Bài tập lớn môn Luật hành chính, đề :Thời gian gần đây tình trạng bạo hành trẻ em tại các trường mầm non tư thục có dấu hiệu gia tăng. Quyền trẻ em là quyền cơ bản, quan trọng và được ghi nhận không chỉ ở pháp luật của một quốc gia mà còn ở Công ước quốc tế, được bảo vệ và bảo đảm bằng nhiều biện pháp trên toàn thế giới. Tuy nhiên thực tế hiện nay, các quyền của trẻ em đang bị xâm phạm nghiêm trọng bởi các hành vi bạo lực đặc biệt là bạo hành trẻ em trong trường học.
Trang 1MỞ ĐẦU
Quyền trẻ em là quyền cơ bản, quan trọng và được ghi nhận không chỉ ở pháp luật của một quốc gia mà còn ở Công ước quốc tế, được bảo vệ và bảo đảm bằng nhiều biện pháp trên toàn thế giới Tuy nhiên thực tế hiện nay, các quyền của trẻ em đang bị xâm phạm nghiêm trọng bởi các hành vi bạo lực đặc biệt là bạo hành trẻ em trong trường học Nhận thức được điều đó, em xin chọn đề tài 01:
“Thời gian gần đây tình trạng bạo hành trẻ em tại các trường mầm non tư thục có dấu hiệu gia tăng” để giải quyết vấn đề Bài viết còn nhiều thiếu sót, em mong
nhận được sự chỉ dẫn góp ý của thầy cô để bài làm thêm hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn
ĐỀ BÀI
Thời gian gần đây tình trạng bạo hành trẻ em tại các trường mầm non tư thục có dấu hiệu gia tăng
Câu hỏi đặt ra:
1. Phân tích các qui định của pháp luật về vi phạm hành chính liên quan đến bạo hành trẻ em trong trường học
2. Bình luận về thực tiễn vi phạm hành chính và xử lí vi phạm hành chính liên quan đến bạo hành trẻ em trong trường học
3. Đề xuất giải pháp hạn chế vi phạm hành chính liên quan đến bạo hành trẻ
em trong trường học
NỘI DUNG
1 Phân tích các qui định của pháp luật về vi phạm hành chính liên quan đến bạo hành trẻ em trong trường học.
• Một số định nghĩa cơ bản
Theo điều 1 Luật trẻ em năm 2016, trẻ em được xác định là người dưới 16 tuổi Trẻ
em là những người chưa thực sự trưởng thành về mọi mặt, từ thể chất cho đến trí
Trang 2tuệ cũng như năng lực hành vi dân sự Vì thế trách nhiệm của cha mẹ cùng toàn xã hội là bảo vệ và chăm sóc trẻ em Theo đó không ai có quyền được xâm phạm quyền và lợi ích chính đáng của trẻ em, đặc biệt là xâm phạm sức khoẻ, tính mạng, danh dự, nhân phẩm bằng hành vi bạo hành trẻ em
Vậy thế nào là bạo hành trẻ em và thế nào là bạo hành trẻ em trong trường học? -Theo định nghĩa của Tổ chức Sức khỏe Thế giới (WHO) , bạo hành trẻ em bao gồm tất cả những hành vi đối xử tệ bạc về thể chất hay tinh thần, xâm hại tình dục, lợi dụng hay bỏ bê, dẫn đến nguy hại hay khả năng nguy hại đối với sức khỏe, nhân phẩm, hay sự phát triển của đứa trẻ
- Khản 6 Điều 4 Luật trẻ em 2016 cũng định nghĩa về “bạo lực trẻ em”: Bạo lực trẻ
em là hành vi hành hạ, ngược đãi, đánh đập; xâm hại thân thể, sức khỏe; lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm; cô lập, xua đuổi và các hành vi cố ý khác gây tổn hại về thể chất, tinh thần của trẻ em
Vậy nên “bạo hành trẻ em trong trường học” có thể hiểu là hành vi hành hạ, ngược đãi, đánh đập; xâm hại thân thể, sức khỏe; lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm;
cô lập, xua đuổi và các hành vi cố ý khác gây tổn hại về thể chất, tinh thần của trẻ
em do những người trong trường học gây ra, có thể do bạn bè, đứa trẻ lớn hơn, thầy cô,…gây nên
Việc bảo vệ quyền trẻ em đã được ghi nhận trong rất nhiều Công ước quốc tế và pháp luật Việt Nam như Công ước quốc tế về quyền trẻ em 1990; Luật trẻ em 2016; Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em 2004; Luật giáo dục 2005,… Việc ban hành ra nhiều quy phạm pháp luật đã thể hiện sự quan tâm đặc biệt của nhà nước đến lĩnh vực này
Từ đó ta có thể thấy việc trẻ em bị xâm hại về thể chất, tinh thần không phải chỉ là
hành động nhỏ lẻ, phạm vi hẹp trên một lĩnh vực, một lãnh thổ mà nó đã trở thành vấn nạn chung của toàn thế giới mà các quốc gia đều phải chung tay vào cuộc, hợp
Trang 3sức ngăn chặn để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho một bộ phận là tương lai của nhân loại
Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách, pháp luật để đảm bảo quyền trẻ em không bị xâm hại, đặc biệt là nhằm tránh xảy ra tình trạng vi phạm pháp luật hành chính về bạo hành trẻ em trong trường học Vậy
vi phạm hành chính là gì?
Theo khoản 1 điều 2 Luật xử lý vi phạm hành chính 2012, “vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị
xử phạt vi phạm hành chính.” Như vậy, vi phạm hành chính (VPHC) liên quan đến bạo hành trẻ em là hành vi có lỗi do cá nhân hoặc tổ chức thực hiện xâm phạm đến thân thể, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của trẻ em với mức độ nguy hiểm không phải tội phạm và phải bị xử phạt VPHC
• Một số quy định về vi phạm hành chính trong bạo hành trẻ em tại trường học hiện nay:
- Khoản c điều 24 Luật xử lí vi phạm hành chính 2012 quy định về mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực chăm sóc, bảo vệ trẻ em :
“c) Phạt tiền đến 50.000.000 đồng: phòng cháy, chữa cháy; cơ yếu; quản lý và bảo
vệ biên giới quốc gia; bổ trợ tư pháp; y tế dự phòng; phòng, chống HIV/AIDS; giáo dục; văn hóa; thể thao; du lịch; quản lý khoa học, công nghệ; chuyển giao công nghệ; bảo vệ, chăm sóc trẻ em; bảo trợ, cứu trợ xã hội; phòng chống thiên tai; bảo vệ và kiểm dịch thực vật; quản lý và bảo tồn nguồn gen; sản xuất, kinh doanh giống vật nuôi, cây trồng; thú y; kế toán; kiểm toán độc lập; phí, lệ phí; quản lý tài sản công; hóa đơn; dự trữ quốc gia; điện lực; hóa chất; khí tượng thủy văn; đo đạc bản đồ; đăng ký kinh doanh”
Như vậy mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực quản lý nhà nước đối với cá nhân khi có hành vi vi phạm trong lĩnh vực chăm sóc trẻ em bao gồm cả việc bạo hành
Trang 4trẻ em tại trường học là 50.000.000 đồng Ngoài ra, không chỉ cá nhân nếu là tổ chức có hành vi vi phạm thì mức phạt sẽ gấp đôi so với khi cá nhân vi phạm, lên tới 100.000.000 đồng
Trong việc xử phạt VPHC, phạt tiền không phải là hình thức xử phạt duy nhất tuy
nhiên có thể nói là phổ biến nhất Có các hình thức xử phạt VPHC là :”Cảnh cáo, phạt tiền, tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn, tịch thu tang vật, phương tiên VPHC và trục xuất” Trong đó cảnh cáo và phạt tiền là hai hình thức xử phạt chính; các biện pháp còn
lại có thể là hình phạt bổ sung hoặc hình phạt chính Hình phạt bổ sung chỉ được áp dụng khi đi kèm hình phạt chính, mỗi cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính chỉ bị
áp dụng một hình thức xử phạt chính và một hoặc nhiều hình phạt bổ sung với mỗi lần vi phạm.1
- Nghị định 144/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về bảo trợ, cứu trợ xã hội và bảo vệ, chăm sóc trẻ em đã nêu rõ:
Điều 27 Vi phạm quy định về cấm ngược đãi trẻ em; lợi dụng trẻ em vì mục đích trục lợi; ngăn cản trẻ em tham gia hoạt động xã hội
“2 Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Xâm phạm thân thể, gây tổn hại về sức khỏe đối với trẻ em;
b) Bắt nhịn ăn, nhịn uống, không cho hoặc hạn chế vệ sinh cá nhân; bắt sống ở nơi
có môi trường độc hại, nguy hiểm hoặc các hình thức đối xử tồi tệ khác với trẻ em; c) Gây tổn thương về tinh thần, xúc phạm nhân phẩm, danh dự, lăng nhục, chửi mắng, đe dọa, làm nhục, cách ly, sao nhãng ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ em;
1 Điều 21 Luật xử lí vi phạm hành chính 2012
Trang 5d) Dùng các biện pháp trừng phạt để dạy trẻ em làm trẻ em tổn thương, đau đớn về thể xác, tinh thần;
đ) Thường xuyên đe dọa trẻ em bằng các hình ảnh, âm thanh, con vật, đồ vật làm trẻ em sợ hãi, tổn thương tinh thần
4 Biện pháp khắc phục hậu quả:
a) Buộc chịu mọi chi phí để khám bệnh, chữa bệnh (nếu có) cho trẻ em đối với hành vi vi phạm tại Khoản 2 Điều này;
b) Buộc tiêu hủy vật phẩm gây hại cho sức khỏe trẻ em đối với hành vi vi phạm tại Điểm đ Khoản 2 Điều này;
c) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm tại Khoản 3 Điều này.”
Điều 31 Vi phạm quy định về cấm lăng nhục, chửi, mắng và bắt làm những việc có tính chất xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm đối với trẻ em vi phạm pháp luật
“Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi lăng nhục, chửi, mắng, bắt làm những việc có tính chất xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm đối với trẻ em vi phạm pháp luật.”
Theo quy định tại điều 27 và 31 của nghị định 144/2013 có thể thấy pháp luật đã quy định một cách cụ thể và liệt kê những hành vi được coi là bạo hành trẻ em Không chỉ những hành vi đánh đập, ngược đãi, gây tổn hại đến thân thể của trẻ em mới xem là hành vi bạo hành trẻ em, mà ngay cả việc hăm dọa, chửi bới, lăng mạ, gây tổn hại đến tinh thần, nhân phẩm, danh dự của trẻ em, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển tâm lý bình thường của trẻ em cũng xem là một dạng hành vi bạo hành trẻ em nghiêm trọng Những hành vi này có thể sử dụng lên trẻ em ở nhiều nơi khác nhau như gia đình, nơi làm việc và thậm chí là trường học Hình thức xử phạt chính đối với người VPHC về bạo hành trẻ em được áp dụng là phạt
Trang 6tiền với mức tiền phạt tối đa đối với cá nhân là 10.000.000 đồng Ngoài ra hình phạt bổ sung có thể áp dụng là buộc tiêu hủy vật phẩm gây hại cho sức khỏe trẻ em hoặc buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm Tuy nhiên chỉ xử phạt vi phạm hành chính khi làm tổn thương, xâm hại đến thể chất, tinh thần của trẻ với mức độ dưới 11%, nếu trên 11% tổn thương thì hành vi đó được xác định là tội phạm và phải xử lí trách nhiệm hình sự
- Nghị định 138/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục quy định:
Điều 21 Vi phạm quy định về kỷ luật người học, ngược đãi, xúc phạm danh
dự, nhân phẩm người học
“1 Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với hành vi kỷ luật buộc người học thôi học không đúng quy định
2 Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm, ngược đãi, xâm phạm thân thể người học
3 Hình thức xử phạt bổ sung: Đình chỉ giảng dạy từ 1 tháng đến 6 tháng đối với hành vi vi phạm quy định tại Khoản 2 Điều này
4 Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc hủy bỏ các quyết định trái pháp luật và khôi phục quyền học tập của người học đối với hành vi vi phạm quy định tại Khoản 1 Điều này.”
Điều 5 Vi phạm quy định về thành lập cơ sở giáo dục, tổ chức thuộc cơ sở giáo dục
“6 Biện pháp khắc phục hậu quả:
a) Buộc chuyển người học đủ điều kiện trúng tuyển đã nhập học sang cơ sở giáo dục khác hoặc hủy bỏ quyết định trúng tuyển, trả lại kinh phí đã thu cho người học
Trang 7nếu không chuyển được đối với trường hợp đã tuyển trái phép do hành vi vi phạm quy định tại các khoản 2, 3 và 4 Điều này;
b) Buộc giải thể cơ sở giáo dục, tổ chức thuộc cơ sở giáo dục đối với hành vi vi phạm quy định tại Khoản 3 và Khoản 4 Điều này.”
Quy định này đặt ra nhằm đảm bảo quyền được tự do phát triển, được chăm sóc và bảo vệ trong môi trường học tập lành mạnh, không phải chịu bạo hành của trẻ em Theo đó, trẻ em đi học sẽ không bị kỉ luật thậm chí đuổi học vô cớ, không phải chịu xúc phạm danh dự, nhân phẩm, ngược đãi, xâm phạm thân thể trong trường học bởi bất kì ai Bên cạnh đó những biện pháp xử phạt VPHC còn nhằm siết chặt quản lí với những cơ sở trường học tư thục thành lập không có thẩm quyền, hoạt động trái phép, những thầy cô không đủ năng lực trình độ, đủ điều kiện để dạy học
và trông nom, chăm sóc trẻ em Theo đó cá nhân có hành vi VPPLHC có thể bị phạt tiền đến 10.000.000 đồng và bị đình chỉ giảng dạy từ 1 đến 6 tháng, tổ chức vi phạm có thể bị buộc giải thể
Tuy nhiên bạo hành trẻ em ở trường học mới chỉ là một khía cạnh trong việc xâm phạm quyền trẻ em nói chung Các hành vi bạo hành có thể diễn ra ở mọi nơi, mọi lĩnh vực, từ gia đình đến cộng đồng, xã hội Có nhiều nghiên cứu ra đời đã bóc trần những vụ việc đáng thương tiếc của những nạn nhân bị bạo hành khi còn nhỏ tuổi Theo đó khoảng 9,6% trẻ em (tương đương 1,7 triệu trẻ) độ tuổi 5-17 được coi là lao động trẻ em, trong đó gần 7,2% có nguy cơ làm việc trong điều kiện lao động
có hại Tỷ lệ trẻ em gái 15-17 tuổi đã kết hôn tăng từ 5,4% vào năm 2006 lên khoảng 11% vào năm 2014 Trong giai đoạn 2011-2015, 5.300 vụ việc xâm hại tình dục trẻ em, chủ yếu là với trẻ em gái, đã được báo cáo.2 Các hành vi bạo hành ngày càng diễn ra tinh vi và phổ biến hơn trước, đòi hỏi luật pháp nước ta phải có
sự chấn chỉnh phù hợp, kịp thời để ngăn chặn hành vi bất hợp pháp, đe doạ đến quyền trẻ em
2 http://baochinhphu.vn/Giao-duc/Cham-dut-bao-luc-than-the-tre-em-trong-gia-dinh-va-truong-hoc/323573.vgp
Trang 82 Bình luận về thực tiễn vi phạm hành chính và xử lí vi phạm hành chính liên quan đến bạo hành trẻ em trong trường học.
Bạo hành trẻ em trong trường học là một vấn nạn mang tầm quốc tế, xảy ra từng ngày từng giờ, ở mọi quy mô lớn nhỏ Bất kỳ ai cũng có khả năng trở thành nạn nhân hay người bạo hành, dù họ sống trong nền văn minh nào, địa vị ra sao Dù không có một câu chuyện nào là hoàn toàn giống hệt nhau, một điều chắc chắn là bạo hành sẽ để lại hậu quả trầm trọng cho trẻ em, cộng đồng và xã hội Trong đó phải kể đến một vụ việc tiêu biểu tại nước ta năm 2017:
“Đầu tháng 2, mạng xã hội xuất hiện đoạn video dài gần 2 phút ghi lại cảnh cô giáo của trường mầm non tư thục Sen Vàng (Hà Nội) cầm dép đánh vào đầu, mặt bé trai khiến bé khóc òa Cô còn lại dùng vật cứng đập vào đầu bé khác cùng lời đe dọa
"ngậm mồm" Ở cuối video, một cô giáo hai tay đút túi quần, dùng đầu gối thúc vào bụng bé đang khóc kèm lời quát tháo phải nín ngay
Khi bị triệu tập, hai cô giáo mầm non này thừa nhận, cáu vì các bé khóc, đi ngoài
ra quần nhiều lần nên mới hành động “không đúng với đức tính của nhà giáo” Một
nữ phụ huynh cho hay con sáng nào cũng hoảng loạn khi đến lớp, gào khóc to lúc
mẹ trao tay cho cô giáo song chị nghĩ do lạ lớp mà không ngờ sự việc lại thế này
Cơ sở Sen Vàng bị đình chỉ hoạt động Mỗi cô giáo bị xử phạt hành chính 2,5 triệu đồng.”3
Qua ví dụ trên có thể thấy bạo hành trẻ em tại trường học đã trở thành một vấn nạn nhức nhối trong xã hội, nơi người ta đang phải ngẫm lại lương tri của người thầy, đạo đức của nghề giáo, sự bất cẩn thờ ơ trong việc tuyển chọn những con người có
đủ năng lực phẩm chất chuyên môn để đào tạo trẻ em và thói quen “thương cho roi cho vọt” mà thờ ơ với những vết thương trên người con trẻ của người Việt
3
https://vnexpress.net/tin-tuc/phap-luat/co-giao-mam-non-danh-dep-vao-mat-tre-bi-phat-2-5-trieu-dong-3547770.html
Trang 9Những cơ sở tư thục mọc lên như nấm sau mưa nhờ nhu cầu đông đảo của các bậc phụ huynh bận đi kiếm tiền mà không thể chăm con, phó mặc giao con vào tay những người lạ, được quảng cáo chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm, yêu thương trẻ nhưng thực chất là vì tiền mà không quan tâm đạo đức nghề nghiệp, để mặc trẻ không cho ăn hay quát mắng, đánh đập, xúc phạm bằng lời lẽ cay nghiệt, miệt thị Rồi khi cha mẹ nhìn thấy con xước da xước thịt, họ chỉ dùng một lời hiếu động nghịch ngợm để qua loa trốn tránh
Tuy nhà nước cũng đặt ra nhiều chính sách để quản lí hành chính nhưng vẫn không lường hết được tính tinh vi, thủ đoạn xấu xa của cá nhân và tổ chức gây sai phạm nhằm trốn tránh pháp luật Không chỉ vậy, việc xử phạt còn quá nhẹ khiến pháp luật mất đi tính răn đe cần có, người ta sẵn sàng để bị bắt vì dù sao vẫn “lãi”
Về mặt thống kê, có những số liệu về bạo hành trẻ em tại trường học có thể làm chúng ta phải kinh ngạc:
Trên quy mô thế giới:
Trong thông cáo phát đi ngày 1-11 của Quỹ nhi đồng LHQ (UNICEF) về tình trạng bạo lực đối với trẻ em trên toàn thế giới, UNICEF cảnh báo thực trạng báo động khi một số lượng lớn trẻ em, kể cả những trẻ chỉ mới 12 tháng tuổi, đang bị đối xử bạo lực
• Một nửa số trẻ em độ tuổi đến trường – 732 triệu trẻ - sống tại các quốc gia nơi việc trừng phạt thân thể ở trường học chưa bị cấm tuyệt đối
• Ba phần tư số vụ nổ súng tại trường học được ghi nhận xảy ra trong 25 năm qua là ở Hoa Kỳ.4
4 https://www.unicef.org/vietnam/vi/media_27111.html
Trang 10Tại 30 quốc gia thu thập được dữ liệu điều tra, khoảng 6/10 trẻ 1 tuổi thường
xuyên bị kỷ luật bằng bạo lực Gần 1/4 trẻ 1 tuổi bị lắc người để trừng phạt và gần 1/10 em bị đánh hoặc tát vào mặt, đầu hoặc tai.5
Trên quy mô nước ta:
Theo Báo cáo chuyên đề can thiệp, hỗ trợ trẻ em bị bạo lực thông qua đường dây
tư vấn và hỗ trợ trẻ em 1800 1567 của Cục Trẻ em - Bộ LĐ-TB&XH, giai đoạn từ năm 2012 đến tháng 5/2017, trong tổng số 698 ca trẻ em bị bạo lực có tới 91,7% bị bạo lực thân thể; trẻ em từ 0-10 tuổi chịu bạo lực nhiều nhất (chiếm 56,9%); tỉ lệ trẻ em bị bạo lực trong trường học là 20,1%.6
Theo khảo sát của Tổ chức Tầm nhìn Thế giới với học sinh tại hai tỉnh Yên Bái và Tuyên Quang, 44% trẻ em bị bạo lực, trong đó 23% bị đánh, tát, đòn roi Báo cáo
về can thiệp, hỗ trợ theo đường dây nóng phản ánh về bạo lực trẻ em, cứ 10 ca bạo lực, 6 ca là bạo lực thân thể Trong đó, 4 ca bạo lực gia đình, 2 ca bạo lực học đường 7
Qua các con số trên có thể thấy bạo lực đối với trẻ em trong môi trường học đường
ở Việt Nam đã ở mức báo động khiến cho nhiều người có cái nhìn tiêu cực rằng hiện nay ở nhiều trường hợp lương tâm, trách nhiệm của giáo viên Một báo cáo mới đây của Khoa Giáo dục mầm non, trờng Đại học Sài Gòn cho biết, trong thời gian gần đây, nạn bạo hành trẻ tại trường học nói chung và tại trường mầm non là một vấn đề vô cùng bức xúc của xã hội
Phòng chống bạo hành trẻ tại trường học là vấn đề cần được quan tâm không chỉ của các cơ quan quản lý mà còn là nhiệm vụ quan trọng của các đơn vị đào tạo
5 https://tuoitre.vn/gan-70-tre-em-viet-nam-dang-bi-hanh-xu-bao-luc-20171101135040359.htm
6 https://baomoi.com/moi-nam-co-hon-2000-tre-em-viet-nam-bi-xam-hai-bao-hanh-nghiem-trong/c/24141715.epi
7 http://baophapluat.vn/giao-duc/ngan-chan-nan-bao-hanh-tre-em-trong-truong-hoc-de-tim-nguyen-nhan-kho-giai-quyet-371213.html