong độ tuổi tham gia để xác định số người tham gia hiện tại đã đầy đủ hay chưa

1.3.7 Trình độ đội ngũ cán bộ bảo hiểm xã hội.

Các cán bộ bảo hiểm xã hội cần phải có những hiểu biết về các chính sáchbảo hiểm xã hội để thu đúng thu đủ Cần cập nhập các chính sách bảo hiểm xã hội,

và các chính sách liên quan để kịp thời điều chỉnh mức đóng cho người lao động

1.4 Nội dung quản lý thu.

1.4.1 Quản lý đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội.

* Người lao động tham gia Bảo hiểm xã hội bắt buộc là công dân Việt Nam bao gồm:

- Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật về cán bộ, côngchức, viên chức

- Người làm việc theo hợp đồng có thời hạn từ đủ 3 tháng trở lên và hợpđồng lao động không xác định thời hạn theo quy định của pháp luật về lao động

- Người lao động, xã viên, kể cả cán bộ quản lý làm việc và hưởng tiền côngtheo HĐLĐ từ đủ 3 tháng trở lên trong hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thành lập,hoạt động theo luật hợp tác xã.

- Công nhân quốc phòng, công nhân công an làm việc trong các doanhnghiệp thuộc lực lượng vũ trang

- Người lao động theo quy định nói trên được cử đi học, thực tập, công táctrong và ngoài nước mà vẫn hưởng tiền lương hoặc tiền công ở trong nước

- Người lao động đã tham gia BHXHBB mà chưa nhận BHXH một lần trướckhi đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài theo quy định của pháp luật về người laođộng Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng cụ thể

- Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quannghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làmcông tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân đội nhân dân, công an nhân dân

- Hạ sĩ quan, binh sĩ quân đội nhân dân và hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhândân phục vụ có thời hạn

* Người sử dụng lao động tham gia Bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm: cơ

quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân; tổ chức chính trị, tổchức chính trị xã hội- nghề nghiệp, tổ chức xã hội- nghề nghiệp, tổ chức xã hộikhác; cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ ViệtNam; doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác, tổ chức khác và

cá nhân có thuê mướn, sử dụng và trả công cho người lao động

1.4.2 Quản lý tiền lương - tiền công làm căn cứ đóng BHXH.

Đối tượng tham gia BHXH rất đa dạng, phong phú với nhiều ngành nghề vàmức thu nhập khác nhau Để quản lý tiền lương - tiền công làm căn cứ đóngBHXH thì trước tiên BHXH phải đưa ra được tiêu thức để quản lý và tiêu thức đólà:

- Đối với lao động làm việc do Nhà Nước quy định tiền lương thì tiền lươngtiền công làm căn cứ đóng BHXH là mức tiền lương, tiền công theo ngạch, bậc củathang bảng lương theo quy định của Nhà Nước

- Đối với lao động làm việc do người sử dụng lao động quy định tiền lươngthì mức tiền lương - tiền công làm căn cứ đóng BHXH là mức tiền lương, tiền côngghi trong hợp đồng lao động.

- Đối với người sử dụng lao động thì tiền lương - tiền công làm căn cứ đóngBHXH là tổng quỹ tiền lương của doanh nghiệp

Sau khi xác định được mức tiền lương - tiền công làm căn cứ đóng của cácđối tượng thì cơ quan BHXH cần phải quản lý, theo dõi chặt chẽ diễn biến thunhập của từng cá nhân NLĐ trong từng đơn vị sử dụng lao động Đặc biệt là theodõi diễn biến tiền lương của các đối tượng do người NSDLĐ quy định tiền lương.thường xuyên kiểm soát đối chiếu quỹ tiền lương của đơn vị Trên cơ sở đó tính sốtiền phải đóng vào quỹ BHXH của các đơn vị sao cho đúng, đủ…

1.4.3 Phương thức đóng và mức đóng BHXH bắt buộc:

- NSDLĐ đóng 15%/ tổng quỹ lương, trong đó 11% vào quỹ hưu trí, tử tuất;3% vào quỹ ốm đau, thai sản; 1% vào quỹ tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp

- NLĐ đóng 5%/ tiền lương - tiền công tháng

Từ năm 2010 trở đi cứ 2 năm tăng thêm 1% mức đóng cho đến khi đủ 18%đối với NSDLĐ và đủ 8% đối với NLĐ

1.4.4 Tổ chức thu BHXH:

* Về nguyên tắc:

Việc thu bảo hiểm xã hội do cơ quan Bảo hiểm xã hội Việt Nam thu và ghivào sổ Bảo hiểm xã hội về mức thu của từng người lao động Trong khi chưa có sổBảo hiểm xã hội phát cho từng người, cơ quan Bảo hiểm xã hội Việt Nam phải xácnhận danh sách đã nộp bảo hiểm xã hội hàng tháng cho từng đơn vị

Trước mắt, tiền thu bảo hiểm xã hội được nộp vào tài khoản 942 "thu Bảohiểm xã hội" mở tại hệ thống Kho bạc Nhà nước do Tổng giám đốc Bảo hiểm xãhội Việt Nam làm chủ tài khoản Khi lực lượng tham gia bảo hiểm xã hội ngoàiquốc doanh phát triển thì việc mở tài khoản "thu Bảo hiểm xã hội" tại Kho bạc Nhànước hoặc tại Ngân hàng chuyên doanh thuộc Ngân hàng Nhà nước do Tổng giámđốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam quyết định sau khi có ý kiến của Hội đồng quản lý

* Phương thức thu nộp:

- Hàng quý, các cơ quan, đơn vị sử dụng lao động căn cứ vào kế hoạch quỹtiền lương để đăng ký mức nộp với cơ quan Bảo hiểm xã hội tỉnh, thành phố vàBảo hiểm xã hội Việt Nam (đối với lực lượng vũ trang và cơ quan, đơn vị quản lýtheo ngành dọc).

- Hàng tháng (chậm nhất là ngày cuối tháng), đồng thời với việc trả lương,đơn vị sử dụng lao động trích nộp 20% tổng quỹ tiền lương, trong đó 15% tổngquỹ tiền lương do người sử dụng lao động đóng góp và 5% tiền lương của ngườilao động

- Cuối mỗi quý, các cơ quan, đơn vị sử dụng lao động cùng cơ quan Bảohiểm xã hội đối chiếu danh sách trả lương và quỹ tiền lương, lập bảng xác nhận sốnộp bảo hiểm xã hội

- Trường hợp chậm nộp bảo hiểm xã hội hàng tháng thì số tiền nộp chậm sẽ

bị phạt theo lãi suất tiền gửi tiết kiệm ngắn hạn của Ngân hàng tại thời điểm truynộp

- Cơ quan, đơn vị và người lao động cố tình không nộp Bảo hiểm xã hội thìcác cơ quan Bảo hiểm xã hội thuộc hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam có quyền

từ chối việc chi trả các chế độ Bảo hiểm xã hội, đồng thời có văn bản thông báocho các cơ quan pháp luật

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU Ở BẢO HIỂM XÃ

HỘI TỈNH TUYÊN QUANG.

2.1 Giới thiệu chung về tỉnh Tuyên Quang và cơ quan bảo hiểm xã hội.

2.1.1 Giới thiệu chung về tỉnh Tuyên Quang.

Tuyên quang là tỉnh miền núi phía Bắc cách Hà Nội 165 km, nằm giữa TâyBắc và Đông Bắc của Tổ quốc việt Nam.,có diện tích 5868km2 phía Bắc giáp tỉnh

Hà Giang, phía Đông giáp tỉnh Bắc Kạn, Cao Bằng, phía Tây giáp tỉnh Yên Bái,phía Nam giáp tỉnh Phú Thọ và Vĩnh Phúc Hiện nay, tỉnh được chia thành 7 đơn vịhành chính, bao gồm 1 thành phố (thành phố Tuyên Quang) và 6 huyện (Na Hang,Chiêm Hóa, Hàm Yên, Sơn Dương, Yên Sơn và huyện mới Lâm Bình), ngoài ra

còn có 141 đơn vị cấp xã gồm 7 phường, 5 thị trấn và 129 xã Tuyên Quang dân số

727.505 người, trong đó dân số trong độ tuổi lao động là 377.314 người chiếm55,80% dân số toàn tỉnh Tuyên Quang là trung tâm của các tỉnh miền núi phía bắc

có địa hình tương đối đa dạng phức tạp, khí hậu khắc nghiệt, dân cư sống khôngtập trung nên điều kiện phát triển kinh tế tương đối khó khăn Đời sống của ngườidân trên địa bàn tỉnh nhìn chung thấp, thu nhập bình quân đầu người trên toàn tỉnhchỉ đạt 700USD/người/năm 2010 (toàn quốc 1.160USD/người/năm)

2.1.2 Bảo hiểm xã hội tỉnh Tuyên Quang.

Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế là một trong những chính sách An sinh xãhội được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm Ngày 16/02/1995, Chính phủ đãban hành Nghị định số 19/CP về việc thành lập Bảo hiểm xã hội Việt Nam Cùngvới sự hình thành, xây dựng và phát triển của ngành Bảo hiểm xã hội Việt Nam,Bảo hiểm xã hội tỉnh Tuyên Quang được thành lập theo Quyết định số 93/QĐ- TCngày 04/08/1995 của Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam và chính thức đi vào hoạtđộng từ ngày 01/09/1995 Đến nay BHXH tỉnh Tuyên Quang đã có thời gian hoạtđộng được 16 năm, đưa chính sách BHXH đến với nhiều người lao động, góp phần

to lớn ổn định ASXH trong toàn tỉnh

2.1.3 Chức năng nhiệm vụ và hệ thống tổ chức bộ máy của BHXH tỉnh Tuyên Quang

* Vị trí và chức năng

Bảo hiểm xã hội tỉnh Tuyên Quang là cơ quan trực thuộc Bảo hiểm

xã hội Việt Nam đặt tại tỉnh, có chức năng giúp Tổng giám đốc Bảo hiểm xã hộiViệt Nam (sau đây gọi là Tổng giám đốc) tổ chức thực hiện chế độ, chính sách bảohiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm thất nghiệp (sau đâygọi chung là bảo hiểm xã hội), bảo hiểm y tế bắt buộc, bảo hiểm y tế tự nguyện(sau đây gọi chung là bảo hiểm y tê); quản ký quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tếtrên địa bàn tỉnh theo quy định của Bảo hiểm xã hội Việt Nam và quy định củapháp luật

* Nhiệm vụ và quyền hạn

+ Xây dựng, trình Tổng Giám đốc kế hoạch ngắn hạn và dài hạn về pháttriển BHXH, BHYT trên địa bàn và chương trình công tác hàng năm, tổ chức thựchiện kế hoạch, chương trình sau khi được phê duyệt.

+ Tổ chức thực hiện công tác thông tin tuyên truyền, phổ biến các chế độchính sách pháp luật về BHXH, BHYT; Tổ chức khai thác, đăng kí, quản lý đốitượng tham gia và hưởng chế độ BHXH, BHYT theo quy định

+ Tổ chức cấp sổ BHXH, thẻ BHYT cho đối tượng tham gia; tổ chức thu,chi và quản lý quỹ BHXH, BHYT trên địa bàn tỉnh;

+ Hướng dẫn và tổ chức tiếp nhận hồ sơ, giải quyết hưởng các chế độBHXH, BHYT, BH thất nghiệp; từ chối việc đóng hoặc chi trả các chế độ khôngđúng quy định Tổ chức quản lý, lưu trữ hồ sơ của đối tượng tham gia và hưởngcác chế độ BHXH, BHYT

+ Chỉ đạo, hướng dẫn kiểm tra BHXH các huyện, thị trên địa bàn tỉnh Tổchức kiểm tra, giải quyết các kiến nghị, khiếu nại, tố cáo về BHXH, BHYT và kiếnnghị với các cơ quan có thẩm quyền xử lý những hành vi vi phạm pháp luật

+ Cung cấp thông tin về việc đóng, hưởng, thủ tục thực hiện BHXH, BHYTcho người tham gia và các thông tin có liên quan cho các cơ quan Nhà nước cóthẩm quyền khi có yêu cầu Thực hiện chế độ thông tin, báo cáo theo quy định.Quản lý, sử dụng công chức, viên chức, tài chính của BHXH tỉnh

Ngoài các nhiệm vụ trên, BHXH tỉnh Tuyên Quang còn thực hiện một sốnhiệm vụ khác theo yêu cầu của Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam

- Tiếp theo là 09 phòng và BHXH 06 huyện, thành phố (huyện Lâm Bình làhuyện mới được thành lập vào ngày 28/1/2011 nên chưa có cơ quan BHXH chínhthức) có chức năng giúp giám đốc BHXH tỉnh Tuyên Quang thực hiện các công tác

chuyên môn và quản lý các đơn vị trực thuộc trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang theođúng quy định của pháp luật

Các phòng trực thuộc BHXH tỉnh có chức năng giúp giám đốc BHXH tỉnh

tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được giao theo từng lĩnh vực chuyên môn, nghiệp

vụ theo quy định của Tổng giám đốc Phòng có tư cách pháp nhân không đầy đủ,không có con dấu và tài khoản riêng Phòng chịu sự quản lý, điều hành trực tiếpcủa giám đốc BHXH tỉnh

Dưới đây là sơ đồ cơ cấu tổ chức bộ máy của BHXH tỉnh Tuyên Quang

Sơ đồ2.1 Cơ cấu tổ chức bộ máy của BHXH tỉnh Tuyên Quang

y tế

P.

Thu

P Kế hoạch

- Tài chính

P Tổ chức - Hành chính

P.

Kiểm tra

P.

Công nghệ thông tin

P Cấp sổ,thẻ

P Tiếp nhận -Quản

lý hồ sơ

TP.

Tuyên

Quang

Huyện Hàm Yên

Huyện Na Hang

Huyện Chiêm Hóa

Huyện Sơn Dương

Huyện Yên Sơn

Huyện Lâm Bình

2.2 Tình hình thực hiện quản lý thu bảo hiểm xã hội.

2.2.1.Công tác quản lý đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội.

BHXH tỉnh Tuyên Quang trực tiếp quản lý các đối tượng tham gia bảo hiểm xãhội, bảo hiểm y tế bắt buộc và bảo hiểm thất ngiệp Bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y

tế tự nguyện được phân về BHXH cấp huyện, thành phố thực hiện theo hướng dẫncủa BHXH tỉnh

* Quản lý đơn vị sử dụng lao động tham gia BHXHBB

Bảng 2.1: Số đơn vị sử dụng lao động tham gia BHXHBB trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2008 – 2010 Đơn vị: Đơn vị

9 Lượng tăng giảm tuyệt đối - 130 90

10 Tốc độ tăng liên hoàn - 5,1% 3,4%

(Báo cáo thu hàng năm 2008 - 2010 trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang)

Các đối tượng đơn vị SDLĐ tham gia BHXHBB trên địa bàn tỉnh TuyênQuang trong những năm qua tăng giảm không đồng đểu Nhưng tổng số các đơn vịtham gia đểu tăng nhưng không nhiều, tốc độ tăng liên hoàn qua các năm khôngđáng kể năm 2009 chỉ tăng 5,1% so với năm 2008, tới năm 2010 thì con số đógiảm xuống còn 3,4% Năm 2008 số đơn vị SDLĐ tham gia BHXHBB lớn nhất làkhối HCSN, Đảng đoàn thể với 908 đơn vị sau đó là hộ kinh doanh cá thể tổ hợptác với 838 đơn vị trong khi đó doanh nghiệp nhà nước 1.5% tổng số đơn vị thamgia Tới năm 2010 số đơn vị tham gia thuộc khối hộ kinh doanh các thể tăng mạnhlên tới 1166 đơn vị tăng hơn 39% so với năm 2008

Số đơn vị SDLĐ tham gia BHXHBB tại các khối trên toàn tỉnh đều có sựbiến động Ở các khối Hành chính sự nghiêp, Đảng đoàn thể, doanh nghiệp nhànước số các đơn vị tham gia BHXHBB đều giảm Đặc biệt ở khối ngoài công lập

số đơn vị tham gia giảm mạnh từ 148 đơn vị xuống còn 1 đơn vị tham gia năm

2010 Do ở khối này trước đây bao gồm các trường mầm non trong toàn tỉnh,nhưng bắt đầu từ năm 2010 các trường mầm non này đã được chuyển thành hệcông lập duy chỉ có trường Mầm non tư thục Tân Trào là vẫn thuộc diện ngoàicông lập Ngoài ra, thực hiện theo công cuộc cải cách hành chính của Đảng vàNhà nước trên địa bàn tỉnh thì các bộ máy hành chính đã giảm dần các đầu mốiquản lý, số lượng các cơ quan quản lý nhà nước đã giảm xuống đáng kể, số đơn vị

ở khối Hành Chính sự nghiệp Đảng đoàn thể năm 2010 giảm 85 đơn vị so với năm

2008 Ngoài ra, các doanh nghiệp nhà nước đang dần được cổ phần hóa nhằm khơidậy sự năng động của các doanh nghiệp trong việc nắm bắt thời cơ, nâng cao nănglực cạnh tranh do đó ở khối đơn vị này cũng giảm 8 đơn vị so với năm 2008 vì đãđược chuyển thành công ty cổ phần Trong đó 4 đơn vị mới được cổ phần hóa làCông ty xi măng Tân Quang, Công ty cấp thoát nước Tuyên Quang, Công ty Xâydựng tổng hợp Tuyên Quang, Công ty Tư vấn giám sát xây dựng Tuyên Quang đều