- Kết quả này dạy chúng ta phải học cách vui với những gì mình đạt được, dù không thực sự tuyệt đối.. *Học sinh có thể đưa ra những suy nghĩ, quan điểm riêng của cá nhân nhưng phải đưa r
Trang 1SỞ GD &ĐT HẢI PHÒNG
CỤM TRƯỜNG THPT VĨNH BẢO
(Đáp án gồm 05 trang)
ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 10
NĂM HỌC: 2017 -2018 MÔN: NGỮ VĂN 10
m I.Đọc
hiểu
1 Tiến sĩ Trần Vinh Dự khẳng định: “kết quả như vậy
thậm chí còn tuyệt vời hơn về lâu dài” vì:
- Kết quả này nhắc nhở tất cả chúng ta công việc còn ngồn ngang những thứ chưa làm được
- Kết quả này dạy chúng ta biết cách yêu những điều không hoàn hảo
- Kết quả này dạy chúng ta phải học cách vui với những gì mình đạt được, dù không thực sự tuyệt đối
- Kết quả này là động lực để chúng ta phấn đấu
1,0 0,25
0,25 0,25
0,25
2 Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày quan điểm
của anh/chị về nội dung được gợi ra từ phần đọc hiểu và hình ảnh U 23 Việt Nam được đón chào giữa rừng hoa
và biển người trong ngày trở về Tổ Quốc 28 tháng 1 năm 2018.
*Đảm bảo đúng hình thức đoạn văn và dung lượng, diễn
đạt lưu loát, giàu cảm xúc
*Học sinh có thể đưa ra những suy nghĩ, quan điểm riêng
của cá nhân nhưng phải đưa ra lí lẽ thuyết phục, hợp lí, không đi trái lại với đạo đức, pháp luật Một vài gợi ý:
- Nội dung phần đọc hiểu không chỉ là thái độ, tâm trạng của tác giả về sự kiện thi đấu của đội U23 Việt Nam vừa qua mà còn là suy ngẫm về thay đổi của mỗi cá nhân để đóng góp cho xã hội Hình ảnh rừng người và cờ hoa chào đón đội tuyển ngày trở về không chỉ thể hiện tấm lòng của người hâm mộ mà còn là biểu hiện của tinh thần dân tộc, sự đoàn kết và niềm tự hào
- Bài học cuộc sống:
+ Bài học về cách sống cống hiến, sống hết mình, ý chí vượt
2,0
0,25 1,75
0,5
0,5
Trang 2qua khó khăn, thử thách và làm nên những thành công, rạng danh dân tộc Sống để có thể ngẩng cao đầu và được chào đón huy hoàng, để ghi dấu trong lòng người khác
+ Chúng ta chỉ có thể được cộng đồng đón nhận khi biết hài hòa giữa lợi ích cá nhân và lợi ích tập thể, biết sống yêu thương, kỉ luật, trách nhiệm, đoàn kết
+ Phê phán lối sống ích kỉ, cá nhân; sự suy đồi xuống cấp về đạo đức, lối sống (tham ô, tham nhũng), đánh mất danh dự, đánh mất chính mình, làm tồn hại đến quốc gia, dân tộc
Trong quá trình lập luận, cần lấy dẫn chứng liên hệ ( đặc biệt là với bản thân đã lựa chọn cách sống như thế nào?
Rèn luyện những điều gì? Đã có những hành động cụ thể với tư cách một công dân trẻ…)
0,5
0,5
II.Là
m văn
1 Trong bài thơ Những điều bí ẩn, nhà thơ Nga,
Eptusenko, có viết:
Bí ẩn đơn sơ nhưng vẫn cần bí ẩn,
Dù ít, dù nhiều, xin trả lại cho ta…
Bí ẩn rất lặng yên, rụt rè và nhút nhát,
Bí ẩn đi chân trần, mảnh dẻ, đã bay xa!
(Thơ Eptusenko, Bằng Việt dịch, NXB Tác phẩm mới,
1982, Dẫn theo nguồn Internet)
Hãy trình bày suy nghĩ của anh (chị) về ý kiến: “Bí ẩn
rất đơn sơ nhưng vẫn cần bí ẩn”.
3,0
a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận: Đủ ba phần mở
bài, thân bài, kết luận Mở bài nêu được vấn đề Thân bài biết tổ chức thành nhiều đoạn văn liên kết chặt chẽ với nhau cùng làm sáng tỏ vấn đề Kết bài thể hiện được ấn tượng, cảm xúc cá nhân
0,25
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: cần giữ được
niềm đam mê khám phá những bí ẩn trong cuộc sống. 0,5
c Chia vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm phù hợp, các luận điểm được triển khai theo trình tự hợp lí,
có sự liên kết chặt chẽ; sử dụng linh hoạt các thao tác lập luận; có những kiến giải sâu sắc; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng; dẫn chứng phải lấy từ thực tiễn đời sống, cụ thể và sinh động Bài viết đảm bảo
Trang 3những ý sau:
* Ý nghĩa của khổ thơ, câu thơ của Eptusenko
-Bí ấn là gì?
+ (Bên trong) có chứa đựng điều gì kín đáo, khó hiểu (Theo:
Vi.wiktionary.org);
+ Trong khổ thơ của Eptusenko ý nói: “lặng yên, rụt rè, ít
nói” và rất dễ “đi chân trần, mảnh dẻ, bay xa”.
Eptusenko khẳng định: cần giữ niềm đam mê, khám phá
những bí ẩn trong đời sống.
*Bàn luận: Học sinh đưa ra quan điểm và lựa chọn riêng
của bản thân miễn có sức thuyết phục Một vài gợi ý:
- Cuộc sống luôn chứa đựng những điều bí ẩn, kì diều ngay
trong chính sự hiện diện của nó, rất đơn sơ
- Con người cần giữ niềm đam mê khám phá những bí ẩn
của vũ trụ, cuộc sống, con người
- Cần giữ sự bí ẩn, đam mê khám phá sự bí ẩn của trái tim,
tuổi trẻ
*Bài học nhận thức và hành động:
-Bồi đắp tâm hồn, bồi đắp giá trị cá nhân dồi dào, phong
phú
- Bồi đắp niềm say mê, khát khao, khám phá
…
0,5
0,5
0,5
d Sáng tạo
Có nhiều cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo thể hiện được
quan điểm và thái độ riêng, sâu sắc nhưng không trái với
chuẩn mực đạo đức và pháp luật
0,5
e Ngôn ngữ diễn đạt
Diễn đạt trong sáng, giàu sức biểu cảm; không mắc lỗi
chính tả, dùng từ, đặt câu
0,25
2 Nhà văn là “người vẫn còn mang vết
thương đã lại đi chữa lành vết thương cho người
khác”
(Theo Sỏi đá buồn tênh – Nguyễn Ngọc Tư)
4,0
Trang 4Bằng một vài tác phẩn văn học trong chương trình
Ngữ Văn 10, anh /chị hãy làm sáng tỏ ý kiến trên
1 Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận: Đủ ba phần mở
bài, thân bài, kết luận Mở bài nêu được vấn đề Thân bài
biết tổ chức thành nhiều đoạn văn liên kết chặt chẽ với nhau
cùng làm sáng tỏ vấn đề Kết bài thể hiện được ấn tượng,
cảm xúc cá nhân
0,25
2 Xác định đúng vấn đề nghị luận: sứ mệnh của nhà văn
Nội dung: Có thể trình bày theo định hướng sau:
a Giải thích nhận định:
- Nhà văn là người mang vết thương: nhàn văn là người
mang những nỗi đau, bi kịch của chính mình, nhà văn là
người “chữa vết thương cho người khác”: qua sáng tác, nhà
văn mong muốn chia sẻ, đồng cảm với những nỗi đau của
con người, từ đó giúp họ vượt lên những nỗi đau
- Câu nói khẳng định: “sứ mệnh” đặc biệt của nhà văn: luôn
thấu hiểu và “chữa lành vết thương” cho người khác từ nỗi
đau của chính mình
b Chứng minh, bình luận
- Vốn là người có tâm hồn nhạy cảm, nhà văn dễ tồn thương
trước những giông bão của cuộc đời Sống trong thời đại
nhiều bất công, ngang trái, họ cũng là người mang nỗi đau
lớn của thời đại mình
-Từ trải nghiệm nỗi đay, sự bất hạnh của mình, nhà văn dễ
thấu hiểu nỗi đau, sự bất hạnh của người Trái tim nhân ái
và tâm hồn rộn mở khiến họ chưa kịp chữa lành vết thương
cho mình, đã lại mong muốn chữa lành vết thương cho
người khác
-Học sinh chứng minh qua một vài tác phẩm, sau đây là ví
dụ:
+ Độc Tiểu Thanh kí: Nguyễn Du từ nỗi đau thân phận (tài
hoa mà bất hạnh) thấu hiểu, xót thương cho số phận Tiểu
Thanh
+ Truyện Kiều: Nguyễn Du từ nỗi đau thời đại (bất lực khi
0,5 0,25
0,25
1,5 0,5
0,5
0,5
Trang 5chứng kiến cảnh nhiễu nhương, sự tàn ác, bất công của xã
hội đương thời) mà xót thương cho số phận bất hạnh của
nàng Kiều và mong ước nàng có một cuộc đời tốt đẹp hơn
+
c Đánh giá, mở rộng:
- Khi nhà văn biết từ nỗi đau của mình xoa dịu nỗi đau của
người, tác phẩm của họ sẽ mang giá trị nhân đạo, nhân văn
sâu sắc
- Nhà văn không chỉ cần tấm lòng yêu thương, rộng mở mà
còn cần vốn sống sâu rộng, tài sử dụng và sáng tạo ngôn từ
- Giá trị của văn học không chỉ là chữa những vết thương,
nâng đỡ con người trong hoàn cảnh bất hạnh mà còn là đồng
điệu với hạnh phúc, niềm vui khát vọng của con người
0,5
d Sáng tạo:
- Bộc lộ sự sáng tạo trong cách trình bày luận điểm, luận cứ,
luận chứng; trong diễn đạt, tư duy
- Có quan điểm, thái độ riêng, sâu sắc, phù hợp với chuẩn
mực đạo đức và pháp luật
0,5
e Ngôn ngữ diễn đạt
Diễn đạt trong sáng, giàu sức biểu cảm; không mắc lỗi
chính tả, dùng từ, đặt câu
0,25
……… HẾT……….