Quản lý hoạt động làm quen với tiếng anh theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục quận cầu giấy, thành phố hà nội

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC CHIÊM THANH THỦY QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TIẾNG ANH THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH PH

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

CHIÊM THANH THỦY

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TIẾNG ANH THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH

PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2019

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

CHIÊM THANH THỦY

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TIẾNG ANH THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH

PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8.140114

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS PHẠM VĂN THUẦN

HÀ NỘI - 2019

LỜI CẢM ƠN

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất đến PGS.TS Phạm Văn Thuần – người hướng dẫn nghiên cứu khoa học đã tận tình chỉ bảo, giúp

đỡ em hoàn thành luận văn này

Em xin cảm ơn Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội đã

tổ chức đào tạo khóa học sau Đại học để chúng em có cơ hội được học tập, nghiên cứu những vấn đề mà chúng em quan tâm về quản lý, nâng cao năng lực quản lý nhà trường Xin được bày tỏ long biết ơn tới các thầy cô giáo tại trường đã tâm huyết, nhiệt tình trong giảng dạy, hướng dẫn chúng em nghiên cứu để có những kiến thức, kỹ năng quản lý giáo dục, nhằm nâng cao chất lượng quản lý, góp phần nâng chất lượng giáo dục và đào tạo

Em xin chân thành cảm ơn chân thành tới Ban giám hiệu, các cô giáo, phụ huynh các trường mầm non quận Cầu Giấy Đã tạo điều kiện và đóng góp những ý kiến quý báu của mình để giúp em hoàn thành luận văn này

Bài luận văn của em sẽ không thể tránh khỏi những thiếu sót Kính mong nhận được sự góp ý chân thành của Hội đồng khoa học, của các Thầy

cô và các bạn đồng nghiệp

Em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 15 tháng 6 năm 2019

Tác giả luận văn

Chiêm Thanh Thủy

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BDCM Bồi dưỡng chuyên môn

CBGVNV Cán bộ, Giáo viên, Nhân viên CBQL Cán bộ quản lý

PPDH Phương pháp dạy học

QL Quản lý QLGD Quản lý giáo dục QLHĐTN Quản lý hoạt động trải nghiệm

TBGD Thiết bị giáo dục XHHGD Xã hội hóa giáo dục

MỤC LỤC

Trang

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT ii

MỤC LỤC iv

DANH MỤC CÁC BẢNG ix

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ x

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TIẾNG ANH THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON 7

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 7

1.1.1 Những nghiên cứu ngoài nước 7

1.2 Một số khái niệm cơ bản 9

1.2.1 Khái niệm QL, QLGD, QLNT, QLTMN 9

1.2.2 Trường mầm non tư thục trong hệ thống giáo dục quốc dân 12

1.2.3 Hoạt động làm quen với tiếng Anh 15

1.2.4 Trải nghiệm 16

1.2.5 Hoạt động làm quen tiếng Anh theo hướng trải nghiệm 17

1.3 Đặc điểm hoạt động làm quen tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục 21

1.3.1 Mục tiêu của hoạt động làm quen Tiếng Anh theo hướng trải nghiệm 21 1.3.2 Nội dung chương trình hoạt động làm quen tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục 22

1.4 Nội dung quản lý hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục 24

1.4.1 Quản lý mục tiêu và kế hoạch hoạt động làm quen với tiếng Anh theo

hướng trải nghiệm 24

1.4.2 Quản lý chương trình, nội dung làm quen tiếng Anh theo hướng trải nghiệm 24

1.4.3 Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm 28

1.4.4 Quản lý hoạt động làm quen tiếng Anh theo hướng trải nghiệm của trẻ 29

1.4.5 Chỉ đạo đổi mới phương pháp làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm 30

1.4.6 Xây dựng môi trường làm quen tiếng Anh theo hướng trải nghiệm 30

1.4.7 Quản lý các phương tiện phục vụ hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm 31

1.4.8 Quản lý việc kiểm tra, đánh giá hoạt động làm quen tiếng Anh theo hướng trải nghiệm của giáo viên và học sinh (trẻ) 32

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động làm quen tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục 34

1.5.1 Yếu tố khách quan 34

1.5.2 Yếu tố chủ quan 35

Tiểu kết chương 1 38

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TIẾNG ANH THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 40

2.1 Vài nét khái quát về các trường mầm non Quận Cầu Giấy 40

2.1.1 Đặc điểm về điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế 40

2.1.2 Tình hình giáo dục và đào tạo 40

2.2 Khái quát về khảo sát thực trạng 41

2.2.1 Mục đích khảo sát 41

2.2.2 Đối tượng khảo sát 41

2.2.3 Phương pháp khảo sát 42 2.3 Thực trạng hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường Mầm Non, quận Cầu Giấy, Hà Nội 42 2.3.1 Thực trạng về nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm 42 2.3.2 Thực trạng về nội dung chương trình học làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm 43 2.3.3 Thực trạng kết quả học tập làm quen với Tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại 44 2.4 Thực trạng quản lý hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non, quận Cầu Giấy, Hà Nội 44 2.4.1 Thực trạng quản lý mục tiêu và kế hoạch làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm 45 2.4.2 Thực trạng quản lý chương trình, nội dung dạy học làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm 46 2.4.3 Thực trạng quản lý hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm của giáo viên 47 2.4.4 Thực trạng chỉ đạo đổi mới phương pháp làm quen với tiếng anh theo hướng trải nghiệm 50 2.4.5 Thực trạng xây dựng môi trường làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm 51 2.4.6 Thực trạng quản lý các phương tiện phục vụ hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm 51 2.4.7 Thực trạng quản lý việc kiểm tra, đánh giá hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm 52 2.5 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục, quận Cầu Giấy, Hà Nội 54

2.5.1 Điểm mạnh 54

2.5.2 Điểm yếu 55

2.5.3 Thuận lợi 57

2.5.4 Khó khăn 58

Tiểu kết chương 2 59

CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TIẾNG ANH THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM TẠI TRƯỜNG CÁC MẦM NON QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 61

3.1 Định hướng phát triển của Trường Mầm Non Quận Cầu Giấy 61

3.2 Nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý 61

3.2.1 Nguyên tắc đảm bảo tính thống nhất thực hiện mục tiêu giáo dục 61

3.2.2 Nguyên tắc các biện pháp quản lỷ phải đảm bảo tính thực tiễn và khả thi 62 3.2.3 Nguyên tắc đảm bảo sự tác động và huy động các chủ thể cùng tham gia hoạt động 63

3.2.4 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ của Hoạt động làm quen với tiếng Anh 63

3.2.5 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi của Hoạt động làm quen với tiếng Anh 64 3.3 Một số biện pháp quản lý hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục Quận Cầu Giấy 64

3.3.1 Tổ chức nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc làm quen với tiếng Anh 64

3.3.2 Quản lý mục tiêu và chương trình hoạt dộng làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục 66

3.3.3 Tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực phát triển chuyên môn dạy học theo hướng trải nghiệm đội ngũ giáo viên tiếng Anh 69

3.3.4 Xây dựng môi trường làm quen với tiếng Anh theo với các hoạt động trải nghiệm thực tế cho trẻ 73

3.3.5 Đầu tư trang thiết bị và các điều kiện hoạt động làm quen với tiếng Anh đáp ứng yêu cầu dạy học theo hướng trải nghiệm 74

3.3.6 Định kỳ kiểm tra, đánh giá hoạt động làm quen với tiếng Anh theo

hướng trải nghiệm 77

3.4 Mối quan hệ của các biện pháp 80

3.5 Khảo nghiệm về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp 81

3.5.1 Mục đích khảo nghiệm 81

3.5.2 Đối tượng khảo nghiệm 81

3.5.3 Nội dung khảo nghiệm 81

3.5.4 Phương pháp khảo nghiệm 81

3.5.5 Kết quả khảo nghiệm 82

Tiểu kết chương 3 84

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 85

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 88 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Mức dộ thực hiện về hoạt động làm quen với Tiếng Anh trên lớp của GV tại các Trường Mầm non Tư thục 47 Bảng 2.2 Thực trạng QL kiểm tra đánh giá kết quả tổ chức HĐLQTA 52 Bảng 2.3 Thực trạng kết quả QL HĐLQTA 53 Bảng 3.1 Khảo sát tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động dạy làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục quận Cầu Giấy 82

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

Biểu đồ 2.1 Khảo sát tỉ lệ GV và phụ huynh nắm rõ mục tiêu HĐLQTA 46 Biểu đồ 2.2 Khẳng định kết quả QL HĐLQTA 54 Biểu đồ 3.1 Mức độ cần thiết và khả thi của các biện pháp 83

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chúng ta đang sống trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 (CMCN 4.0) để cầm trong tay chiếc chìa khóa mở cửa bước vào cuộc cách mạng này là những yêu cầu cần thiết, trang bị những kiến thức, sẵn sàng tâm thế để bước vào cuộc cách mạng 4.0 này nào là trau dồi kiến thức, kỹ năng về công nghệ thông tin (CNTT) và ngoại ngữ nói chung và Tiếng Anh nói riêng Chúng ta đều biết Tiếng Anh là ngôn ngữ toàn cầu, là công cụ, phương tiện đắc lực và hữu hiệu trong quá trình hội nhập và phát triển Việc quản lý hoạt động dạy và học ngoại ngữ là môtj trong những nhiệm vụ trọng điểm nhằm phát triển một nền giáo dục vững chắc Điều này giúp cung cấp cho thế hệ trẻ phương tiện giao tiếp đa ngôn ngữ, phù hợp với xu thế hội nhập kinh tế quốc

Vì vậy, nền gíao dục đang tìm phương pháp quản lý hiệu quả tốt nhất đối với quá trình dạy học bộ môn Tiếng Anh nói chung và bậc mầm non nói riêng Quản lý hoạt động làm quen với Tiếng Anh theo hướng trải nghiệm các tại Trường Mầm Non tư thục trong thời gian qua đã đạt được những thành quả nhất định, tuy nhiên vẫn còn nhiều bất cập về thực hiện nội dung chương trình để phù hợp với trình độ của trẻ, việc đổi mới phương pháp làm quen với Tiếng Anh chưa được thực hiện đồng bộ, đội ngũ giáo viên dạy Tiếng Anh mầm non chưa đáp ứng yêu cầu của xã hội, trang thiết bị cho dạy học được đầu tư nhiều nhưng sử dụng chưa hiệu quả

Là một cán bộ quản lý hoạt động làm quen với Tiếng Anh tại các Trường Mầm Non Tư Thục Hà Nội, bản thân em nhận thấy rằng bậc mầm non nên được chú trọng nhiều hơn khi triển khai làm quen các môn năng khiếu, đặc biệt là làm quen Tiếng Anh Tuy là mầm non nhưng nó cũng là 1 nền móng cho các môn học sau này Vi vậy, việc nghiên cứu thực trạng việc quản lý việc dạy và học bộ môn Tiếng Anh tại các trường mầm non hiện nay để tìm ra những biện pháp hữu hiệu, nâng cao chất lượng dạy và học là việc rất cần thiết Bên cạnh đó bản thân em nghĩ cần đánh giá đúng thực trạng, trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch và các biện pháp quản lý hoạt động làm quen với Tiếng Anh khả thi để đảm bảo chất lượng, hiệu quả của Tiếng Anh, tạo nên sự đổi mới trong việc dạy học nhằm đáp ứng nhu cầu xã hội và phát triển đất nước

Tại sao các nước phát triển như Singapore khảo sát năm 2009 cho thấy

có khoảng 60% số học sinh Singapore gốc Trung và 35% gốc Malaysia sử dụng Tiếng Anh thường xuyên thay cho ngôn ngữ truyền thống của họ

Vì ngay từ khi ở bậc mầm non họ đã chú trọng đến việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ, bởi nó tác động trực tiếp và giúp trẻ phát triển toàn diện Việc cho trẻ làm quen ngoại ngữ diễn ra từ rất sớm tại các trường mầm non Singapore cũng đã được triển khai từ nhiều năm qua Theo các chuyên gia, đối với trẻ nhỏ, ngôn ngữ chính là sự bắt chước một cách tự nhiên nên các bé tiếp cận với ngoại ngữ rất sớm thường có khả năng phát triển ngôn ngữ cao hơn so với các bé lớn Giai đoạn tốt nhất cho trẻ tiếp cận với ngoại ngữ là từ 0-6 tuổi (được gọi là giai đoạn vàng) Lúc này não bộ của trẻ như một miếng bọt biển, khả năng tiếp nhận và ghi nhớ thông tin vô tận không theo bất cứ một quy tắc nào Chính vì vậy khi được làm quen với ngoại ngữ từ sớm, khả năng tiếp thu của miếng bọt biển này sẽ được phát huy tối đa, cứ như là “Tắm ngôn ngữ” vậy Dường như Tiếng Anh đã trở thành tấm vé thông hành hữu dụng giúp trẻ tự tin giao tiếp và thỏa sức khám phá thế giới xung quanh từ các nguồn giảng dạy Tiếng Anh phong phú và đa dạng của các nước

Xuất phát từ những yêu cầu cả về mặt lý luận và thực tiễn, với tư cách

là một giáo viên công tác giảng dạy, điều hành quản lý chuyên môn tại các trường Mầm Non tư và quốc tế, với hy vọng tìm ra một hướng đi đúng để nâng cao chất lượng và hiệu quả quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh nhằm đáp ứng nhu cầu xã hội và phát triển đất nước, tác giả chọn đề tài

nghiên cứu luận văn: “Quản lý hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường Mầm Non Tư Thục Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội”

3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động dạy làm quen với Tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội

4 Câu hỏi nghiên cứu

Làm thế nào để nâng cao ý thức cũng như đạt kết quả cao của giáo viên

và học sinh đối với hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới và căn bản giáo dục và đào tạo hiện nay

5 Giả thuyết khoa học

Quản lý hoạt động làm quen với Tiếng Anh tại các trường mầm non tư thục Quận Cầu Giấy đã đạt được nhiều kết quả rất đáng kích lệ Tuy nhiên, thực tế hiện nay, tình hình quản lý hoạt động làm quen với Tiếng Anh tại các trường mầm non còn nhiều hạn chế như: Giáo viên chưa tâm huyết với nghề, năng lực giáo viên hạn chế, chưa có tinh thần học tập, ít có hoạt động trải nghiệm thực tế, phương pháp dạy chưa có sự phân biệt giữa các độ tuổi… Điều này làm cho thực tế chưa đáp ứng được yêu cầu của ngành Nếu đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động làm quen Tiếng Anh theo hướng trải nghiệm ở các trường mầm non tư thục Quận Cầu Giấy thì sẽ khắc phục được những hạn chế nêu trên, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm ở bậc mầm non

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

6.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục

6.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng hoạt động làm quen với tiếng Anh theo

hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội

6.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động làm quen với tiếng Anh theo

hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội

7 Phạm vi nghiên cứu

7.1 Đối tượng khảo sát

Đề tài triển khai nghiên cứu tại 5 trường mầm non tư thục có yếu tố nước ngoài tại Quận Cầu Giấy với đối tượng như sau:

- Giáo viên giảng dạy môn tiếng Anh: 30 giáo viên

- Cán bộ quản lý: 10 cán bộ quản lý trường +2 chuyên viên Phòng Giáo dục mầm non phụ trách Ngoại ngữ

- Phụ huynh học sinh: 30 phụ huynh học sinh

- 50 học sinh lớp 5 tuổi

7.2 Các số liệu khảo sát được giới hạn từ năm học 2016 – 2017 đến năm 2018-2019

8 Phương pháp nghiên cứu

8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận

Nhóm phương pháp này bao gồm các phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát các vấn đề lý luận liên quan đến quản lý giáo dục như các văn bản, nghiej quyết về các hoạt động quản lý daỵ và học

8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát: Phương pháp này được thực hiện bằng việc quan sát việc dạy học của giáo viên và học tập cuar học sinh trên địa bàn nghiên cứu

- Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp lãnh đạo, chuyên viên phòng Giáo dục và Đào tạo; cán bộ quản lý và giáo viên nhà trường nhằm tìm hiểu kỹ hơn về thực trạng hoạt động dạy học, quản lý hoạt động làm quen với tiếng Anh trong nhà trường và giải thích nguyên nhân của vấn đề

- Phương pháp chuyên gia: Tham khảo ý kiến của chuyên gia và các nhà nghiên cứu giáo dục mầm non

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Phiếu trưng cầu gồm các câu hỏi đóng/mở về quản lý hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội Phưng pháp này nhằm thu thập số liệu nhằm phân tích thực trạng, xác định ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của thực trạng này

8.3 Phương pháp xử lý số liệu

Dùng thống kê toán học để xử lý các kết quả nghiên cứu

9 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, bài luận văn có kết cấu 3 chương với nội dung chính như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động làm quen với Tiếng Anh

theo hướng trải nghiệm tại các Trường Mầm non tư thục

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động làm quen với tiếng Anh

theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động làm quen với tiếng Anh

theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI

TIẾNG ANH THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM

TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Những nghiên cứu ngoài nước

Ở nhiều nước trên thế giới tiếng Anh được dạy cho trẻ mầm non như một ngôn ngữ thứ hai Tại nhiều nước thuộc khu vực Đông Nam Á, Tiếng Anh giống như ngôn ngữ thứ hai sau tiếng mẹ đẻ, và trẻ được học từ bậc mầm non Tại Australia, một quốc gia có cộng đồng dân cư đa văn hóa, dân nhập

cư đến từ 200 quốc gia, nói hơn 300 ngôn ngữ, những đứa trẻ ở các gia đình nhập cư xem tiếng Anh không phải là môn học mà được lồng ghép trong mọi hoạt động Trẻ được học tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai ngay từ bậc học mầm non

Ngay tại các nước nói tiếng Anh bản ngữ như Mỹ, Canada, Anh và khối thịnh vượng chung, có một bộ phận đáng kể dân nhập cư học tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai để sinh sống, học tập và làm việc Với những gia đình nhập cư, trẻ dưới 5 tuổi học tiếng bản ngữ thông qua việc chơi với trẻ Điều này giúp chúng có nền tảng và phát triển ngôn ngữ thứ hai là tiếng Anh cho đến khi đi học tiểu học, từ đó có thể hòa nhập được với người bản ngữ

Rất nhiều vấn đề và góc độ làm quen tiếng Anh ở bậc mầm non đã được nhiều quốc gia Châu Á nghiên cứu và triển khai khá thành công nên tác giả rất quan tâm và nghiên cứu việc trẻ làm quen với tiếng Anh ở bậc mầm non Tuy nhiên mỗi công trình đều có những điểm mạnh, điểm yếu và những mục đích riêng

Những nghiên cứu trong nước

Đã có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục, quản lý hoạt

động dạy học, có thể kể đến như: Phạm Minh Hạc (1986), Một số vấn đề giáo dục và khoa học giáo dục, nhà xuất bản giáo dục, Hà Nội; Đặng Quốc Bảo (1997) một số khái niệm về quản lý giáo dục – trường quản lý cán bộ - Hà Nội; (1999) Khoa học tổ chức và quản lý NXB thống kế Hà Nội ; Bùi Minh

Hiền (2009), Quản lý giáo dục, Nxb Đại học Sư phạm; Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Quốc Chí (2010), Đại cương khoa học quản lý, Nxb Đại học Quốc

gia Hà Nội; Nguyễn Văn Cường – Bernd Meier (2011) lý luận dạy học hiện

đại; Trần Kiểm (2013), Những vấn đề cơ bản của khoa học Quản lý giáo dục,

Nxb Đại học Sư phạm";

Bên cạnh những công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học đã nêu trên còn có rất ít những nghiên cứu về hoạt động làm quen tiếng Anh tại các trường mầm non tư thục

Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu khoa học về việc học nói của trẻ, thực tiễn thành công trong dạy và học tiếng Anh ở một số nước khu vực Đông Nam Á và kết quả triển khai thí điểm cho trẻ làm quen tiếng Anh tại một số

cơ sở GDMN trong những năm vừa qua đã chỉ ra sự cần thiết, sự phù hợp và hiệu quả mang lại của việc cho trẻ được tiếp cận sớm với tiếng Anh ngay từ lứa tuổi mầm non Việc tổ chức cho trẻ làm quen tiếng Anh ngay từ bậc học mầm non cần được coi là một trong những giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đảm bảo sự kế thừa cũng như tạo tiền đề vững chắc cho trẻ học tiếng Anh ở cấp phổ thông, góp phần đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao trong thời kỳ hội nhập Đây cũng là xu thế phát triển chung của nền giáo dục hiện đại, cũng là một phần trong mục tiêu phấn đấu của giáo dục mầm non theo tinh thần Nghị quyết số 29/NQ-TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về "Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh

tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế"

Tuy nhiên, tổ chức cho trẻ làm quen tiếng Anh là một việc không hề đơn giản Nó đòi hỏi tính nghiêm túc, khoa học từ việc xác định độ tuổi bắt đầu, mục đích của việc học tới sự tuân thủ các điều kiện cần thiết về trình

độ, năng lực ngoại ngữ, phương pháp sư phạm của giáo viên, về cơ sở vật chất, nội dung chương trình cũng như việc kiểm tra quản lý chất lượng Phân biệt rõ mục đích làm quen tiếng Anh ở trẻ mầm non với học sinh các cấp phổ thông và tuân thủ chặt chẽ các điều kiện liên quan là góp phần quyết định đảm bảo cho sự thành công của quá trình cho trẻ làm quen tiếng Anh trong trường mầm non

Đề tài “Quản lý hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường Mầm Non Tư Thục Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội” có tính khả thi và cấp thiết trong nhiệm vụ tạo nền tảng môn tiếng Anh

nói riêng và chất lượng giáo dục nói chung để đáp ứng yêu cầu về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục trong giai đoạn hiện nay

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Khái niệm QL, QLGD, QLNT, QLTMN

* Quản lý

Quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo)

và kiểm tra” Nguyễn Thị Mỹ Lộc , [34, tr.22]

Theo Harold Koontz (1909-1984) “Quản lý là một hoạt động thiết yếu,

nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được mục đích của nhóm Mục tiêu của nhà quản lý là hình thành một môi trường mà con người

có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn ít nhất Với tư cách thực hành thì quản lý là một nghệ thuật, còn với kiến thức thì quản lý là một khoa học”

10

Chức năng quản lý

Quản lý có 4 chức năng cơ bản là:

1 Lập kế hoạch (Planning): Thiết kế chương trình hành động (sơ đồ Gantt, checklist, timelines)

2 Tổ chức (Organizing): Xây dựng cơ cấu, xác định vị trí, phân bổ và huy động nguồn lực, quyết định hành động

3 Lãnh đạo (Leading): Chỉ đạo, điều hành, thúc giục, động viên thành viên

4 Kiểm Tra (Controling): Rà sát, kiểm tra, đánh giá phục vụ cho việc điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện các phương thức hành động để đạt mục tiêu

Sơ đồ 1.1 Cấu trúc hệ thống quản lý

Có rất nhiều tác giả định nghĩa về “Quản lý Giáo dục” Ở Việt Nam:Theo tác gải Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường hay nói rộng ra là

Môi trường bên trong

Chủ thể quản lý

Mục tiêu quản lý

Khách thể quản lý

quản lý giáo dục là quản lý hoạt động dạy và học nhằm đưa nhà trường từ trạng thái này sang trạng thái khác và dần đạt đến mục tiêu giáo dục đã xác định”

Ở Phương Tây:

Theo tác giả Bush T (trong tác phẩm Theories of Education Management, PCP, London, 1995): “Quản lý giáo dục, một cách khái quát, là sự tác động

có tổ chức và hướng đích của chủ thể quản lý giáo dục tới đối tượng quản

lý theo cách sử dụng các nguồn lực càng có hiệu quả càng tốt nhằm đạt mục tiêu đề ra”

Quản lý nhà trường theo xu hướng hiện nay là: Giáo dục cho tất cả -

Tất cả cho giáo dục (Education for All - All for Education); Đó là việc thực

hiện đổi mới về tư duy, phương thức và cơ chế quản lý giáo dục và quản lý nhà trường Cụ thể:

- Đổi mới về tư duy quản lý giáo dục

- Đổi mới phương thức quản lý giáo dục

- Đổi mới cơ chế quản lý giáo dục

Quản lý nhà trường chính là những công việc mà người cán bộ quản lý nhà trường thực hiện chức năng quản lý để thực hiện các nhiệm vụ công tác của mình Vì vậy, quản lý nhà trường là quản lý toàn diện Bao gồm:

- Quản lý đội ngũ nhà giáo

- Quản lý học sinh

- Quản lý quá trình dạy - học

- Quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học

- Quản lý tài chính trường học

- Quản lý mối quan hệ giữa con người và cộng đồng

* Quản lý trường mầm non

Trường mầm non là đơn vị cơ sở giáo dục mầm non trong hệ thống giáo dục quốc dân Đảm nhận việc nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ nhằm giúp trẻ hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị nền tảng kiến thức cho trẻ vào lớp 1

Quản lý mầm non là hoạt động của chủ thể cán bộ nhân viên nhằm thực hiện những kế hoạch giáo dục dựa trên việc tận dụng tiềm lực vật chất và tinh thần của xã hội, nhà trường và gia đình Đây là quá trinh tác động của chủ thể quản lý, cụ thể là hiệu trường, đến các cán bộ, nhân viên để họ tác động đến quá trình chăm sóc trẻ nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục và mục tiêu chung của bậc học mầm non

Thực chất, quá trình quản lý mầm non là việc đảm bảo cho quá trình chăm sóc, giáo dục trẻ được vận hành thuận lợi và có hiệu quả Quá trình này bao gồm các nhân tố: Mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung, phương pháp, phương tiện chăm sóc, giáo dục trẻ

1.2.2 Trường mầm non tư thục trong hệ thống giáo dục quốc dân

* Vai trò trường Mầm non

Giáo dục mầm non là cấp bậc giáo dục đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục mầm non là bước đặt nền móng cho sự phát triển

về thể chất, nhận thức, tình cảm xã hội và thẩm mỹ cho trẻ em Bậc giáo dục này sẽ giúp cho trẻ em kỹ năng tự lập, diễn đạt và hình thành hứng

thú với việc đến trường của trẻ em Vì vậy, đây chính là nền tảng cho việc học tập của trẻ sau này

* Nhiệm vụ, quyền hạn trường mầm non

Theo văn bản hợp nhất 04/VBHN-BGDĐT năm 2015 hợp nhất Quyết định về Điều lệ trường mầm non ban hành năm 2015 quy định về vị trí, nhiệm vụ của nhà trường mầm non như sau:

- Trường mầm non có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng

- Trường mầm non hỗ trợ các nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập trên cùng một địa bàn theo sự phân công của cấp có thẩm quyền và thực hiện các nhiệm vụ nêu lên 9 khoản tại Điều 2 chương 1 Điều lệ trường mầm non như:

+ Tổ chức thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em từ ba tháng tuổi đến sáu tuổi theo chương trình giáo dục mầm non do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành

+ Huy động trẻ em lứa tuổi mầm non đến trường; Tổ chức giáo dục hoà nhập cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em khuyết tật

+ Quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên để thực hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em

+ Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực theo quy định của pháp luật

+ Xây dựng cơ sở vật chất theo yêu cầu chuẩn hoá, hiện đại hoá hoặc theo yêu cầu tối thiểu đối với vùng đặc biệt khó khăn

+ Phối hợp với gia đình trẻ em, tổ chức và cá nhân để thực hiện hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em

+ Tổ chức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và trẻ em tham gia các hoạt động xã hội trong cộng đồng

+ Thực hiện kiểm định chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em theo quy định

+ Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật

* Đặc trưng cơ bản của trường mầm non tư thục

Trường mầm non tư thục thuôc hệ thống giáo dục quốc dân Việc tổ chức hoạt động của trường mầm non tư thục sẽ thực hiện theo quy định của Điều

lệ trường mầm non và Quy chế tổ chức, hoạt động của trường mầm non tư thục do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành”

Trong tình hình hiện nay, trước sự xu thế toàn cầu hóa và thực hiện chủ trương phát triển giáo dục của Đảng và Nhà nước, trường mầm non tư thục được thành lập và vận hành bởi các tổ chức, cá nhân không hưởng ngân sách của nhà nước, Sự ra đời của các trường mầm non tư thục đã thu hút được nguồn lực lớn của xã hội góp phần lớn vào sự phát triển của ngành học mầm non nói riêng và hệ thống giáo dục quốc dân nói chung:

+ Trường mầm non tư thục ra đời góp phần giảm tải về số lượng cho các trường mầm non công lập

+ Tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh nâng cao chất lượng của ngành học + Tiên phong tiếp nhận các phương pháp giáo dục tiên tiến trên thế giới

Chất lượng giáo dục trẻ trong các trường, lớp mầm non tư thục ngày càng được cải thiện Nhiều trường mầm non tư thục đầu tư cơ sở vật chất khang trang và chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ tốt, đã và đang trở thành nơi tham quan thực hành, thao giảng của các trường mầm non trong thành phố

Tuy nhiên, hệ thống các trường tư thục có đội ngũ giáo viên chưa thực sự ổn định, các chương trình giáo dục trẻ còn nhiều yếu tố tự phát, chưa được kiểm soát chặt chẽ về chất lượng

Do vậy, trước tình hình phát triển nhanh của hệ thống các trường tư thục, nhà nước cũng như các tổ chức, cá nhân cần có các biện pháp phối hợp để nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường mầm non tư thục

1.2.3 Hoạt động làm quen với tiếng Anh

Theo các nhà nghiên cứu, trẻ mầm non có những đặc điểm ưu việt, trở thành lợi thế trong việc làm quen và học ngoại ngữ mà ở người lớn trưởng thành không có được Và đôi khi trẻ mầm non có khả năng tiếp nhận 2 ngôn ngữ cùng 1 lúc và hình thành rất nhanh chóng và dễ dàng Đó chính là: khả năng nghe, bắt chước và khả năng ghi nhớ rất tốt Não bộ của trẻ phát triển nhanh nhạy về nhiều mặt: óc quan sát, tiếp thu tò mò, trí tưởng tượng, ghi nhớ, phản xạ, khả năng bắt chước nhanh, tính tự nhiên của các động cơ giao tiếp và không có các “rào cản” ngôn ngữ (sự sợ hãi, mắc cỡ, ngại sai)

- Đặc biệt, giai đoạn lứa tuổi khoảng từ 2 đến 6 tuổi là giai đoạn phát

cảm về lĩnh hội ngôn ngữ Trẻ mầm non học ngôn ngữ trong đó có ngoại ngữ rất tự nhiên Trong 6 tháng đầu của cuộc sống, trẻ bập bẹ khoảng 70 âm, những âm này tạo ra tất cả các ngôn ngữ trên thế giới Ở giai đoạn sau, trẻ học nói qua việc sử dụng các âm thanh và các từ mà trẻ nghe được ở môi trường xung quanh, chủ yếu là từ bố mẹ và người chăm sóc và giáo dục trẻ Sau này não của trẻ sẽ mất khả năng đối với việc nói thứ ngôn ngữ mà trẻ không được nghe Chính vì thế nếu trẻ được "đắm mình" vào một ngôn ngữ nào đấy và khám phá ngôn ngữ đó theo nhiều cách khác nhau như qua nghe thơ, chuyện, bài hát, qua tham gia các trò chơi, qua giao tiếp trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày, thì trẻ sẽ học ngoại ngữ nhanh và dễ dàng hơn

Đối với các trẻ mầm non các con sẽ được làm quen với tiếng Anh

thông qua các bài hát (âm nhạc), và những thao tác ngôn ngữ cơ thể thông qua nội dung của bài hát đó Các con sẽ quan sát giáo viên qua mắt và những tín hiểu của âm thanh cả 2 cùng truyền đến não bộ và con sẽ bắt chước làm theo giáo viên như 1 tiềm thức

Tiếp đó các con sẽ dần dần làm quen tiếng Anh thông qua các tranh ảnh, các hoạt động, trò chơi … giúp trẻ cảm giác nhưng mình đang vui chơi chứ không phải đang học Từ đó tạo cho trẻ cảm giác thoải mái, hào hứng cho các buổi học tiếng Anh.Và thật tuyệt vời khi thấy trẻ bi bô nói chuyện hay có thể nhún nhảy “biểu diễn” một bài hát tiếng Anh 1 cách tự nhiên và trọn vẹn

Đó cũng là niềm tự hào cà kết quả đạt được trên trẻ

1.2.4 Trải nghiệm

Trải nghiệm là những nhận thưc, khám phá của đối tượng băngf cách tương tác thong qua các thao tác như nhìn, sờ, nếm, ngửi và các quá trình bên trong như chú ý, ghi nhớ, tư duy, tưởng tượng Từ đó, chủ thể có thể tìm hiểu những kinh nghiệm cho bản than và hoàn thiện kĩ năng khác trong cuộc sống

* Giáo dục trải nghiệm

Việc giáo dục trải nghiệm ddã có từ xa xưa, như Khổng Tử (551- 479 TCN) đã nóii: "Những gì tôi nghe, tôi sẽ quên Những gì tôi thấy, tôi sẽ nhớ Những gì tôi làm, tôi sẽ hiểu" Đây là tư tưởng thể hiện sự chú trọng vào việc học tập từ những trải nghiệm thực tế

Trong rất nhiều quan điểm, triết lý khác nhau về giáo dục trải nghiệm khẳng định: "Trẻ tự đào luyện mình trong mối quan hệ với môi trường".Có nghĩa là những gì mà trẻ có được phải "thông qua hoàn cảnh sống bên ngoài", thông qua hoạt động tương tác trực tiếp của trẻ với môi trường

Vì vậy, trải nghiệm nhấn mạnh việc học thông qua sự tương tác với môi trương bằng sự nhận thức cảm tính hoặc lý tính Đây chính là một phần không thể thiếu của trẻ, giúp cho trẻ phát triển hoàn thiện Trong quá trình trải nghiệm, trẻ không chỉ là người tham gia mà còn là chủ thể tương tác, tạo ra những kiến thức mới để tìm kiếm kinh nghiệm của bản thân

* Đặc trưng của giáo dục trải nghiệm

Việc học tập được tiếp thu ở quá trình, hay ta có theẻ nói trải nghiệm không chỉ quan tâm đến kết quả mà là việc trẻ học như thế nào Như vậy, kết quả không phải là yếu tố quyết định tất cả về việc học mà cần quan tâm cả quá trình đi đến kết quả đó

Trải nghiêm là quá trình liên tục từ kinh nghiệm tạo ra tri thức Hay ta

có thể nói, kiến thức của trẻ có được từ thực tế chứ không phải lý thuyết Những kiến thức đó kết hợp với các giác quan để xây dựng kiến thức mới hoặc mở rộng kiến thức của bản than

Trải nghiệm gồm những tương tác giữa con người với đối tượng Hay kiến thức mà trẻ thu được là từ việc trẻ chủ động, tích cực tiếp xúc, tác động tới môi trường đó

Trong quá trình trải nghiệm, trẻ em là trung tâm là chủ thể của hoạt động trải nghiệm Vì vậy, trẻ phải có nhu cầu, hứng thú, sự tò mò với đối tượng trải nghiệm để tạo động lực thúc đẩy trẻ tham gia vào quá trình trải nghiệm và tự trải nghiệm để tìm hiểu thế giới xung quanh Giáo viên là người hướng dẫn, giúp đỡ và kiểm tra, hệ thống lại những kiến thức mà trẻ thu được quá trải nghiệm

Tóm lại, giáo dục trải nghiệm là việc giáo viên tổ chức cho trẻ tương tác với đối tượng, trong đó đặc biệt nhấn mạnh đến vai trò của "trí óc" và "đôi tay" Việc trải nghiệm cần dựa trên kinh nghiệm của trẻ, khơi gợi hứng thú, trí

tò mò thúc đẩy trẻ tham gia vào hoạt động trải nghiệm Việc trẻ tích cực, chủ

động tiến hành trải nghiệm quan trọng hơn kết quả của quá trình đó

1.2.5 Hoạt động làm quen tiếng Anh theo hướng trải nghiệm

Việc giúp trẻ làm quen với tiếng Anh từ nhỏ là điều hết sức cần thiết Bởi trong lứa tuổi này, trẻ rất dễ dàng tiếp nhận những thông tin, ngôn ngữ một cách tự nhiên nhất Tuy nhiên, đối với các em nhỏ ta không thể áp dụng các phương pháp dạy dành cho người lớn mà cần có cách thức phù hợp với độ tuổi, sự phát triển tâm sinh lý, ngôn ngữ

Sau đây là một số các phương pháp trải nghiệm giúp trẻ làm quen với tiếng Anh hiệu quả nhất

1 Phương pháp trực quan

Không chỉ chúng ta mà các bé cũng giao tiếp với thế giới bên ngoài bằng 5 giác quan: Thị giác, khứu giác, thính giác, vị giác, xúc giác và đặc biệt trẻ lại có tư duy trực quan nên trẻ rất dễ dàng hứng thú với các hình ảnh sinh động, tiếp nhận chúng một cách nhẹ nhàng, nhanh chóng và hết sức tự nhiên

Chính vì vậy, để giúp trẻ làm quen với tiếng anh, chúng ta nên sử dụng

những giáo cụ trực quan, ngôn ngữ cơ thể hoặc các phương tiện công nghệ thông tin để dạy trẻ có thể phát âm chuẩn và hiểu được miêu tả của từ Tất cả

những yếu tố như âm thanh, hình ảnh, công nghệ không những tác động tốt đến trí nhớ của trẻ mà còn tạo môi trường học tập sinh động, hứng thú, tránh nhàm chán cho trẻ Và đây cũng là yếu tố tiền đề đam mê học tiếng Anh và có

1 nền tảng tiếng Anh cơ bản để phát triển thật tốt sau này

2 Phương pháp truyền khẩu

Các trẻ tuổi mầm non đa số đều chưa biết đọc biết viết, cho nên loại hình đọc – viết gây nên áp lực rất lớn cho trẻ và không mang lại hiệu quả cao Hãy cho trẻ hoạt động, làm quen với tiếng Anh trong một môi trường nói tiếng Anh tự nhiên Hãy để trẻ dần dần hình thành những khái niệm chứ không nên hướng trẻ theo việc dịch nghĩa của từ Hãy thay thế cách học truyền thống “ngôn ngữ – ngôn ngữ” sang cách thức “đồ vật, hình ảnh – ngôn ngữ” Thay vì bạn cho trẻ dịch “apple” là táo thì hãy chỉ vào trái táo và nói apple, như vậy là bạn đã dùng phương pháp truyền khẩu rồi đấy

Hiện nay phương pháp này được áp dụng rất nhiều tại các trung tâm Anh ngữ uy tín cũng như tại các trường mầm non tư thục và quốc tế để giúp

bé làm quen với tiếng Anh tự nhiên nhất

3 Phương pháp dùng trò chơi

Đa số các trẻ em thường thích di chuyển, vui chơi nên phương pháp

hiệu quả giúp trẻ làm quen với tiếng Anh là cho trẻ môi trường vừa học vừa chơi thông qua những hoạt động, trò chơi thú vị để trẻ có thể vận động, tương tác lẫn nhau và có cảm giác tiếp xúc, hứng khởi, có hứng thú hơn trong việc làm quen với tiếng Anh

Đa phần trẻ tại trường mầm non tốt tư thục và quốc tế đều hướng trẻ làm quen với tiếng Anh thông qua phương pháp này Chính các yếu tố thích thú, tự nguyện này tạo cho trẻ nỗ lực và tích cực hơn trong các hoạt động do các thầy cô và có thể phản xạ tiếng Anh một cách tự nhiên và bền vững hơn

4 Phương pháp sử dụng các bài hát, bài thơ, câu chuyện

Đối với các trẻ ở độ tuổi mầm non, các câu chuyện kể, các bài hát, các câu thơ ca luôn mang đến cho trẻ những cảm xúc rất tích cực Các bài thơ, các bài hát với những lời, những ngữ điệu lặp đi lặp lại nhiều lần và giúp bé dễ dàng hát theo, đọc theo Những câu chuyện kể với các mẫu câu đối thoại qua lại giữa các nhân vật tật dí dỏm, được nhắc đi nhắc lại nhiều lần giúp trẻ hứng thú và thích thú khi nói theo

Không những vậy, chính điều này giúp trẻ nhập tâm, hóa thân vào đúng nhân vật, ngữ cảnh và dễ dàng làm quen với những từ vựng, ngữ điệu, giúp trẻ cảm giác thoải mái, tự nhiên như học tiếng mẹ đẻ

6 Phương pháp 4 V’s: Variety of activity, variety of pace, variety of organization và variety of voice

Trẻ mầm non thường không có khả năng tập trung dài vào một sự vật, sự việc, hoạt động nào đó Bởi vậy, giáo viên cần nắm rõ phương pháp 4V để tạo ra những không khí luôn mới mẻ, sự sinh động cho tiết học, đó là: sự đa dạng về các hoạt động; sự thay đổi về tốc độ nói của giáo viên; sự

đa dạng về hình thức, cách thức tổ chức các hoạt động, trò chơi; sự đa dạng

về giọng điệu khi giảng dạy và giao tiếp với trẻ Áp dụng kết hợp cả 4 yếu

tố đó sẽ giúp trẻ luôn cảm thấy hào hứng, thú vị, thu hút sự tập trung chú ý

- Thường xuyên liên hệ các từ, mẫu câu với nhau và đặt chúng vào những ngữ cảnh rõ ràng, có liên quan chặt chẽ với nhau Không dạy từ vựng

và cấu trúc một cách tách bạch, rời rạc, đơn lẻ; không ngắt đoạn mối quan hệ

từ - câu - hoàn cảnh giao tiếp

- Giáo viên cần tạo dựng môi trường ngôn ngữ tích cực, kích thích và

đa dạng việc sử dụng ngôn ngữ tiếng Anh cho trẻ thông qua sử dụng đồng thời cả hai hình thức cho trẻ tiếp thu ngoại ngữ một cách chính quy (trong các hoạt động ở lớp học) và không chính quy (qua các tình huống tự nhiên trong sinh hoạt hàng ngày của trẻ)

- Giáo viên cần khuyến khích động viên trẻ giao tiếp bằng tiếng Anh cho dù có thể trẻ còn mắc nhiều lỗi, cần tạo cơ hội tối đa cho trẻ được luyện tập tiếng Anh thông qua việc đưa trẻ vào tình huống cụ thể có ý nghĩa để nói tiếng Anh và luyện các mẫu câu hàng ngày trong giao tiếp, giúp tiếng Anh được tiếp nhận một cách tự nhiên vào trẻ Chỉ sử dụng tiếng Việt trong các

tình huống không thể diễn đạt được bằng trực quan nhằm tạo điều kiện cho trẻ thực hành giao tiếp bằng tiếng Anh Ví dụ như khi trẻ đang tô màu và vô tình một vài vệt màu dính lên tay, giáo viên có thể lấy một chiếc khăn đưa cho trẻ

“Please take this towel” (con hãy cầm cái khăn này), chỉ vào vết màu vương trên tay trẻ “Clean the paint” (hãy lau sạch vệt màu dính trên tay của con)

8 Phương pháp tiếp xúc trực tiếp với người bản ngữ

Tạo cơ hội cho trẻ được giao tiếp với giáo viên nước ngoài trong môi trường học tập ở trường giúp trẻ vượt qua sự sợ hãi khi gặp người nước ngoài, hình thành sự tự tin cho trẻ Sự tham gia của giáo viên nước ngoài thực sự rất hiệu quả trong việc khuyến khích trẻ phát triển ngôn ngữ mới vì bản thân giáo viên nước ngoài đã rất thu hút sự chú ý của trẻ Sự có mặt của giáo viên nước ngoài tạo động lực cho trẻ muốn nói tiếng nước ngoài để trò chuyện cùng họ Giáo viên nước ngoài tiếp xúc và giao tiếp với trẻ với lượng ngôn ngữ phù hợp sức tiếp thu của trẻ (lượng từ vựng phù hợp, tốc độ nói chậm, phát âm rõ ràng, ngữ điệu) cùng với ngôn ngữ cử chỉ và tình huống thực tế sẽ giúp trẻ hiểu những gì giáo viên nói và có khả năng trả lời trong phạm vi khả năng nói tiếng Anh của trẻ Mặt khác, việc được nghe âm bản ngữ trực tiếp cũng giúp trẻ phát triển kĩ năng nghe hiểu và tiến tới phát âm đúng và chuẩn

1.3 Đặc điểm hoạt động làm quen tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục

1.3.1 Mục tiêu của hoạt động làm quen Tiếng Anh theo hướng trải nghiệm

Ở Việt Nam, việc cho trẻ làm quen tiếng Anh ngay từ bậc học mầm non hiện đang thu hút sự quan tâm của các nhà khoa học, nhà giáo dục và các bậc phụ huynh Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu khoa học về việc học nói của trẻ, thực tiễn thành công trong dạy và học tiếng Anh ở một số nước khu vực Đông Nam Á và kết quả triển khai thí điểm cho trẻ làm quen tiếng Anh tại một số cơ

sở giáo dục mầm non trong những năm vừa qua đã chỉ ra sự cần thiết, sự phù hợp và hiệu quả mang lại của việc cho trẻ được tiếp cận sớm với tiếng Anh ngay

từ lứa tuổi mầm non Việc tổ chức cho trẻ làm quen tiếng Anh ngay từ bậc học mầm non cần được coi là một trong những giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đảm bảo sự kế thừa cũng như tạo tiền đề vững chắc cho trẻ học tiếng Anh ở cấp phổ thông, góp phần đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao trong thời kỳ hội nhập Đây cũng là xu thế phát triển chung của nền giáo dục hiện đại, cũng là một phần trong mục tiêu phấn đấu của giáo dục mầm non theo tinh thần Nghị quyết số 29/NQ-TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về "Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế" [1]

Đối với trẻ mầm non, việc làm quen tiếng Anh hay với bất kỳ ngôn ngữ thứ hai nào khác phải được trải nghiệm một cách tự nhiên Người lớn cần đặt

ra những định hướng mang tính chất "đường dài", đừng quá kỳ vọng vào những năng lực ngôn ngữ mà đứa trẻ có được tức thì khi làm quen với một ngôn ngữ mới Tuy nhiên những bước đi chập chững ban đầu này của trẻ hoàn toàn có thể trở thành những bước tiến vững chắc trong tương lai nếu việc cho trẻ làm quen tiếng Anh tuân thủ chặt chẽ các điều kiện cần thiết, đặc biệt là lựa chọn được phương pháp giáo dục phù hợp để giúp trẻ thấm hút nội dung vừa phù hợp với đặc điểm tâm lý, khả năng nhận thức, vừa đáp ứng năng lực

tư duy của trẻ

1.3.2 Nội dung chương trình hoạt động làm quen tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục

Chương trình hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm ở bậc mầm non nhằm giúp trẻ có được nền tảng tiếng Anh ban đầu cho các cập học tiếp theo Chương trình dành cho trẻ từ 3-6 tuổi, giúp các em bước đầu hình thành kỹ năng nghe, nói và làm quen với đọc, viết, phát triển năng lực giao tiếp bằng tiếng Anh, qua đó, góp phần phát triển toàn diện và chuẩn bị cho trẻ học tiếng Anh ở bậc Tiểu học Trẻ được làm quen với tiếng

Anh thông qua những chủ đề gần gũi, xung quanh trẻ và phù hợp với chương trình giáo dục mầm non Trẻ được nghe nói những câu chào hỏi, giao tiếp thông thường, làm quen với bảng chữ cái, bài hát vui nhộn, con số, từ ngữ về bản thân, gia đình, động vật, phương tiện giao thông, màu sắc, cảm xúc…

Bên cạnh đó những giáo cụ trực quan và các thiết bị, học liệu phục vụ cho hoạt động làm quen với tiếng Anh của trẻ với giáo viên bản ngữ như là máy vi tính, đầu đĩa, bảng tương tác, tranh ảnh, sách vở, đồ chơi… góp phần đáp ứng những nhu cầu cơ bản cho việc làm quen tiếng Anh theo hướng trải nghiệm của trẻ

1.3.3 Hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục

Làm quen với tiếng Anh thông qua các trò chơi

Theo các nhà giáo dục học, đối với những năm đầu đời của trẻ (từ 0 - 6 tuổi) chúng ta cần kích hoạt não phải cho trẻ dưới các hình thức trò chơi để trẻ học

kỹ năng và làm quen với kiến thức Đối với việc cho trẻ làm quen cũng vậy, chúng ta chỉ cần đưa ra phương pháp xây dựng các hoạt động và trò chơi phù hợp với tâm lý và nhận thức của trẻ

Chúng ta có thể cho trẻ làm quen tiếng Anh theo phương pháp Visual (trực quan) Theo phương pháp này có hai hướng xây dựng trò chơi: Hình ảnh - ngôn ngữ và hình ảnh - không gian Đối với trẻ mầm non, chúng ta xây dựng trò chơi theo hướng hình ảnh, không gian sẽ gây hứng thú và kích thích phản ứng thị giác nhiều hơn Nguyên tắc xây dựng hoạt động hoặc trò chơi theo Visual là kích thích trẻ khả năng hình dung, tưởng tượng về đối tượng Vì vậy, chúng ta cần chuẩn bị vật dụng hỗ trợ những hình ảnh minh họa, sơ đồ, flash card, tất cả các vận dụng, bao bì có thể hiện tiếng Anh

Ví dụ: Thay vì nói với trẻ “It’s a fish” (đây là con cá) hoặc “fish” (cá) thì chúng ta cần nói với trẻ chính xác tên loài cá, chẳng hạn là: Dolphin (cá heo),

shark (cá mập), goldfish (cá vàng)… Sau đó có thể tổ chức các trò chơi có liên quan đến các loại cá; ghép hình các con cá sau đó đọc tên…

Hoặc cho trẻ làm quen tiếng Anh theo phương pháp Auditory (thính giác) Phương pháp này chủ yếu kích thích vào tai nghe của trẻ bằng cách vận dụng các bài hát, câu chuyện, thay đổi nội dung bài hát trên cùng một giai điệu và kèm theo hình ảnh minh họa Ví dụ một số bài hát: Five little monkeys (5 chú khỉ con); Five little piggies (5 chú heo con); Five little teddy bears (5 chú gấu bông); Five little ducks (5 con vịt nhỏ)… Cô giáo có thể tổ chức cho trẻ thi hát có gọi tên các con vật, giúp trẻ nhớ, phát âm chính xác tên con vật

Hoặc cho trẻ làm quen tiếng Anh theo phương pháp Kinesthetic (cảm giác vận động) Khi xây dựng hoạt động trò chơi cho trẻ theo phương pháp này, chúng ta hướng đến tạo cơ hội cho trẻ được tiếp cận thông tin như: Sờ, ngửi, cầm nắm, di chuyển và quan trọng là phải tạo điều kiện cho trẻ trải nghiệm trên chính đối tượng trẻ tiếp xúc

1.4 Nội dung quản lý hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại các trường mầm non tư thục

1.4.1 Quản lý mục tiêu và kế hoạch hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm

1 Tổ chức những buổi đào tạo và hướng dẫn cũng như chia sẻ với giáo viên bản ngữ về cách triển khai các hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm thông qua những chủ đề quen thuộc đặc thù riêng của trẻ mầm non Việt Nam Dự giờ và kiểm tra đánh giá kết quả trên trẻ

2 Xây dựng kế hoạch hoạt động làm quen với tiếng Anh theo hướng trải nghiệm phù hợp với trẻ mầm non

1.4.2 Quản lý chương trình, nội dung làm quen tiếng Anh theo hướng trải nghiệm

1 Cách xây dựng chương trình theo định hướng giúp trẻ làm quen tiếng Anh theo hướng trải nghiệm nhằm tạo nền tảng tiếng Anh cơ bản cho trẻ trong những bậc học tiếp theo

Thực tiễn việc trẻ mầm non làm quen tiếng Anh đã thực sự mang lại hiệu quả hay chưa là vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, tổng kết, đánh giá Việc

tổ chức cho trẻ mầm non làm quen tiếng Anh có những thuận lợi như: xuất phát từ sự hứng thú của trẻ khi được làm quen với tiếng Anh, từ nhu cầu của phụ huynh, sự quan tâm triển khai thực hiện của các cơ sở giáo dục mầm non…Tuy nhiên, việc dạy và cho trẻ làm quen với tiếng Anh trong các cơ sở giáo dục mầm non đều là tự phát và đang được áp dụng trong các trường mầm non như một môn học ngoại khóa (năng khiếu) Các trường chỉ cho trẻ làm quen tiếng Anh khi phụ huynh có nhu cầu

Lấy ví dụ 1 tiết làm quen tiếng Anh theo hướng trải nghiệm ở bậc mầm non:

Giờ khám phá các loại trái cây

Chủ đề: Thế giới thực vật

Đề tài: Khám phá các loại quả

Lứa tuổi: 3- 4 tuổi

- Rèn kỹ năng thao tác và điều chỉnh các thao tác tay trong hoạt động thực hành trải nghiệm, khám phá các loại quả

- Phát triển ngôn ngữ: sử dụng từ, câu đơn giản để miêu tả về đặc điểm các loại quả; diễn đạt và thể hiện cảm xúc

- Rèn các kỹ năng: kỹ năng vận động, kỹ năng tích hợp (âm nhạc, tạo hình), kỹ năng tự phục vụ, kỹ năng xã hội (chia sẻ, chờ đợi theo lượt)

Thái độ

Giáo dục trẻ thích ăn các loại quả, yêu quý và trân trọng môi trường, chăm sóc và bảo vệ tự nhiên (tưới cây, nhổ cỏ )

Môi trường trải nghiệm

- Địa điểm: lớp học có không gian thoáng mát, có 1 số trái cây thật

- Sàn lớp vẽ sẵn một đường tròn sử dụng cho hoạt động khởi động nhóm

- Bố trí lớp: Trong lớp có từ 5-7 bộ bàn ghế (bàn hình chữ nhật cho 3 trẻ ngồi trải nghiệm theo nhóm, xếp thứ tự hình chữ U; ghế đủ cho các trẻ)

Đồ dùng, giáo cụ:

+ Một số tranh ảnh tiếng Anh về trái cây

+ Bộ giáo cụ về quả: giỏ táo, dưa hấu, nho, cam (apple, watermelon, grape, orange)

+ Bộ hộp dao, dĩa gọt hoa quả (2 - 3 bộ) (việc sử dụng bộ giáo cụ này

Cho trẻ đi theo hàng và chia nhóm 3 trẻ ngồi lần lượt theo các bàn

Hoạt động 2: Hoạt động thực hành trải nghiệm

Trải nghiệm khám phá đối tượng bằng các giác quan

1 5 phút làm quen học tranh ảnh các loại trái cây bằng Tiếng Anh

2 5 phút hoạt động tráo thẻ những tranh ảnh & giáo viên phải đọc lặp

đi lặp lại nhiều lần

3 Sau đó giáo viên sẽ lấy những quả trái cây thật cho trẻ quan sát, sờ, ngửi, cố gắng khuyến khích trẻ lặp lại các lại trái cây bằng tiếng Anh

4 Kể cho trẻ nghe 1 mẫu truyện về trái cây mà có liên quan đến những

từ vựng mà trẻ đã học

5 Tiến hành hoạt động trải nghiệm

Giáo viên sẽ đưa từng loại quả lên và hỏi trẻ “What is it? = Đây là quả gi?” Giáo viên linh hoạt hướng dẫn trẻ sử dụng các giác quan để nhận biết đặc điểm các loại quả bằng các yêu cầu:

+ Đây là những quả gì? “What is it?”

+ Quả này màu gì? “What color is it?”

+ Con hãy nhắm mắt, rồi hãy sờ xung quanh quả và ngửi chúng Con cảm thấy gì? “Close your eyes, then touch around it and smell it How do you feel?”

Giáo viên bổ vỏ ra các loại trái cây ấy, cho trẻ quan sát bên trong Sau

đó phát cho mỗi nhóm 1 loại trái cây 1 ít và hướng dẫn các con thái hạt lựu để làm món sữa chua trái cây Sau đó cho trẻ thưởng thức

Trò chuyện, thảo luận về các loại quả

- Cho trẻ ngồi tại vị trí nhóm, hướng về phía giáo viên và cùng thảo luận về các loại quả

- Giáo viên mời đại diện trẻ (3- 4 trẻ) lên đọc lại những loại quả mà trẻ vừa khám phá

+ Đây là quả gì? “What is it?”

+ Quả này có màu gì? “What color is it?”

- Giáo viên trò chuyện cùng trẻ:

+ Chúng mình đã biết thêm rất nhiều các loại quả

+ Con còn biết những loại quả nào khác? Hãy kể cho cô và các bạn + Vì sao ba mẹ hay mua quả về cho chúng mình ăn nhỉ? Ăn quả có tác dụng gì?

+ Giáo viên (giáo dục trẻ): Ăn quả có nhiều vitamin tốt cho sức khỏe, chúng mình hãy ăn nhiều quả nhé

Hoạt động kết hợp:

- Cho trẻ vẽ tô màu loại quả mà trẻ thích, mỗi trẻ tô một tranh

- Cho trẻ vận động theo nhạc đứng thành hàng quanh vòng tròn khởi động; cô cùng trò chuyện với trẻ:

+ Con đã vẽ tranh về quả gì? Hãy giới thiệu với cô và các bạn

+ Giáo viên: Chúng mình vẽ những bức tranh rất đẹp đấy Hãy cùng gắn những bức tranh này trên tường lớp nhé (cho trẻ đi gắn tranh lên các khung tranh đã chuẩn bị sẵn)

Hoạt động kết thúc:

- Cho trẻ vận động tự do theo nhạc và kết thúc bài học

2 Quản lý chương trình làm quen với tiếng Anh, theo hướng trải nghiệm:

Chương trình giáo dục theo định hướng việc làm quen tiếng Anh cho trẻ chú trọng đến cách triển khai các hoạt động làm sao để cho trẻ có thể tiếp cận và đạt hiểu quả cao

Nội dung giáo dục được lồng ghép và chia theo cách chủ đề quen thuộc xung quanh trẻ theo từng độ tuổi

Giáo viên giữ quan trọng quan trọng trong việc tổ chức các hoạt động làm quen tiếng Anh theo hướng trải nghiệm GV cần chuẩn bị các giáo cụ trực quan đầy đủ trước khi lên lớp để đảm bảo 1 tiết làm quen tiếng Anh hiệu quả

1.4.3 Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm

Đưa ra chương trình khung và chi tiết, hướng dẫn chia sẻ cho giáo viên nước ngoài và quản lý các bước giáo viên thực hiện: