Bệnh ghẻ (DHYK vinh)

KHÁI NIỆM BỆNH GHẺ- Là bệnh ở da nhiễm ký sinh trùng do cái ghẻ gây ra, ghẻ có tên khoa học là Sarcopter scabiei hominis - Trước đây, ghẻ là thuật ngữ được sử dụng bởi người la mã để ch

BỆNH GHẺ

Ths.Bs Phạm Thị Thanh Huyền

KHÁI NIỆM BỆNH GHẺ

- Là bệnh ở da nhiễm ký sinh trùng do cái ghẻ gây ra, ghẻ có tên khoa

học là Sarcopter scabiei hominis

- Trước đây, ghẻ là thuật ngữ được sử dụng bởi người la mã để chỉ ra một bệnh da ngứa bất kỳ

- Vào thế kỷ 17, Giovani Cosimo Bonomo đã xác định được chính xác loài côn trùng gây ra bệnh ghẻ

- KST ghẻ có thể sống đến 72 giờ ngoài cơ thể người.

- Trên cơ thể người: KST ghẻ có thể sống đến 2 tháng, và tồn tại lâu hơn trong điều kiện lạnh, độ ẩm cao

- Sau khi nhiễm KST khoảng 3 - 6 tuần sẽ có biểu hiện triệu chứng

ĐẶC ĐIỂM CỦA KST GHẺ

- Ghẻ cái đào hang ở lớp thượng bì ngay sau khi tiếp

xúc (không đào sâu hơn lớp gai)

- Ghẻ để lại phân trong các đường hầm đó

- ở đoạn cuối đường hầm có mụn nước → sau khoảng 3 đến 4 tuần tạo thành sẩn ngứa hoặc nốt.

ĐẶC ĐIỂM CỦA KST GHẺ

Ghẻ đào hang ngay dưới lớp sừng, trong thượng bì

M i chu k t tr ng ỗi chu kỳ từ trứng → ghẻ ỳ từ trứng → ghẻ ừ trứng → ghẻ ứng/ → ghẻ gh ẻ 2 -3 trứng/

tr ưởng thành = 15 ngày ng th nh = 15 ng y ày ày

- Bệnh ghẻ có thể gặp ở bất kỳ đối tượng nào

- Thường lây truyền do tiếp xúc trực tiếp và kéo dài với người bị ghẻ

- QHTD cũng là con đường lây truyền ghẻ phổ biến

- KST ghẻ chỉ sống được 48 – 72 giờ ngoài cơ thể người Vì vậy, mặc dù không phổ biến nhưng các vật dụng sinh hoạt cũng có thể

là vật trung gian truyền bệnh

CON ĐƯỜNG LÂY TRUYỀN

ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG

- Thời kỳ ủ bệnh: phụ thuộc vào khả năng miễn dịch với ghẻ ở

Ngứa:

- Dấu hiệu ngứa thường gặp, ngứa trên diện rộng, thường ít khi bị ở

cổ và đầu

- Ngứa thường làm ảnh hưởng đến giấc ngủ và gây khó chịu

- Ngứa nặng hơn khi thời tiết ấm, và thường có xu hướng tăng về đêm

- Triệu chứng ngứa ít gặp ở người già

- ½ số bệnh nhân bị ghẻ vảy ko bị ngứa

ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG

+ Cổ tay, khuỷu tay, nách, kẽ ngón tay - chân, quanh móng

+ vùng da được che kín như mông, thắt lưng, núm vú, sinh dục

ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG

ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG

Tổn thương ghẻ:

- Mụn nước: xuất hiện trên nền da lành, sắp xếp rải rác, riêng rẽ

- Sẩn ghẻ: sẩn cục hay sẩn huyết thanh (7-10% bệnh nhân ghẻ)

Sẩn màu đỏ, hồng, nâu vàng hoặc nâu mịn

ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG

Hang ghẻ:

Các đường lằn da màu da hoặc màu xám, dài 0,5 -1cm Có thể theođường thẳng hoặc lượn sóng, có mụn nước hoặc sẩn nhỏ ở cuối

đường hầm

Một số hình ảnh tổn thương ghẻ ở trẻ em

- Vị trí màu đỏ (giữa các ngón tay,

cổ tay thường tìm thấy KST ghẻ) -Vị trí màu hồng: thường gặp ban

ghẻ

ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG

HANG GHẺ

(Mũi tên chỉ KST ghẻ)

GHẺ VẢY (Crusted scabies)

Ghẻ vảy là 1 biến thể rất lây nhiễm của bệnh ghẻ, trường hợp bị bệnh ghẻ vảy có hàng nghìn hàng triệu con ghẻ trong bề mặt da

Tìm KST ghẻ

Trứng ghẻ

Phân ghẻ

XÉT NGHIỆM

Cái ghẻ

Trứng ghẻ

Phân ghẻ

Cái ghẻ để lại phân và trứng

trong đường hầm

Cái ghẻ cuối đường hầm

- Cào gãi nhiều có thể gây nhiễm khuẩn da thứ phát:

chốc, chàm hóa, Viêm cầu thận

BIẾN CHỨNG

- Triệu chứng của nhiễm KST ghẻ giống với một số bệnh da khác:

+ Viêm da cơ địa

Một số hình ảnh giống tổn thương ghẻ

Mụn trứng cá

Côn trùng đốt Ghẻ

- Chần đoán sơ bộ: thường dựa vào tiền sử và dấu hiệu lâm sàng

- Chẩn đoán xác định: lấy mẩu da từ hang ghẻ và tìm KST ghẻ, trứng phân ghẻ dưới kính hiển vi

CHẨN ĐOÁN

Chú ý:

- Sau khi xịt/bôi Permethrin, nên thay quần áo mới

- Tắm rửa sau 8 -14 h vào buổi sáng và mặc quần áo mới,

- Permethrin có thể gây ra kích ứng nhẹ trên da

ĐIỀU TRỊ

Ivermectin đường uống:

- Thường được sử dụng 1 lần duy nhất

- Áp dụng với ghẻ có vảy dày, và thường kết hợp với thuốc bôi tại chỗ

- Không dùng cho trẻ nhỏ dưới 6 tuổi

Ivermectin đường bôi:

- Cũng có hiệu quả khi sử dụng điều trị ghẻ người lớn, ít

độc tính hơn

ĐIỀU TRỊ

Một số loại thuốc khác:

- D.E.P: bôi sẩn ngứa, nốt (tránh sinh dục)

- Benzyl Benzoat

- Cream Crotamiton: bôi 1 lần/ngày/5 ngày → giảm ngứa

- Kháng Histamin đường uống → giảm ngứa

ĐIỀU TRỊ

Giặt quần áo, chăn màn…

ĐIỀU TRỊ

Làm sạch thảm trải nhà, sofas, xe ô tô, cắt móng tay

ĐIỀU TRỊ